• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Fossillagerstätte

    Przeczytaj także...
    Ediacara (ang. Ediacara Hills, Ediacara Range) - pasmo niskich wzgórz w Australii, leżące w północnej części Gór Flindersa w stanie Australia Południowa, 650 km na północ od Adelaide.Solnhofen – gmina w Niemczech, w Bawarii, w rejencji Środkowa Frankonia, w powiecie Weißenburg-Gunzenhausen, w Jurze Frankońskiej, około 15 km na południe od Weißenburg, nad rzeką Altmühl, przy linii kolejowej (Monachium - Wurzburg/Berlin).
    Paleontologia (od gr. palaios – stary + on – byt + logos – nauka) – dziedzina biologii zajmująca się organizmami kopalnymi, wyprowadzająca na podstawie skamieniałości i śladów działalności życiowej organizmów wnioski ogólne o życiu w przeszłości geologicznej. Ściśle związana z geologią, posługuje się często fizyką i chemią.

    Fossillagerstätte, Fossil-lagerstätten, Fossil lagerstätten, Fossil lagerstätte – termin paleontologiczny pochodzący z języka niemieckiego (w wolnym tłumaczeniu – magazyn skamieniałości, złoże skamieniałości) oznaczający osady z nagromadzeniem wielkiej liczby doskonale zachowanych skamieniałości.

    Łupki z Burgess (ang. Burgess Shale) – stanowisko paleontologiczne typu Konservat-Lagerstätte, odkryte 31 sierpnia 1909 roku przez Charlesa Walcotta w Górach Skalistych na przełęczy Burgessa (Kolumbia Brytyjska, Kanada), znajdujące się obecnie w obrębie Parku Narodowego Yoho.Mazon Creek – stanowisko paleontologiczne typu Konservat-Lagerstätten, położone w północno-wschodniej części stanu Illinois (USA) nad rzeką Mazon (w okolicy Chicago). Występują tutaj skamieniałości karbońskie (środkowy pensylwan; odpowiednik westfalu D), zachowane w konkrecjach sferosyderytowych, sprzed około 308 mln lat. Sferosyderyty spotykane są w obrębie mułowców i piaskowców formacji Francis Creek, powstałych w obszarze delty rzecznej w środowiskach brakicznych i morskich. Skamieniałości reprezentowane są przez około 720 taksonów (około 400 – flory i 320 – fauny) i zachowane najczęściej w postaci odcisków także części miękkich.

    Wyróżnia się dwa podstawowe typy Fossillagerstätte:

    1. Konzentrat-Lagerstätten – osady zawierające masowe wystąpienia rozłączonych elementów szkieletowych, np. muszli albo kości, przynajmniej w pewnym stopniu przemieszczone poza obszar śmierci zwierząt i często pochodzące z różnych horyzontów czasowych.
    2. Konservat-Lagerstätten – nagromadzenia wyjątkowo dobrze zachowanych skamieniałości, o w większości nierozłączonych elementach szkieletowych i często z zachowanymi częściami miękkimi (lub ich odciskami lub odlewami). Tworzą się one z reguły w środowiskach o wysokim deficycie tlenu i związanym z tym ubóstwem organizmów dennych (bentosu), jednocześnie szybkim tempie osadzania się osadu. Umożliwiało to bowiem szybkie pogrzebanie padłych organizmów, a jednocześnie zabezpieczało przed zniszczeniem organizmów przez penetrujące osad denny zwierzęta czy mikroorganizmy.

    Fossillagerstätte dostarczają cennych danych paleontologicznych ze względu na dobry stan zachowania i wielką liczbę okazów, a przeważnie także różnorodność taksonomiczną skamieniałości. Jednakże nie mogą być utożsamiane z biocenozą, gdyż z reguły zachowywanie się skamieniałości w nich jest silnie selektywne.

    Holzmaden – miejscowość i gmina w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w rejencji Stuttgart, w regionie Stuttgart, w powiecie Esslingen, wchodzi w skład wspólnoty administracyjnej Weilheim an der Teck. Leży na przedpolu Jury Szwabskiej, ok. 20 km na południowy wschód od centrum Esslingen am Neckar, przy autostradzie A8.Rancho la Brea, a właściwie Rancho La Brea Tar Pits, to rejon asfaltowych jeziorek w Hancock Park w centralnej części Los Angeles, USA, znanych jako jedno z najbogatszych stanowisk paleontologicznych późnego plejstocenu na świecie.

    Najbardziej znane Fossillagerstätte:

  • Ediacara – fauna ediakaru (tzw. fauna ediakarańska)
  • Łupki z Burgess – skamieniałości środkowego kambru
  • Mazon Creek – skamieniałości środkowego pensylwanu (karbon)
  • Holzmaden – skamieniałości jurajskie, zwłaszcza gady morskie ichtiozaury, plezjozaury
  • Solnhofen – skamieniałości najwyższej jury (tyton), w tym szkielety praptaka archeopteryksa
  • Messel – skamieniałości eocenu, głównie kręgowców
  • bursztyn – różnowiekowe, przeważnie kenozoiczne skamieniałości stawonogów
  • Rancho La Brea – skamieniałości wielkich ssaków plejstocenu
  • Bibliografia[]

  • R. Niedźwiedzki, 2002: Zespół skamieniałości a biocenoza - reprezentatywność zapisu paleontologicznego. Przegląd Geologiczny, 50, Nr 10: 899-904.
  • http://palaeo.gly.bris.ac.uk/Palaeofiles/Lagerstatten/ lista na stronie Uniwersytetu w Bristol
  • Archaeopteryx – rodzaj późnojurajskego teropoda z rodziny Archaeopterygidae. Archaeopteryx był średnich rozmiarów zwierzęciem wielkości kruka. Miał czteropalczastą stopę, z których pierwszy palec był przeciwstawny pozostałym. Przednia kończyna była trójpalczasta, ogon kostny zbudowany z wielu kręgów, długi i prosty. Archaeopteryx miał zęby, a na palcach skrzydeł pazury.Ediakar (ang. Ediacaran) – ostatni okres neoproterozoiku; trwał od ok. 635 do 541,0 mln lat temu. Ediakar jest młodszy od kriogenu, a starszy od kambru. Został on wprowadzony do tabeli stratygraficznej w 2004 roku, zastępując w niej wend (zwany także eokambr).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Takson – jednostka zdefiniowana w systematyce organizmów jako grupa organizmów (populacja lub grupa populacji) zwykle uznawanych za filogenetycznie spokrewnione, wyróżniających się konkretną cechą różniącą je od innych jednostek taksonomicznych. Takson obejmuje wszystkie zawarte w nim taksony niższego poziomu. Kryterium pokrewieństwa stosowane jest w systemach filogenetycznych, mimo że taksonem w zasadzie może być dowolna grupa organizmów.
    Biocenoza (gr. bios życie i koinós wspólny) – zespół populacji organizmów roślinnych (fitocenoza), zwierzęcych (zoocenoza) i mikroorganizmów (mikrobiocenoza) danego środowiska (biotopu), należących do różnych gatunków, ale powiązanych ze sobą różnorodnymi czynnikami ekologicznymi i zależnościami pokarmowymi, tworzących całość, która pozostaje w przyrodzie w stanie homeostazy (czyli dynamicznej równowagi). Biocenoza oraz biotop, czyli środowisko fizyczne (nieożywione) tworzą ekosystem.
    Plezjozaury (Plesiosauria) – rząd wymarłych wodnych gadów z nadrzędu Sauropterygia – płetwojaszczurów. Plezjozaury występowały na Ziemi w okresie od około 240 do 65 milionów lat temu, a więc między triasem a kredą. Kości plezjozaurów oraz inne pozostałości znajdowano we wszystkich regionach świata. Pierwsze odkrycie paleontologiczne, świadczące o istnieniu tych zwierząt, nastąpiło w 1821 roku. Był to kompletny szkielet znaleziony przez Mary Anning w nadmorskim klifie południowej Anglii i opisany później jako Plesiosaurus dolichodeirus.
    Tyton – w stratygrafii piętro górnej jury w eratemie mezozoicznym, trwające według przyjmowanego do 2012 roku przez Międzynarodową Komisję Stratygrafii podziału jury około 5 milionów lat (od 150,8 ± 4,0 do 145,5 ± 4,0 mln lat temu); w roku 2012 Komisja poprawiła datowanie na od 152,1 ± 0,9 do 145,0 ± 0,8 mln lat temu. Młodsze piętro od kimerydu a starsze od berriasu.
    Jura – drugi okres ery mezozoicznej. Trwała od 201 do 145 milionów lat temu. Nazwa pochodzi od gór Jura leżących we Francji i Szwajcarii. Wprowadził ją Alexander von Humboldt w 1823 r.
    Bentos – zespół organizmów zwierzęcych związanych z dnem środowisk słodkowodnych, zarówno zbiorników wodnych jak i cieków oraz środowisk morskich, w tym także związanych z rozmaitymi strukturami obecnymi na dnie, a więc roślinami (fauna naroślinna), glonami, kamieniami (fauna nakamienna), szczątkami antropogenicznymi. Skład gatunkowy i liczebność bentosu zależy od różnorodnych czynników biotycznych i abiotycznych – m.in. rodzaju zbiornika (słono- lub słodkowodny), głębokości dna, warunków pokarmowych, tlenowych, świetlnych (wpływ na fitobentos), ruchliwości wód, oraz eksploatacji przez drapieżców itp. Pojęcie to wprowadził Ernst Haeckel, obejmując nim organizmy ze wszystkich grup taksonomicznych. Obecnie część bentologów zawęża to pojęcie do zoocenoz dennych określanych też jako zoobentos, ale wyróżniany jest również będący obiektem badań hydrobotaniki fitobentos budowany przez protisty roślinopodobne i rośliny oraz bakteriobentos. Niektóre organizmy zasadniczo bentosowe mogą być odrywane od dna i wchodzić w skład tychoplanktonu.
    Kopalnia Messel – dawna kopalnia odkrywkowa łupków bitumicznych koło miejscowości Messel, w powiecie Darmstadt-Dieburg w Hesji w Niemczech. Jedno z najbardziej znanych na świecie stanowisk paleontologicznych typu Konservat-Lagerstätte. W łupkach bitumicznych występują bardzo dobrze zachowane skamieniałości ssaków, ptaków, gadów, ryb, owadów i roślin z eocenu (datowanych na około 47 mln lat). Zespół skamieniałości wyróżnia się także dużą różnorodnością (ponad tysiąc gatunków). Podczas gdy większość znajdowanych w świecie skamieniałości zawiera jedynie fragmenty szkieletów, w złożach Messel zachowały się kompletne okazy z piórami, sierścią, a nawet i z zawartością żołądka. Najsłynniejszą skamieniałością wydobytą na terenie kopalni Messel są szczątki pierwotnego konia Hyracotherium. Kolejnymi unikatowymi znaleziskami są szczątki gatunku Darwinius masillae – wczesnego ssaka naczelnego z rodziny Notharctidae oraz Messelornis cristata – wymarłego ptaka z rodziny Messelornithidae.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.018 sek.