• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Formacja Shaximiao

    Przeczytaj także...
    Formacja – podstawowa formalna jednostka litostratygraficzna wydzielana wyłącznie na podstawie cech litologicznych. Ornitopody, dinozaury ptasionogie (Ornithopoda, z gr. ornis – ptak + pous – stopa) – grupa dinozaurów z rzędu ptasiomiednicznych (Ornithischia).
    Agilizaur (Agilisaurus) – rodzaj ptasiomiednicznego dinozaura pochodzącego ze środkowej jury z terenów obecnej wschodniej Azji.

    Formacja Shaximiaoformacja geologiczna występująca w Chinach, znana z występowania licznych skamieniałości dinozaurów.

    Położenie[ | edytuj kod]

    Skały formacji Shaximiao występują w rejonie miejscowości Dashanpu, w prowincji Syczuan. Dashanpu położone jest ok. 7 km na północny wschód od trzeciego co do wielkości miasta prowincji - Zigong, w dzielnicy Da’an.

    Tuojiangosaurus to stegozaur żyjący w późnej jurze na terenie obecnych Chin. Jest obecnie największym znanym azjatyckim przedstawicielem tej grupy dinozaurów. Tuodziangozaur został opisany w 1977 roku przez chińskich naukowców (Donga, Li, Zhou i Zhanga) dokładnie sto lat po rodzaju Stegosaurus.Synapsydy, dawniej określane jako "gady ssakokształtne" (Synapsida, z gr. syn – razem + apsis – łuk) – grupa owodniowców powstałych w pensylwanie (ok. 318 - 299 mln lat temu) pod koniec karbonu; dominująca grupa kręgowców lądowych w permie i na początku triasu. Pierwotnie uważano, że wywodziły się z anapsydów, obecnie jednak przyjmuje się, że obie grupy wyewoluowały niezależnie z najprymitywniejszych owodniowców. Ich cechą charakterystyczną było występowanie w czaszce jednego, dolnego otworu skroniowego za każdym okiem (czaszka synapsydalna), gdzie były uczepione mięśnie szczęk.

    Formacja Shaximiao występuje w zapadlisku syczuańskim, w którym sedymentacja lądowa (rzeczna i jeziorna) trwała od retyku do kredy.

    Wiek[ | edytuj kod]

    Wiek skał formacji Shaximiao określono na jurę środkową (środkowy baton - kelowej), czyli 168-161 mln lat.

    Podział[ | edytuj kod]

    Formacja Shaximiao jest dolną częścią formacji Dashanpu. Sama dzieli się na dwie części:

    Unio – rodzaj słodkowodnego małża z rodziny skójkowatych (Unionidae). Gatunki rodzaju Unio określane są polską nazwą skójka, która jednak nie jest zamienna, gdyż obejmuje także Margaritifera margaritifera.Jangczuanozaur (Yangchuanosaurus) – rodzaj dinozaura z rodziny sinraptorów, umieszczanej w nadrodzinie allozauroidów. Wyróżnia się 2 lub 3 gatunki, mierzące 8 i 7 m długości, przez pewien czas w rodzaju tym umieszczano jeszcze gatunek zaliczany obecnie do pokrewnego sinraptora. Zwierzę miało potężną czaszkę o dwóch parach okien przedoczodołowych, liczne zęby. Miednica cechowała się między innymi dużym otworem zasłonionym. Kość piszczelowa nieznacznie tylko ustępowała rozmiarami kości udowej. Kończyny przednie były znacznie mniejsze od tylnych. Dinozaur żył w jurze późnej na terenie dzisiejszej chińskiej prowincji Syczuan, od powiatu której bierze on swą nazwę rodzajową. Wchodzi w skład tzw. zespołu fauny mamenchizaura, występującej w skałach formacji Shaximiao. Wymieniony rodzaj zauropoda mógł stanowić jego pożywienie.
  • górna formacja Shaximiao (formacja Shangshaximiao)
  • dolna formacja Shaximiao (formacja Xiashaximiao)
  • Skamieniałości[ | edytuj kod]

    Skały formacji Shaximiao obfitują w skamieniałości, głównie zauropodów, ponadto teropodów i stegozaurów i innych. Znaleziono też skamieniałości ryb, żółwi, krokodylowatych, synapsydów i labiryntodontów. Do tej pory wydobyto ok. 8.000 kości i ich fragmentów, czyli prawie 40 ton skamieniałości. Pierwsze skamieniałości - szczątki gazozaura, zostały odkryte w 1972 przez pracowników firmy naftowej, w skałach dolnej formacji Shaximiao. Jednym z głównych eksploratorów zajmujących się tą formacją jest paleontolog Dong Zhiming.

    Gazozaur (Gasosaurus constructus) – mięsożerny dinozaur z grupy tetanurów (Tetanurae) o bliżej niesprecyzowanej pozycji systematycznej; jego nazwa znaczy gazowy jaszczur – szczątki gazozaura zostały odkryte przez pracowników firmy naftowej. Żył w okresie jury (ok. 164 mln lat temu- Baton, Kelowej) na terenach wschodniej Azji. Długość ciała ok. 3,5-4 m, wysokość ok. 1,3 m, ciężar ok. 150 kg. Jego szczątki znaleziono w Chinach (prowincja Syczuan, w okolicach miasta Zigong), w skałach formacji Shaximiao.Stegozaury (Stegosauria) – grupa ptasiomiedniczych dinozaurów należących do podrzędu tyreoforów. Zaliczane są do niej rodziny Huayangosauridae i Stegosauridae. Stegozaury miały bardzo charakterystyczny wygląd: mała w stosunku do reszty ciała czaszka, beczkowaty tułów, cztery silne, dobrze zbudowane kończyny (tylne były dłuższe niż przednie) oraz masywny, trzymany wysoko nad ziemią ogon zakończony dwiema parami długich kolców. Lecz ich najbardziej charakterystyczną cechą budowy były dwa rzędy dużych (najczęściej trójkątnych lub romboidalnych) kostnych płyt, biegnących przez cały grzbiet. Ich rola nie jest pewna, jednakże część paleontologów uważa, że płyty służyły do regulacji temperatury ciała. Niektóre rodzaje stegozaurów (np. kentrozaur) miały jedną parę kolców na wysokości łopatek.

    Lista skamieniałości[ | edytuj kod]

    W skałach formacji Shaximiao znaleziono następujące skamieniałości:

  • Bivalvia
  • Unionoida
  • Unionidae
  • Unio
  • Amphibia
  • Sinobrachyops
  • Therapsida
  • Bienotheroides
  • Pterosauria
  • Angustinaripterus
  • Dinosauria
  • Saurischia
  • Sauropoda
  • Abrosaurus
  • Dashanpusaurus
  • Datousaurus
  • Mamenchisaurus
  • Omeisaurus
  • Protognathosaurus
  • Shunosaurus
  • Theropoda
  • Chuandongocoelurus
  • Gasosaurus
  • Kaijiangosaurus
  • Xuanhanosaurus
  • Yangchuanosaurus
  • Ornithischia
  • Thyreophora
  • Chialingosaurus
  • Chungkingosaurus
  • Gigantspinosaurus
  • Huayangosaurus
  • Tuojiangosaurus
  • Ornithopoda
  • Agilisaurus
  • Gongbusaurus
  • Hexinlusaurus
  • Xiaosaurus
  • Mammalia
  • Shuotheridia
  • Shuotheriidae
  • Shuotherium
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Dong Zhiming
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Ewa Stupnicka: Zarys geologii regionalnej świata, Wyd. Geologiczne, Warszawa, 1978, s. 100, il. 37
    Dinozaury ptasiomiedniczne (Ornithischia) – rząd dinozaurów, u których budowa miednicy była podobna do budowy miednicy u ptaków, gdzie część kości łonowej biegnie ukośnie do tyłu, równolegle do kości kulszowej czyli inaczej niż u innych gadów.Terapsydy, gady ssakokształtne (Therapsida) – rząd synapsydów, który pojawił się we wczesnym permie i stał się dominującą grupą kręgowców lądowych w połowie tego okresu. Zgodnie z zasadami kladystyki do terapsydów, aby były taksonem monofiletycznym należy również zaliczyć wywodzącą się z cynodontów gromadę ssaków.




    Warto wiedzieć że... beta

    Ryby – tradycyjna nazwa zmiennocieplnych kręgowców wodnych oddychających skrzelami i poruszających się za pomocą płetw. Obejmuje bezżuchwowe krągłouste (Cyclostomata) oraz mające szczęki ryby właściwe (Pisces).
    Skójkowate (Unionidae) – rodzina małży słodkowodnych z rzędu Unionoida obejmująca gatunki znacznie zróżnicowane pod względem kształtu i wielkości, mające w rozwoju pasożytnicze glochidia. Małże z tej rodziny cechuje duża zmienność morfologiczna.
    Retyk – w stratygrafii najmłodsze piętro górnego triasu w eratemie mezozoicznym trwające w zależności od przyjmowanego podziału triasu od około 4 do ok. 7 milionów lat. Dokładny czas jego trwania jest przedmiotem sporów. Do 2012 roku Międzynarodowa Komisja Stratygrafii przyjmowała, że retyk rozpoczął się 203,6 ± 1,5 mln lat temu a zakończył 199,6 ± 0,6 mln lat temu; w roku 2012 Komisja poprawiła datowanie na od ok. 208,5 do 201,3 ± 0,2 mln lat temu. Młodsze piętro od noryku a starsze od hettangu.
    Shuotherium − rodzaj wymarłego ssaka z podgromady ssaków jajorodnych, należącego do kladu Yinotheria i rzędu Shuotheridia, spokrewnionego ze stekowcami. Zamieszkiwał tereny dzisiejszej Anglii w środkowej jurze. Jego najbliższym krewnym był Pseudotribos.
    Kreda – ostatni okres ery mezozoicznej, trwający około 80 milionów lat (od 145,0 ± 0,8 do 66,0 mln lat temu). Kreda dzieli się na dwie epoki: wczesną kredę i późną kredę. W sensie chronostratygraficznym kreda to system, który dzieli się na dwa oddziały: kredę dolną i kredę górną.
    Szunozaur (Shunosaurus lii) – zauropod z rodziny cetiozaurów (Cetiosauridae); jego nazwa znaczy "jaszczur z Shu" (Shu to starożytna nazwa Syczuanu).
    Dinozaury (Dinosauria – z stgr. δεινός deinos – straszny, potężny + σαῦρος sauros – jaszczur) – grupa archozaurów (gadów naczelnych), które zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie. Pod koniec okresu kredy, około 65,5 mln lat temu, katastrofalne wymieranie skończyło ich dominację na lądzie na wszystkich kontynentach. Jedna grupa dinozaurów przeżyła do dnia dzisiejszego: większość taksonomów uważa, że współczesne ptaki są dinozaurami z grupy teropodów. Dinosauria obejmuje dwa rzędy: Saurischia (gadziomiedniczne) oraz Ornithischia (ptasiomiedniczne).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.025 sek.