• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Franciszek Dalewski

    Przeczytaj także...
    Ksawera Dalewska herbu Krucini (ur. w 1845 w Kunkułce (powiat lidzki), zm. 29 lipca 1900 w Warszawie) – uczestniczka powstania styczniowego na Litwie, zesłana na Syberię.Konstanty Dalewski herbu Krucini (ur. w 1827 w Kunkułce (powiat lidzki), rozstrzelany 27 maja 1871 w Paryżu) – polski uczestnik powstania styczniowego na Litwie, emigrant.
    Tytus Jakub Dalewski herbu Krucini (pseud. Józef Parafianowicz) (ur. w 1841 w Kunkułce (powiat lidzki), rozstrzelany 11 stycznia 1864 w Wilnie) – polski działacz, konspirator, jeden z przywódców organizacji cywilnej Rządu Narodowego na Litwie w czasie powstania styczniowego.
    function mfTempOpenSection(id){var block=document.getElementById("mf-section-"+id);block.className+=" open-block";block.previousSibling.className+=" open-block";}

    Franciszek Dalewski herbu Krucini (ur. w 1825 w Rudnikach (powiat lidzki), zm. 24 kwietnia 1904 w Warszawie) – działacz społeczny, konspirator, jeden z przywódców organizacji cywilnej Rządu Narodowego na Litwie w czasie powstania styczniowego, zesłaniec.

    Michaił Murawjow (Михаил Николаевич Муравьёв) (ur. 12 października 1796 w Moskwie, zm. 10 września 1866 w Petersburgu) – rosyjski konserwatywny działacz państwowy, generał-gubernator wileński w czasie tłumienia powstania styczniowego (1863-1865), hrabia.Ludwik Jenike (ur. 1818 w Warszawie, zm. 2 maja 1903 tamże) — publicysta, tłumacz, współzałożyciel i redaktor Tygodnika Ilustrowanego.

    Życiorys[]

    Uczył się w gimnazjum w Wilnie. Został usunięty w 1846 roku ze szkoły za nieprawomyślność, tracąc prawo do studiów uniwersyteckich. Wraz z bratem Aleksandrem stworzył wtedy tajną organizację młodzieży w Wilnie o nazwie „Związek Bratni” młodzieży polskiej (albo „Związek Bratni Młodzieży Litewskiej”) (tzw. „spisek braci Dalewskich”). W 1849 roku został aresztowany i osadzony w więzieniu podominikańskim w Wilnie, a następnie wraz z Aleksandrem skazany na 15 lat ciężkich robót. Odbywał katorgę w Nerczyńsku. W 1859 roku wrócił do Wilna na mocy amnestii. Znów włączył się w działalność patriotyczną. Był przeciwnikiem powstania. Gdy jednak powstanie wybuchło, Dalewski wszedł do nowo powstałego Wydziału Zarządzającego Prowincjami Litwy (Prowincjonalnego Komitetu Litewskiego, Prowincjonalnego Rządu Tymczasowego).

    Rudniki (lit. Rudninkai) – wieś na Litwie w gminie Soleczniki, okręg wileński. Nazwę od nich wzięła Puszcza Rudnicka.Związek Bratni młodzieży polskiej na Litwie, Spisek Braci Dalewskich – polska organizacja spiskowa istniejąca w latach 1846-1849, kierowana przez Franciszka i Aleksandra Dalewskich.

    Został aresztowany 10 lipca 1863 roku i skazany na 12 lat ciężkich robót. Wyrok został podniesiony przez Michaiła Murawjowa do 20 lat ze względu na recydywę. Katorgę odbywał w Siewakowie. W 1875 roku otrzymał zezwolenie na trzymiesięczny pobyt u rodziny w Warszawie. W 1883 roku na mocy kolejnej amnestii osiedlił się w Warszawie, gdzie pracował w kontroli kolei dąbrowskiej.

    Powiat lidzki – powiat województwa nowogródzkiego II Rzeczypospolitej. Wcześniej powiat guberni wileńskiej Imperium Rosyjskiego.Stefan Kieniewicz (ur. 20 września 1907 w Dereszewiczach na Białorusi, zm. 2 maja 1992 w Konstancinie) – polski historyk i archiwista, badacz historii Polski XIX wieku. Profesor Uniwersytetu Warszawskiego i Polskiej Akademii Nauk. Żołnierz Armii Krajowej i uczestnik powstania warszawskiego.

    Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

    Rodzina[]

    Grób Franciszka Dalewskiego na Cmentarzu Powązkowskim

    Ojciec Franciszka, Dominik Antoni Dalewski był dwukrotnie żonaty. Córką Dominika z pierwszego małżeństwa była Apolonia Dalewska, późniejsza żona Zygmunta Sierakowskiego.

    Franciszek Dalewski był synem Dominika Antoniego i drugiej jego żony, Dominiki z Narkiewiczów. Był jednym z ośmiorga ich dzieci. Jego rodzeństwo z tego małżeństwa to:

    Stanisław Kościałkowski (ur. 24 października 1881 w Grodnie, zm. 2 września 1960 w Pitsford Hall koło Northampton) – polski historyk, profesor Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie.Gen. Zygmunt Sierakowski (ur. 19 maja 1827 w Lisowie koło Maniewicz na Wołyniu, zm. 27 czerwca 1863 w Wilnie) – polski generał, działacz niepodległościowy, dowódca powstania styczniowego na Żmudzi. Używał pseudonimu Dołęga.
  • Aleksander (1826–1862)
  • Tekla, późniejsza żona Ludwika Jenikego (1818–1903)
  • Konstanty (1835–1871)
  • Tytus (1841–1864)
  • Zuzanna
  • Ksawera (1845–1900)
  • Józefa.
  • Przypisy

    1. Kościałkowski 1938 ↓, s. 395.
    2. ВасільВ. Герасімчык ВасільВ., «Дзяліў з маёй сям’ёй яе вялікую нядолю»: пра Цітуса Далеўскага, героя паўстання 1863, Наша Ніва, 7 stycznia 2016 [dostęp 2016-01-10] (biał.).
    3. Stefan Kieniewicz: Powstanie styczniowe. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1983, s. 416–417. ISBN 8301036524.
    4. Franciszek Dalewski w Wielkiej genealogii Minakowskiego. [dostęp 2013-01-11].

    Bibliografia[]

  • Stanisław Kościałkowski: Dalewski Franciszek. W: Polski Słownik Biograficzny. T. 4: Chwalczewski Jerzy – Dąbrowski Ignacy. Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 1938, s. 395.
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Tekla Jenike z domu Dalewska herbu Krucini (ur. w 1838 w Kunkułce (powiat lidzki), zm. ?) – uczestniczka powstania styczniowego na Litwie, zesłana na Syberię.Marek Jerzy Minakowski (ur. 13 czerwca 1972 w Olsztynie) – polski filozof, historyk i genealog. Doktor nauk humanistycznych z zakresu filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego (1998).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Herb szlachecki – charakterystyczny znak rodowy ustalony według określonych reguł heraldycznych. W założeniu jest znakiem niepowtarzalnym, jednak może się nim posługiwać – w heraldyce polskiej – wiele rodów tzw. herbownych, tworzących w konsekwencji charakterystyczny dla polskiej heraldyki ród herbowy, grupujący rodziny czasem ze sobą wcale niespokrewnione. Wynika to m.in. z historii kształtowania się w Polsce stanu szlacheckiego, zachowującego tradycję przynależności do dawnych wielkich rodów lub klanów, także z praktyki przyjmowania jednego herbu przez rodziny niespokrewnione, ale służące w jednej chorągwi, a także w pewnym stopniu z prawnej możliwości tzw. adopcji herbowej osoby nobilitowanej przez jej szlacheckiego patrona należącego do genealogicznej linii danego rodu herbowego. Tylko polskim zwyczajem jest fakt, że różne rodziny szlacheckie mogą pieczętować się takim samym herbem. Rodziny te nawet nie są lub nie muszą być ze sobą skoligacone. Gdzie indziej herb jest własnością tylko jednej rodziny i tylko dla niej jest jej godłem, pieczęcią i znakiem. Dlatego zmiana koloru tła lub inności tego samego wizerunku powoduje powstanie innego herbu, jednak w Polsce jest to tylko inna odmiana herbu już istniejącego. Wywodzi się to z polskiego średniowiecznego systemu prowadzenia wojen i bitew, zwanego systemem chorągwi. Tym samym rycerze jednej chorągwi zwykle używali jej godła i nosili takie same herby. Stąd wiele rodzin szlacheckich w Polsce ma podobne lub identyczne herby. Często towarzyszyła temu formalna odmiana herbu. Praktyka ta została z czasem zakazana. W innych krajach europejskich dany herb przysługuje tylko jednej rodzinie. Choć znane są też sytuacje, gdy grupa rodzin noszących różne nazwiska odmiejscowe od różnych włości, ale wspólnego pochodzenia, nosi herby identyczne lub podobne, jak w Polsce. W średniowieczu wymagane było nawet wyróżnianie herbów poszczególnych członków rodziny, przez dodawanie specjalnych oznaczeń, bordiur itp. Ten zwyczaj przetrwał w heraldyce brytyjskiej. Charakterystycznym przykładem jest tu herb Księcia Walii, różniący się od herbu królewskiego nałożonym na tarczę kołnierzem turniejowym. W Polsce takie odróżnianie herbów osobistych było stosowane u zarania naszej heraldyki, przyczyniając się m.in. do powstawania odmian herbowych.
    Powstanie styczniowe – polskie powstanie narodowe przeciwko Imperium Rosyjskiemu, ogłoszone manifestem 22 stycznia 1863 wydanym w Warszawie przez Tymczasowy Rząd Narodowy, spowodowane narastającym rosyjskim terrorem wobec polskiego biernego oporu. Wybuchło 22 stycznia 1863 w Królestwie Polskim i 1 lutego 1863 na Litwie, trwało do jesieni 1864. Zasięgiem objęło tylko ziemie zaboru rosyjskiego: Królestwo Polskie oraz ziemie zabrane.
    Polski Słownik Biograficzny (PSB) – wielotomowa publikacja mająca na celu gromadzenie biografii zasłużonych, nieżyjących już osób związanych z Polską (również z Wielkim Księstwem Litewskim, z Rzecząpospolitą Obojga Narodów i ich lennami), mieszkających czy działających w kraju i za granicą – od czasów legendarnego Popiela począwszy, aż do roku 2000.
    Wydawnictwo Naukowe PWN SA – wydawnictwo z siedzibą w Warszawie, założone w 1951, w obecnej formie prawnej działające od 1997. Wydawnictwo Naukowe PWN SA stanowi jednostkę dominującą Grupy kapitałowej PWN, w skład której wchodzi kilkanaście przedsiębiorstw, głównie wydawnictw.
    Gimnazjum (łac. gymnasium z gr. gymnásion – "miejsce służące gimnastyce") – szkoła średnia, różnej postaci, zależnie od epoki i kraju kształcąca młodzież męską. W XIX wieku powstały gimnazja dla dziewcząt.
    Język białoruski (biał. беларуская мова, biełaruskaja mowa) – należy do grupy języków wschodniosłowiańskich. Liczba osób posługujących się tym językiem wynosi około 9 milionów.
    Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.