• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Forum Trajana

    Przeczytaj także...
    Dakowie (zwani także Getami, Dako-Getami lub Geto-Dakami) – starożytny lud pochodzenia trackiego zajmujący Dację - tereny lewobrzeżnego Dunaju, na obszarze mniej więcej obecnego państwa rumuńskiego i częściowo węgierskiego, znany starożytnym Grekom już od VI w. p.n.e.. Pierwszym greckim autorem, który wymienił Getów był Hekatajos z Miletu, a jego informacje w całej rozciągłości potwierdził w swoich "Dziejach" Herodot w drugiej poł. V w. p.n.e. Według Strabona Dakowie nazywali siebie Dáoi. Jak wynika z badań archeologicznych Dakowie (lub też ich bezpośredni przodkowie) pojawili się na tych terenach już ok. 1700 r. p.n.e. i zamieszkiwali je aż do schyłku starożytności, ale już w nieco zmienionym składzie etnicznym, z domieszką innych nacji, najpierw po wojnach z Rzymianami na przeł. I i II w. n.e. (zakończonych podbiciem tych terenów przez Rzym w roku 106 n.e.) i kolonizacji rzymskiej, a następnie w wyniku tzw. "Wędrówki ludów", który to ruch migracyjny spowodował perturbacje etniczne w niemal całej Europie kontynentalnej. Stopniowo resztki Daków rozpłynęły się w napływowej ludności gockiej, germańskiej i później słowiańskiej.Rodowody Cywilizacji, tzw. „seria ceramowska” – seria wydawnicza Państwowego Instytutu Wydawniczego ukazująca się nieprzerwanie od 1958 roku, w ramach której publikowane są prace o tematyce historycznej, archeologicznej oraz z dziejów kultury, często o charakterze syntez. Seria powszechnie nazywana jest „ceramowską” od pierwszego wydanego w niej tytułu – popularyzującej archeologię książki C.W. Cerama pt. Bogowie, groby i uczeni.
    Publiusz Eliusz Hadrian (Publius Aelius Hadrianus; ur. 24 stycznia 76 w Itálice lub Rzymie, zm. 10 lipca 138 w Bajach) – w latach 117-138 cesarz rzymski. Po śmierci został zaliczony w poczet bogów.
    Ruiny Bazyliki Ulpia na Forum Trajana
    Forum Trajana

    Forum Trajana (łac. Forum Traiani) – największe (zajmuje plac o wymiarach ok. 300 na 185 m) i najpóźniej zbudowane rzymskie forum w sąsiedztwie Forum Augusta i Forum Cezara, pomiędzy wzgórzami Kapitol i Kwirynał.

    Jego fundatorem był Trajan, a projektantem Apollodoros z Damaszku. Budowę rozpoczęto w 107 r., uroczyste otwarcie placu oraz poświęcenie wzniesionej na nim Kolumny Trajana odbyło się 18 maja 113 roku.

    Attyka (franc. (étage) attique, z grec. Attikos) – górny element budynku w postaci ścianki, balustrady lub rzędu sterczyn osłaniający dach. Pełni dwojaką funkcję: estetyczną jako architektoniczny element dekoracyjny oraz użytkowo-konstrukcyjną jako zabezpieczenie sąsiednich budynków przed przeniesieniem się ognia w przypadku pożaru. Attyka stanowi mur ogniowy, jeśli jest wykonana z materiału niepalnego o wytrzymałości ogniowej min 1 godzina i grubości min 25 cm, np. z pełnej cegły ceramicznej, silikatu, czy też bloczków betonowych.Architektura starożytnego Rzymu była początkowo związana tylko z Rzymem. Później, co było efektem licznych podbojów, jej zasięg ogarnął prawie całą Europę Zachodnią, Bałkany, Grecję, Azję Mniejszą, Syrię, Palestynę i Afrykę Północną. Okres, w którym trwał stopniowy jej rozwój, rozkwit i okres schyłkowy to czas od VI w. p.n.e. do V w. Okres ten można podzielić na kilka etapów:

    Wejście prowadziło z Forum Augusta przejściem pod łukiem triumfalnym. Sam plac wyłożony był płytami z marmuru. Pośrodku stał posąg Trajana na koniu. Ściany boczne zamykały eksedry i portyki zdobione wizerunkami sławnych Rzymian, na attyce umieszczono posągi Daków. Naprzeciwko wejścia wybudowana została Bazylika Ulpia, a za nią pobudowano biblioteki: grecką i łacińską, pomiędzy którymi wzniesiono Kolumnę Trajana. Tym samym cesarz odstąpił od tradycji poprzedników, budując na ufundowanym przez siebie rynku nie świątynię, tylko bazylikę i biblioteki.

    W architekturze łuk triumfalny – budowla w kształcie monumentalnej, wolno stojącej bramy stawiana dla upamiętnienia ważnej osoby lub uczczenia ważnego wydarzenia, zwykle zwycięstwa militarnego. Przejście pod łukiem triumfalnym autora lub autorów zwycięstwa było punktem kulminacyjnym pochodu triumfalnego. Pierwsze łuki triumfalne powstawały w starożytnym Rzymie (prekursorem były ozdobne bramy budowane przez Etrusków), później ten typ budowli był wznoszony w innych krajach i epokach historycznych.Bazylika Ulpia – bazylika zbudowana w 113 r. według planów Apollodora z Damaszku na Forum Trajana. Jej nazwa pochodzi od rodowego nazwiska cesarza: Marcus Ulpius Traianus.

    Już po śmierci Trajana cesarz Hadrian ufundował dedykowaną mu świątynię na półkolistym placu znajdującym na przedłużeniu osi głównej forum, za budynkami bibliotek. Poza terenem forum, po jego północno-wschodniej stronie, znajdowały się Hale Targowe Trajana, które wybudowano nim powstało forum.

    Hale Trajana, Mercatus Traiani - hale targowe wzniesione na początku II wieku przez cesarza Trajana i jego architekta Apollodorosa z Damaszku. Ich zbudowanie wymagało zniwelowania części Kwirynału. Położone na wzgórzu; razem z bazyliką sklepami i biurami, cały kompleks składał się w sześciu poziomów.Państwowy Instytut Wydawniczy (PIW) – polskie wydawnictwo założone w 1946 w Warszawie; od 2005 dyrektorem wydawnictwa jest Rafał Skąpski.

    Zobacz też[]

  • architektura starożytnego Rzymu
  • Przypisy

    1. W początkowym planowaniu tego założenia urbanistycznego prawdopodobny, choć dyskutowany jest też udział Rabiriusza (Por. Giuseppe Lugli: Date de la fondation du forum de Trajan [w] Comptes-rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres, t. 109 (1965), s.235-237.
    2. Jerzy Ciechanowicz: Rzym – ludzie i budowle. Warszawa: PIW, 1987, s. 234, seria: Rodowody Cywilizacji. ISBN 83-06-01503-7.
    3. Anna Sadurska: W cieniu Panteonu. O sztuce starożytnego Rzymu. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1965, s. 78.
    Rabiriusz (Rabirius) – rzymski architekt żyjący w I w. n.e. Nadworny architekt cesarza Domicjana. Był twórcą wielu obiektów architektonicznych m.in. pałacu cesarskiego na Palatynie (według przekazu poety Marcjalisa). Niektórzy przypisują mu zaprojektowanie Koloseum.Forum Augusta, zbudowane w 2 p.n.e. na placu o wymiarach 125 x 90 m pomiędzy pobudowanymi później: Forum Trajana i Forum Nerwy, na północny wschód od istniejącego już Forum Cezara.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Marmur (z stgr. μάρμαρος marmaros) – skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, rzadziej dolomitów. Składa się głównie z krystalicznego kalcytu lub dolomitu (marmur dolomitowy). Niewielka część geologów jako marmur definiuje wyłącznie skały węglanowe, przeobrażone w warunkach głębokiego metamorfizmu strefy kata (temperatury 500-700 °C, wysokie ciśnienie), nazywając skały przeobrażone w strefach niższego metamorfizmu (epi i mezo) wapieniem krystalicznym. Przeważnie jednak terminu „wapień krystaliczny” używa się w przypadku skał metamorficznych, jako synonimu marmuru dla każdej skały węglanowej, poddanej metamorfizmowi.
    Portyk (łac. porticus) – część budynku na planie prostokąta z jednym lub kilkoma rzędami kolumn, które wspierają dach, otwarta co najmniej z jednej strony, najczęściej jedno- lub dwukondygnacyjna.
    Starożytny Rzym – cywilizacja rozwijająca się w basenie Morza Śródziemnego i części Europy. Jej kolebką było miasto Rzym leżące w Italii, które w pewnym momencie swoich dziejów rozpoczęło ekspansję, rozszerzając swoje panowanie na znaczne obszary i wchłaniając m.in. kulturę starożytnej Grecji. Cywilizacja rzymska, nazywana też niekiedy grecko-rzymską, razem z pochodzącą z Bliskiego Wschodu religią – chrześcijaństwem, stworzyła podstawy późniejszej cywilizacji europejskiej. Miasto Rzym zaczęło kształtować się w VIII wieku p.n.e., natomiast kres stworzonego przez nie państwa nastąpił formalnie w 1453 roku n.e. (wraz z upadkiem Konstantynopola i tym samym Cesarstwa bizantyńskiego), choć dosyć często jako koniec starożytnego Rzymu przyjmuje się rok 476 n.e., w którym upadło Cesarstwo zachodniorzymskie.
    Urbanistyka – nauka o planowaniu miast i osiedli oraz ich powstawaniu i historii rozwoju; urbanistyka jest dyscypliną nauk technicznych.
    Marek Ulpiusz Trajan (łac. Marcus Ulpius Traianus, ur. 18 września 53 w Italice, zm. 9 sierpnia 117 w Selinusie) – cesarz rzymski w latach 98-117.
    Kapitol (łac. Mons Capitolinus) – wzgórze w Rzymie na północny zachód od Palatynu i Forum Romanum, o dwóch wierzchołkach. Nazwę wywodzi się tradycyjnie od czaszki ludzkiej (caput = głowa) odkrytej przy kładzeniu fundamentów pod główną świątynię. Nie należało do pierwotnej osady palatyńskiej, ani do tzw. Septimonium (miasta siedmiu wzgórz). Według tradycji kiedy Latynowie osiedlili się na Palatynie, a Sabinowie z Cures (czyli Kwiryci) na Kwirynale, Kapitol został wybrany na miejsce wzniesienia zamku (arx) na wierzchołku północnym i głównej świątyni na wierzchołku południowym.
    Świątynia – miejsce kultu religijnego. W sensie szerszym, jest to każda budowla wzniesiona w celu sprawowania w niej wszelkiego rodzaju obrzędów religijnych. W sensie węższym, świątynią może być tylko taka budowla, która spełnia przynajmniej niektóre wyższe funkcje kultowe (np. składanie ofiar), sprawowane jedynie przez kapłanów.

    Reklama