• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Francja



    Podstrony: [1] [2] [3] [4] 5 [6] [7] [8]
    Przeczytaj także...
    Czwarta Republika (fr. Quatrième République) – okres ustrojowy we Francji w latach 1946-1958, pod rządami czwartej konstytucji republikańskiej.Wspólnota zamorska (collectivités d’outre-mer lub COM) – termin wprowadzony poprawką do konstytucji 28 marca 2003, by określić niektóre terytoria Francji, które wcześniej nosiły nazwę terytoriów zamorskich (territoire d’outre mer) lub wspólnot terytorialnych o szczególnym statusie (collectivités territoriales à statut particulier).
    Transport[]

    Transport drogowy[]

    Całkowita długość sieci drogowej we Francji wynosi 893 300 km, w całości posiadających nawierzchnię asfaltową. Długość autostrad i dróg ekspresowych wynosi ok. 12 000 km.

    Transport samochodowy jest podstawą transportu we Francji, zarówno pasażerskiego (86,2% ogólnej pracy przewozowej w 2004), jak i towarowego (80,5% ogólnej pracy przewozowej w 2005).

    Rynek nowych samochodów osobowych jest opanowany przez krajowych producentów. W 2003 roku największy udział w sprzedaży miały samochody Renault (27%), Peugeot (20,1%) i Citroën (13,5%). Najpopularniejszym rodzajem napędu samochodów pozostaje silnik Diesla (ok. 70% samochodów sprzedanych w 2004 r.).

    Nizina Środkowoeuropejska (31, dawniej Niż Środkowoeuropejski; niem. Nordeuropäische Tiefebene; nid. Noord-Europese Laagvlakte; duń. Nordeuropæiske Lavland) - prowincja fizycznogeograficzna Europy Zachodniej.Międzynarodowy alfabet fonetyczny, MAF (ang. International Phonetic Alphabet, IPA; fr. Alphabet phonétique international, API) – alfabet fonetyczny, system transkrypcji fonetycznej przyjęty przez Międzynarodowe Towarzystwo Fonetyczne jako ujednolicony sposób przedstawiania głosek wszystkich języków. Składają się na niego zarówno symbole alfabetyczne jak i symbole niealfabetyczne oraz ok. 30 znaków diakrytycznych.

    Transport kolejowy[]

    Całkowita długość sieci kolejowej we Francji wynosi 31 939 km (w tym 31 840 km eksploatowanych przez państwowe przedsiębiorstwo SNCF) i zarządzanych przez RFF. Zelektryfikowana jest blisko połowa sieci kolejowej (14 176 km), 12 132 km linii posiada dwa lub więcej torów. Szczególną cechą francuskiej sieci kolejowej jest występowanie dwóch różnych systemów zasilania energią elektryczną: napięcie stałe 1,5 kV występuje głównie na liniach na południu kraju (elektryfikowanych jako pierwsze); napięcie przemienne 25 kV o częstotliwości 50 Hz występuje na liniach na północy kraju oraz na wszystkich liniach dużej prędkości. Ruch pociągów jest lewostronny z wyjątkiem obszarów na zachodzie kraju.

    Głosiciel – kaznodzieja Świadków Jehowy, ochrzczony lub nieochrzczony członek zboru, który nieodpłatnie głosi dobrą nowinę o Królestwie Bożym. Na całym świecie w 2012 roku było maksymalnie 7 782 346 aktywnych głosicieli, należących do 111 719 zborów w 239 krajach i terytoriach (w Polsce 125 485 głosicieli w 1487 zborach).Stożek wulkaniczny – wulkan, wzniesienie o stożkowatym kształcie, utworzone z lawy lub materiałów piroklastycznych, wydobywających się z wylotu komina wulkanicznego w czasie erupcji centralnej. W wyniku kolejnych erupcji kształt i wielkość stożka mogą ulegać zmianom, w wierzchołkowej partii może utworzyć się krater lub kaldera.

    Transport kolejowy odgrywa we Francji niewielką rolę. Udział kolei w ogólnej pracy przewozowej wynosi 8,6% w przewozie pasażerów (2002) oraz 16% w przewozie towarów.

    Połączenia pasażerskie między Paryżem a największymi miastami kraju są obsługiwane przez pociągi TGV, osiągające prędkości maksymalne rzędu 300 km/h i handlowe powyżej 200 km/h. W chwili obecnej pociągi TGV łączą Paryż z ośrodkami leżącymi na czterech kierunkach: północnym, zachodnim, południowo-zachodnim i południowo-wschodnim. W 2007 r. ukończono budowę linii dużych prędkości łączącej Paryż ze wschodnią częścią kraju.
    Niewielki odsetek pasażerów podróżuje pociągami TGV między największymi miastami kraju, na kierunkach pokrywających się z połączeniami do Paryża (głównie na osi MarsyliaLyonLille).

    Dolna Bretania (br. Breizh Izel , fr. Basse-Bretagne) – określenie części Bretanii położonej na zachód od francuskiej miejscowości Ploërmel, gdzie język bretoński oraz kultura związana z tym językiem ma większe oddziaływanie, niż w przypadku Górnej Bretanii, w której dominuje oddziaływanie kultury oraz języków romańskich, w tym języka gallo. W szkołach Dolnej Bretanii nauczano języka bretońskiego przez około 130 lat – od lat 30 XIX wieku do mniej więcej roku 1960.Wybrzeże – obszar na granicy lądu i zbiornika wodnego obejmującego część nadwodną i podwodną. Pas ten jest szerszy niż brzeg i strefa brzegowa, lecz jego zasięg nie jest precyzyjnie określony granicami. Zbiornik wodny i ląd wybrzeża są rozdzielone linią brzegową.

    Regionalny transport kolejowy pozostaje w gestii regionów, które zlecają prowadzenie przewozów przedsiębiorstwu SNCF pod marką TER. Rentowność tych przewozów oscyluje wokół 30%, co pociąga za sobą duże dotacje ze strony władz regionalnych. W ostatnich latach poczyniły one również duże wydatki związane z wymianą taboru i zwiększeniem częstotliwości kursowania pociągów.

    Walezjusze (fr. Valois) – dynastia królów francuskich panująca w latach 1328-1589. Jej założycielem był Karol de Valois - ojciec Filipa VI i syn Filipa III Śmiałego.César Auguste Jean Guillaume Hubert Franck (ur. 10 grudnia 1822 w Liège, zm. 8 listopada 1890 w Paryżu) – kompozytor i organista pochodzenia belgijskiego.

    Publiczny transport zbiorowy[]

    W wielu miastach takich, jak np. Paryż, Nicea, Lille czy Grenoble, mocno rozwinęła się sieć tramwajowa. W wielu miastach jest ona od niedawna, przez to, że linie były likwidowane i przywracane, ponieważ są tańsze w utrzymaniu niż metro.

    Transport lotniczy[]

    Mapa lokalizacyjna Francji
    Agen
    Agen
    Ajaccio
    Ajaccio
    Angers
    Angers
    Angoulême
    Angoulême
    Annecy
    Annecy
    Aurillac
    Aurillac
    Bastia
    Bastia
    Bazylea-Miluza
    Bazylea-Miluza
    Paryż-Beauvais
    Paryż-Beauvais
    Bergerac
    Bergerac
    Béziers
    Béziers
    Biarritz
    Biarritz
    Bordeaux
    Bordeaux
    Brest
    Brest
    Brive
    Brive
    Caen
    Caen
    Calvi
    Calvi
    Carcassonne
    Carcassonne
    Castres
    Castres
    Chambéry
    Chambéry
    Châteauroux
    Châteauroux
    Cherbourg
    Cherbourg
    Clermont
    Clermont
    Deauville
    Deauville
    Dinard
    Dinard
    Figari
    Figari
    Grenoble
    Grenoble
    Le Havre
    Le Havre
    Île d’Yeu
    Île d’Yeu
    Saint-Tropez
    Saint-Tropez
    La Rochelle
    La Rochelle
    Lannion
    Lannion
    Lille
    Lille
    Limoges
    Limoges
    Lorient
    Lorient
    Lourdes
    Lourdes
    Lyon
    Lyon
    Marsylia
    Marsylia
    Metz
    Metz
    Montpellier
    Montpellier
    Nantes
    Nantes
    Nicea
    Nicea
    Nîmes
    Nîmes
    Paryż-Le Bourget
    Paryż-Le Bourget
    Paryż-CDG
    Paryż-CDG
    Paryż-Orly
    Paryż-Orly
    Pau-Pireneje
    Pau-Pireneje
    Bassillac
    Bassillac
    Perpignan
    Perpignan
    Poitiers
    Poitiers
    Le Puy
    Le Puy
    Quimper
    Quimper
    Rennes
    Rennes
    Rodez
    Rodez
    Saint-Brieuc
    Saint-Brieuc
    Saint-Étienne
    Saint-Étienne
    Strasburg
    Strasburg
    Tours
    Tours
    Tulon
    Tulon
    Tuluza
    Tuluza
    Vichy
    Vichy
    Geographylogo.svg
    Porty lotnicze we Francji

    Transport lotniczy jest dość rozwiniętą dziedziną gospodarki we Francji. Główną francuską linią lotniczą jest Air France. W Tuluzie znajduje się fabryka Airbus. Najważniejsze lotniska we Francji to: Paryż Charles de Gaulle i Orly, Lyon Saint Exupéry, Nicea Côte d’Azur oraz Marsylia Provence.

    Prowansja (fr. Provence, prow. Provença lub Prouvènço) – kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji, nad Morzem Śródziemnym, na wschód od dolnego biegu Rodanu. Nazwa wzięta od prowincji rzymskiej Galia Zaalpejska, którą Rzymianie nazywali także Provincia Nostra – „Nasza Prowincja".Eurotunel (fr. Tunnel sous la Manche, ang. Channel Tunnel, także Eurotunnel) – tunel pod kanałem La Manche o długości ok. 50 km, uruchomiony w 1994. Łączy Calais we Francji z Folkestone w Wielkiej Brytanii. Został wybudowany i jest obsługiwany przez brytyjsko-francuskie, prywatne konsorcjum Eurotunnel plc. Koszt budowy wyniósł (w cenach z 1985) 4,65 miliarda £.

    Transport wodny[]

    Francja ma drugi pod względem skali system żeglowny w Europie. Jego długość wynosi 8500 km. Najważniejszymi szlakami żeglownymi są rzeki Sekwana, Rodan, Garonna, Loara i Ren oraz kanały Południowy, Burgundzki, Briare, Marna-Saonna i Marna-Ren.

    Demografia[]

     Osobny artykuł: Demografia Francji.

    Statystyki demograficzne[]

    Zagęszczenie ludności (na 1999 rok)

    Urbanizacja[]

    9% terytorium Francji jest zurbanizowane, 52% wykorzystywane rolniczo, na pozostałych 39% dominują krajobrazy naturalne. Corocznie 82 tys. hektarów zmienia przeznaczenie z użytku rolniczego pod zabudowę miejską. W ciągu 50 lat (między 1960 i 2010) grunty rolnicze zmniejszyły się o 20% z 36 mln ha do 28 mln ha.

    I Cesarstwo Francuskie – państwo w okresie panowania cesarza Francuzów Napoleona I z rodu Bonaparte w latach 1804-1814 i 1815. W czasie największego rozwoju terytorialnego cesarstwo obejmowało rozmaite protektoraty i posiadało wiele państw zależnych. Francja zmuszona była wówczas prowadzić wojny z prawie wszystkimi krajami Europy, łączącymi się przeciwko niej w kolejnych koalicjach. Kres cesarstwu położyła abdykacja Napoleona na rzecz Napoleona II, ten jednak nie został dopuszczony do władzy, a tron francuski zwrócono Burbonom.Wyżyna – obszar, którego wysokości bezwzględne przekraczają 300 metrów n.p.m., a wysokości względne są na ogół mniejsze niż 300 m. Z obszarów wyżyn wyłączane są bowiem obszary o szczególnie urozmaiconej rzeźbie i wysokościach względnych przekraczających 300 m stosunku do najbliższych den dolinnych, czyli góry. Różnice w wysokościach względnych w obrębie wyżyny są więc stosunkowo małe. W Polsce i innych krajach często przyjmuje się za dolną granicę wyżyn poziomicę 200 m n.p.m. Na mapie hipsometrycznej niższe wyżyny wyróżnione są barwami żółtymi, podobnie jak i najniższe partie gór, np. pogórza, natomiast najwyższe wyżyny - jasnymi odcieniami koloru brązowego. Nad wyżynami, powyżej 500 m n.p.m. rozciągają się góry niskie. Wyjątkiem w skali światowej jest Wyżyna Tybetańska, która znajduje się na wysokości około 4500 m n.p.m. Zalicza się ją do wyżyn, a nie do gór, ponieważ jest płaska - spełniony jest warunek deniwelacji (różnicy między dwoma wzniesieniami) mniejszej niż 300 metrów.

    Miasta[]

     Osobny artykuł: Miasta Francji.

    Religia[]

     Osobny artykuł: Religia we Francji.

    Największą wspólnotę religijną stanowi Kościół katolicki, głównie rzymscy katolicy, istnieje też grupa 15 tysięcy wiernych obrządku bizantyjsko-ukraińskiego, niewielkie grupy mariawickie Kościoła Katolickiego Mariawitów, inne grupy katolickie to: Misja Starokatolicka we Francji, prowincja francuska Kościoła Starokatolickiego Mariawitów, Kościół Świętej Marii i Kościół liberalnokatolicki.

    Jean-Baptiste Racine (22 grudnia 1639 w La Ferté-Milon – 21 kwietnia 1699 w Paryżu) – francuski dramaturg, główny przedstawiciel późnobarokowego klasycyzmu. Autor przesiąkniętych pesymizmem sztuk, uważanych za mistrzowskie w przedstawianiu kobiecej psychiki.Masyw Centralny (fr. Massif central) – wyżynno-górska kraina w środkowej i południowej Francji, zajmująca powierzchnię około 85 tys. km². Wznosi się średnio 400-700 m n.p.m., a najwyższym szczytem jest położony w północnej części Puy de Sancy (1885 m n.p.m.), będący częścią krawędzi krateru wulkanu Mont Dore. Doliny rzek (m.in. Loary, Allier, Dordogne, Lot i Tarn) rozdzielają go na odrębne płaskowyże i grupy górskie. Najciekawsza z nich to położone w południowej części Sewenny.

    Na terenie Francji działają również kościoły prawosławne: Rosyjski Kościół Prawosławny, Patriarchat Konstantynopola, Grecka Metropolia Francji, Rumuński Kościół Prawosławny, Serbski Kościół Prawosławny, Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny i licząca 40 tysięcy wiernych wspólnota koptyjska.

    We Francji działają również wspólnoty protestanckie. Francuska Federacja Protestancka obecnie zrzesza większość francuskich wyznań identyfikujących się z Reformacją i jej spuścizną, przede wszystkim francuskich: luteran, ewangelików reformowanych, baptystów, adwentystów dnia siódmego, ewangelikalnych chrześcijan oraz zielonoświątkowców.

    Tulon (fr. Toulon lub Toulon-sur-mer, prowans. Tolon) – miasto i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Var.Efektywność energetyczna, czyli efektywne wykorzystanie energii, ma na celu zmniejszenia ilości energii potrzebnej do dostarczania produktów i usług. Przykładowo izolacja termiczna budynku pozwala na użycie mniejszej ilości energii do jego ogrzewania i chłodzenia – tak by osiągnąć i utrzymać komfortową temperaturę. Instalowanie lamp fluorescencyjnych (świetlówek) albo świetlików zmniejsza ilość energii potrzebnej do uzyskania takiego samego poziomu oświetlenia jak przy użyciu tradycyjnych żarówek. Świetlówki kompaktowe zużywają o dwie trzecie mniej energii, a ich czas pracy jest od 6 do 10 razy dłuższy niż tradycyjnych żarówek. Poprawa efektywności energetycznej jest najczęściej osiągana przez zastosowanie wydajniejszych technologii lub procesów produkcyjnych.

    We Francji działa również ponad 127 tysięcy głosicieli Świadków Jehowy.

    Inne główne wyznania to muzułmanie i żydzi.

    Dane z 2010 roku według The Pew Research Center:

  • Kościół Katolicki: 60,4%
  • Brak religii: 28%
  • Islam: 7,5%
  • Protestantyzm: 1,8% (głównie: kalwini, luteranie i zielonoświątkowcy)
  • Prawosławie: 0,6%
  • Buddyzm: 0,5%
  • Judaizm: 0,5%
  • Tradycyjne religie etniczne: 0,3%
  • Świadkowie Jehowy: 0,2%
  • Język[]

     Osobny artykuł: Język francuski.

    Językiem urzędowym we Francji jest francuski, posługuje się nim znaczna większość mieszkańców tego kraju, jednak poza nim istnieje wiele języków regionalnych:

    Tor – dwie szyny podtrzymujące i prowadzące koła pojazdów szynowych, ułożone na podkładach lub wlane w specjalną płytę betonową służą jako droga kolejowa, tramwajowa lub metro, w określonej odległości od siebie. Ułożony jest na podtorzu.Lotaryngia (fr. Lorraine, niem. Lothringen, lotar. Louréne) – kraina historyczna i region administracyjny w północno-wschodniej Francji. Graniczy z Belgią, Luksemburgiem i Niemcami oraz z regionami: Alzacja, Franche-Comté i Szampania-Ardeny.
  • baskijski – język regionalny w Flag of the Basque Country.svg Béarn
  • bretoński – język regionalny w Flag of Brittany.svg Dolnej Bretanii
  • burgundzki – język regionalny (Delfinat, Jura, Lyonnais i Sabaudia)
  • holenderski – język regionalny we Flag of Flanders.svg Flandrii
  • kataloński – język regionalny w Flag of Catalonia.svg Roussillonie
  • niemiecki – język regionalny w Flag of Alsace (historical).svg Alzacji-Lotaryngii
  • prowansalski – język regionalny w Flag of Occitania.svg Oksytanii (Gaskonia, Langwedocja, Limousin, Owernii i Prowansja)
  • włoski – język regionalny na Flag of Corsica.svg Korsyce
  • Luksemburg, Wielkie Księstwo Luksemburga (luks. Lëtzebuerg, Grousherzogdem Lëtzebuerg; niem. Luxemburg, Großherzogtum Luxemburg; fr. Luxembourg, Grand-Duché de Luxembourg) – państwo położone w Europie Zachodniej. Graniczy z Francją od południa, Niemcami od wschodu i z Belgią od zachodu i północy. Państwo członkowskie Unii Europejskiej oraz NATO.Piłka ręczna na XXIX Letnich Igrzysk Olimpijskich w Pekinie rozgrywana była od 9 do 24 sierpnia. Mecze odbywały się na Krytym Stadionie Narodowym.


    Podstrony: [1] [2] [3] [4] 5 [6] [7] [8]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Charles de Gaulle (R 91) - francuski lotniskowiec o napędzie atomowym (jedyna nie-amerykańska jednostka tego rodzaju w służbie na świecie), okręt flagowy francuskiej marynarki wojennej.
    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.
    Jan Michał Baszkiewicz (ur. 3 stycznia 1930 w Warszawie, zm. 27 stycznia 2011) – polski prawnik, historyk, politolog, historyk idei. Doctor honoris causa Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, Uniwersytetu Wrocławskiego (2003), Uniwersytetu Jagiellońskiego (2008), Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (2008), członek PZPR w latach 1951-1990.
    Midi-Pireneje (fr. Midi-Pyrénées) – region administracyjny Francji, położony w południowej części kraju, obejmujący środkową część łańcucha Pirenejów oraz położoną bardziej na północ dolinę Garonny. Od południa graniczy z Andorą i Hiszpanią, od zachodu z regionem Akwitania, od północy z Limousin i Owernią a od wschodu z Langwedocją-Roussillon. Stolicą i największym miastem regionu jest Tuluza. Inne większe miasta to: Montauban, Albi, Tarbes, Castres.
    XVI Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej w 1998 odbyły się po raz drugi w historii we Francji, w dniach od 10 czerwca do 12 lipca.
    Uzdrowisko – miejscowość dysponująca naturalnymi czynnikami leczniczymi, do których zalicza się wody mineralne oraz właściwości klimatyczne. Warunkiem powstania miejscowości uzdrowiskowej jest występowanie walorów przyrodniczych. Wody mineralne służą do kąpieli leczniczych i do kuracji pitnej, a właściwości klimatyczne stosowane są w klimatoterapii.
    Stworzenie zestawienia władców Francji może nastręczać problemy ze względu na wątpliwości w ustaleniu początku państwa francuskiego. Zwykle przyjmuje się, iż był nim początek dynastii Kapetyngów w 987 roku.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.354 sek.