• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Franciszek Kowalski - poeta

    Przeczytaj także...
    Czerniatyn - wieś w rejonie horodeńskim obwodu iwanofrankowskiego, założona w 1453 r. W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Czerniatyn w powiecie horodeńskim województwa stanisławowskiego. Po 1945 roku wieś włączono do ZSRR. Obecnie na Ukrainie. Wieś liczy 3185 mieszkańców.Twierdza Zamość – fortyfikacje otaczające Zamość zbudowane w latach 1579-1618 na zlecenie Jana Zamoyskiego. Wielokrotnie przebudowywane, w tym najbardziej kompleksowo w latach 20. XIX w. Jedna z największych twierdz Rzeczypospolitej Obojga Narodów, a następnie Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego. W swojej historii przeszła 5 oblężeń. Pierwszym z nich była obrona przed wojskami kozacko-tatarskimi w czasie powstania Chmielnickiego. Kolejne to oblężenie szwedzkie z 1656 i wojsk Księstwa Warszawskiego, mające na celu odbicie Zamościa z rąk austriackich w 1809 roku. Najdłuższym, trwającym aż 10 miesięcy, było rosyjskie oblężenie w 1813 roku. Po raz ostatni Zamość bronił się w czasie powstania listopadowego, kiedy to jako ostatni punkt oporu uległ Rosjanom. Forteca została zdobyta szturmem tylko raz, przez wojska polskie, w 1809 r. Zlikwidowana została w 1866 roku.
    Królestwo Galicji i Lodomerii wraz z Wielkim Księstwem Krakowskim i Księstwami Oświęcimia i Zatoru (niem. Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator; ukr. Королівство Галичини та Володимирії з великим князівством Краківським і князівствами Освенціма і Затору) – państwo (w praktyce prowincja i kraj koronny) na terytorium Galicji, w latach 1772-1918 wchodzące w skład Monarchii Habsburgów, Cesarstwa Austriackiego i Austro-Węgier. Kraina historyczna na wschodzie Europy Środkowej, obecnie w granicach Polski i Ukrainy.

    Franciszek Kowalski (ur. 21 marca 1799 w Pawołoczy koło Berdyczowa, zm. 10 października 1862 w Kijowie) – polski poeta, pedagog, pamiętnikarz, tłumacz.

    Kształcił się w Liceum Krzemienieckim. Jeszcze w czasach szkolnych zajął się przekładami dzieł Moliera. W 1824 przeniósł się do Warszawy, gdzie żył z guwernerki. W 1829 został nauczycielem języka i literatury polskiej w szkole wojewódzkiej w Szczebrzeszynie.

    W czasie powstania listopadowego wstąpił do 16. Pułku Piechoty. Przeniósł się do Legii Litewsko-wołyńskiej, zaraz po jej utworzeniu. W czasie oblężenia Zamościa był podporucznikiem, dowódcą plutonu w szwadronie kpt Michała Gołębiowskiego. Po poddaniu się twierdzy przebywał do września 1832 w niewoli w Kamieńcu Podolskim.

    Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Liceum Krzemienieckie (także Liceum Wołyńskie) – polska szkoła w Krzemieńcu na Wołyniu, istniejąca w latach 1805-1831, reaktywowana w latach 1922-1939, zwana także Atenami Wołyńskimi. Odegrała znaczącą rolę w rozwoju poziomu kultury polskiej na Wołyniu.

    Przeniósł się do Galicji, gdzie pracował jako guwerner. W 1849 został archiwistą w Tulczynie Potockich. W 1861 przeniósł się do Czerniatyna koło Baru. W 1862 wyjechał na kurację do Kijowa.

    Znany z tekstów pieśni: Tam na błoniu błyszczy kwiecie (Ułan na wedecie), Maliniak (Inc.: Stańmy bracia wraz).

    Dzieła[ | edytuj kod]

  • Tłumaczenia:
  • Moliera - Małżeństwo przymuszone, Miłość doktorem (1821), Doktor z musu, Wykwitntne panienki, Skąpiec (1822), Mieszczanin szlachcic (1823), Pan Gapiełło, Grzegorz Fafuła.
  • Walter Scotta - Rozbójnik morski (1830)
  • Poezje:
  • Miecz i lutnia, czyli Śpiewy wolności wolnego Polaka przez tłumacza Moliera, podoficera Legii Litewsko-wołyńskiej (1831)
  • Książki dla dzieci:
  • Złote ziarna, powieść dla zabawy i nauki dla dzieci (1841), Wiązanie Bronia, powiastki obyczajowe dla młodych chłopców (1852)
  • W 1852 opublikował Wspomnienia w 2 tomach.

    Powstanie listopadowe, wojna polsko-rosyjska 1830-1831 – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część ziem zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).Tulczyn (ukr. Тульчин) – miasto na Ukrainie, siedziba władz rejonu tulczyńskiego w obwodzie winnickim, nad Sielnicą, dawna polska rezydencja magnacka. Liczba mieszkańców w 2003 roku wynosiła ok. 15 tys. Zakłady odzieżowe, technikum weterynarii, muzeum krajoznawcze.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Zofia Ciechanowska, Franciszek Kowalski. W: Polski Słownik Biograficzny. T. XIV. 1968-1969, s. 546-547.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    Sir Walter Scott (ur. 15 sierpnia 1771 w Edynburgu, zm. 21 września 1832 w Abbotsford) − szkocki powieściopisarz i poeta.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.




    Warto wiedzieć że... beta

    Ułan i dziewczyna – wiersz Franciszka Kowalskiego napisany w czasie powstanie listopadowego, opublikowany w Paryżu w 1831 roku w zbiorze Miecz i lutnia. Wiersz znany jest też pod alternatywnymi tytułami Tam na błoniu błyszczy kwiecie oraz Ułan na wedecie.
    Podporucznik (ppor.) – najniższy stopień oficerski w Wojsku Polskim, z korpusu oficerów młodszych. Polski oficer w stopniu podporucznika na naramiennikach nosi dwie gwiazdki.
    Bar (ukr. Бар) – miasto położone na Ukrainie, nad rzeką Rów, na Podolu, w obwodzie winnickim, siedziba władz rejonu barskiego. 17,2 tys. mieszkańców (2005). Miasto znane w historii Polski z zawiązania przez szlachtę związku znanego jako konfederacja barska.
    Kijów (ukr. Київ, Kyjiw, ros. Киев, Kijew) – stolica i największe miasto Ukrainy, nad rzeką Dniepr. Był miastem królewskim Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
    Szczebrzeszyn – miasto w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, nad rzeką Wieprz, 5294 mieszkańców (stan na rok 2011). Niegdyś gród obronny na trakcie kijowskim. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. zamojskiego.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Pawołocz (ukr. Пaволоч – trl. Pavoloč) – obecnie wieś przy ujściu rzeczką Pawołoczki do rzeki Rastawicy, na Ukrainie w obwodzie żytomierskim, w rejonie popilniańskim, 1437 mieszkańców (2009).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.698 sek.