• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Franciszek Stefan Sapieha

    Przeczytaj także...
    Cześnik wielki litewski (łac. picerna Magni Ducatus Lithuaniae) – urząd dworski Wielkiego Księstwa Litewskiego I Rzeczypospolitej.Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.
    Kazimierz Jan Paweł Sapieha herbu Lis (ur. 1637 lub 1642, zm. 13 marca 1720 w Grodnie) – wojewoda wileński w latach 1682-1703, hetman wielki litewski w latach 1683-1703 i 1705-1708, wojewoda połocki w 1670 roku, starosta generalny żmudzki w 1681 roku, hetman polny litewski w 1681 roku, podskarbi nadworny litewski w 1663 roku, podstoli wielki litewski w 1661 roku, cześnik wielki litewski w 1659 roku, starosta brzeski litewski w latach 1665-1670.

    Franciszek Stefan Sapieha herbu Lis (zm. 25 czerwca 1686 w Lublinie) – koniuszy wielki litewski, marszałek sejmu grodzieńskiego 1678-1679.

    Był synem Pawła Jana i bratem Kazimierza Jana, Benedykta Pawła i Leona Bazylego. W latach 1661-1663 studiował na uniwersytecie w Lowanium, następnie odbył z braćmi Kazimierzem Janem i Benedyktem Pawłem podróż po Europie, z której wrócił w kwietniu 1664. Poseł powiatu lidzkiego na sejmy 1664/1665, 1666 (I) i 1667. Był też posłem na sejm abdykacyjny 1668, sejm elekcyjny 1669, sejm 1670 oraz na zjazd warszawski i sejm pacyfikacyjny 1673 roku. W 1666 został cześnikiem wielkim litewskim. W 1668 był zwolennikiem kandydatury cara Aleksego na tron polski. Podczas elekcji 1669 popierał Filipa Wilhelma. Był elektorem Michała Korybuta Wiśniowieckiego z województwa nowogródzkiego w 1669 roku.

    Aleksy I Michajłowicz (ur. 19 lub 29 marca 1629 w Moskwie, zm. 29 stycznia lub 8 lutego 1676 tamże) – car Rosji w latach 1645-1676, syn Michała (1613-1645), z dynastii Romanowów.Pacta conventa (z łac. warunki uzgodnione) – Umowa o charakterze publicznoprawnym podpisywana w czasie sejmu koronacyjnego przez każdego nowo wybranego w drodze wolnej elekcji króla. Umowy te redagowane były w czasie sejmu elekcyjnego przez reprezentantów sejmu i senatu oraz przez reprezentantów wszystkich kandydatów na tron Rzeczypospolitej z osobna. W pactach conwentach znajdowały się osobiste zobowiązania króla.

    W 1670 został mianowany koniuszym litewskim. Był członkiem konfederacji malkontentów w 1672 roku.

    W bitwie pod Chocimiem w 1673 dowodził artylerią mimo obecności jej generała. Elektor Jana III Sobieskiego z powiatu lidzkiego w 1674 roku, podpisał jego pacta conventa. Posłował na sejm koronacyjny 1676 oraz sejmy 1677, 1678/79 (którego został obrany Marszałkiem) i 1683. Brał udział w wyprawie wspomagającej odsiecz wiedeńską na Słowację i Węgry, zdobywając m.in. Zamek Orawski. W 1684 bracia Franciszka Stefana, Kazimierz Jan i Benedykt Paweł, przeszli do opozycji względem Jana III, co spowodowało brak dalszych możliwości rozwoju jego kariery politycznej.

    Bitwa pod Wiedniem została stoczona 12 września 1683 roku między wojskami polsko-austriacko-niemieckimi pod dowództwem króla Jana III Sobieskiego, a armią Imperium osmańskiego pod wodzą wezyra Kara Mustafy. Zakończyła się klęską Osmanów, którzy od tej pory przeszli do defensywy i przestali stanowić zagrożenie dla chrześcijańskiej części Europy.Lis (Lisy, Lisowie, Bzura, Mzura, Murza, Strempacz, Orzi-Orzi, Vulpis), herb szlachecki, jeden z najstarszych herbów polskich.

    Żonaty z Anna Krystyną Lubomirską córką Jerzego Sebastiana. Był ojcem Jana Kazimierza, Józefa Franciszka i Jerzego Felicjana.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Andrzej Rachuba, Franciszek Stefan Sapieha, w: Polski Słownik Biograficzny, t. XXXIV/4, Warszawa 1993, s. 603.
    2. Leszek Andrzej Wierzbicki, Posłowie Wielkiego Księstwa Litewskiego na zjazd warszawski i sejm pacyfikacyjny 1673 roku, w: Teka Kom. Hist. OL PAN, 2004, 1, s. 102.
    3. Svffragia Woiewodztw y Ziem Koronnych y Wielkiego Xięstwa Litewskiego, Zgodnie na Naiaśnieyßego Michała Korybvtha, Obranego Krola Polskiego [....] Dnia dziewiętnastego Czerwca, Roku 1669, [b.n.s].
    4. Pisma do wieku i spraw Jana Sobieskiego. T. 1, cz. 2, Kraków 1881, s. 1003.
    5. Volumina Legum, t. V, Petersburg 1860, s. 149.
    6. Porządek Na Seymie Walnym Elekcyey Między Warszawą a Wolą, przez opisane Artykuły do samego tylko Aktu Elekcyey należące, uchwalony y postanowiony, Roku Pańskiego Tysiąc Szesc Set Siedmdziesiat Czwartego, dnia Dwudziestego Miesiaca Kwietnia., s. 29.
    Paweł Jan Sapieha herbu Lis (ur. w 1609 roku – zm. w 1665 roku) – hetman wielki litewski i wojewoda wileński od 1656, wojewoda witebski od 1646, podstoli wielki litewski od 1645, oboźny wielki litewski od 1638.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.




    Warto wiedzieć że... beta

    Województwo nowogródzkie – województwo Wielkiego Księstwa Litewskiego, utworzone w 1507 r. z części województwa trockiego, wchodziło w skład Rzeczypospolitej Obojga Narodów od 1569.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Sejm grodzieński – zbiorcza nazwa dla sejmów I Rzeczypospolitej, odbywających się w Grodnie. Sejm z 1673 (w Warszawie) zdecydował, że co trzeci sejm (z wyłączeniem tych, które wiązały się z elekcją króla – konwokacyjnych, elekcyjnych i koronacyjnych) będzie odbywał się w Grodnie. Miało to zaakcentować fakt, iż Rzeczpospolita składa się z Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Miasto Grodno zyskało tym samym nieoficjalny status trzeciej stolicy Rzeczypospolitej. Z przyczyny wojen oraz kryzysu parlamentaryzmu polskiego, odbyło się tam jedynie 11 sejmów. Pierwsze w latach: 1678/1679, 1688, 1693. Potem nastąpiła przerwa związana z elekcją Augusta II Mocnego, wielką wojną północną i walkami wewnętrznymi w kraju. Kolejne sejmy grodzieńskie, już w czasach saskich, odbyły się w latach: 1718, 1726, 1729, 1730, 1744, 1752. Stanisław August Poniatowski unikał zwoływania sejmów do Grodna; w czasie jego rządów odbyły się w tym mieście jedynie dwa: w 1784 oraz sejm grodzieński z 1793, który potwierdził II rozbiór Polski i okazał się być ostatnim sejmem I Rzeczypospolitej.
    Powiat lidzki (I Rzeczpospolita) – powiat w składzie województwa wileńskiego Wielkiego Księstwa Litewskiego Rzeczypospolitej Obojga Narodów od 1569 roku. Posiadał starostwo grodowe.
    Jerzy Sebastian Lubomirski hrabia na Wiśniczu i Jarosławiu herbu Szreniawa bez Krzyża (ur. 20 stycznia 1616 w Wiśniczu, zm. 31 stycznia 1667 we Wrocławiu) – hetman polny koronny od 1657 roku, marszałek nadworny koronny od 1650 roku, marszałek wielki koronny od 1649, wicemarszałekTrybunału Koronnego w 1641 i 1645 roku, starosta perejasławski w latach 1660-1667, kazimierski w latach 1656-1667, olsztyński w latach 1654-1667, przemyski w 1652 roku, starosta krakowski w latach 1646-1664, starosta chmielnicki w latach 1645-1665, sądecki w latach 1637-1646, grybowski w latach 1636-1663, lipnicki w latach 1622-1663, dobczycki w latach 1622-1649.
    Filip Wilhelm Wittelsbach (ur. 24 listopada 1615 Neuburg nad Dunajem - zm. 2 września 1690 Wiedeń) – hrabia palatyn Palatynatu Neuburg, książę Bergu i Jülich, elektor Palatynatu Reńskiego.
    Jan III Sobieski herbu Janina (ur. 17 sierpnia 1629 w Olesku, zm. 17 czerwca 1696 w Wilanowie) – król Polski od 1674, hetman wielki koronny od 1668, hetman polny koronny od 1666, marszałek wielki koronny od 1665, chorąży wielki koronny od 1656.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.734 sek.