• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Fort VII Twierdzy Toruń

    Przeczytaj także...
    Przysiek – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Zławieś Wielka. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.Zbrodnia w Barbarce – seria zbiorowych egzekucji przeprowadzonych przez niemiecki Selbstschutz w okresie od 28 października 1939 r. do 10 stycznia 1940 r. w lesie Barbarka pod Toruniem. Ich ofiarą padło od 600 do 1200 osób – przedstawicieli polskiej inteligencji oraz elit politycznych i gospodarczych z Torunia i okolic. Obok Polaków w Barbarce mordowano także Żydów.
    Andrzej Tadeusz Bonawentura Kościuszko herbu Roch III (ur. 4 lutego 1746 w Mereczowszczyźnie, zm. 15 października 1817 w Solurze) – polski i amerykański generał, inżynier fortyfikator, uczestnik wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych (1775–1783), przywódca powstania przeciw Rosji i Prusom w Rzeczypospolitej, Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej w insurekcji 1794.

    Fort VII Twierdzy Toruń (pierwotnie Friedrich der Grosse, dziś Tadeusz Kościuszko) – główny fort artyleryjski u zbiegu ulic Polnej i Szosy Okrężnej.

    Historia[]

    Zbudowany w latach 1879-1883 na planie pięciokąta jako ostatni główny fort twierdzy toruńskiej. Oryginalny plan pełnego fortu artyleryjskiego został w jego wypadku poważnie zmodyfikowany, m.in. przez przesunięcie prochowni z lewego barku twierdzy do magazynu przy głównej poternie, budowę dwukondygnacyjnych koszar szyjowych, brak chodników ze strzelnicami oraz przesunięcie blokhausu. Zrezygnowano również z rozbudowanych wałowych umocnień ziemnych. Do fortu prowadziła brama główna z żelaznym mostem zwodzonym.

    Konzentrationslager Stutthof (Zivilgefangenenlager Stutthof, Sonderlager Stutthof, Arbeitserziehungslager Stutthof) – niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny utworzony na anektowanych terenach Wolnego Miasta Gdańska (niem. Freie Stadt Danzig), w miejscowości Sztutowo, 36 km od Gdańska. Funkcjonował od 2 września 1939 roku do 9 maja 1945 roku. Był pierwszym i najdłużej istniejącym obozem tego typu na terenach wchodzących aktualnie w skład Państwa Polskiego.Gestapo (niem. Geheime Staatspolizei, Tajna Policja Państwowa) – tajna policja utworzona w nazistowskich Niemczech 26 kwietnia 1933, która w sposób bezwzględny zwalczała wszelkie przejawy oporu, rozwiązana wraz z upadkiem III Rzeszy w 1945 roku.

    W latach 90 XIX wieku fort przeszedł modernizację, która uczyniła go odpornym na ogień dział kalibru 150 mm. Murowane obiekty podziemne fortu zostały pokryte metrową warstwą betonu, pomieszczenia mieszkalne otrzymały pancerne okiennice. Równocześnie zmodyfikowano przeznaczenie fortu, zmieniając go w obiekt przeznaczony w pierwszej kolejności dla piechoty. Obiekt został lepiej zamaskowany w terenie poprzez dodatkowe obsadzenie roślinnością oraz otoczony drutem kolczastym (w 1911). Wcześniej, w 1898, do fortu doprowadzono elektryczność, rezygnując z wykorzystywania lamp naftowych. Fort VII był głównym fortem zachodniego odcinka obrony miasta, ogień z jego 9 dział mógł dotrzeć w okolice miejscowości Olek. Załogę fortu stanowił 1 batalion artylerii i 1 batalion piechoty (w tym obsługa 3 stanowisk obserwacyjnych typu W.T. 90), rozlokowany w 36 pomieszczeniach mieszkalnych.

    Po 1920 w mocno zdewastowanym przez wychodzące z Torunia wojska pruskie w forcie urządzono szpital weneryczny. Następnie Zarząd Forteczny urządził w nim koszary oraz magazyny, nie dokonując jednak generalnego remontu - ograniczono się do remontu instalacji elektrycznej i odmalowania bram, mostu i płotu otaczającego fort.

    W czasie II wojny światowej, w okresie między październikiem 1939 a styczniem 1940 w forcie urządzono więzienie Gestapo przeznaczone dla polskich obywateli Torunia, głównie inteligencji, z których ponad 1500 osób zostało rozstrzelanych w lasach w okolicy Barbarki lub Przysieka. W samym forcie egzekucji nie dokonywano. Ślady po pociskach w ścianie lewej kaponiery barkowej (zwanej Ścianą Śmierci) były prawdopodobnie pozostałościami po strzelnicy urządzonej w suchej fosie. Na terenie fortu urzędował niemiecki sąd doraźny dla Torunia i okolic. W styczniu 1940 pozostałych w więzieniu 600 osób wywieziono do obozu Stutthof. W 1976 na terenie fortu VII urządzono izbę pamięci, obecnie już niedostępną dla turystów.

    Stan obecny[]

    W latach 60. XX wieku rozebrano poważną część fosy głównej oraz oskarpowanie fos barków fortu, wybudowano drogę dojazdową do Ściany Śmierci. W związku z powstałym w ten sposób ułatwieniem dostępu do fortu był on w kolejnych dziesięcioleciach systematycznie dewastowany. Obecnie wnętrze użytkowane przez prywatną firmę.

    Nieopodal fortu znajduje się pomnik upamiętniający żołnierzy 5 pruskiego pułku piechoty z 1915.

    Galeria[]

  • Symboliczna ściana śmierci

  • Wejście do schronu

  • Fort sfotografowany przez amerykańskiego satelitę wywiadowczego Corona 98 (KH-4A 1023) w dniu 23 sierpnia 1965 r.

  • Kaponiera czołowa Fortu

  • Brama główna fortu, jesień 1939 rok

  • Pomnik upamiętniający żołnierzy 5 pruskiego pułku piechoty z 1915 roku

  • Przypisy

    Bibliografia[]

  • M. Giętkowski, Z. Karpus, W. Rezmer, Twierdza Toruń, Duet, Toruń 2004, ISBN 83-89706-12-1
  • Strona poświęcona Twierdzy Toruń



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.