• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Francisco de Montejo

    Przeczytaj także...
    Indianie – najliczniejsza i najbardziej zróżnicowana z trzech – obok Inuitów (Eskimosów) i Aleutów – grup ludności tubylczej (rdzennej, autochtonicznej) zamieszkujących oba kontynenty amerykańskie, obejmująca – zarówno dawniej, jak i dziś – setki ludów, plemion i grup o bardzo różnym charakterze i stopniu rozwoju. W tradycyjnej antropologii zaliczani są do rasy żółtej.Majowie – grupa ludów indiańskich mówiących językami z rodziny maja, zamieszkujących południowo-wschodni Meksyk (półwysep Jukatan i stan Chiapas), Gwatemalę, Belize i zach. Honduras; w węższym znaczeniu nazwa „Majowie” odnosi się wyłącznie do grupy zamieszkującej półwysep Jukatan (tzw. Majowie jukatańscy).
    Jukatan (Yucatán) – półwysep w Ameryce Środkowej, oblany wodami Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej. Pod względem politycznym przynależy do Meksyku, Gwatemali i Belize. Powierzchnia ok. 180 tys. km². Jukatan zbudowany jest z wapieni trzeciorzędowych, z silnie rozwiniętymi zjawiskami krasowymi.Półwysep nie posiada jezior, rzek i strumieni. Źródłem słodkiej wody są wejścia do podziemnych zalanych jaskiń tworzące oczka wodne tzw. cenates. Wybrzeże nizinne, akumulacyjne. Prawie całą powierzchnie zajmują równiny, na południu tylko Góry Maya, z maksymalną wysokością do 1122 m n.p.m. Klimat podrównikowy wilgotny z roczną sumą opadów od 500 mm na północy do 3800 mm na południu. Średnia temperatura w styczniu 20–22 °C, w lipcu 25–29 °C. Naturalną szatę roślinną Jukatanu tworzą lasy równikowe i sawanny, a wzdłuż wybrzeża – namorzyny.

    Francisco de Montejo "el Mozo" zwany Młodszym (ur. w roku 1508 w Sewilla, zm. w 1565 w Méridzie) – konkwistador hiszpański, zdobywca Jukatanu dla Hiszpanii, syn Francisca de Montejo y León i kuzyn Francisco de Montejo (el Sobrino), założyciela Valladolid.

    W roku 1537 z rozkazu ojca wyruszył na podbój Jukatanu, którego obrońcy wyparli Hiszpanów dwa lata wcześniej. Młodszy Montejo założył - w miejscu dawnego miasta Majów, Chanputun na wybrzeżu półwyspu - umocniony punkt wypadowy, skąd rozpoczął wyprawę na północ zajmując, w roku 1540, silnie bronione przez Indian miasto Kimpech.

    Campeche – stan w południowo-wschodnim Meksyku, położony na półwyspie Jukatan. Stolicą stanu jest miasto Campeche. Campeche z graniczy z następującymi stanami: Quintana Roo na wschodzie, Tabasco na południowym zachodzie, Jukatan na północy i z gwatemalskim departamentem Petén na południu. Od zachodu stan styka się z wodami Zatoki Meksykańskiej (dokładniej z zatoką Campeche).Konkwista (hiszp. conquista - podbój, zdobycie) - hiszpańskie wyprawy zbrojne, podejmowane od końca XV wieku w celu podboju nowo odkrytych terytoriów zamorskich w Amerykach, Afryce i Indiach. Ówczesnym usprawiedliwieniem konkwisty była walka z niewiernymi (muzułmanie) oraz nawracanie nowych ludów na katolicyzm. De facto sprowadzało się to do rozszerzania władzy monarchii. Przyczyny konkwisty są dość szerokie. Po zakończeniu toczonej na Półwyspie Iberyjskim przeciwko Maurom rekonkwisty, zarówno Królestwo Portugalii jak i połączone unią Kastylia i Aragonia szukały dalszych dróg ekspansji. Dla bezrobotnej od pewnego czasu szlachty konkwista oznaczała nowe zajęcie, dawała jednocześnie szansę szybkiego awansu społecznego rzeszom niższych warstw społecznych, które w Nowym Świecie szukały lepszego życia - przykładem takiej kariery może być jeden z bardziej znanych konkwistadorów (hiszp. zdobywców) Francisco Pizarro, pierwotnie pasterz świń z Estremadury.

    Z tego miejsca podjął szereg ekspedycji zbrojnych w kierunku serca półwyspu, a w roku 1542, po opanowaniu prawie całego terytorium, założył - na gruzach innego miasta Majów - Méridę. W roku 1546, po zdławieniu ostatniego powstania zjednoczonych plemion, zaprowadził we wschodnim Jukatanie hiszpańskie porządki. Rok wcześniej ojciec mianował go gubernatorem Jukatanu i wyspy Cozumel.

    Champotón - niewielkie miasto w meksykańskim stanie Campeche, leżące na półwyspie Jukatan, nad Zatoką Meksykańską. Miasto znajeduje się około 60 km na południe od Campeche, w miejscu gdzie rzeka Champotón wypływa do morza. Przed podbojem hiszpańskim miasto było ośrodkiem cywilizacji Majów i nazywano je Chakanputun lub Chanputun.Cozumel (w językach Majów oznacza to Wyspa Jaskółek) – meksykańska wyspa na Morzu Karaibskim położona ok. 20 kilometrów na wschód od wybrzeży Półwyspu Jukatan. Administracyjnie stanowi jedną z dziesięciu gmin meksykańskiego stanu Quintana Roo. Cozumel to popularny wśród amatorów nurkowania ośrodek turystyczny. Główne miasto na wyspie to San Miguel de Cozumel. Wyspa leży około 10 km (6,2 mili) od lądu i 90 km (56 mil) na południe od Cancun.

    Po zakończeniu walk osiadł na stałe w Méridzie, która stała się głównym miastem regionu, a po roku 1821 stolicą stanu Jukatan. Zbudował tam swój pałac.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Valladolid / Ek Balam, „Yucatán Today. The Traveler's Companion”, Año 31 No. 366, 2018 (ang. • hiszp.).
    2. Stephen Wolf (pod red.): Cancún, Cozumel, Yucatán Peninsula. Fodor's, 1999, s. 140-142, seria: Fodor's 2000. ISBN 10516336.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • I.P. Magidowicz, Historia poznania Ameryki Środkowej i Południowej, Warszawa 1979, ​ISBN 83-01-00101-1
  • Carl Waldman i Alan Wexler, Encyclopedia of Exploration, New York 2003, ​ISBN 0-8160-4678-6
  • Hiszpania, Królestwo Hiszpanii (hiszp. Reino de España, gal. Reino de España, kat. Regne d’Espanya, arag. Reino d’España, bask. Espainiako Erresuma, okc. Regne d’Espanha, ast. Reinu d’España) – największe z trzech państw położonych na Półwyspie Iberyjskim.Sewilla (hiszp. Sevilla, wym. Sebija) – stolica i główne miasto Andaluzji, ośrodek adm. prowincji Sevilla, 704 tys. mieszk. Czwarte pod względem wielkości miasto Hiszpanii, nad Gwadalkiwirem, połączone żeglownymi kanałami z Atlantykiem. Uchodzi za stolicę andaluzyjskiego folkloru "flamenco".



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Francisco de Montejo y León, zwany również Francisco de Monteyo y Alverez , konkwistador hiszpański w Ameryce Środkowej, ur. około roku 1480 w Salamance, zm. w Sewilli w 1549 ojciec zdobywcy Jukatanu, Francisca de Montejo.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.012 sek.