• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Fokida

    Przeczytaj także...
    Zatoka Koryncka (nowogr.: Κορινθιακóς κóλπος, Korintiakos Kolpos) – głęboka, wąska zatoka, wschodnia odnoga Morza Jońskiego, od którego oddziela ją na zachodzie Zatoka Patraska. Położona wewnątrz Grecji, rozdziela Peloponez (na południu) od kontynentu (na północy). Rozciąga się od cieśniny Riońskiej na zachodzie, po Przesmyk Koryncki na wschodzie. Długość akwenu 130 km, szerokość 8,4–32,0 km, głębokość do 935 m. Wody zatoki bogate w ryby. Na północno-zachodnim skraju zatoki, miasto portowe Naupaktos, (dawniej nazywane Lepanto).Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.
    Jednostka regionalna Fokida (nwgr.: Περιφερειακή ενότητα Φωκίδας) - jednostka administracyjna Grecji powołana do życia 1 stycznia 2011.
    Nomos Fokida
    Świątynia Apollo, Delfy, Fokida

    Fokida lub Focyda (nowogr. Φωκίδα, starogr. Φωκίς) – kraina w środkowej Grecji nad Zatoką Koryncką, w której wznoszą się góry Parnas i Kirfis. Kraina należała w starożytności do Związku Etolskiego. Głównymi miastami były Elateja i ośrodek religijny Delfy. Według mitologii w tej krainie Prometeusz ulepił człowieka, a Edyp zabił swojego ojca, Lajosa.

    Starożytność – okres w historii Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej nazywany też antykiem i obejmujący dzieje tych regionów od powstania pierwszych cywilizacji do około V wieku n.e.Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas]), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj położony w południowo-wschodniej części Europy, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z czterema państwami: Albanią, Macedonią Północną i Bułgarią od północy oraz Turcją od wschodu. Ma dostęp do czterech mórz: Egejskiego i Kreteńskiego od wschodu, Jońskiego od zachodu oraz Śródziemnego od południa. Grecja ma dziesiątą pod względem długości linię brzegową na świecie, o długości 14880 km. Poza częścią kontynentalną, w skład Grecji wchodzi około 2500 wysp, w tym 165 zamieszkałych. Najważniejsze to Kreta, Dodekanez, Cyklady i Wyspy Jońskie. Najwyższym szczytem jest wysoki na 2918 m n.p.m. Mitikas w masywie Olimpu.

    Do roku 2010 Fokida była prefekturą (nomosem), a od 2011 tworzy jednostkę regionalną Fokida ze stolicą w mieście Amfisa, w regionie administracyjnym Grecja Środkowa. Graniczy z jednostkami: Etolia i Akarnania (region Grecja Zachodnia) oraz Ftiotyda i Beocja (region Grecja Centralna). Zajmuje powierzchnię 2120 km², mieszka tu około 49,6 tys. ludzi (stan z roku 2005).

    Język grecki klasyczny, greka klasyczna – stadium rozwojowe języka greckiego, używanego w okresie klasycznym (500 r. p.n.e. - 350 r. p.n.e.) starożytnej Grecji. Był to jeden z ważniejszych języków starożytności, rozpowszechniony na znacznych obszarach Półwyspu Bałkańskiego i Azji Mniejszej oraz na Cyprze. Dzisiaj ten język można studiować na filologii klasycznej. Był to język bogatej literatury, w okresie klasycznym działali Tukidydes, Arystofanes, Platon, mówcy ateńscy.Region Grecja Środkowa (nwgr. Στερεά Ελλάδα, trl. Stereá Elláda) – jeden z 13 regionów administracyjnych Grecji położony w centralnej części kraju, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Obejmuje swoim obszarem krainę historyczną Grecja Środkowa z wyłączeniem jej zachodniej części. Do regionu przynależy również duża wyspa Eubea u jego wschodnich wybrzeży. Region graniczy od południowego wschodu z regionem Attyka, od północy z regionem Tesalia, od zachodu z Grecją Zachodnią. Od południa ograniczony jest Zatoką Koryncką, od wschodu Morzem Egejskim.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Jednostka regionalna Fokida
  • Parnas (gr. Παρνασσός Parnassós) – pasmo górskie w środkowej Grecji, z najwyższym szczytem wznoszącym się na wysokość 2457 m n.p.m. W pobliżu leżało miasto Delfy, siedziba najsławniejszej starożytnej wyroczni i poświęconej Apollinowi świątyni. Obecnie Parnas jest, jednym z ważniejszych w kraju, ośrodkiem sportów zimowych, z rozbudowaną i rozległą bazą turystyczną, której centrum znajduje się w miejscowości Arachowa. Większą część masywu Parnasu pokrywa stary, świerkowy drzewostan. Przy zbliżonej także budowie geologicznej, poza okresem suchego, greckiego lata, znaczna część masywu Parnasu przypomina krajobrazem słowackie Tatry, co nie dotyczy jednak ogołoconego z roślinności wierzchołka góry.Edyp (gr. Οἰδίπους Oidipous – według tradycyjnej etymologii "o obrzękłych kostkach u nóg", od οἰδέω oideo "nabrzmiewać, puchnąć" i πούς pus "stopa") – w mitologii greckiej syn Lajosa i Jokasty.




    Warto wiedzieć że... beta

    Delfy (gr. Δελφοί Delfoi, łac. Delphi) – prastare miasto i świątynia grecka u stóp Parnasu, 13 km od Zatoki Korynckiej, na drodze z Termopilów na Peloponez. Aktualnie Delfy, to nazwa miejsca archeologicznego i nazwa gminy, odległych o 165 km od Aten.
    Etolia i Akarnania (nowogr.: Αιτωλοακαρνανία, Etoloakarnania) - nomos w Grecji Zachodniej, ze stolicą w Missolungi. Nomos ograniczony jest od północego zachodu Zatoką Ambrakijską, od zachodu Morzem Jońskim, a od południa Zatoką Patraską. Od wschodu graniczy z nomosami Fokida i Eurytania (obydwa w regionie Grecja Środkowa), od północy z Artą w Epirze i Karditsą w Tesalii. Nomos zamieszkuje 223 188 osób (stan z roku 2005), a jego powierzchnia wynosi 5 461 km², co czyni go największym nomosem w Grecji.
    Ftiotyda (gr. klas. Φθιώτις, gr. Φθιώτιδα) – kraina historyczna w Grecji, obecnie prefektura w regionie administracyjnym Grecja Środkowa ze stolicą w Lamii. Graniczy od północy z prefekturami Magnezja, Larisa i Karditsa w regionie administracyjnym Tesalia, od zachodu z prefekturą Eurytania z regionu Grecja Środkowa oraz z prefekturą Etolia i Akarnania (region Grecja Zachodnia), od południa z Fokidą i Beocją (Grecja Środkowa). Od wschodu prefektura ma dostęp do Morza Egejskiego poprzez Zatokę Eubejską Północną, oddzielającą stały ląd od wyspy Eubei. Współczesna prefektura Ftiotyda zajmuje powierzchnię 4441 km², zamieszkuje ją 181 383 (stan z roku 2005).
    Amfisa (gr. Άμφισσα, łac. Amphissa) – miasto w środkowej części Grecji, na północ od Zatoki Korynckiej, stolica prefektury Fokida. Miasto liczy około 6,9 tys. mieszkańców, a aglomeracja 9,2 tys. (stan z roku 2001).
    Nomos (gr. νομός), inaczej prefektura albo departament – dawna jednostka podziału terytorialnego Grecji, okręg geograficzno-kulturowy. Do 2010 w Grecji było 51 nomosów. Jednostki te zostały zlikwidowane z dniem 1 stycznia 2011 roku, w wyniku reformy administracyjnej.
    Beocja (gr. Βοιωτία,Boiotia, łac. Beotia) – kraina historyczna w środkowej starożytnej Grecji między Zatoką Koryncką a Zatoką Eubejską Północną i Południową oraz Cieśniną Ewripos. Obecnie Beocja (Viotia) jest prefekturą w Republice Greckiej w regionie administracyjnym Grecja Środkowa, ze stolicą w Liwadii. Graniczy z nomarchiami Attyka Zachodnia i Attyka Wschodnia (region Attyka) oraz prefekturami Fokida i Ftiotyda (Grecja Centralna). Powierzchnia prefektury Beocja wynosi 2952 km², zamieszkuje ją około 130,7 tys. ludzi (stan z 2005 roku).
    Region Grecja Zachodnia (nowogr. Δυτική Ελλάδα, trl. Dytikī́ Elláda) – jeden z 13 regionów administracyjnych Grecji położony w środkowo zachodniej części kraju. Leży nad Morzem Jońskim po obu stronach Zatoki Patraskiej (częściowo nad Zatoką Koryncką i na Peloponezie). Graniczy od południa i południowego wschodu z regionem Peloponez, od północy z regionem Epir, od wschodu z regionem Grecja Środkowa. Od zachodu region ograniczony jest Morzem Jońskim, na północy granica z regionem Epir przebiega częściowo wzdłuż Zatoki Ambrakijskiej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.