• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Fortyfikacje Birgu

    Przeczytaj także...
    Kaponiera – przykryta budowla fortyfikacyjna o różnej konstrukcji, wykorzystywana do prowadzenia ostrzału skrzydłowego lub skośnego w dwóch różnych kierunkach.Valletta (malt. Il-Belt Valletta) - stolica Malty położona na półwyspie Sciberras pomiędzy dwiema zatokami: Wielki Port i Marsamxett. Jest najdalej wysuniętą na południe europejską stolicą. Valletta z 320 zabytkami, jest jednym z najbardziej zagęszczonych obszarów zabytkowych na świecie. Znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Została wybrana Europejską Stolicą Kultury 2018.
    Kolejny, po renesansie, styl w architekturze nowożytnej nazywany jest barokiem. Wyodrębniony został w latach późniejszych, bowiem twórcy żyjący w tym okresie uważali się raczej za kontynuatorów renesansu. Kierunek ukształtował się w Rzymie z odmiany późnego renesansu nazywanej stylem dekoracyjnym (tzw. barok rzymski). Umowny czas trwania baroku to okres od połowy XVI do połowy XVIII wieku.
    Mapa fortyfikacji Birgu

    Fortyfikacje Birgu (malt. Is-Swar tal-Birgu) - ciąg murów obronnych i innych umocnień opasujących miasto Birgu na Malcie. Pierwszym umocnieniem, które tu zostało zbudowane był Fort Saint Angelo (Fort Świętego Anioła), pochodzący jeszcze z wieków średnich, a większość fortyfikacji została zbudowana między XVI a XVIII w. przez Zakon Maltański. Znaczna część fortyfikacji przetrwała do dziś.

    Fortyfikacja (z łac. fortificatio – umocnienie) – zespół obiektów wojskowych w postaci odpowiednich budowli i urządzeń, przeznaczonych do prowadzenia działań obronnych.Lista światowego dziedzictwa (ang. World Heritage List; fr. Liste du patrimoine mondial) – lista obiektów objętych szczególną ochroną międzynarodowej organizacji UNESCO, filii ONZ, ze względu na ich unikatową wartość kulturową bądź przyrodniczą dla ludzkości. Lista obejmuje (w czerwcu 2013) 981 obiektów w 160 krajach, w tym 759 obiektów dziedzictwa kulturowego (K), 193 przyrodniczego (P) i 29 mieszanych (K, P). O wpisaniu danego obiektu na listę decyduje Komitet Światowego Dziedzictwa w trakcie corocznej sesji, począwszy od 1977 r. Nominacje zgłaszane są przez poszczególne kraje. Jeżeli wniosek o wpisanie danego miejsca na listę nie zostanie uwzględniony, może być złożony ponownie.

    Fortyfikacje Birgu są umieszczone na maltańskiej wstępnej liście światowego dziedzictwa UNESCO od 1998 roku, jako część „Fortyfikacji Rycerzy wokół portów na Malcie”.

    Historia[ | edytuj kod]

    Rządy Rycerzy Szpitalników[ | edytuj kod]

    Mapa Birgu (wyżej) oraz Senglei (niżej) podczas Wielkiego Oblężenia Malty

    Pierwszą fortyfikacją zbudowaną w Birgu był Castrum Maris. Jego budowa przypisywana jest Arabom (około roku 870), lecz najwcześniejsze wzmianki o zamku datowane są na około XIII w.

    Valletta (malt. Il-Belt Valletta) - stolica Malty położona na półwyspie Sciberras pomiędzy dwiema zatokami Grand Harbour i Marsamxett Harbour. Jest najdalej wysuniętą na południe europejską stolicą. Siedziba gminy o tej samej nazwie.Suwerenny Rycerski Zakon Szpitalników Św. Jana, z Jerozolimy, z Rodos i z Malty (pot. szpitalnicy, joannici, kawalerowie maltańscy) – katolicki zakon rycerski.

    W roku 1526 Zakon św. Jana wysłał komisję, złolżoną z 8 rycerzy, w celu zlustrowania Wyspy Malta, zaoferowanej Zakonowi przez cesarza Karola V jako potencjalna siedziba, po utracie Rodos. Opisali oni Birgu jako małe bezbronne miasteczko, posiadające jako jedyne fortyfikacje przestarzały i częściowo zrujnowany Castrum Maris.

    Kazamata – w dawnych fortyfikacjach nazwa schronu w twierdzy bastionowej lub w forcie. Była to budowla o sklepieniu wykonanym z cegły lub betonu fortecznego, chroniącym przed ogniem artyleryjskim, zabezpieczona od góry grubą warstwą ziemi. Kazamaty mogły być przystosowane do prowadzenia z nich ognia strzeleckiego, istniały też kazamaty działowe (artyleryjskie), kazamaty magazynowe, służące do przechowywania zapasów, kazamaty mieszkalne, służące do przebywania w nich części odpoczywającej załogi. Do kazamat prowadził podziemny chodnik, zwany poterną.Przeciwstraż (kontrgard, słoniczoło) - w dawnych fortyfikacjach dodatkowy wał ziemny usypany przed bastionem lub rawelinem wykorzystywany jako stanowisko ogniowe artylerii lub piechoty (słoniczoło) stosowany dla osłony skarpy.

    Zakon przeniósł się na Maltę w 1530 r. i ustanowił swą siedzibę w Birgu. Pierwsze zmiany zostały przeprowadzone w Castrum Maris, który przemianowany został na Fort Saint Angelo i został siedzibą Wielkiego Mistrza. Później, zaczęto opasywać całe miasto murami, budowanymi w podobnym stylu, jak fortyfikacje na Rodos. Mury obronne Birgu od strony lądu zostały zbudowane w roku 1540.

    Maltański to język z grupy semickiej rodziny afroazjatyckiej. Maltański jest używany m.in. przez około 350 tys. osób na Malcie, gdzie jest językiem urzędowym.Imperium Osmańskie (jako nazwa państwa pisane wielką literą, jako nazwa imperium dynastii Osmanów – małą; dla tego drugiego znaczenia synonimem jest nazwa imperium ottomańskie) – państwo tureckie na Bliskim Wschodzie, założone przez Turków osmańskich, jedno z plemion tureckich w zachodniej Anatolii, obejmujące w okresie od XIV do XX wieku Anatolię, część Azji południowo-zachodniej, Afrykę północną i Europę południowo-wschodnią. W kręgach dyplomatycznych na określenie dworu sułtana, później także całego państwa tureckiego, stosowano termin Wysoka Porta.

    W roku 1551, wojska Imperium Osmańskiego zamierzały zaatakować Birgu, lecz widząc nowe fortyfikacje - odstąpiły. 14 lat później, w 1565 r., Otomanie zaatakowali znów, tym razem dysponując potężniejszą siłą. Oblężenie, znane jako Wielkie Oblężenie Malty, trwało 3 miesiące, i w tym czasie Birgu poddane było intensywnemu ostrzałowi. Po odparciu wroga, fortyfikacje Birgu zostały naprawione, lecz miasto wkrótce straciło dużo ze swojego znaczenia, ponieważ Zakon przeniósł się do swojej nowej siedziby - Valletty, i zaczął budować tam nowe fortyfikacje.

    Cittadella (malt. Iċ-Ċittadella), znana również jako Citadel, jest to małe ufortyfikowane miasto z cytadelą, leżące w centrum Rabatu (Victoria) na wyspie Gozo, Malta. Teren ten był zasiedlony od epoki brązu, a w czasach Średniowiecza znany był jako Gran Castello. Cittadella została umieszczona na maltańskiej wstępnej liście światowego dziedzictwa UNESCO od roku 1998.Dzieło rogowe (rogi) – w dawnych fortyfikacjach zewnętrzna budowla obronna złożona z dwóch półbastionów połączonych kurtyną – rogi półbastionowe, lub kleszczy – rogi kleszczowe, otwarta w kierunku zapola. Rogi mogą występować jako dzieło zewnętrzne twierdzy, stanowiąc wtedy obronę kurtyny często również jako przedmoście, lub samodzielnie jako fort rogowy. Częstym uzupełnieniem rogów od stronu zapola był rawelin.

    W wiekach XVII i XVIII, Santa Margherita Lines i Cottonera Lines otoczyły Birgu i Sengleę od strony lądu. Te nowe linie fortyfikacji wzmocniły potencjał obronny tego miejsca, lecz jednocześnie zmniejszyły ważność fortyfikacji czołowych Birgu. Fortyfikacje Birgu zostały mocno przebudowane w XVIII w., pod kierunkiem architekta Charlesa de Mondion.

    Inwazja na Gozo miała miejsce w lipcu 1551 roku, i została przeprowadzona przez Turków osmańskich przeciwko wyspie Gozo, po nieudanej próbie zdobycia pobliskiej Malty 18 lipca 1551 roku. Nastąpiła ona po zwycięskiej kampanii zakończonej oblężeniem i zdobyciem Trypolisu. Malta, Republika Malty (Repubblika ta’ Malta, Republic of Malta) – państwo wyspiarskie położone w Europie Południowej, na Morzu Śródziemnym, na południe od Sycylii.

    18 lipca 1806 r. w Birgu wybuchł magazyn prochu, zabijając ponad 200 osób.

    Fortyfikacje Birgu zostały wpisane na Listę Zabytków 1925.

    Czasy współczesne[ | edytuj kod]

    Pierwsze plany odnowienia fortyfikacji Birgu powstały w 2006 r., jako część projektu dotyczącego również odnowienia fortyfikacji Valletty, Mdiny oraz Cittadelli. Prace rozpoczęły się w styczniu 2008 r., i ciągle trwają.

    Podczas prac renowacyjnych odkryto bastion, zbudowany krótko przed Wielkim Oblężeniem 1565 r., jak również kaponierę z XVIII w. XX-wieczny skład oleju okrętowego w pobliżu Post of Castile został zburzony w roku 2010, aby odsłonić widok na bastiony, a w roku następnym przykryta została łukiem przerwa w murze Bastionu św. Jana.

    Wielkie Oblężenie Malty – jedno z najważniejszych wydarzeń związanych z rozwojem terytorialnym Imperium osmańskiego. Oblężenie trwające od 19 maja do 8 września 1565 jest przez wielu uznawane za przełomowy moment w historii Imperium jako wydarzenie, które zahamowało rozwój terytorialny tego państwa. Według wielu historyków ustępuje jednak pod tym względem morskiej bitwie pod Lepanto.Kalkara, Calcara - miasteczko na Malcie, 2 871 mieszkańców w 2005, siedziba gminy o tej samej nazwie. Tutaj nakręcono film Pinokio w 2002 roku. Cmentarz marynarki wojennej oo. kapucynów, na którym są pochowani polscy lotnicy i marynarze.

    W styczniu 2016 r. sucha fosa Birgu została udostępniona społeczeństwu jako teren rekreacyjny. Teren ten zawiera kaponierę z XVIII w., która została odrestaurowana i częściowo zrekonstruowana, tak samo, jak bateria na lewym końcu fosy.

    Układ fortyfikacji[ | edytuj kod]

    Post of Castile widziany z Kalkary.

    Aktualny układ fortyfikacji Birgu jest głównie rezultatem XVIII-wiecznej przebudowy, prowadzonej przez francuskiego architekta Charlesa de Mondion, jakkolwiek generalny układ datowany jest na połowę XVI w. Na fortyfikacje składają się (ruchem wskazówek zegara od Fortu St. Angelo do Dockyard Creek):

    Isla (malt. L-Isla, ang. Senglea, nazwa historyczna Città Invicta) – miasto we wschodniej części Malty, zamieszkuje je 2 784 mieszkańców.Zamek – według prof. Bohdana Guerquina zespół elementów warownych i budynków mieszkalnych powiązanych w zamknięty obwód obronny, który to zespół powstał w ustroju feudalnym jako ośrodek władzy książęcej, siedziba możnowładcy, siedziba rycerza lub placówka militarna. Zasadniczą cechę takiego zespołu stanowi zamknięty obwód obronny początkowo w postaci wałów lub konstrukcji drewniano-ziemnej, a w następnych okresach murowany.
  • Fort Saint Angelo - wielki fort z bastionami, pierwotnie zamek zbudowany w XIII w. lub nawet wcześniej, zmodernizowany przez Rycerzy św. Jana między XVI a XVII w. Aktualny układ datuje się na lata 1690-te, kiedy flamandzki architekt Carlos de Grunenbergh dokonał znacznej przebudowy. Więcej detali dotyczących układu fortu - tutaj.
  • Nieregularny mur obronny, ciągnący się od fosy Fortu St. Angelo aż po Post of Castile. Jego północny koniec był zajmowany przez baterię, dziś częściowo rozebraną.
  • Post of Castile (Posterunek Kastylijski) - najbardziej na wschód wysunięta część frontowych umocnień Birgu. Był oryginalnie zbudowany przed rokiem 1565, i pełnił kluczową rolę w czasie Wielkiego Oblężenia. Dzisiejszy układ datuje się na wiek XVIII, i zawiera umocnienie (entrenchment) oraz rogi.
  • St. James Bastion (Bastion św. Jakuba) - dwupoziomowy pięcioboczny bastion, zbudowany przed rokiem 1565, i przekonstruowany przez de Mondiona w XVIII w. Część oryginalnego XVI-wiecznego bastionu została odkryta podczas prac restauracyjnych.
  • St. James Cavalier (Nadszaniec św. Jakuba) - mały pięcioboczny nadszaniec, zbudowany w XVIII w. na Bastionie św. Jakuba
  • French Curtain (Kurtyna Francuska) - mur osłonowy łączący Bastion św. Jakuba z Bastionem św. Jana.
  • St. John Bastion (Bastion św. Jana) - duży asymetryczny bastion, zawierający dwie z trzech głównych bram Birgu, zaprojektowane przez de Mondiona w XVIII w. Współczesna ulica przecina bastion.
  • St. John Cavalier (Nadszaniec św. Jana) - dwupoziomowy nadszaniec, zbudowany na Bastionie św. Jana. Pochodzi z okresu przed 1565 r., lecz został zmodyfikowany w XVIII w. Przebudowany, w mniejszym stopniu, w XIX w. przez Brytyjczyków.
  • Przeciwstraż Couvre Porte widziana z Bastionu św. Jana
  • Couvre Porte Counterguard (Przeciwstraż Couvre Porte) - pięcioboczna przeciwstraż, zbudowana do osłony Bastionu św. Jana. Powstała w czasie rządów Wielkiego Mistrza Antoine de Paule, zmodyfikowana w wiekach XVIII i XIX. Brytyjczycy przekształcili jej kazamaty w koszary, w których znajduje się teraz Malta at War Museum.
  • Mur osłonowy prowadzący od Bastionu św. Jana do Dockyard Creek. oryginalnie był tu niewielki bastion, zniszczony podczas wybuchu prochowni w 1806 r.
  • Fortyfikacje frontowe są chronione na całej długości przez wykutą w skale suchą fosę, w której znajduje się również kaponiera oraz bateria. Znajdował się tam również stok obronny (glacis) z drogą poniżej (covertway), lecz zostały one zniwelowane w XIX w.

    Birgu (malt. Il-Birgu) - miasto na Malcie zwane często także Vittoriosa, położone pomiędzy zatokami Kalkara i Dockyard. 3 000 mieszkańców, pracujących głównie w stoczniach lub dokach. Siedziba gminy o tej samej nazwie.Nadszaniec (kawalier) - wysoki wał wewnątrz dzieła fortyfikacyjnego budowany w celu uzyskania dalekiego wglądu na przedpole oraz do ustawienia dział.

    Birgu miało cztery bramy miejskie, z których trzy przetrwały do dziś. Zostały one zaprojektowane w XVIII w. przez Charlesa François de Mondion w stylu barokowym:

  • Couvre Porte Gate (Brama Couvre Porte) - pierwsza z trzech bram głównych, ulokowana na zachodniej stronie Couvre Porte Counterguard.
  • Advanced Gate (Brama Wyższa) - druga z trzech głównych bram, ulokowana na prawym czole Bastionu św. Jana.
  • Gate of Provence (Brama Prowansji) - trzecia i ostatnia z trzech głównych bram, ulokowana na ścianie bocznej Bastionu św. Jana.
  • Porta Marina (Brama Mariny) - brama ta była ulokowana na zachodnim krańcu Birgu. Została zniszczona przez eksplozję w 1806 r.
  • Bramy Birgu
  • Couvre Porte Gate

    Fort (wł.) – fortyfikacja (budowla obronna) polowa lub stała, budowana od XVII do początków XX w., przystosowana do obrony okrężnej.Mur obronny – ciągła konstrukcja warowna w postaci muru wykonanego z kamienia lub cegły. Podstawowa część każdej murowanej fortyfikacji.
  • Advanced Gate

  • Gate of Provence

  • Współczesna brama w Bastionie św. Jana

  • Brama wyjściowa, oryginalnie wiodąca do zniszczonej Porta Marina

  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. „Knights' Fortifications around the Harbours of Malta”, UNESCO Tentative List. Dostęp 12 Cze 2015 (ang.)
    2. Spiteri, Stephen C. (26.07.2010) „Fort St Angelo during the Great Siege”, MilitaryArchitecture.com. Dostęp 12 Cze 2015 (ang.)
    3. Zahra, Lorenzo A. (10.01.2007) „The Auberges of France in Birgu”, The Malta Independent. Dostęp 10 Cze 2015 (ang.)
    4. „Birgu's Fortifications”, Birgu Local Council. Dostęp 10 Cze 2015 )ang.)
    5. „Regimental Surgeons of the Malta Garrison 1806”, www.maltaramc.com. Dostęp 12 Cze 2015 (ang.)
    6. „Protection of Antiquities Regulations 21st November, 1932 Government Notice 402 of 1932, as Amended by Government Notices 127 of 1935 and 338 of 1939.”, Malta Environment and Planning Authority. (ang.)
    7. Zammit, Ninu (12.12.2006) „Restoration of forts and fortifications”, Times of Malta. Dostęp 10 Cze 2015 (ang.)
    8. „A fortune on fortifications”Times of Malta (20.06.2008). Dostęp 10 Cze 2015 (ang.)
    9. „Restoration of the Birgu Fortifications - ERDF Project”, Birgu Local Council. Dostęp 10 Cze 2015 (ang.)
    10. „Pre-Great Siege bastion unearthed”, Times of Malta (05.10.2012). Dostęp 12 Cze 2015 (ang.)
    11. „Bastions revealed as Vittoriosa's old oil depot is demolished”, Times of Malta (25.06.2010). Dostęp 12 Cze 2015 (ang.)
    12. „Arch bridges gap in bastions”, Times of Malta (13.04.2011). Dostęp 12 Cze 2015 (ang.)
    13. „Il-foss tal-Birgu jingħata ħajja ġdida b'investiment ta' miljun ewro”, TVM (Malta) (27.01.2016). Zarchiwizowano z oryginału 27 Sty 2016 (malt.)
    14. „Enceinte along Kalkara side - Birgu”, National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands (28.06.2013). Dostęp 13 Lip 2015 (ang.)
    15. „Post of Castile - Birgu”, National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands (28.06.2013). Dostęp 13 Lip 2015 (ang.)
    16. „St James Bastion - Birgu”, National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands (28.06.2013). Dostęp 13 Lip 2015 (ang.)
    17. „St James Cavalier - Birgu”, National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands (28.06.2013). Dostęp 13 Lip 2015 (ang.)
    18. „French Curtain - Birgu”, National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands (25.06.2013). Dostęp 13 Lip 2015 (ang.)
    19. „St John Bastion - Birgu” (PDF), National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands (25.06.2013). Dostęp 13 Lip 2015 (ang.)
    20. „St John Cavalier - Birgu” (PDF), National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands (28.06.2013). Dostęp 13 Lip 2015 (ang.)
    21. „Couvre Porte Counterguard - Birgu” (PDF), National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands (28.06.2013). Dostęp 13 Lip 2015 (ang.)
    22. „Visitor Information”, Malta at War Museum. Dostęp 12 Cze 2015 (ang.)
    23. „Short stretch of stepped curtain wall leading down to Birgu Creek - Birgu” (PDF), National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands (28.06.2013). Dostęp 13 Lip 2015 (ang.)
    24. „Remains of Caponier - Birgu” (PDF), National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands (28.06.2013). Dostęp 13 Lip 2015 (ang.)
    25. „Battery of Ditch - Birgu” (PDF), National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands (28.06.2013). Dostęp 13 Lip 2015 (ang.)
    26. „Covertway - Birgu” (PDF), National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands (28.06.2013). Dostęp 13 Lip 2015 (ang.)
    27. „The Couvre Porte” malta.com. Dostęp 12 Cze 2015 (ang.)
    28. „Couvre Porte Gate - Birgu” (PDF), National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands (28.06.2013). Dostęp 13 Lip 2015 (ang.)
    29. „Advanced Gate - Birgu” (PDF), National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands (28.06.2013). Dostęp 13 Lip 2015 (ang.)
    30. „Main Gate - Birgu” (PDF), National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands (28.06.2013). Dostęp 13 Lip 2015 (ang.(
    Oblężenie Rodos – oblężenie przez Turków, które miało miejsce w dniach 26 czerwca 1522 r. do 1 stycznia 1523 r. i zakończyło się wycofaniem się joannitów z wyspy.Mdina - dawna stolica Malty, położona w centralnej części wyspy Malta. Siedziba gminy o tej samej nazwie. Jest to średniowieczne miasto z wąskimi, cichymi uliczkami, położone na wzgórzu, skąd roztacza się szeroki widok na wyspę.




    Warto wiedzieć że... beta

    Karol V (ur. 24 lutego 1500, zm. 21 września 1558) – król Hiszpanii w latach 1516-1556 jako Karol I i wybrany cesarz rzymski w latach 1519-1556 z dynastii Habsburgów. Najstarszy syn Filipa I (syna Maksymiliana I i Marii, księżnej Burgundii) i Joanny Szalonej (córki Ferdynanda II Aragońskiego i Izabeli I Kastylijskiej).
    Fortyfikacje Valletty (malt. Is-Swar tal-Belt Valletta) – ciąg murów obronnych i innych fortyfikacji, otaczających stołeczne miasto Valletta na Malcie. Pierwszym elementem fortyfikacji był, zbudowany w 1552, Fort św. Elma, lecz budowę fortyfikacji wokół miasta rozpoczęto w 1566, z funduszów Wielkiego Mistrza Jeana de Valette. Fortyfikacje były modyfikowane w ciągu wieków, z wybudowaną w 1856, jako ostatni element obronny, Baterią Lascaris. Większość umocnień pozostała do dziś nienaruszona.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.045 sek.