• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Franciszek Gajowniczek

    Przeczytaj także...
    Związek Walki Zbrojnej (ZWZ) (SSS) – Siły Zbrojne w Kraju podczas II wojny światowej, w okresie od 13 listopada 1939 do 14 lutego 1942, a następnie przemianowane na Armię Krajową.Oznakowanie więźniów nazistowskich obozów – w niemieckich obozach koncentracyjnych stosowano system oznaczania zarejestrowanych więźniów. Otrzymywali oni numery, które w pewnych obozach były zindywidualizowane (niepowtarzalne), a w innych przypisywane po śmierci jednego więźnia następnemu. Ponadto stosowano rozmaite sposoby oznakowania na ubiorach (głównie obozowych pasiakach, najczęściej tzw. winklami - wprowadzonymi w KL Dachau).
    Poronin – wieś podhalańska w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Poronin, położona 7 km od Zakopanego. Przez miejscowość przechodzi łącząca Kraków z Zakopanem droga krajowa nr 47, będąca częścią zakopianki.

    Franciszek Gajowniczek (ur. 15 listopada 1901 w Strachominie, zm. 13 marca 1995 w Brzegu) – polski żołnierz, sierżant Wojska Polskiego II RP, więzień niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Swoje życie oddał za niego święty Maksymilian Maria Kolbe.

    Niemieckie obozy nazistowskie – obozy i podobozy kierowane przez SA, a później SS, policję i Wehrmacht utworzone w latach 1933–1945 przez nazistowskie władze III Rzeszy. Obozy te, w liczbie przynajmniej 12 tysięcy, utworzone były na własnym terytorium III Rzeszy oraz na ziemiach państw okupowanych.Michał Micherdziński (ur. 1919 w Dąbrowie Górniczej, zm. 23 lutego 2006 w Sanoku) – polski inżynier, pracownik przemysłu motoryzacyjnego związany z Sanokiem.

    Służba wojskowa[]

    Franciszek Gajowniczek był zawodowym żołnierzem. W kampanii wrześniowej walczył w stopniu sierżanta w 36 pułku piechoty Legia Akademicka. 28 września 1939 po kapitulacji twierdzy Modlin dostał się do niemieckiej niewoli. Zbiegł, po czym próbował przedrzeć się na Węgry. W styczniu zatrzymał się w należącym do rodziny Orawców (mieszkała tam m.in. Aniela Orawiec-Stapińska) pensjonacie Marluan w Poroninie stanowiącym punkt przerzutowy Związku Walki Zbrojnej, gdzie wkrótce został aresztowany przez gestapo, a wraz z nim Helena i Bronisław Orawcowie (w wyniku starań rodziny później uwolnieni).

    Konzentrationslager Sachsenhausen – niemiecki obóz koncentracyjny założony w lipcu 1936 w miejscowości Sachsenhausen (obecnie dzielnica Oranienburga) około 30 km na północ od Berlina. Funkcjonował do 22 kwietnia 1945.Obóz koncentracyjny – miejsce przetrzymywania, zwykle bez wyroku sądu, dużej liczby osób uznawanych z różnych powodów za niewygodne dla władz. Służyć może różnym celom: od miejsca czasowego odosobnienia osób, wobec których zostaną podjęte później inne decyzje, poprzez obóz pracy przymusowej, czyli de facto niewolniczej, aż po miejsce fizycznej eksterminacji.

    Gajowniczek jako więzień[]

    Grób Franciszka Gajowniczka na cmentarzu zakonnym w Niepokalanowie

    Osadzono go w zakopiańskim Palace, a następnie w więzieniu w Tarnowie. Od 8 września 1940 do 25 października 1944 był więźniem obozu koncentracyjnego Auschwitz (numer obozowy 5659). 29 lipca 1941 roku zbiegł jeden z więźniów z bloku, na którym przebywał Gajowniczek. Zarządzono wybiórkę – za ucieczkę więźnia, dziesięciu poszło na śmierć. Gajowniczek miał być jednym z nich, jednak zgłosił się za niego Maksymilian Maria Kolbe. Świadkiem tego zdarzenia był Michał Micherdziński. Następnie został przetransportowany do Sachsenhausen. Podczas ewakuacji obozu, w maju 1945 roku, wraz z innymi więźniami został uwolniony przez Amerykanów. Zmarł śmiercią naturalną w Brzegu. Pochowany na cmentarzu zakonnym w Niepokalanowie.

    Strachomin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Latowicz, nad rzeką Świder.Konzentrationslager Auschwitz, KL Auschwitz (Stammlager), w tym KL Birkenau (Auschwitz II) i KL Monowitz (Auschwitz III) – zespół niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych, w tym obozu zagłady na terenie Oświęcimia i pobliskich miejscowości, istniejący w latach 1940-1945, symbol Holocaustu. Jedyny obóz koncentracyjny, znajdujący się na liście światowego dziedzictwa UNESCO, figuruje tam pod oficjalną nazwą Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940-1945).

    Uwagi

    1. Jedna wersja mówi, że został wydany przez słowacką wieśniaczkę, zaś inna, że donos złożył cukiernik zatrudniony w restauracji rodziny Orawców działającej w pensjonacie.
    2. Po wojnie Franciszek Gajowniczek utrzymywał kontakt z rodziną Orawców, w 1975 był świadkiem na ślubie wnuczki Bronisława Orawca, a córki Bronisławy Orawiec-Löffler, Anity z Janem Oszostowiczem. Barbara Stanisławczyk: Ostatni krzyk. Od Katynia do Smoleńska historie dramatów i miłości. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2011, s. 252–256. ISBN 978-83-7510-814-9.

    Przypisy

    1. Barbara Stanisławczyk: Ostatni krzyk. Od Katynia do Smoleńska historie dramatów i miłości. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2011, s. 245. ISBN 978-83-7510-814-9.
    2. http://www.polskieradio.pl/39/156/Artykul/800059,Franciszek-Gajowniczek-zawdzieczal-zycie-sw-Maksymilianowi-Kolbe- [dostęp: 29.03.2014]
    3. Wywiad: Jeden z nas był świętym.... franciszkanie.pl, 2006-05-31. [dostęp 2015-09-12].
    4. Stałem w jednym szeregu z o. Maksymilianem. nasza-arka.pl. [dostęp 2015-09-12].

    Linki zewnętrzne[]

  • Ludzie: Franciszek Gajowniczek (1901-1995)
  • Gajowniczek. Skazaniec, za którego o. Kolbe oddał życie
  • Bronisława Orawiec-Löffler (ur. 16 lutego 1929 w Poroninie, zm. 10 kwietnia 2010 w Smoleńsku) – polska stomatolog i działaczka społeczna.Twierdza Modlin – twierdza położona na Mazowszu u zbiegu Wisły i Narwi, około 30 km na północny zachód od Warszawy. Składa się z cytadeli położonej na prawym brzegu Narwi, umocnionych przedmości: kazuńskiego i nowodworskiego oraz z dwóch pierścieni fortów. Jest jedną z największych i najlepiej zachowanych twierdz w Polsce.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Aniela Gut-Stapińska z domu Orawiec ur. 1898 w Poroninie, zm. 1954 w Zakopanem działaczka kulturalna, poetka, nowelistka i folklorystka podhalańska. Była szczególnie aktywna w okresie międzywojennym. Drukowała w prasie krajowej poezje i wiele artykułów o folklorze góralskim. Po wojnie autorka słuchowisk radiowych i sztuk teatralnych, takich jak: "Powrót Staszka Króla z obozu", "Młody las", "Życie twarde", a także nowel: "Inksy świat" (1949) i "Krokusy" (1956). Zmarła podczas przerwy w spektaklu w kuluarach zakopiańskiego teatru "Morskie Oko". Została pochowana na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem.
    Niepokalanów – franciszkański klasztor-sanktuarium („Gród Maryi”), położony na terenie archidiecezji warszawskiej, w miejscowości Paprotnia w gminie Teresin, w powiecie sochaczewskim. Klasztor, zajmujący powierzchnię 28 ha, znajduje się przy linii kolejowej Warszawa-Łowicz, w odległości ok. 42 km na zachód od Warszawy. Należy do Prowincji Matki Bożej Niepokalanej Zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych w Warszawie.
    Maksymilian Maria Kolbe, właśc. Rajmund Kolbe (ur. 8 stycznia 1894 w Zduńskiej Woli, zm. 14 sierpnia 1941 w KL Auschwitz) – polski franciszkanin konwentualny, prezbiter, męczennik i święty Kościoła katolickiego.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Palace Katownia Podhala – siedziba Gestapo mieszcząca się w Hotelu Palace przy ulicy Chałubińskiego 7 w Zakopanem. Ze względu na okrutne tortury stosowane w czasie przesłuchań miejsce to zostało nazwane Katownią Podhala.
    Gestapo (niem. Geheime Staatspolizei, Tajna Policja Państwowa) – tajna policja utworzona w nazistowskich Niemczech 26 kwietnia 1933, która w sposób bezwzględny zwalczała wszelkie przejawy oporu, rozwiązana wraz z upadkiem III Rzeszy w 1945 roku.
    Barbara Stanisławczyk-Żyła (ur. 1962) – polska dziennikarka, reportażystka i pisarka. Od 2016 prezes zarządu Polskiego Radia.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.017 sek.