• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Franz Stadion

    Przeczytaj także...
    Królestwo Galicji i Lodomerii wraz z Wielkim Księstwem Krakowskim i Księstwami Oświęcimia i Zatoru (niem. Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator; ukr. Королівство Галичини та Володимирії з великим князівством Краківським і князівствами Освенціма і Затору) – państwo (w praktyce prowincja i kraj koronny) na terytorium Galicji, w latach 1772-1918 wchodzące w skład Monarchii Habsburgów, Cesarstwa Austriackiego i Austro-Węgier. Kraina historyczna na wschodzie Europy Środkowej, obecnie w granicach Polski i Ukrainy.Wiosna Ludów 1848 r. na ziemiach polskich. Ferment rewolucyjny „Wiosny Ludów”, jaki ogarnął w 1848 r. Królestwo Prus, Cesarstwo Austrii, Związek Niemiecki, Włochy i Francję zainspirował, ponowne po 1846 r., wystąpienia niepodległościowe na ziemiach polskich.
    Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.

    Franz Stadion, hrabia Warthausen (ur. 27 lipca 1806 w Wiedniu, zm. 8 czerwca 1853 tamże) – polityk i urzędnik austriacki, 1841-1846 gubernator Pobrzeża, 1847-1848 gubernator Galicji, 1848-1849 minister spraw wewnętrznych i minister edukacji Cesarstwa Austrii.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Był synem Johanna von Stadion, austriackiego dyplomaty, ministra spraw zagranicznych i skarbu. Przeznaczony do służby urzędniczej, wspinał się po szczeblach kariery, osiągnąwszy w 1841 stanowisko gubernatora Pobrzeża. W lipcu 1847 r. został wysłany do Galicji (którą znał, gdyż w latach 1828–1832 pracował kolejno we Lwowie, Stanisławowie i Rzeszowie). Stadion, mający opinię zdolnego i energicznego administratora, miał za zadanie uspokojenie prowincji (po wypadkach powstania krakowskiego i rzezi chłopskiej).

    Główna Rada Ruska (Hołowna Ruska Rada; ukr. Головна Руська Рада, HRR) – pierwsza ukraińska organizacja polityczna w Galicji, utworzona w czasie Wiosny Ludów, wiosną 1848.Gwardia Narodowa – obywatelska ochotnicza formacja wojskowa, utworzona w marcu 1848 w Królestwie Galicji i Lodomerii.

    Odznaczył się talentami politycznymi i organizacyjnymi szczególnie sprawnie pacyfikując wiosną 1848 r. wystąpienia związane z Wiosną Ludów w Galicji – m.in. we Lwowie, gdzie wobec buntujących się Polaków początkowo zgodził się na uwolnienie więźniów politycznych i utworzenie Gwardii Narodowej, a następnie przeciwstawił im zainspirowaną przez siebie Główną Radę Ruską (stąd częste później opinie wśród Polaków galicyjskich, że Stadion "wymyślił" narodowość ukraińską), ogłosił też zniesienie pańszczyzny, zanim uczynił to rząd centralny, uprzedzając w ten sposób ewentualną inicjatywę szlachty galicyjskiej.

    Ukraińcy (Українці) – naród słowiański mieszkający w Europie Wschodniej, głównie w granicach Ukrainy (także w państwach sąsiednich: w Rosji, Białorusi, Polsce, Słowacji i Mołdawii), zaliczający się do Słowian wschodnich. Ukraińcy są (obok Rosjan i Białorusinów) potomkami Rusinów, zamieszkujących Ruś Kijowską .Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.

    Te sukcesy spowodowały, że po rozpoczęciu rozprawy rządu z rewolucją w Wiedniu i objęciu tronu przez młodego Franciszka Józefa I w listopadzie 1848 r. Stadion został powołany na stanowisko ministra spraw wewnętrznych. Stał się wówczas jedną z głównych postaci rządu wiedeńskiego, był m.in. w dużej mierze autorem konstytucji "ołomunieckiej" z marca 1849 r. oraz liberalnego prawa o samorządzie gminnym. Jednak już w lipcu tego roku musiał opuścić stanowisko wskutek poważnej choroby (paraliżu) i został zastąpiony przez konserwatystę Aleksandra von Bacha, który zapoczątkował epokę rządów absolutystycznych. Choroba Stadiona postępowała szybko (dotknęła również jego umysł) i kilka lat później zmarł; mimo to pozostawiono mu przez ten okres stanowisko ministra bez teki.

    Franciszek Józef I, niem. Franz Joseph I, węg. I. Ferenc József (ur. 18 sierpnia 1830 w pałacu Schönbrunn koło Wiednia, zm. 21 listopada 1916 tamże) – przedstawiciel domu habsbursko-lotaryńskiego, od 1848 cesarz Austrii i apostolski król Węgier (koronowany w 1867).International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • S. Lippert: Stadion-Warthausen Franz. W: Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950. Helmuth Grössing (red.). T. 13. Wien: Österreichische Akademie der Wissenschaften, 2003–2007, s. 69. ISBN 978-3-7001-3213-4. [dostęp 2010-05-23]. (niem.)
  • Stanisław Grodziski: W Królestwie Galicji i Lodomerii. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1976, s. 187–192.
  • Henryk Wereszycki: Historia Austrii. Wyd. II uzup.. Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk – Łódź: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich. Wydawnictwo, 1986, s. 200, 202–203, 210, 215–216. ISBN 83-04-01680-X.
  • Stadion, Franz, Graf von Warthausen. W: Österreich Lexikon. Johann Lehner (red.). Wien: Verlagsgemeinschaft Österreich-Lexikon, 1995. ISBN 3-9500438-0-2. [dostęp 2010-05-23]. (niem.)
  • Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Rzeszów (łac. Resovia, ukr. i łemkow. Ряшів, jid. רײַשע) – miasto na prawach powiatu w południowo-wschodniej Polsce, siedziba władz województwa podkarpackiego i powiatu rzeszowskiego. Jest miastem centralnym aglomeracji rzeszowskiej. Znajduje się tu kuria diecezji rzeszowskiej.




    Warto wiedzieć że... beta

    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Pańszczyzna – przymusowa i darmowa praca w formie renty feudalnej wykonywana przez chłopów na rzecz właściciela ziemskiego w wymiarze ustalonym jednostronie przez niego bądź według norm zwyczajowych lub prawnych. Wykształciła się w Europie w okresie feudalnym, po czym powoli zaczęła zamierać w wyniku przechodzenia na czynsz.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Henryk Wereszycki (właściwie Henryk Vorzimmer) (ur. 13 grudnia 1898 we Lwowie, zm. 27 lutego 1990 w Krakowie) – polski historyk, znawca dziejów Polski porozbiorowej, historii dyplomacji europejskiej w XIX w. i monarchii habsburskiej. Jeden z niewielu historyków polskich, czynnych w PRL, który kwestionował publicznie podstawy marksistowskiej wykładni dziejów.
    Wiedeń (niem. Wien, dialekt Wean) – stolica i największe miasto Austrii. Znajduje się w północno-wschodniej części kraju, nad Dunajem. Jest miastem statutarnym, tworząc jednocześnie odrębny kraj związkowy.
    Konstytucja marcowa (zwana też ołomuniecką, od miejsca jej nadania) – popularne określenie konstytucji oktrojowanej Austrii nadanej patentem cesarza Franciszka Józefa I w marcu 1849 (została ogłoszona 7 marca, nosiła datę 4 marca), formalnie obowiązującej do 31 grudnia 1851, faktycznie przez cały ten okres zawieszonej (nigdy nie weszła w życie).
    Johann Philipp von Stadion książę von Warthausen (ur. 18 czerwca 1763 w Moguncji, zm. 15 maja 1824 w Baden) – austriacki dyplomata, minister spraw zagranicznych, minister skarbu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.676 sek.