• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Fryzowie



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.Hindeloopen (fryz. Hylpen) – miasto w północnej Holandii, we Fryzji, nad jeziorem IJsselmeer w gminie Nijefurd. Jedno z jedenastu miast Fryzji, otrzymało prawa miejskie w 1225 roku.
    Historyczne obszary zamieszkiwane przez Fryzów
    Zdjęcie satelitarne Fryzji

    Fryzowie – lud pochodzenia germańskiego zamieszkujący obszary dawnej Fryzji, posługujący się językiem fryzyjskim; obecnie także niderlandzkim, dolnoniemieckim, niemieckim, a także dialektem pośrednim między dolnoniemieckim a fryzyjskim określanym jako groningski w prowincji Groningen, a jako dolnoniemiecki (dolnosaski) Wschodniej Fryzji w Niemczech.

    Fryzja (nid. Friesland, fryz. Fryslân, płnfryz. Fresklun lub Friislon, wschfryz. Fräislound, niem. Friesland) – kraina historyczna w północno-zachodniej Europie, wzdłuż wybrzeża Morza Północnego. Obecnie w granicach Niemiec, Danii i Holandii.Szlezwik-Holsztyn (niem. Schleswig-Holstein, dolnoniem. Sleswig-Holsteen, fryz. Slaswik-Holstiinj, duń. Slesvig-Holsten) – najbardziej na północ wysunięty kraj związkowy Niemiec. Dawna nazwa w języku angielskim to Sleswick-Holsatia (obecnie używa się nazwy niemieckiej). Stolicą jest Kilonia (Kiel). Obecny premier Szlezwika-Holsztynu to Torsten Albig.

    Obecnie Fryzowie to autochtoniczna mniejszość narodowa, zamieszkująca obecnie w trzech państwach: w Holandii, w prowincjach Groningen oraz Fryzja i na przylegających do tej prowincji wyspach; w Niemczech, w krajach związkowych Dolnej Saksonii i Szlezwiku-Holsztynie oraz w Danii w prowincji Jutlandia Południowa.

    Etnonim Fryzowie (w źródłach rzymskich – Frisii, Frisiavones, Frisiones) może pochodzić ze starogermańskiego „odważny”, „mężny” lub od Frese, Fries – „skraj”, „brzeg” (tj. dokładnie „mieszkańcy wybrzeża”). W średniowieczu znani byli jako wytrawni marynarze i kupcy. Współcześnie zajmują się w dużej mierze produkcją mleka, hodowlą koni, świń, owiec, mieszkańcy wybrzeża i wysp trudnią się też rybołówstwem. Od XVI wieku są ewangelikami reformowanymi.

    Karol Młot (fr. Charles Martel, niem. Karl Martell, ur. 23 sierpnia 686 w Herstalu, zm. 22 października 741 w Quierzy-sur-Oise) – frankijski majordomus, faktyczny władca państwa Franków.Transport wodny śródlądowy (żegluga śródlądowa) – transport towarów lub pasażerów, na statkach żeglugi śródlądowej, w całości lub w części po żeglownych śródlądowych drogach wodnych.

    W latach 20. XIX wieku powstał Fryzyjski Ruch Narodowy. Walczył on o odrodzenie języka ojczystego i kultury narodowej, ale dopiero w 1990 roku język fryzyjski we Fryzji otrzymał status „oficjalnego języka regionalnego”. Od 1937 roku został on wprowadzony do szkół, z których ok. ¼ jest dwujęzyczna. Od 1956 fryzyjski używany jest w sądownictwie, a na początku lat 50. XX wieku utworzono katedrę języka fryzyjskiego na uniwersytecie w Groningen. Teraz używany jest w urzędach, szkołach, uczelniach wyższych, w trakcie rozpraw sądowych, w kościołach, miejscowym radiu i telewizji, a także na posiedzeniu sejmiku prowincjonalnego. Fryzowie w Niemczech również starają się o zachowanie swojej kultury i języka ojczystego, w obliczu nasilającego się procesu ujednolicania z kulturą niemiecką.

    Godło – symbol wyróżniający, znak rozpoznawczy przynależności osoby bądź przedmiotu do szerszej grupy rodowej, prawnej lub społecznej, np. herb, gmerk, logo.Jan Wilhelm Friso, właściwie Johan Willem Friso (ur. 4 sierpnia 1687 w Dessau, zm. 14 lipca 1711 w Strijensas), stadhouder w prowincji Fryzja i Groningen, był też kapitanem generalnym (Captain-General). Nie został stadhouderem całych całej Republiki Zjednoczonych Prowincji Niderlandów z powodu protestów opozycji. Sprzeciwił się temu Simon van Slingelandt ówczesny wielki pensjonariusz Holandii, przewodzący frakcji republikańskiej.

    Wśród Fryzów działają dwie partie polityczne: Fryzyjska Partia Narodowa i Fryzyjska Partia Narodowa Ljouwert (Leeuwarden), a od 1954 roku działa w Holandii ogólnonarodowa Rada Fryzyjska. Fryzowie w Holandii mają autonomię kulturalną i językową, a tożsamość i kultura fryzyjska przeżywają aktualnie odrodzenie.

    Flaga, godło, stolica[ | edytuj kod]

    Flaga fryzyjska

    Flagę fryzyjską tworzą ukośne niebiesko-białe pasy i czerwone sercowate kształty – liście popularnej lilii wodnej, natomiast godło to dwa żółte lwy na niebieskim tle.

    Burgundia (fr. Bourgogne) – kraina historyczna w centralnej Francji. W przeszłości prowincja i region administracyjny. Protestantyzm – jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.

    Stolicą holenderskiej Fryzji jest liczące ok. 90 tys. mieszkańców Leeuwarden. Największym portem jest Harlingen, wyróżniające się wspaniałymi domami kupców. Hindeloopen słynie z malowanych mebli, a Makkum z wytwórni kafli. Miasteczko Sneek to jeden z najpopularniejszych w kraju ośrodków sportów wodnych. Wyjątkową atrakcją są tu spacery po „dnie morza”, tzn. mieliznach, które wyłaniają się w czasie odpływu. Przy sprzyjających warunkach można w ten sposób dotrzeć ze stałego lądu, nawet na jedną z wysp.

    Harlingen (fryz. Harns) - miasto w północnej Holandii, we Fryzji, położone nad Zatoką Waddenzee (Morze Północne). Jest portem handlowym i rybackim. Posiada ok. 16 tys. mieszkańców.Język fryzyjski (Frysk) to język, którym posługują się Fryzowie. Fryzyjski składa się z wielu dialektów, często bardzo się od siebie różniących.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Emden - miasto na prawach powiatu w północno-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia, u ujścia rzeki Ems do Morza Północnego. Liczy ok. 51,6 tys. mieszkańców.
    Żegluga (transport wodny) – jedna z form transportu. Oznacza w szczególności przewóz statkami, w celach zarobkowych, pasażerów i ładunków, przez wody morskie lub śródlądowe.
    Radbod, także Redbad (zm. 719) – król (książę) Fryzów od ok. 680 r. do swej śmierci, uznawany za ostatniego ich władcę.
    Chrystianizacja – proces wypierania rodzinnych wierzeń etnicznych, osiadłego w określonym rejonie ludu, przez wiarę chrześcijańską. Jego największe nasilenie przypadało w okresie średniowiecza, a spowodowane było dominującą pozycją chrześcijaństwa wśród ówczesnych europejskich władców oraz rosnącymi wpływami papiestwa.
    Flaga (od nid. vlag) – płat tkaniny określonego kształtu i barwy przymocowywany do drzewca może zawierać godła, symbole, wizerunki. Flaga jest znakiem rozpoznawczym, symbolem państwa (flaga państwowa) lub organizacji, czasem również miast (flaga miejska) czy jednostek podziału administracyjnego, oddziału wojsk (sztandar), organizacji: politycznych, społecznych, kościelnych, sportowych, itd.
    Pepin z Heristalu znany też jako Pepin Średni, Pepin II, Pepin Gruby (ur. 635 lub 640, zm. 16 grudnia 714) – majordom Austrazji, Neustrii i Burgundii na dworze Merowingów w latach 680-714; stopniowo przejął kontrolę nad państwem frankijskim. Wnuk Pepina Starszego z małżeństwa jego córki Begi z Ansegizelem, synem biskupa Arnulfa z Metzu. Urodził się w Herstalu na terenie dzisiejszej Belgii.
    Polsstokverspringen, lepiej znane pod fryzyjską nazwą fierljeppen – tradycyjny holenderski sport, w którym atleta przy pomocy tyczki próbuje pokonać jak największą odległość, przeskakując nad kanałem. Fryzyjska nazwa fierljeppen wzięła się od angielskiego „far leaping”, co oznacza „daleko skaczący”.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.