• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Funkcja stabilizacyjna finansów publicznych

    Przeczytaj także...
    Budżet państwa – najwyższej rangi plan finansowy polityki państwa oraz narzędzie polityki społecznej, uwzględniające planowane dochody i wydatki państwa w okresie roku budżetowego. Jako dochody uwzględnia się m.in.: wpływy z podatków pośrednich i bezpośrednich, dochody niepodatkowe (np. cła), dochody z prywatyzacji oraz dochody zagraniczne. Mianem wydatków określa się m.in. koszty dotacji, obsługi długu publicznego, obsługi strefy budżetowej, rozliczeń z bankami, subwencji dla gmin oraz rezerw ogólnych. Termin „budżet” pochodzi z łacińskiego bulga, oznaczającego skórzany mieszek przeznaczony do zbierania dochodów. Słowo to przyjęło się następnie w wielu językach (ang. budget, starofr. bougette, fr. le budget]. Dla historycznego rozwoju instytucji budżetu znaczenie miało kilka zdarzeń, które rozstrzygnęły o jej współczesnym kształcie, wśród których – poza oddzieleniem majątku publicznego od majątku królewskiego – wymienić należy rozwijanie stosunków towarowo-pieniężnych, parlamentaryzmu, funkcji socjalnych i gospodarczych państwa, rozwój międzynarodowych stosunków gospodarczych i finansowych oraz procesy integracyjne zachodzące we współczesnym świecie.Podatek – obowiązkowe świadczenie pieniężne pobierane przez związek publicznoprawny (państwo, jednostka samorządu terytorialnego) bez konkretnego, bezpośredniego świadczenia wzajemnego. Zebrane podatki są wykorzystywane na potrzeby realizacji zadań publicznych.
    Interwencjonizm państwowy – polityka aktywnego oddziaływania państwa na przebieg procesów gospodarczych, przeciwieństwo liberalizmu gospodarczego.

    Funkcja stabilizacyjna finansów publicznych – jedna z ekonomicznych funkcji finansów publicznych, zwana również wyrównawczą lub kompensacyjną.

    Z powodu złożoności instytucji budżetu państwa pojawiają się rozbieżności w definiowaniu poszczególnych funkcji budżetu, który jest najważniejszym narzędziem finansowym państwa będącym podstawowym elementem finansów publicznych.

    Funkcja stabilizacyjna zaistniała w latach 30. w wieku XX na skutek stosowania interwencjonizmu państwowego. Wielkość dochodów i wydatków państwa wykorzystywana jest jako narzędzie mające łagodzić wahania przebiegu cyklu koniunkturalnego i służące zrównoważonemu wzrostowi gospodarczemu. Dzięki funkcji stabilizacyjnej gospodarka ma funkcjonować przy pełnym zatrudnieniu i stabilnych cenach.

    Ekonomia – nauka społeczna analizująca oraz opisująca produkcję, dystrybucję oraz konsumpcję dóbr. Słowo „ekonomia” wywodzi się z języka greckiego i tłumaczy się jako oikos, co znaczy dom i nomos, czyli prawo, reguła. Starożytni Grecy stosowali tę definicję do określania efektywnych zasad funkcjonowania gospodarstwa domowego.Wydatki publiczne – to przepływy środków pieniężnych pochodzących z budżetów podmiotów publicznych przeznaczonych na realizację zadań publicznych (przypisanych do realizacji tym podmiotom), których celem jest zaspokojenie potrzeb publicznych.

    Budżet państwa oddziałuje stabilizacyjnie na funkcjonowanie gospodarki, wykorzystując przede wszystkim podatki. W okresie szybkiego wzrostu gospodarczego następuje wzrost dochodów, natomiast progresja podatkowa wyhamowuje aktywność przedsiębiorców, a to ogranicza amplitudę wahań cyklu koniunkturalnego. Zaś w czasie kryzysu lub depresji dochody zmniejszają się, czemu towarzyszy zmniejszone obciążenie podatkowe będące bodźcem do zwiększenia aktywności przedsiębiorców. Instrumenty podatkowe wykorzystywane są na dwa sposoby. Po pierwsze w system podatkowy wbudowane są automatyczne stabilizatory, a po drugie wykorzystywane są narzędzia dyskretne, czyli o charakterze uznaniowym.

    Przedsiębiorca – w polskim systemie prawa podmiot, który prowadzi we własnym imieniu działalność gospodarczą (art. 43 k.c.; art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Uważa się także za niego wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.Wzrost gospodarczy – zwiększenie się rocznej produkcji dóbr i usług w kraju. Jeśli w kolejnym roku w całej gospodarce uda się sprzedać więcej towarów i usług niż w roku poprzednim – mamy do czynienia ze wzrostem gospodarczym. Kiedy jesteśmy w stanie więcej zarobić, źródłem wzrostu jest nasza praca. Ale jeśli w tym samym czasie, gdy wzrosły nasze zarobki, o tyle samo podniosły się ceny towarów, które kupujemy, mieliśmy do czynienia tylko ze wzrostem nominalnym. Nie możemy bowiem kupić więcej niż poprzednio. Dlatego cieszyć się można tylko z wzrostu realnego, czyli po uwzględnieniu inflacji. Wzrost gospodarczy odnosi się tylko do zmian ilościowych, przy założeniu, że podstawowe wielkości makroekonomiczne charakteryzują się długofalowym trendem.

    Bibliografia[]

  • Owsiak Stanisław, Finanse publiczne, teoria i praktyka, PWN, Warszawa 2013
  • Stiglitz Joseph E., Ekonomia sektora publicznego, PWN, Warszawa 2012
  • Wernik Adam, Finanse publiczne. Cele, struktury, uwarunkowania, PWE Warszawa 2011



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Państwo – organizacja posiadająca monopol na stanowienie i wykonywanie prawa na określonym terytorium. Posiada zdolność do nawiązywania i utrzymywania stosunków dyplomatycznych z innymi państwami. Państwo jest często mylone z narodem i krajem.
    Zatrudnienie (praca w sensie prawnym) – umowa między dwiema stronami, pierwszą będącą pracodawcą i drugą zwaną pracownikiem. Stosunek między obiema stronami regulowany jest Kodeksem pracy. W ujęciu ekonomicznym pracodawca układa wydajne zajęcie, przeważnie z zamiarem tworzenia zysku, a pracownik wnosi swoją pracę do tego przedsięwzięcia, zwykle w rewanżu otrzymując pensję. (praca jest odpłatna, nie ma możliwości pracy bez wynagrodzenia - Art. 22. § 1. kodeks pracy; popr. 12.11.2010 r SA) Zatrudnienie istnieje również w sektorze publicznym (państwowym), organizacjach non-profit i w sektorze gospodarstw domowych.
    Finanse publiczne – obejmują procesy związane z gromadzeniem, podziałem i wydatkowaniem finansowych środków publicznych, w oparciu o regulacje prawne oraz finansowaniem deficytu budżetowego i obsługą długu publicznego. Podmiotowo finanse publiczne oznaczają instytucjonalne ramy w których dokonują się powyższe procesy.
    Dochód publiczny – świadczenia pieniężne ustanawiane przez organy władzy publicznej, pobierane i gromadzone przez administrację publiczną na rachunkach właściwych budżetów lub publicznych funduszy celowych, z których dokonuje się wydatków publicznych.
    Podatek progresywny – metoda obliczania wymiaru podatku, w myśl której wysokość należnego podatku rośnie szybciej niż proporcjonalnie w stosunku do wielkości podstawy opodatkowania.
    Kryzys gospodarczy (także: krach gospodarczy, recesja gospodarcza, załamanie gospodarcze, zapaść gospodarcza, depresja gospodarcza, spowolnienie gospodarcze, ale też: osłabienie gospodarcze, zawirowanie gospodarcze, zachwianie gospodarcze, chaos gospodarczy, katastrofa gospodarcza, wstrząs gospodarczy, szok gospodarczy, itd.) to zjawisko ekonomiczne w gospodarce. Przyczyn kryzysu upatruje się zależnie od wyznawanej szkoły (zwykle albo-albo):
    Cykl koniunkturalny – zjawisko występowania w gospodarce wahań różnych mierników ekonomicznych charakteryzujących poziom koniunktury wokół rosnącego trendu wzrostu gospodarczego, analizowanego w długim okresie. Współcześnie najszerzej rozpowszechnioną teorią powstania cykli jest Teoria realnego cyklu koniunkturalnego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.