• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Franciszek Ksawery Sapieha

    Przeczytaj także...
    Wojewodowie smoleńscy zarządzali całą obroną Smoleńszczyzny, łącznie z pospolitym ruszeniem. Byli oni szefami służby wywiadowczej całego północno-wschodniego pogranicza Rzeczypospolitej, a wiadomości zbierali przez szpiegów (tzw. raskunów), których wysyłali do Moskwy oraz od starostów i dowódców garnizonów twierdz. Zgromadzoną wiedzę przesyłali hetmanom litewskim (wielkiemu i polnemu) i królowi.Kajetan Michał Sapieha herbu Lis (ur. 13 lutego 1749 w Kodniu, poległ 23 maja 1771 pod Lanckoroną), marszałek połocki konfederacji barskiej.
    Ignacy Piotr Sapieha herbu Lis (ur. przed 1721, zm. 1758) – podskarbi nadworny litewski, wojewoda mścisławski; syn Władysława, brat Karola Józefa, ojciec Józefa, Franciszka Ksawerego i Kajetana Michała.
    Francišak Ksavery Sapieha. Францішак Ксавэры Сапега (1788).jpg

    Franciszek Ksawery Sapieha herbu Lis (ur. pomiędzy 1741 a 1746, zm. 30 stycznia 1806 lub 10 lutego 1808 w Cienkowicach) – ostatni wojewoda smoleński, konsyliarz z Senatu w konfederacji targowickiej, wyznaczony przez konfederację targowicką do sądów ulitimae instantiae Wielkiego Księstwa Litewskiego w 1793 rokui do zasiadania w Departamencie Interesów Cudzoziemskich Rady Nieustającej w 1792 roku.

    Sejm Czteroletni (Sejm Wielki) – sejm zwołany 6 października 1788 za zgodą cesarzowej Rosji Katarzyny II w Warszawie, obradujący do 29 maja 1792 pod węzłem konfederacji pod laską marszałka konfederacji koronnej Stanisława Małachowskiego i mający na celu, w zamyśle organizatorów, przywrócenie pełnej suwerenności i przyspieszenie rozwoju gospodarczego Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Od grudnia 1790 roku obradował w podwojonym składzie.Lis (Lisy, Lisowie, Bzura, Mzura, Murza, Strempacz, Orzi-Orzi, Vulpis), herb szlachecki, jeden z najstarszych herbów polskich.

    Był synem Ignacego i Anny z Krasickich, bratem Józefa i Kajetana Michała.

    W latach 50. kształcił się w Warszawie, po czym rozpoczął karierę wojskową. W 1763 został porucznikiem w chorągwi petyhorskiej, a od 1768 jej pułkownikiem.

    Dzięki protekcji bratanka Kazimierza Nestora Sapiehy otrzymał w 1791 tytuł wojewody smoleńskiego i Order Świętego Stanisława. Był członkiem konfederacji Sejmu Czteroletniego. Był zaliczany do osób przeciwnych Konstytucji 3 maja.

    W 1773 roku odznaczony został Orderem Świętego Huberta.

    Order Świętego Huberta, właśc. Rycerski Order Domowy Św. Huberta (niem. Der Orden des Heiligen Hubertus) – bawarskie odznaczenie ustanowione w 1444 przez Albrechta III, księcia Jülich.Order Świętego Stanisława Biskupa Męczennika – historyczny polski order ustanowiony 7 maja 1765 r. przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Odznaczenie było nadawane w: Rzeczypospolitej Obojga Narodów, Księstwie Warszawskim, Królestwie Polskim. Od 1831 r. włączone zostało do znaków zaszczytnych Cesarstwa Rosyjskiego. Po 1918 r. nie restytuowane przez władze II Rzeczypospolitej. Za jego kontynuatora uważany jest Order Odrodzenia Polski.

    Zmarł 30 stycznia 1806 lub 10 lutego 1808 w Cienkowicach.

    Był ojcem Mikołaja i Pawła.

    Przypisy

    1. Korrespondent Warszawski Donoszący Wiadomości Kraiowe y Zagraniczne. 1792, no 64, s. 586.
    2. Gazeta Warszawska. 1793, nr 1, [b.n.s.]
    3. Korrespondent Warszawski Donoszący Wiadomości Kraiowe y Zagraniczne. 1792, no 63, s. 579.
    4. Kalendarzyk narodowy y obcy na rok ... 1792. ..., Warszawa 1791, s. 309.
    5. Stanisław Łoza, Order domowy rycerski p.w. świętego Huberta, w: Broń i Barwa, 1935, r. II, nr 3, s. 63.
    Józef Sapieha herbu Lis (ur. w czerwcu 1737, zm. 10 stycznia 1792 w Lachowcach) – krajczy wielki litewski, regimentarz generalny litewski konfederacji barskiej, marszałek powiatu wołkowyskiego w konfederacji barskiej.Kazimierz Nestor Sapieha (ur. 14 lutego 1757, zm. 25 maja 1798 w Wiedniu), książę, generał artylerii litewskiej w latach 1773-1793, marszałek konfederacji Wielkiego Księstwa Litewskiego w czasie Sejmu Czteroletniego w 1788 roku, jeden z twórców Konstytucji 3 maja, był jednym z jej sygnatariuszy. Zwierzchnik komandorii Świętego Pawła Apostoła zakonu maltańskiego od 1776 roku.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Województwo smoleńskie – województwo w latach 1508-1514 i ponownie latach 1611-1654. W latach 1514-1611 i 1654-1793 było jedynie nominalne.
    Konfederacja targowicka – konfederacja generalna koronna zawiązana oficjalnie w nocy z 18 na 19 maja 1792 roku w pogranicznym miasteczku Targowica w porozumieniu z carycą Rosji Katarzyną II (w rzeczywistości 27 kwietnia 1792 w Petersburgu) przez przywódców magnackiego obozu republikanów w celu przywrócenia starego ustroju Rzeczypospolitej, pod hasłami obrony zagrożonej wolności przeciwko reformom Konstytucji 3 maja, wprowadzającym monarchię konstytucyjną. Była reakcją opozycji na konstytucyjny zamach stanu i reformy sejmu rewolucyjnego warszawskiego.
    Stanisław Bartłomiej Łoza, herbu Korab (ur. 29 lipca 1888 w Starej Wsi, zm. 5 kwietnia 1956 w Warszawie) – podpułkownik Wojska Polskiego, historyk sztuki, bibliograf.
    Konstytucja 3 maja (właściwie Ustawa Rządowa z dnia 3 maja) – uchwalona 3 maja 1791 roku ustawa regulująca ustrój prawny Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Powszechnie przyjmuje się, że Konstytucja 3 maja była pierwszą w Europie i drugą na świecie (po konstytucji amerykańskiej z 1787 r.) nowoczesną, spisaną konstytucją.
    Rada Nieustająca, (łac. Consilium permanens) – najwyższy organ władzy rządowo-administracyjnej w I Rzeczypospolitej powołany pod wpływem Katarzyny II przez Sejm Rozbiorowy w roku 1775. Utworzona według projektu ambasadora rosyjskiego Ottona Magnusa von Stackelberga na wzór kontrolowanej przez Rosjan szwedzkiej Rady Państwa. Rada Nieustająca zastępowała instytucję senatorów rezydentów, stając się organem o nowocześniejszym, rządowym charakterze.
    Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.
    Petyhorcy, pietyhorcy (łac. pientho-horcensis), czerkiesi – lekka jazda litewska używana w XVI-XVIII wieku. Odpowiednik jazdy kozackiej, później pancernych w Koronie. Formacja wspierająca husarię, często używana do oskrzydlania, przełamanego przez husarię frontu przeciwnika.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.