• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Franciszek Scheidt

    Przeczytaj także...
    Jan Dominik Piotr Jaśkiewicz (ur. 6 lipca 1749 we Lwowie, zm. 14 listopada 1809 w Krakowie) – polski chemik, geolog i mineralog końca XVIII wieku, doktor medycyny Uniwersytetu Wiedeńskiego, profesor chemii i historii naturalnej w Szkole Głównej Koronnej, lekarz nadworny Stanisława Augusta Poniatowskiego od 1783. Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.
    Liceum Krzemienieckie (także Liceum Wołyńskie) – polska szkoła w Krzemieńcu na Wołyniu, istniejąca w latach 1805-1831, reaktywowana w latach 1922-1939, zwana także Atenami Wołyńskimi. Odegrała znaczącą rolę w rozwoju poziomu kultury polskiej na Wołyniu.

    Franciszek Scheidt (ur. 2 kwietnia 1759 w Krakowie, zm. w sierpniu 1807 w Krzemieńcu) – fizyk, chemik i botanik, absolwent i profesor Akademii Krakowskiej.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Syn mieszczanina krakowskiego Pawła i Elżbiety Szulc. w latach 1768–1775 uczył się w Szkole Nowodworskiej, a następnie studiował fizykę w Akademii Krakowskiej pod kierunkiem profesora Rydulskiego. W czerwcu 1777 został bakałarzem, a 16 lipca 1779 doktorem filozofii.

    Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski; łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.

    Jego zdolności zwróciły uwagę Hugona Kołłątaja, współpracownika Komisji Edukacji Narodowej (KEN). W latach 1780–1783 z jego polecenia objął posadę nauczyciela fizyki w nowo utworzonej Szkole Wojewódzkiej w Lublinie. Prowadził tam również doświadczenia chemiczne. Podczas pobytu w Lublinie zaprzyjaźnił się z matematykiem Józefem Czechem oraz lekarzem Michałem Bergonzonim. Jesienią 1783 powrócił do Krakowa.

    Towarzystwo Przyjaciół Nauk (TPN), inne nazwy: Towarzystwo Warszawskie Przyjaciół Nauk (TWPN), od roku 1808: Towarzystwo Królewskie Przyjaciół Nauk (TKPN) lub Warszawskie Towarzystwo Królewskie Przyjaciół Nauk (WTKPN) – towarzystwo naukowe zrzeszające badaczy różnych specjalności i zbierające się w okresie od listopada 1800 do kwietnia 1832, w Warszawie.Michał Anioł Bergonzoni (ur. 6 września 1748 w Bolonii, zm. 5 marca 1819 w Warszawie) − polski lekarz pochodzenia włoskiego, radca nadworny, sztabs-medyk wojsk koronnych i protomedyk armii Księstwa Warszawskiego.

    1 kwietnia 1784 wraz z Janem Jaśkiewiczem, Janem Śniadeckim i profesorem farmacji Janem Szasterem przeprowadził udany eksperyment ze wzlotu balonem wypełnionym ogrzanym powietrzem. KEN odmówiła jednak dalszego finansowania eksperymentów. 14 stycznia 1785 został profesorem Szkoły Głównej Koronnej. Wspólnie z Janem Jaśkiewiczem organizował gabinet chemiczny sprowadzając szkła i aparaturę z Wiednia. W 1786 opublikował rozprawę O elektryczności uważanej w ciałach ziemskich i atmosferze. Towarzyszył królowi Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu w podróży po ziemi krakowskiej i sandomierskiej, a 27 czerwca 1787 roku odczytał w jego obecności rozprawę O chemicznym powinowactwie ciał. W nagrodę otrzymał od króla pierścień brylantowy.

    Hugo Stumberg Kołłątaj herbu Kotwica, inna forma nazwiska: Kołłontay, pseud. i krypt.: Anonim; Jeden Obywatel; H. K.; X. H. K.(?), (ur. 1 kwietnia 1750 w Dederkałach Wielkich na Wołyniu, zm. 28 lutego 1812 w Warszawie) – polski polityk, publicysta oświeceniowy, pisarz polityczny, katolicki prezbiter, kanonik, satyryk, poeta, geograf, historyk. W latach 1783–1786 rektor Szkoły Głównej Koronnej, referendarz wielki litewski od 1786, podkanclerzy koronny od 1791, radca wydziału skarbu Rady Najwyższej Narodowej w 1794 roku.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

    Władze uczelni poleciły mu przeprowadzenie wykładów z botaniki (początkowo miał wykładać ją bezpłatnie). Jako stypendysta KEN w 1788 uzupełniał swoją wiedzę z zakresu botaniki i chemii u profesora Józefa Jacquina w Wiedniu. Urządził i rozbudował Ogród Botaniczny sprowadzając okazy z Wiednia, Paryża i Petersburga. Jako pierwszy wyhodował w krakowskich cieplarniach banany. 22 czerwca 1790 otrzymał patent na katedrę historii naturalnej i chemii. W tym samym roku oprowadził po Krakowie, Krzemionkach i Wieliczce poetę Johanna Wolfganga von Goethe.

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. I Liceum Ogólnokształcące im. Bartłomieja Nowodworskiego w Krakowie (znane również jako Kolegium Nowodworskie, Nowodworek), dawne Gimnazjum św. Anny – jedna z najstarszych istniejących i nieprzerwanie działających w Polsce szkół średnich o charakterze świeckim.

    Uczestniczył w insurekcji kościuszkowskiej. Oddelegowany został do Sądu Kryminalnego Krakowskiego jako jeden z siedmiu sędziów. Po upadku powstania powrócił do obowiązków profesorskich na uczelni. w 1801 był jednym założycieli i członkiem rzeczywistym warszawskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. W 1803 władze austriackie germanizujące uczelnię usunęły go ze stanowiska wyjechał na Wołyń, a w 1805 został profesorem chemii i historii naturalnej w Liceum Krzemienieckim. Zmarł w Krzemieńcu w sierpniu 1807. W farze krzemienieckiej uchwalono wznieść dla niego pomnik, nie wiadomo jednak, czy zamiar zrealizowano.

    Józef Czech (ur. 11 grudnia 1762 w Krakowie, zm. grudzień 1810 w Krzemieńcu) – polski matematyk, pedagog, pierwszy dyrektor Liceum Krzemienieckiego.Jan Śniadecki (ur. 29 sierpnia 1756 w Żninie, zm. 9 lub 21 listopada 1830 w Jaszunach koło Wilna) – polski astronom, matematyk, filozof i geograf.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Władysław Hubicki: Z dziejów chemii i alchemii. Warszawa: 1991, s. 294-312.
    2. W. Hubicki podaje, że uczył się tam od 1772 roku.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Maria Czeppe, Helena Wereszycka Franciszek Scheidt (1759-1807) [w:] Polski Słownik Biograficzny tom XXXV wyd. 1994.
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Franciszek Scheidt, O elektryczności uważanej...
  • Michał Bergonzoni, Rzecz czytana o Franciszku Scheidt...
  • Ogród Botaniczny Uniwersytetu Jagiellońskiego (łac. Hortus Botanicus Universitatis Jagellonicae) – ogród botaniczny założony w 1783 w Krakowie zajmuje powierzchnię 9,6 ha i jest najstarszym ogrodem botanicznym w Polsce. Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski; łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.




    Warto wiedzieć że... beta

    Polski Słownik Biograficzny (PSB) – wielotomowa publikacja mająca na celu gromadzenie biografii zasłużonych, nieżyjących już osób związanych z Polską (również z Wielkim Księstwem Litewskim, z Rzecząpospolitą Obojga Narodów i ich lennami), mieszkających czy działających w kraju i za granicą – od czasów legendarnego Popiela począwszy, aż do roku 2000.
    Bakalaureat, (łac. artium baccalaureus, w skrócie A.B.), znane też jako angielskie B.A. (ang. Bachelor of Arts) – niższy stopień wprowadzający otrzymującego go bakałarza do kariery naukowej.Najwcześniej stopnie te zaczęto przyznawać na wydziale teologicznym uniwersytetu w Paryżu na mocy dekretu papieża Grzegorza IX w roku 1234. Stosowany był już w średniowieczu powszechnie i nadal został zachowany w wielu systemach kształcenia np. w Stanach Zjednoczonych i w Kanadzie lub Kościele katolickim.Obecnie otrzymują ten tytuł absolwenci studiów zawodowych 3 letnich a we Francji też absolwenci szkół średnich po złożeniu egzaminu państwowego.
    Johann Wolfgang von Goethe [ˈjo:han ˈvɔlfɡaŋ fɔn ˈɡø:tə] (ur. 28 sierpnia 1749 we Frankfurcie nad Menem, zm. 22 marca 1832 w Weimarze) – niemiecki poeta przełomu XVIII i XIX wieku i najwybitniejszy przedstawiciel literatury niemieckiej, a także jeden z najbardziej znaczących w skali światowej, dramaturg, prozaik, uczony, polityk, wolnomularz.
    Stanisław August Poniatowski, właściwie Stanisław Antoni Poniatowski herbu Ciołek, (ur. 17 stycznia 1732 w Wołczynie, zm. 12 lutego 1798 w Petersburgu) – król Polski w latach 1764–1795 jako Stanisław II August; wcześniej stolnik wielki litewski od 1755, starosta przemyski od 1753. Od 1777 należał do masonerii. Ostatni władca Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
    Narodowy Uniwersalny Katalog Centralny (NUKAT) – katalog centralny polskich bibliotek naukowych i akademickich funkcjonujący od lipca 2002 roku. Katalog obejmuje pozycje ze wszystkich katalogów rozproszonych naukowych bibliotek uniwersyteckich tworzących NUKAT. Obecnie jest to 130 bibliotek naukowych, w tym 37 z Warszawy oraz 17 z Krakowa, w dalszej kolejności są biblioteki gdańskie (10), wrocławskie (10) oraz łódzkie (9).
    Komisja Edukacji Narodowej (KEN, pełna nazwa: Komisja nad Edukacją Młodzi Szlacheckiej Dozór Mająca) – centralny organ władzy oświatowej, zależny tylko od króla i Sejmu, powołany w Rzeczypospolitej Obojga Narodów przez Sejm Rozbiorowy 14 października 1773 na wniosek króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, za zgodą ambasadora rosyjskiego Ottona Magnusa von Stackelberga.
    Lublin (łac. Lublinum, jid. לובלין, lit. Liublinas, ros. Люблин) – miasto na prawach powiatu, stolica województwa lubelskiego. Położona na Wyżynie Lubelskiej nad rzeką Bystrzycą, historycznie w Małopolsce.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.02 sek.