• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Franciszek Nowodworski



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Polska Macierz Szkolna – organizacja kulturalno-oświatowa założona na terenie Królestwa Polskiego w 1906 r. na mocy reskryptu carskiego z 14 października 1905 r. zezwalającego na zakładanie prywatnych szkół z polskim językiem wykładowym - jednak bez praw publicznych - przez Józefa Świątkowskiego, Henryka Sienkiewicza, Antoniego Osuchowskiego i Mieczysława Brzezińskiego.Komisja Kodyfikacyjna – organ sejmowy z czasów II Rzeczypospolitej powołany ustawą z 3 czerwca 1919 roku w celu opracowania projektów ustaw unifikujących prawo pozaborowe na potrzeby nowo powstałego państwa polskiego.
    Grób Franciszka Nowodworskiego

    Franciszek Nowodworski (ur. 7 kwietnia 1859 w Kalwarii na Suwalszczyźnie, zm. 3 sierpnia 1924 w Sekursku) – adwokat, sędzia, pierwszy prezes Sądu Najwyższego i prezes Trybunału Stanu w latach 1922–1924, polityk, publicysta i działacz społeczny.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Był synem Józefa Nowodworskiego, podpisarza w sądzie w Kalwarii, a następnie sędziego w Płocku. Ukończył gimnazjum w Płocku. Następnie studiował prawo na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim, studia ukończył w 1880, zaś w 1884 uzyskał tytuł kandydata praw, ukończył także aplikację sądową, jednak ze względu na trudność w dostępie do zawodu sędziego dla Polaków na terenie Królestwa Polskiego wstąpił w szeregi adwokatury i w 1885 został adwokatem przysięgłym w Warszawie. W tym samym roku, wraz z innymi adwokatami, został wyznaczony do obrony działaczy I Proletariatu, między innymi Ludwika Waryńskiego.

    Zawał mięśnia sercowego (łac. infarctus myocardii), nazywany też zawałem serca i atakiem serca – martwica mięśnia sercowego spowodowana jego niedokrwieniem na skutek zamknięcia tętnicy wieńcowej doprowadzającej krew do obszaru serca.Adwokat (łac. advocatus od advocare, wzywać na pomoc) – prawnik świadczący pomoc prawną w szczególności polegającą na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami. Adwokatów nazywa się potocznie (choć nieprecyzyjnie) obrońcami sądowymi. W Polsce zawód wykonywany na podstawie ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.

    Nowodworski był wybitnym obrońcą w sprawach karnych, specjalizował się w obronie politycznej, na przykład w sprawach o opór władzy, obrazę funkcjonariuszy publicznych, w sprawach z zakresu prawa prasowego, zasłynął także obroną osób oskarżanych o zamiar wprowadzenia języka polskiego do instytucji publicznych.

    Jako adwokat cechował się wyjątkowym zaangażowaniem w prowadzone sprawy. Podczas procesu działaczy Narodowego Związku Robotniczego w 1913 ciężko chorował i na posiedzenie sądu został wniesiony na noszach, zaś mowę obrończą wygłosił, klęcząc na ławie adwokackiej.

    Petersburg (forma zalecana), Sankt Petersburg (egzonim wariantowy) (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276.Płock – miasto na prawach powiatu na Pojezierzu Dobrzyńskim i w Kotlinie Płockiej, nad Wisłą, w województwie mazowieckim, siedziba ziemskiego powiatu płockiego; historyczna stolica Mazowsza oraz stolica Polski w latach 1079-1138; siedziba rzymskokatolickiej kurii diecezji płockiej (1075); siedziba władz Kościoła Starokatolickiego Mariawitów i mariawickiej diecezji warszawsko-płockiej, port rzeczny, rafineria ropy naftowej (1964), szkoły wyższe, teatry, muzea.

    Od czasów studenckich był sprawozdawcą sądowym Kuriera Warszawskiego, a w latach 1897–1899 kierował tą gazetą.

    Po odnalezieniu w jego mieszkaniu tajnych dokumentów został aresztowany i osadzony w X Pawilonie Cytadeli, a kilka miesięcy później skazany na trzy lata osiedlenia się w Odessie. Niski wymiar kary uzyskał dzięki wpływowym przyjaciołom i swojej wysokiej pozycji zawodowej. Ze względu na zły stan zdrowia karę zmniejszono mu do dwóch lat. Do Królestwa powrócił po jej odbyciu, jednak dopiero w maju 1903, po zniesieniu zakazu zamieszkania, osiedlił się i ponownie rozpoczął praktykę adwokacką w Warszawie.

    Koło Polskie w Dumie (ros. Польское коло) – polityczna reprezentacja Polaków zamieszkujących gubernie Królestwa Polskiego w Dumie Państwowej Imperium Rosyjskiego w latach 1906-1917.Namiestnik – urząd w Królestwie Polskim (kongresowym) utworzony na mocy konstytucji z 27 listopada 1815 roku. W świetle tego aktu namiestnik był oficjalnym przedstawicielem króla polskiego (cesarza Rosji) na terenie Królestwa Polskiego. Mógł być mianowany spośród nobliwych obywateli Cesarstwa Rosyjskiego i Królestwa Polskiego, jednakże z wyjątkiem osób naturalizowanych.

    Od 1906 był posłem do I i II Dumy Państwowej, z ramienia Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego pełnił w niej funkcję sekretarza Koła Polskiego i Komisji Nietykalności Poselskiej, był także członkiem Komisji Parlamentarnej. W II Dumie wraz z Henrykiem Konicem i Janem Steckim opracował projekt nadania autonomii Królestwu Polskiemu. Projekt, wzorowany na autonomii galicyjskiej, przewidywał przywrócenie stanowiska namiestnika, ustanowienie odrębnego, polskiego, sejmu, skarbu i sądownictwa. W skład rosyjskiego rządu miał wejść minister do spraw polskich. Tak daleko idąca propozycja była nie do przyjęcia dla władców Rosji, toteż podpisany przez 46 posłów polskich 19 kwietnia 1907, a złożony przewodniczącemu Dumy Fiodorowi Gołowinowi 23 kwietnia 1907 projekt nie doczekał się realizacji.

    Aplikacja – praktyka absolwenta studiów prawniczych, mająca na celu przygotować go do wykonywania poszczególnych zawodów prawniczych. Praktyka ta odbywa się w miejscach i w czasie określonym szczegółowymi przepisami i kończy się zdaniem stosownego egzaminu państwowego.14 sierpnia jest 226. (w latach przestępnych 227.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 139 dni.

    Przed I wojną światową czynnie uczestniczył w działalności społecznej, udzielał się w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych, Polskim Towarzystwie Higienicznym, Polskiej Macierzy Szkolnej i innych.

    W 1914 jeden z przewodniczących ogólnego Zjazdu Adwokatury Polskiej we Lwowie. W odpowiedzi na deklarację wodza naczelnego wojsk rosyjskich wielkiego księcia Mikołaja Mikołajewicza Romanowa z 14 sierpnia 1914 roku, podpisał telegram dziękczynny, głoszący m. in., że krew synów Polski, przelana łącznie z krwią synów Rosyi w walce ze wspólnym wrogiem, stanie się największą rękojmią nowego życia w pokoju i przyjaźni dwóch narodów słowiańskich.

    Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.Język prawny – język, w którym formułowane jest prawo, a więc język przepisów i norm prawnych. Jest zawarty w tekstach prawnych - Konstytucji, ustawach, rozporządzeniach, dekretach (aktach normatywnych).

    Po wybuchu I wojny światowej został członkiem Komitetu Obywatelskiego Miasta Warszawy, Centralnego Komitetu Obywatelskiego w Warszawie i Komitetu Narodowego Polskiego. Po ewakuacji rosyjskich zaborców z Warszawy w sierpniu 1915 Nowodworski podążył za nimi do Piotrogrodu, gdzie zaangażował się w organizację pomocy dla polskich uchodźców. Był członkiem Centralnego Komitetu Obywatelskiego Królestwa Polskiego w Rosji w 1915 roku. Po wybuchu rewolucji lutowej został prezesem piotrogrodzkiego Polskiego Klubu Narodowego. W lipcu 1917 roku został członkiem Rady Polskiej Zjednoczenia Międzypartyjnego w Moskwie.

    Rada Polska Zjednoczenia Międzypartyjnego (również: Rada Zjednoczenia Międzypartyjnego, Rada Międzypartyjna, Rada Polska) – powołana przez Polski Zjazd Polityczny w dniach od 3 do 16 sierpnia 1917 roku w Moskwie. Utworzona na zjeździe przedstawicieli polskich prawicowych partii i grup politycznych działających w Rosji (m.in Stronnictwo Narodowo-Demokratyczne, Stronnictwo Polityki Realnej, Rada Polska Ziemi Inflanckiej, Związek Wielkopolan i Małopolan, Rada Polska Ziemi Mohylewskiej). Od września 1917 roku Rada uznawała za swe przedstawicielstwo na Zachodzie Komitet Narodowy Polski (1917-1919).Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych (TZSP) − organizacja skupiająca artystów i miłośników sztuki, założona w Warszawie w 1860 przez Aleksandra Lessera, Wojciecha Gersona, Alfreda Schouppe, Marcina Olszyńskiego. Jej głównym zadaniem była popularyzacja sztuki polskiej, niesienie pomocy młodym artystom, działalność wydawnicza, organizacja wystaw i konkursów.

    W 1918 zrezygnował z kariery adwokackiej oraz politycznej i 1 października został mianowany prezesem Izby Karnej Sądu Najwyższego.

    Od 1919 był członkiem Komisji Kodyfikacyjnej RP i przewodniczył jej Wydziałowi Prawa Karnego, pełnił również funkcję wiceprezesa Wydziału Postępowania Karnego.

    1 marca 1922 został mianowany pierwszym prezesem Sądu Najwyższego, z racji sprawowania tego urzędu piastował także funkcję prezesa Trybunału Stanu.

    Język prawniczy – specyficzny język używany przez osoby stosujące i interpretujące prawo. Jest to język, w którym prawnicy rozmawiają o prawie.Narodowy Związek Robotniczy (NZR) – partia robotnicza wywodząca się ze środowisk Ligi Narodowej utworzona 1905 w Królestwie Polskim działająca do 1920.

    W tym czasie zajmował też stanowisko prezesa Polskiego Towarzystwa Ustawodawstwa Kryminalnego i przewodniczył komitetowi redakcyjnemu „Przeglądu polskiego ustawodawstwa cywilnego i kryminalnego”. Był również członkiem honorowym Institut Belge de Droit Comparé, a w 1924, tuż przed śmiercią, wybrano go na wiceprezesa Międzynarodowego Stowarzyszenia Prawa Karnego w Paryżu.

    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Centralny Komitet Obywatelski Królestwa Polskiego w Rosji - organizacja utworzona po wybuchu pierwszej wojny światowej 24 sierpnia 1915 r. z inspiracji Władysława Grabskiego.

    Franciszek Nowodworski zmarł w wyniku zawału serca i 7 sierpnia 1924 pochowano go na Cmentarzu Powązkowskim (pod katakumbami, grób 73/74).

    W 1929 powołano Fundację jego imienia, której celem był rozwój nauk prawnych, a w szczególności dbałość o czystość prawnego i prawniczego języka polskiego.

    Trybunał Stanu (TS) – w Polsce konstytucyjny organ władzy sądowniczej, którego główne zadanie polega na egzekwowaniu odpowiedzialności najwyższych organów i urzędników państwowych za naruszenie Konstytucji lub ustawy, w związku z zajmowanym stanowiskiem lub w zakresie swojego urzędowania, jeśli czyn ten nie wyczerpuje znamion przestępstwa (inaczej: popełnienie deliktu konstytucyjnego) oraz za przestępstwa pospolite i skarbowe w przypadku Prezydenta RP.Sędzia – funkcjonariusz publiczny uprawniony do orzekania w sprawach należących do właściwości sądów i trybunałów, na zasadach niezawisłości i bezstronności.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Ludwik Tadeusz Waryński (ur. 24 września 1856 w Martynówce koło Kaniowa, zm. 2 marca 1889 w Szlisselburgu) – polski działacz i ideolog polskiego ruchu socjalistycznego. Brat Stanisława, ojciec Tadeusza Waryńskiego.
    Mikołaj Mikołajewicz Romanow (młodszy) (ur. 6 listopada 1856 w Sankt Petersburgu, zm. 5 stycznia 1929 w Antibes) – wielki książę, generał kawalerii, generał adiutant, do 23 sierpnia 1915 głównodowodzący armii rosyjskiej podczas I wojny światowej.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Międzynarodowa Socjalno-Rewolucyjna Partia Proletariat lub Socjalno-Rewolucyjna Partia Proletariat – pierwsza polska partia robotnicza opierająca się na założeniach marksizmu (w historiografii PRL zwana również „I Proletariatem” lub „Wielkim Proletariatem”) funkcjonująca od 1882 do 1886. Jej pięciu działaczy zostało straconych przez władze carskie.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Stronnictwo Narodowo-Demokratyczne (SND), Stronnictwo Demokratyczno-Narodowe – ugrupowanie polityczne o charakterze narodowym utworzone w 1897, będące legalnym przedstawicielstwem ruchu narodowo-demokratycznego, na którego czele stanął Roman Dmowski.
    Cytadela Warszawska – twierdza w Warszawie. Po upadku powstania listopadowego twierdza była punktem kontrolno-pacyfikacyjnym na całą Warszawę, będącą ośrodkiem polskiego ruchu niepodległościowego. Pełniła także rolę więzienia śledczego (X Pawilon) oraz miejsca straceń polskich działaczy narodowych i rewolucjonistów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.033 sek.