• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Fortepian



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Kwinta - interwał prosty zawarty między pięcioma kolejnymi stopniami skali muzycznej. W szeregu zasadniczym naturalnie występuje kwinta czysta i kwinta zmniejszona (tryton). Zastosowanie znaków chromatycznych pozwala zmienić jej rozmiar.Modena (w dialekcie modeńskim Mòdna) – miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Modena. Leży w dolinie Padu; przepływają przez nią dwie rzeki: Secchia i Panaro. 10 kilometrów na południe od miasta zaczynają się pierwsze wzniesienia Apeninów, a konkretnie Apeniny Toskańsko-Emiliańskie (Appennino Tosco-emiliano).

    Fortepianstrunowy (chordofon), młoteczkowy, klawiszowy instrument muzyczny, zaliczany do rodziny cytr. Współczesny fortepian ma skalę od A2 (czasami najlepsze koncertowe od F2; instrumenty z pocz. XIX wieku od C1) do c (88 dźwięków/klawiszy).

    W fortepianie struny rozpięte na stalowej ramie uderzane są młoteczkami obciągniętymi filcem. Naciśnięcie klawisza powoduje uderzenie młoteczka w strunę, przenosząc jednocześnie dynamikę uderzenia w klawisz. Natychmiast po pobudzeniu struny młoteczek odbija się od niej i w zależności od siły uderzenia, zatrzymuje się wyżej lub niżej. Pozwala to na szybką repetycję (uderzanie kilka razy tego samego dźwięku w szybkim tempie), inaczej niż w pianinie. Po zwolnieniu nacisku na klawisz do struny przyciskany jest tłumik wyciszający jej drgania. W ten dość skomplikowany sposób mechanizm fortepianu realizuje podstawową cechę tego instrumentu odróżniającą go od wcześniejszych instrumentów strunowych, klawiszowych, które nie miały możliwości kształtowania dynamiki dźwięku oraz czasu jego trwania.

    Słuch – zmysł umożliwiający odbieranie (percepcję) fal dźwiękowych. Narządy słuchu nazywa się uszami. Słuch jest wykorzystywany przez organizmy żywe do komunikacji oraz rozpoznawania otoczenia.Ignaz Bösendorfer (ur. 28 lipca 1796 – zm. 14 kwietnia 1859 roku) – austriacki muzyk, założyciel Fabryki fortepianów i pianin Bösendorfer.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 2 Budowa
  • 2.1 Pedały
  • 2.1.1 Pedał forte
  • 2.1.2 Pedał piano
  • 2.1.3 Pedał sostenuto
  • 3 Mechanizmy
  • 3.1 Mechanizm angielski (francuski)
  • 3.2 Mechanizm angielski (współczesny), schematycznie
  • 3.3 Zasada działania
  • 3.4 Dawny – wiedeński, o pojedynczej repetycji
  • 4 Strojenie
  • 5 Producenci
  • 6 Przypisy
  • 7 Linki zewnętrzne
  • Bruno Sommerfeld – fortepianomistrz, w latach 1905-1939 prowadził fabrykę i skład fortepianów w Bydgoszczy, ul. Elisabethstr. 47a i 56, w latach międzywojennych ze składem ul. Śniadeckich 56/2 i ul. Promenada 2, oraz fabryką ul. Pomorska, przeniesioną w 1925 na ul. Gdańską 102, przejściowo 1921-22 pod firmą Bracia Sommerfeld (wraz z Ernestem Sommerfeldem).Romantyzm w muzyce zaczął się rodzić już za życia Beethovena, w okresie po rewolucji francuskiej, kiedy to w całej Europie zaczęły zachodzić zmiany o przełomowym znaczeniu. Najwyższym celem romantyków było połączenie religii, nauki i życia w jedną wyższą, wspólną jakość, jaką była sztuka. Najkrócej można powiedzieć, że romantyzm zrodziła potrzeba i pragnienie wolności. Ta idea pozostała żywa we wszystkich następnych pokoleniach twórców, aż do dnia dzisiejszego. W latach osiemdziesiątych XIX w. zaczął się jednak odwrót od romantyzmu, czego efektem była muzyka modernistyczna.

    Historia[]

    Pierwsza wzmianka o fortepianie pochodzi z roku 1598 z listu Paliariona do księcia Modeny, w którym pisze on o instrumencie piano e forte (wł. „cicho i głośno”). Nie jest jednak jasne, czy chodziło o w pełni młoteczkowy instrument, czy jakąś odmianę innego, tradycyjnego instrumentu.

    Twórcą instrumentu, który był protoplastą współczesnego fortepianu, był Bartolomeo Cristofori. W źródłach podaje się różne daty pojawienia się tego wynalazku, pomiędzy latami 1689 i 1709, choć najstarszy egzemplarz zachowany do naszych czasów pochodzi z roku 1720. Najczęściej za datę zbudowania pierwszego fortepianu podaje się rok 1711. Fortepian Cristoforiego, zwany clavicembalo col piano e forte, grający „cicho i głośno”, posiadał podwójne struny rozpięte na drewnianej ramie, ujęte w prostokątny korpus. Cristofori wyprodukował około dwudziestu takich instrumentów, po czym zaniechał produkcji, prawdopodobnie z powodu braku zainteresowania odbiorców.

    Pianino – strunowy młoteczkowy (klawiszowy) instrument muzyczny ze strunami ustawionymi pionowo. Ma wiele cech wspólnych z fortepianem.System równomiernie temperowany – strój muzyczny. Stosunek częstotliwości dwóch kolejnych dźwięków w (dwunastotonowym) systemie równomiernie temperowanym wynosi 2 12 {displaystyle {sqrt[{12}]{2}}} , gdyż system ten zakłada podział oktawy na 12 równych części.

    Punktem zwrotnym we wczesnej historii fortepianu był entuzjastyczny artykuł autorstwa Scipione Maffeiego, w którym podane zostały szczegóły techniczne budowy instrumentu. Artykuł był kolportowany w całej Europie i spowodował u rzemieślników powrót zainteresowania budową tego instrumentu. Jednym z nich był Niemiec Johann Silbermann, który ulepszył konstrukcję fortepianu m.in. przez wprowadzenie mechanizmu odłączania tłumika, który pozwalał na swobodne wybrzmiewanie strun. Z fortepianem Silbermanna w 1730 r. zapoznał się Jan Sebastian Bach, nie wykazał jednak większego zainteresowania. Dopiero ulepszony model z 1747 r. zyskał jego przychylność.

    W 1857 r. Anton Petrof założyciel firmy, przeprowadził się do Wiednia, gdzie podjął naukę w dziedzinie konstrukcji, naprawy i strojenia fortepianów. Już w 1864 r. zbudował pierwszy fortepian koncertowy. Rok później Anton zmienił warsztat swojego ojca w pracownie budowy fortepianów, gdzie powstawały kolejne instrumenty. Po okresie 9 lat doszło do kolejnej rozbudowy zakładu, przeniesiono go do Brna. Około 1881 r. otwarta została produkcja płyt rezonansowych i mechanizmów fortepianowych. Pierwszy instrument eksportowano w 1894 r., a już rok później otworzono filię w węgierskim mieście Temesvár. W 1908 r. wytwórnia została zmieniona w spółkę handlową, w której oprócz Antona Petrofa zatrudnieni byli trzej jego synowie. W wyniku tragicznego wypadku w 1915 r. zginął założyciel firmy wraz ze swoją małżonką. Po ich śmierci wytwórnią kierowali synowie, którzy w 1928 r. otwarli wraz z amerykańską firmą Steinway filię przy Wigmore Street w Londynie. W 1932 r. rada nadzorcza firmy poszerzyła się o kolejne pokolenie rodziny Petrof. Po II wojnie światowej w 1948 r. nastąpiło upaństwowienie firmy.Chordofony, strunowe instrumenty muzyczne − grupa instrumentów muzycznych w systematyce instrumentologicznej opracowanej przez Curta Sachsa oraz Ericha M. von Hornbostela, w których wibratorem (źródłem dźwięku) jest drgająca struna.
    Fortepian stołowy

    Kolejne dziesięciolecia są okresem wzrastającej popularności fortepianu. W całej Europie powstają firmy, specjalizujące się w produkcji tego instrumentu. Do najbardziej znanych należały: Schidemayer od 1735, Francisco Perez Mirabel w Hiszpanii od 1745, Stein od 1748, Thomas Gullifold w Londynie od 1750.

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>,Strojenie instrumentów muzycznych – regulacja wysokości dźwięków wytwarzanych przez instrument muzyczny, w celu zapewnienia wzajemnej zgodności harmonicznej interwałów pomiędzy dźwiękami w obrębie tego instrumentu oraz w celu uzyskania zgodności z innymi instrumentami przeznaczonymi do wspólnej gry w zespole instrumentalnym (np. orkiestrze).

    Ewolucję wczesnego fortepianu w instrument znany dzisiaj zawdzięczamy Ludwigowi van Beethovenowi i londyńskiemu wytwórcy fortepianów Broadwoodowi. Postępująca głuchota Beethovena wymagała coraz głośniejszych instrumentów. Fortepiany Broadwooda, produkowane specjalnie dla Beethovena, stawały się zatem coraz większe i głośniejsze. Ostatecznie producent wyposażył je w trzy struny dla każdego dźwięku, rozpięte na stalowej ramie. Kształt pudła rezonansowego instrumentu także zaczął zbliżać się do dzisiejszego. Stopniowo uległa też powiększeniu rozpiętość skali fortepianu. Tuż przed I poł. XIX wieku osiągnęła 7 oktaw (od A subkontra do a czterokreślnego), później (pod koniec XIX w.) powiększono skalę do 7 i ¼ oktawy (tj. do c pięciokreślnego), przy czym jeszcze długo produkowano pianina o skali 7 oktaw. Rozpiętość 7 i ¼ oktawy jest standardem dla współczesnych fortepianów (88 dźwięków = klawiszy), od fortepianów gabinetowych do koncertowych (obecnie tę skalę posiadają także pianina, choć i 7-oktawowe bywają wciąż wytwarzane). Niektóre (bardzo nieliczne) fortepiany koncertowe, budowane na specjalne zamówienia, posiadają skalę 7 i ½ oktawy (od F subkontra do c pięciokreślnego). Fortepianem o największej skali może poszczycić się Bösendorfer; model 290 Imperial posiada 97 klawiszy (pełne 8 oktaw) – od C subkontra (16,35 Hz) do c pięciokreślnego (4186 Hz). Większą rozpiętość skali posiadają jedynie organy (do 10 oktaw – tyle rozróżnia słuch ludzki).

    Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.Londyn (ang. London) – miasto w południowo-wschodniej części Wielkiej Brytanii, stolica tego państwa, a także stolica Anglii.

    Ze względu na różną długość fortepianów wyróżniamy cztery ich rodzaje:

  • od 140 do 180 cm – fortepiany gabinetowe
  • od 180 do 210 cm – fortepiany salonowe
  • od 210 do 240 cm – fortepiany półkoncertowe
  • powyżej 240 cm – fortepiany koncertowe (przeciętnie 280 cm, niekiedy spotyka się i dłuższe, ok. 3 m lub jeszcze nieco więcej – największy Fazioli dł. 308 cm).
  • Od początku XIX wieku fortepian stał się dominującym instrumentem solowym i pozostaje nim nadal. Literatura pianistyczna zawiera setki tysięcy dzieł i jest częścią dorobku praktycznie każdego kompozytora okresu klasycyzmu, romantyzmu oraz kompozytorów współczesnych.

    Kwarta, to odległość od I do IV stopnia, ma 5 półtonów- interwał prosty zawarty między czterema kolejnymi stopniami skali muzycznej. W szeregu zasadniczym naturalnie występuje kwarta czysta i kwarta zwiększona (tryton). Zastosowanie znaków chromatycznych pozwala zmienić jej długość.Bartolomeo di Francesco Cristofori (ur. 4 maja 1655 roku w Padwie, zm. 27 stycznia 1731 r. we Florencji) – włoski muzyk i twórca instrumentów muzycznych.

    Wszechstronność zastosowań fortepianu sprawiła także, że jest on podstawowym instrumentem uzupełniającym w nauczaniu praktycznie każdej innej dziedziny muzyki.

    W XX w. John Cage zaczął komponować utwory na tzw. fortepian preparowany. Preparacja polegała na wkładaniu między struny fortepianu różnych elementów np. śrub, sztućców, gwoździ itp.

    Fabryka Fortepianów i Pianin Theodor Betting w Kaliszu – fabryka fortepianów, pianin i fisharmonii działająca w latach 1887–1939 w Kaliszu, w latach 1921–1979 w Lesznie.Yamaha Group – japoński koncern, założony 12 października 1887 przez Torakusu Yamahę, notowany na giełdzie w Tokio.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Cytra (z gr. kitara) – instrument muzyczny z grupy chordofonów szarpanych. Współczesna odmiana cytry pochodzi z terenów Niemiec i Austrii. Jej nazwa wskazuje na pokrewieństwo ze starogrecką kitharą, podobnie jak nazwa gitara.
    Skala – szereg dźwięków ułożonych według stałego schematu. Kolejne dźwięki skali oznacza się cyframi rzymskimi, tworząc stopnie. Zależnie od rodzaju skali, każdy stopień pełni inną funkcję. Skale mogą być budowane w kierunku wznoszącym (od najniższego dźwięku do najwyższego) lub opadającym (od najwyższego do najniższego).
    Filc – wyrób włókienniczy otrzymywany przez spilśnianie. Rozróżnia się dwa rodzaje filców: filce bite, uzyskiwane przez bezpośrednie spilśnianie włókien, oraz filce tkane, uzyskiwane przez spilśnianie powierzchni tkanin.
    Ignace Pleyel był sławnym muzykiem i kompozytorem. Karierę rozpoczął w Paryżu w 1795 r., otwierając swój pierwszy sklep muzyczny i publikując pierwszy popularny kieszonkowy zbiorek muzyczny. W 1807 roku rozpoczął on produkcję fortepianów, poświęcając się od tego momentu tylko temu zajęciu. Dawał się on pomieść uwielbieniu muzyki i pasji dla wysokiej klasy instrumentów, gdy projektował i tworzył swoje fortepiany. W momencie śmierci w 1831 r., wytwórnia Pleyel była już uznanym dostawcą fortepianów, między innymi na dwór cesarzowej francuskiej Józefiny i inne dwory władców Europy. Eksport instrumentów odbywał się nie tylko na rynek europejski, ale również do obydwu Ameryk oraz na Daleki Wschód. Jego syn Camille, również pianista, kontynuował dzieło ojca, pod jego przywództwem firma “Maison Pleyel” osiągnęła międzynarodowe uznanie.
    Muzyka współczesna – dosłownie: muzyka tworzona współcześnie, dzisiaj. Potocznie jednak sformułowanie to używane jest wobec muzyki skomponowanej w XX wieku, przez muzykologów nazywanej raczej modernistyczną, ewentualnie awangardową, a w powszechnym rozumieniu odbieranej jako „nowoczesna”. Pojęcia te stosowane są wobec sztuki od końca XIX wieku w wyniku narastającego zdezorientowania szerokiej publiczości coraz bardziej indywidualną i coraz częściej zmieniającą się muzyką, której większość publiczności osłuchanej z muzyką XVIII i XIX wieku nie potrafiła zaakceptować. Zasadniczym argumentem podnoszonym przeciwko nowym utworom była (i nadal bywa) ich dysonansowość.
    Utrata słuchu (głuchota) – niezdolność do odbierania bodźców akustycznych. Wrodzona, w przeciwieństwie do nabytej często wiąże się z niezdolnością do mówienia (głuchoniemota).
    Krall i Seidler - wytwórnia fortepianów i pianin działająca 1830—96 w Warszawie, ul. Krakowskie Przedmieście 391, od 1853 w własnym budynku fabrycznym, ul. Marszałkowska 1352. Założona przez byłych czeladników A. Leszczyńskiego, Józefa Seidlera i Antoniego Kralla.

    Reklama