• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Franciszek Sarnowski

    Przeczytaj także...
    Harcerstwo – polski ruch społeczny i wychowawczy dzieci i młodzieży wzorowany (w momencie powstania) na skautingu brytyjskim, oparty na służbie, samodoskonaleniu (pracy nad sobą) i braterstwie. Zasady postępowania harcerza wyznacza Przyrzeczenie Harcerskie i Prawo Harcerskie. Zasady postępowania zucha wyznacza Obietnica zucha i Prawo zucha.Babimost (niem. Bomst) to miasto w woj. lubuskim, w powiecie zielonogórskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Babimost. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. zielonogórskiego.
    Rogoźno (niem. Rogasen) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie obornickim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Rogoźno. Położone na Pojezierzu Wielkopolskim, nad rzeką Wełną i jeziorem Rogoźno. Miasto historycznie przynależy do Wielkopolski.

    Franciszek Sarnowski (ur. 4 października 1911 w Skajbotach pod Olsztynem, zm. 11 stycznia 1940 w Sachsenhausen) – polski nauczyciel,

    działacz kulturalno-oświatowy w Niemczech, podharcmistrz.

    Pochodził z rodziny chłopskiej; oboje rodzice – Franciszek (1870–1934) i Barbara z domu Krebs (1882–1940) – byli aktywni w ruchu polskim na Warmii, należeli do Związku Polaków w Niemczech. Ukończył niemiecką szkołę powszechną, następnie pomagał rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa; w 1929 rozpoczął naukę w Państwowym Seminarium Nauczycielskim w Rogoźnie, po jej ukończeniu (1934) odbył roczną praktykę pedagogiczną w Toruniu. W 1935 prowadził działalność kulturalną w rodzinnych Skajbotach (m.in. jako nauczyciel muzyki), od stycznia 1936 był nauczycielem i kierownikiem szkoły polskiej (prywatnej) w Podmoklach Wielkich koło Babimostu (ówczesna nazwa niemiecka Gross Rosenbrueck).

    Klebark Wielki (niem. Groß Kleeberg) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Purda.Konzentrationslager Sachsenhausen – niemiecki obóz koncentracyjny założony w lipcu 1936 w miejscowości Sachsenhausen (obecnie dzielnica Oranienburga) około 30 km na północ od Berlina. Funkcjonował do 22 kwietnia 1945.

    Na ziemi babimojskiej prowadził aktywną działalność kulturalno-oświatową. Był inicjatorem powołania chóru młodzieżowego „Lutnia”, organizował kursy sportowe, obozy i wycieczki, zaangażował się w działalność polskiego harcerstwa. Był pierwszym hufcowym drużyn skautowych Związku Harcerstwa Polskiego w Niemczech (ZHPwN) na terenie babimojsko-międzyrzeckim, w październiku 1936 otrzymał stopień podharcmistrza, opiekował się drużynami w Podmoklach Małych i Podmoklach Wielkich, był członkiem Zarządu Głównego ZHPwN i jego skarbnikiem (1937–1939).

    Związek Polaków w Niemczech e.V. (ZPwN, niem. Bund der Polen in Deutschland e.V.) – organizacja polonijna w Niemczech, istniejąca od 1922 roku. Celem organizacji jest reprezentacja prawna Polaków, obywateli niemieckich polskiej narodowości lub pochodzenia i polskich stowarzyszeń wobec władz niemieckich. Główne zadania związku to zdobycie dla ludności polskiej pełnych praw mniejszości narodowej i obrona jej interesów we wszystkich dziedzinach życia społecznego.Obóz koncentracyjny – miejsce przetrzymywania, zwykle bez wyroku sądu, dużej liczby osób uznawanych z różnych powodów za niewygodne dla władz. Służyć może różnym celom: od miejsca czasowego odosobnienia osób, wobec których zostaną podjęte później inne decyzje, poprzez obóz pracy przymusowej, czyli de facto niewolniczej, aż po miejsce fizycznej eksterminacji.

    1 września 1939 został aresztowany przez gestapo w szkole w Podmoklach Wielkich. Był więziony w Kargowej, następnie w obozie koncentracyjnym Sachsenhausen; w czasie prac budowlanych spadł z dachu i został pobity przez strażników, zmarł wkrótce wskutek odniesionych obrażeń. Został pochowany Cmentarzu w Klebarku Wielkim koło Olsztyna. Pośmiertnie odznaczony Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy (29 maja 1946) i Złotym Krzyżem Zasługi (1959). Jego imię nadano szkole w Skajbotach oraz Wiejskiemu Domowi Kultury w Podmoklach Wielkich; jest patronem jednej z ulic w Olsztynie.

    Kargowa (dawniej Unrugowo, niem. Unruhstadt) – miasto w powiecie zielonogórskim, w województwie lubuskim, siedziba gminy Kargowa, położone w Kotlinie Kargowskiej, nad Obrzycą.Podmokle Wielkie (niem. Groß Posemuckel) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, w gminie Babimost.

    Był żonaty z Zofią z Bijakowskich, więzioną po jego śmierci w obozie koncentracyjnym w Ravensbruck; mieli troje dzieci: Jerzego, Lecha i Annę.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. M.P. z 1946 r. nr 127, poz. 235 „za wybitne zasługi w pracy narodowej, społecznej i kulturalno-oświatowej na Warmii i Mazurach”

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Tadeusz Oracki, Franciszek Sarnowski, w: Polski Słownik Biograficzny, tom XXXV, 1994



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Skajboty (niem. Skaibotten) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Barczewo. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
    Ravensbrück – dzielnica niemieckiego miasta Fürstenberg/Havel, znajdującego się w kraju związkowym Brandenburgia, w powiecie Oberhavel, ok. 80–90 km na północ od Berlina.
    Warmia (niem. Ermland, warm. Warńija, mazur. Warmzia, łac. Varmia, staropruskie Wormjan) – kraina historyczna w obecnym województwie warmińsko-mazurskim. Nazwę wzięła od pruskiego plemienia Warmów. Barwy historyczne Warmii to czerwień i biel. Powierzchnia Warmii wynosi 4249 km².
    Krzyż Zasługi – polskie cywilne odznaczenie państwowe, nadawane za zasługi dla Państwa lub obywateli, ustanowione na mocy ustawy z dnia 23 czerwca 1923 roku i nadawane do chwili obecnej.
    4 października jest 277. (w latach przestępnych 278.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 88 dni.
    Podharcmistrz (podharcmistrzyni) – drugi (z trzech - obecnie) stopni instruktorskich w harcerstwie. Oznaczany zieloną podkładką pod krzyżem harcerskim oraz zieloną lilijką noszoną na lewym rękawie munduru harcerskiego. Często zapisywany w skrócie jako phm. przed imieniem i nazwiskiem.
    Gestapo (niem. Geheime Staatspolizei, Tajna Policja Państwowa) – tajna policja utworzona w nazistowskich Niemczech 26 kwietnia 1933, która w sposób bezwzględny zwalczała wszelkie przejawy oporu, rozwiązana wraz z upadkiem III Rzeszy w 1945 roku.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.02 sek.