• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Francja



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9]
    Przeczytaj także...
    Czwarta Republika (fr. Quatrième République) – okres ustrojowy we Francji w latach 1946-1958, pod rządami czwartej konstytucji republikańskiej.Wspólnota zamorska (collectivités d’outre-mer lub COM) – termin wprowadzony poprawką do konstytucji 28 marca 2003, by określić niektóre terytoria Francji, które wcześniej nosiły nazwę terytoriów zamorskich (territoire d’outre mer) lub wspólnot terytorialnych o szczególnym statusie (collectivités territoriales à statut particulier).

    Francja (fr. France, IPA: /fʁɑ̃s/), Republika Francuska (fr. République française /ʁe.py.blik fʁɑ̃.sɛz/) – państwo, którego część metropolitalna znajduje się w Europie Zachodniej, posiadające także zamorskie terytoria na innych kontynentach. Francja metropolitalna rozciąga się od Morza Śródziemnego na południu do kanału La Manche i Morza Północnego na północy, oraz od Renu na wschodzie do Zatoki Biskajskiej na zachodzie. Francuzi często nazywają swój kraj l’Hexagone (sześciokąt) – pochodzi to od kształtu Francji metropolitalnej.

    Nizina Środkowoeuropejska (31, dawniej Niż Środkowoeuropejski; niem. Nordeuropäische Tiefebene; nid. Noord-Europese Laagvlakte; duń. Nordeuropæiske Lavland) - prowincja fizycznogeograficzna Europy Zachodniej.Międzynarodowy alfabet fonetyczny, MAF (ang. International Phonetic Alphabet, IPA; fr. Alphabet phonétique international, API) – alfabet fonetyczny, system transkrypcji fonetycznej przyjęty przez Międzynarodowe Towarzystwo Fonetyczne jako ujednolicony sposób przedstawiania głosek wszystkich języków. Składają się na niego zarówno symbole alfabetyczne jak i symbole niealfabetyczne oraz ok. 30 znaków diakrytycznych.

    Francja graniczy z Belgią, Luksemburgiem, Niemcami, Szwajcarią, Włochami, Monako, Andorą i Hiszpanią. Terytoria zamorskie graniczą również z Brazylią, Surinamem i Holandią. Kraj jest połączony z Wielką Brytanią przez Eurotunel przebiegający pod kanałem La Manche.

    Republika Francuska jest unitarnym państwem demokratycznym, w którym ważną rolę odgrywa prezydent. Jest również piątym spośród najlepiej rozwiniętych krajów świata i dziewiątym w rankingu warunków życia. Najważniejsze ideały Francji sformułowane zostały w Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela i w występującym na drukach urzędowych i monetach haśle rewolucji francuskiej liberté, égalité, fraternité („wolność, równość, braterstwo”). Kraj należy do grona założycieli Unii Europejskiej. Ma największą powierzchnię spośród państw Wspólnoty. Francja jest także członkiem-założycielem Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz wchodzi w skład m.in. Frankofonii, G7 oraz Unii Łacińskiej. Jest stałym członkiem Rady Bezpieczeństwa ONZ, w której posiada prawo weta.

    Głosiciel – kaznodzieja Świadków Jehowy, ochrzczony lub nieochrzczony członek zboru, który nieodpłatnie głosi dobrą nowinę o Królestwie Bożym. Na całym świecie w 2012 roku było maksymalnie 7 782 346 aktywnych głosicieli, należących do 111 719 zborów w 239 krajach i terytoriach (w Polsce 125 485 głosicieli w 1487 zborach).Stożek wulkaniczny – wulkan, wzniesienie o stożkowatym kształcie, utworzone z lawy lub materiałów piroklastycznych, wydobywających się z wylotu komina wulkanicznego w czasie erupcji centralnej. W wyniku kolejnych erupcji kształt i wielkość stożka mogą ulegać zmianom, w wierzchołkowej partii może utworzyć się krater lub kaldera.

    Francja ze względu na swoją liczbę ludności, potencjał gospodarczy, pozycję w Europie, wpływy w dawnych koloniach, silną armię (trzeci po Rosji i USA arsenał nuklearny), uchodzi za jedno z najpotężniejszych państw świata.

    Spis treści

  • 1 Pochodzenie nazwy kraju
  • 2 Geografia
  • 2.1 Akweny otaczające Francję
  • 2.2 Ukształtowanie powierzchni
  • 3 Historia
  • 4 Klimat
  • 5 Ustrój polityczny
  • 6 System prawny
  • 7 Podział administracyjny
  • 7.1 Regiony
  • 7.2 Departamenty
  • 7.3 Terytoria zależne
  • 7.3.1 Departamenty zamorskie
  • 7.3.2 Wspólnoty zamorskie
  • 7.3.3 Wspólnota
  • 7.3.4 Terytorium zamorskie
  • 7.3.5 Posiadłość państwa
  • 7.4 Gminy
  • 8 Polityka zagraniczna
  • 8.1 Członkostwo w organizacjach międzynarodowych
  • 9 Siły zbrojne
  • 10 Gospodarka
  • 10.1 Podatki
  • 10.2 Turystyka
  • 11 Transport
  • 11.1 Transport drogowy
  • 11.2 Transport kolejowy
  • 11.3 Publiczny transport zbiorowy
  • 11.4 Transport lotniczy
  • 11.5 Transport wodny
  • 12 Demografia
  • 12.1 Statystyki demograficzne
  • 12.2 Struktura etniczna
  • 12.3 Urbanizacja
  • 12.4 Miasta
  • 12.5 Religia
  • 13 Język
  • 14 Święta narodowe i dni wolne od pracy
  • 15 Kultura
  • 15.1 Literatura
  • 15.2 Filozofia
  • 15.3 Muzyka
  • 16 Sport
  • 17 Zobacz też
  • 18 Uwagi
  • 19 Przypisy
  • 20 Bibliografia
  • 21 Linki zewnętrzne
  • Pochodzenie nazwy kraju[ | edytuj kod]

    Nazwa „Francja” pochodzi od germańskiego plemienia Franków, które zajmowało region po upadku Cesarstwa Zachodniorzymskiego. W otaczającym Paryż regionie Île-de-France powstało państwo francuskie.

    Uroczystość Wszystkich Świętych (łac. Sollemnitas Omnium Sanctorum) – w Kościele katolickim jest to uroczystość ku czci wszystkich chrześcijan, którzy osiągnęli stan zbawienia i przebywają w niebie, obchodzona corocznie w dniu 1 listopada, treściowo połączona z następującym po niej obchodem liturgicznym Dnia Zadusznego. W doktrynie Kościoła katolickiego jest wyrazem wiary w obcowanie świętych i powszechne powołanie do świętości. Zgodnie z liturgią Kościoła katolickiego obchodzona jest też wigilia uroczystości Wszystkich Świętych. Dolna Bretania (br. Breizh Izel , fr. Basse-Bretagne) – określenie części Bretanii położonej na zachód od francuskiej miejscowości Ploërmel, gdzie język bretoński oraz kultura związana z tym językiem ma większe oddziaływanie, niż w przypadku Górnej Bretanii, w której dominuje oddziaływanie kultury oraz języków romańskich, w tym języka gallo. W szkołach Dolnej Bretanii nauczano języka bretońskiego przez około 130 lat – od lat 30 XIX wieku do mniej więcej roku 1960.

    Geografia[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Geografia Francji.

    Francja jest krajem leżącym w większości w Europie Zachodniej, jednak posiadającym terytoria zależne i departamenty zamorskie na innych kontynentach. Powierzchnia metropolitarnej części Francji wynosi 551,5 tys. km², wskutek czego zajmuje czterdzieste ósme miejsce na świecie pod względem wielkości powierzchni, natomiast powierzchnia wraz z terytoriami zależnymi i departamentami zamorskimi 643 801 km².

    Wybrzeże – obszar na granicy lądu i zbiornika wodnego obejmującego część nadwodną i podwodną. Pas ten jest szerszy niż brzeg i strefa brzegowa, lecz jego zasięg nie jest precyzyjnie określony granicami. Zbiornik wodny i ląd wybrzeża są rozdzielone linią brzegową.Walezjusze (fr. Valois) – dynastia królów francuskich panująca w latach 1328-1589. Jej założycielem był Karol de Valois - ojciec Filipa VI i syn Filipa III Śmiałego.
    Francja widziana z kosmosu

    Całkowita granica lądowa Francji to 2 892,4 km, w tym:

  • Granice Francji metropolitarnej z:
  • Andorą – 56,6 km,
  • Belgią – 620 km,
  • Hiszpanią – 623 km,
  • Luksemburgiem – 73 km,
  • Monako – 4,4 km,
  • Niemcami – 451 km,
  • Szwajcarią – 573 km,
  • Włochami – 488 km.
  • Granice terytoriów zależnych i departamentów zamorskich z:
  • Brazylią – 673 km,
  • Surinamem – 510 km,
  • Sint Maarten – 10,2 km
  • Akweny otaczające Francję[ | edytuj kod]

    Francję oblewają następujące morza i oceany: od północy Morze Północne, od północnego zachodu kanał La Manche, od zachodu Ocean Atlantycki i Zatoka Biskajska oraz od południa Morze Śródziemne (z którego na wybrzeżu Francji wyróżnia się także Zatokę Lwią i Morze Liguryjskie). Największą francuską wyspę – Korsykę, oblewa także Morze Tyrreńskie. Terytoria zamorskie położone są nad oceanami: Atlantyckim, Indyjskim, Południowym i Spokojnym oraz nad Morzem Karaibskim. Całkowita długość wybrzeża wynosi 3427 km, z którego wyróżnia się inne wybrzeża o własnych nazwach: Wybrzeże Lazurowe (Riwiera Francuska), Côte d'Améthyste, Côte d’Argent, Côte de Jade, Côte d’Amour, Côte Sauvage, Côte d'Emeraude, Côte d'Albâtre.

    Claude Le Jeune; także Claudin, Lejeune (ur. ok. 1528/1530 w Valenciennes, pochowany 26 września 1600 w Paryżu) – francuski kompozytor. César Auguste Jean Guillaume Hubert Franck (ur. 10 grudnia 1822 w Liège, zm. 8 listopada 1890 w Paryżu) – kompozytor i organista pochodzenia belgijskiego.

    Ukształtowanie powierzchni[ | edytuj kod]

    Francja jest w większości krajem nizinnym – ponad połowa jej powierzchni leży na wysokości poniżej 200 m n.p.m. Głównymi obszarami nizinnymi są: na północnym wschodzie Nizina Flandryjska z licznymi bagnami będąca częścią Niziny Środkowoeuropejskiej, na północy równinny Basen Paryski i Basen Akwitański na południowym zachodzie. Na północnym zachodzie, na obszarze Bretanii i Normandii, rozciąga się stary Masyw Armorykański z wysokościami do 417 m n.p.m., wykształcony w orogenezie hercyńskiej. W południowo-środkowej części położony jest Masyw Centralny, wykształcony również w orogenezie hercyńskiej, o wyżynno-górzystej rzeźbie terenu, podzielony na mniejsze masywy zrębowe i kotliny. Charakterystyczną cechą tego pasma jest występowanie wielu stożków wygasłych wulkanów. Najwyższy z nich to Puy de Sancy (1885 m n.p.m.). Masyw Centralny opada stromo do doliny Rodanu oraz łagodnie, przez wyżynę Limousin, do Basenu Akwitańskiego. Hercyńskimi przedłużeniami Masywu Centralnego są: na północnym wschodzie Ardeny, a na wschodzie Wogezy. Wzdłuż granicy z Włochami, Szwajcarią, Hiszpanią i Andorą wznoszą się stosunkowo młode góry fałdowe: na południowym wschodzie Alpy z najwyższym szczytem Francji i jednocześnie całej EuropyMont Blanc (4807 m n.p.m.) oraz zbudowane z fliszu Prealpy, a także wapienne góry Jura będące północnym przedłużeniem Alp (najwyższy punkt: Crêt de la Neige – 1723 m n.p.m.), z kolei na południowym zachodzie Pireneje z najwyższym szczytem na terenie Francji – Vignemale (3298 m n.p.m.).

    Prowansja (fr. Provence, prow. Provença lub Prouvènço) – kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji, nad Morzem Śródziemnym, na wschód od dolnego biegu Rodanu. Nazwa wzięta od prowincji rzymskiej Galia Zaalpejska, którą Rzymianie nazywali także Provincia Nostra – „Nasza Prowincja".Eurotunel (fr. Tunnel sous la Manche, ang. Channel Tunnel, także Eurotunnel) – tunel pod kanałem La Manche o długości ok. 50 km, uruchomiony w 1994. Łączy Calais we Francji z Folkestone w Wielkiej Brytanii. Został wybudowany i jest obsługiwany przez brytyjsko-francuskie, prywatne konsorcjum Eurotunnel plc. Koszt budowy wyniósł (w cenach z 1985) 4,65 miliarda £.
  • Najwyższy punkt: Mont Blanc 4807 m n.p.m.
  • Najniższy punkt: delta Rodanu 2 m p.p.m.
  • Większe miasta:
  • Paryż – 12,34 mln mieszkańców (obszar miejski 2012)
  • Lyon – 2,21 mln
  • Marsylia+Aix-en-Provence – 1,73 mln
  • Tuluza – 1,27 mln
  • Lille – 1,17 mln
  • Bordeaux – 1,16 mln
  • Nicea – 1,00 mln
  • Nantes – 898 tys.
  • Strasburg – 769 tys.
  • Rennes – 690 tys.
  • Język urzędowy: francuski
  • Inne języki w użyciu: niemiecki, włoski, bretoński, baskijski, kataloński, niderlandzki, polski, arabski, berberyjski, romski oraz afrykańskie itd.
  • I Cesarstwo Francuskie – państwo w okresie panowania cesarza Francuzów Napoleona I z rodu Bonaparte w latach 1804-1814 i 1815. W czasie największego rozwoju terytorialnego cesarstwo obejmowało rozmaite protektoraty i posiadało wiele państw zależnych. Francja zmuszona była wówczas prowadzić wojny z prawie wszystkimi krajami Europy, łączącymi się przeciwko niej w kolejnych koalicjach. Kres cesarstwu położyła abdykacja Napoleona na rzecz Napoleona II, ten jednak nie został dopuszczony do władzy, a tron francuski zwrócono Burbonom.Wyżyna – obszar, którego wysokości bezwzględne przekraczają 300 metrów n.p.m., a wysokości względne są na ogół mniejsze niż 300 m. Z obszarów wyżyn wyłączane są bowiem obszary o szczególnie urozmaiconej rzeźbie i wysokościach względnych przekraczających 300 m stosunku do najbliższych den dolinnych, czyli góry. Różnice w wysokościach względnych w obrębie wyżyny są więc stosunkowo małe. W Polsce i innych krajach często przyjmuje się za dolną granicę wyżyn poziomicę 200 m n.p.m. Na mapie hipsometrycznej niższe wyżyny wyróżnione są barwami żółtymi, podobnie jak i najniższe partie gór, np. pogórza, natomiast najwyższe wyżyny - jasnymi odcieniami koloru brązowego. Nad wyżynami, powyżej 500 m n.p.m. rozciągają się góry niskie. Wyjątkiem w skali światowej jest Wyżyna Tybetańska, która znajduje się na wysokości około 4500 m n.p.m. Zalicza się ją do wyżyn, a nie do gór, ponieważ jest płaska - spełniony jest warunek deniwelacji (różnicy między dwoma wzniesieniami) mniejszej niż 300 metrów.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9]




    Warto wiedzieć że... beta

    Jean-Baptiste Racine (22 grudnia 1639 w La Ferté-Milon – 21 kwietnia 1699 w Paryżu) – francuski dramaturg, główny przedstawiciel późnobarokowego klasycyzmu. Autor przesiąkniętych pesymizmem sztuk, uważanych za mistrzowskie w przedstawianiu kobiecej psychiki.
    Masyw Centralny (fr. Massif central) – wyżynno-górska kraina w środkowej i południowej Francji, zajmująca powierzchnię około 85 tys. km². Wznosi się średnio 400-700 m n.p.m., a najwyższym szczytem jest położony w północnej części Puy de Sancy (1885 m n.p.m.), będący częścią krawędzi krateru wulkanu Mont Dore. Doliny rzek (m.in. Loary, Allier, Dordogne, Lot i Tarn) rozdzielają go na odrębne płaskowyże i grupy górskie. Najciekawsza z nich to położone w południowej części Sewenny.
    Tulon (fr. Toulon lub Toulon-sur-mer, prowans. Tolon) – miasto i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Var.
    Prawosławny Patriarchat Antiochii – jedna z 15 autokefalicznych Cerkwi prawosławnych (nazywana na terenie Syrii Kościołem grecko-prawosławnym). Siedziba Patriarchatu mieści się (od 1268) w Damaszku; główną świątynią jest sobór Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny w tym mieście. Na czele Patriarchatu Antiocheńskiego stoi (od 17 grudnia 2012) Wielce Błogosławiony Patriarcha Wielkiej Antiochii, Syrii, Cylicji, Mezopotamii i całego Wschodu Jan X.
    Efektywność energetyczna, czyli efektywne wykorzystanie energii, ma na celu zmniejszenia ilości energii potrzebnej do dostarczania produktów i usług. Przykładowo izolacja termiczna budynku pozwala na użycie mniejszej ilości energii do jego ogrzewania i chłodzenia – tak by osiągnąć i utrzymać komfortową temperaturę. Instalowanie lamp fluorescencyjnych (świetlówek) albo świetlików zmniejsza ilość energii potrzebnej do uzyskania takiego samego poziomu oświetlenia jak przy użyciu tradycyjnych żarówek. Świetlówki kompaktowe zużywają o dwie trzecie mniej energii, a ich czas pracy jest od 6 do 10 razy dłuższy niż tradycyjnych żarówek. Poprawa efektywności energetycznej jest najczęściej osiągana przez zastosowanie wydajniejszych technologii lub procesów produkcyjnych.
    Tor – dwie szyny podtrzymujące i prowadzące koła pojazdów szynowych, ułożone na podkładach lub wlane w specjalną płytę betonową służą jako droga kolejowa, tramwajowa lub metro, w określonej odległości od siebie. Ułożony jest na podtorzu.
    Lotaryngia (fr. Lorraine, niem. Lothringen, lotar. Louréne) – kraina historyczna i region administracyjny w północno-wschodniej Francji. Graniczy z Belgią, Luksemburgiem i Niemcami oraz z regionami: Alzacja, Franche-Comté i Szampania-Ardeny.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.926 sek.