• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Filozofia indyjska



    Podstrony: [1] [2] [3] 4 [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Madhwa Anandatirtha (dewanagari मध्वाचार्य, transliteracja madhvācārya, transkrypcja Madhwaćarja , (ur. 1238 w Padźaka k. Udupi, zm. 1318) – średniowieczny wisznuicki (hinduizm) święty i kaznodzieja słynący jako nieprzejednany przeciwnik monistycznej filozofii Śankary.Materializm – pogląd, według którego istnieje tylko materia. Jednym z odmiennych poglądów od materializmu jest idealizm ontologiczny.
    Współczesna filozofia indyjska[ | edytuj kod]

    Teozofia[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Teozofia.
    Helena Pietrowna Bławatska – współzałożycielka teozofii

    Teozofia jest ruchem powstałym na Zachodzie, czerpie jednak z tradycji indyjskich kierunków idealistycznych takich jak wedantyzm i podobnie jak wiele odłamów hinduizmu naucza panteistycznej koncepcji kosmosu. Duży wpływ na teozofię miał też neoplatonizm. Teozofia głosi, że istnieje tylko jeden Absolut, a wszechświat jest jego emanacją (podobnie jak w adwajta-wedancie). Teozofowie uznają też prawo karmy i reinkarnację.

    Śudra ( dewanagari शूद्र, transliteracja śūdra, ang. Shudra ) – najniższa spośród czterech warn - statusów społecznych. Wyżej w hierarchii stoją wajśjowie, jeszcze wyżej kszatrijowie, a najwyżej bramini. Tradycyjnie nie przysługuje im odprawienie ceremonii upanajana. Przeznaczeniem śudrów jest służenie trzem wyższym klasom.Międzynarodowe Towarzystwo Świadomości Kryszny (ang. International Society for Krishna Consciousness, w skrócie ISKCON), powszechnie znane jako Hare Kryszna – to hinduistyczna tradycja religijna określana jako gaudija wisznuizm wywodząca się z Bengalu Zachodniego i nauk Ćajtanji Mahaprabhu. Na Zachodzie nurt został spopularyzowany przez Bhaktivedantę Swamiego Prabhupadę, pierwszy ośrodek misyjny poza Indiami założony został przez Bhaktivedantę Swamiego w Nowym Jorku w roku 1966 . W Polsce MTŚK zostało oficjalnie zarejestrowane i wpisane pod numerem 30 do "Rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych" Ministerstwa Spraw Wewnętrznych dnia 31 stycznia 1990.

    Ramakryszna i Wiwekananda[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Ramakryszna.
    Ramakryszna (1881, Kalkuta)

    Ramakryszna był jedną z głównych postaci współczesnego hinduizmu. Nauczał filozofii adwajta wedanty. Według niego naturą każdej istoty jest Bóg i każda dąży do osiągnięcia stanu całkowitego zespolenia się z nim. Wszystkie religie prowadzą do niego. Do osiągnięcia najwyższego oświecenia konieczne jest wyplenienie ze swojego umysłu wielu negatywnych emocji. Ramakryszna uważał, że cały świat to maja, która ma dwa aspekty: dobry i zły.

    Absolut (łac. absolutus – bezwarunkowy, niezwiązany) – osobowy lub bezosobowy pierwotny byt, doskonały, najwyższy, pełny, całkowicie niezależny, nieuwarunkowany i niczym nieograniczony.Śiwaizm kaszmirski (dewanagari कश्मीर शैवदर्शन, trl. kaśmīr śaivadarśana, ang. Kashmir shaivism ) – jedna z sześciu głównych szkół śiwaizmu (trzech do dziś istniejących). Praktykowany jest w Kaszmirze i generalnie w Indiach północnych, a także w innych częściach Indii i reszty świata. Głównymi eksponentami byli: Wasugupta, Abhinawagupta i Kszemaradźa.

    Filozofia Swamiego Wiwekanandy jest w dużej mierze oparta na naukach jego mistrza – Ramakryszny. Swami Wiwekananda był zwolennikiem Adwajta Wedanty i Jogi. Jako pierwszy przedstawił światu zachodniemu prawdziwą duchowość hinduistyczną. Dokonał tego w 1893 roku, w Chicago na Światowym Parlamencie Religii. Wygłosił tam wykład na temat wedanty oraz ekumenizmu, zgodnie z którym wszystkie religie są prawdziwe i prowadzą do tego samego Boga. Wiwekananda spotkał się z dużym poparciem członków Parlamentu, dziennikarzy i społeczeństwa amerykańskiego.

    Azja Południowo-Wschodnia – nazwa stosowana dla określenia regionu Azji obejmującego Półwysep Indochiński i Archipelag Malajski wraz z Filipinami. Obejmuje on zatem następujące państwa: Mjanma, Tajlandia, Kambodża, Laos, Wietnam, Malezja, Singapur, Indonezja, Timor Wschodni, Brunei i Filipiny. Zajmują one powierzchnię około 4,495 mln km², z liczbą ludności przekraczającą 550 mln mieszkańców (szacunek na rok 2004).Joga (sanskryt योग) – jeden z sześciu ortodoksyjnych (tzn. uznających autorytet Wed) systemów filozofii indyjskiej, zajmujący się związkami pomiędzy ciałem a umysłem (świadomością i duchem). Oznacza to, że poprzez odpowiedni trening ciała (w tym ascezę), dyscyplinę duchową (medytację) i przestrzeganie zasad etycznych, deklaruje ona możliwość przezwyciężenia prawa karmana i wyzwolenia praktykującego z kręgu wcieleń (sansara).

    Głównymi tezami filozofii Wiwekanandy są: jedność istnienia, identyczność duszy jednostkowej zamieszkującej każdą istotę i Boga, jedność religii. Epistemologia Swamiego Wiwekanandy wyróżniała dwa rodzaje poznania: poznanie zmysłowe oraz „Wedę”, gdzie to drugie było rozumiane metaforycznie jako niepodważalną duchową wiedzę zdobywaną przez własne doświadczenie dzięki praktykom jogi.

    Dźńana (sanskryt ज्ञान ) Poznanie teoretyczne, wiedza świecka i religijna, transcendentalnego typu - wgląd w naturę rzeczywistości. Jest to jedna z najcenniejszych jakości, jakie można zdobyć - zarówno w ujęciu filozofii hinduistycznej, jak i buddyjskiej. Słowo to wchodzi w skład wielu terminów religijnych i filozoficznych, tytułów i imion.Tantryzm – prąd religijno-filozoficzny w Indiach . Tantryzm przeniknął, w czasie swojej największej popularności , do wszystkich obecnych w Indiach ruchów religijnych, w tym i do buddyzmu.

    Mahatma Gandhi[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Mahatma Gandhi.

    Gandhi głosił tradycyjną filozofię Adwajta Wedanty, uzupełnioną o elementy etyki dźinijskiej. Mimo iż wychował się w tradycji hinduistycznej szanował wszystkie religie i uważał je za prawdziwe. Gandhi wierzył w wartości takie jak ahinsa (niekrzywdzenie, rozumiane jako niewyrządzenia krzywdy myślą, mową ni czynem), miłość, współczucie, nieustraszoność i bezinteresowność. Gandhi jako polityk uważał, że na nich powinno się opierać rządzenie państwem. Przywiązywał także wagę do poszukiwania prawdy. Uważał pacyfistyczną walkę (satjagraha), za metodę obrony przed uciskiem. Zdaniem Gandhiego ważne było rozwijanie w sobie nieprzywiązywanie do ciała ni rzeczy materialnych oraz wyzbywanie się materialnych pragnień. Dla Gandhiego ważna była także prostota. Uważał, że człowiek powinien być tylko w niewielkim stopniu zależny od technologii dlatego bardzo się starał o upowszechnienie w Indiach kołowrotków, które mogły zastąpić pod wieloma względami maszyny. Również uważał, że powinno się pokonywać choroby przede wszystkim zmianą diety i stylu życie oraz lekami ziołowymi, wodą, ziemią itp. raczej niż lekarstwami chemicznymi.

    Brahman (sanskryt ब्राह्मण) – w filozofii indyjskiej i hinduizmie bezosobowy aspekt Absolutu posiadający w pełni cechę wieczności (sat).Paśupatowie – jedna z sześciu głównych szkół śiwaizmu. Jest ona najstarszą śiwaicką sampradają. Składała się przeważnie z ascetów. Byli systemem monoteistycznym i dualistycznym. Dualistycznym, gdyż czynili rozróżnienie między trzema rodzajami bytu: Bogiem, duszami i materią.

    Rabindranath Tagore[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Rabindranath Tagore.
    Rabindranath Tagore około 1915 roku.

    Rabindranath Tagore przywiązywał dużo wagi do twórczej ekspresji człowieka, szczególnie w sferach takich jak poezja czy malarstwo. Uważał, że powinno się żyć w jedności i harmonii z innymi ludźmi, naturą, światem. Tagore dążył także do jedności świata Wschodu i Zachodu. Wierzył, że wszystkie byty składają się razem na jeden organizm – Boga – który ma duszę i jego naturą jest miłość. Tagore kładł nacisk na wyzbywanie się strachu, miłość, radość oraz trwanie w Bogu mimo wykonywania własnych obowiązków.

    Wedy, Weda (dewanagari वेद , "wiedza"; podobieństwo tych słów wynika ze wspólnego językowego praprzodka indosłowiańskiego) – święte księgi hinduizmu, najstarsza grupa religijnych tekstów sanskryckich, które stanowiły całość ówczesnej wiedzy człowieka o świecie ludzi i bogów; antologia tekstów z różnych okresów, o różnej tematyce, budowie i przeznaczeniu. Objętością Wedy przewyższają Biblię sześciokrotnie.Dualizm co do substancji, dualizm ontologiczny – obok monizmu i pluralizmu, jedno z głównych stanowisk ontologicznych co do głównych klas substancji. Wyróżnia dwie: ciało (materię, substancję fizyczną) i ducha (substancję duchową).

    Sarvepalli Radhakrishnan[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Sarvepalli Radhakrishnan.

    Sarvepalli Radhakrishnan opierał swą myśl na tradycyjnej filozofii hinduistycznej. Przejął także liczne wpływy zachodnie, szczególnie heglizm. Mimo iż opierał się na adwajta wedancie Śankary odszedł od niej poniekąd, opowiadając się za jaźnią jednostkową i Bogiem osobowym (ten drugi występuje wprawdzie w adwajcie jednak nie jest akcentowany). Skłaniał się bardziej ku filozofii Zachodu. Starał się aby filozofia indyjska została uznana przez Zachód i traktowana z należytym szacunkiem.

    Chan (chin. 禪 pinyin: chán; sans. ध्यान dhyāna ; kor. sŏn (선), sŏn chong (선종); jap. zen (禅), zen shū (禅宗); wiet. thiền, thiền tông) – jedna z najważniejszych szkół chińskiego buddyzmu, założona w VI wieku przez Bodhidharmę. Szkoła ta należy do praktycznej i medytacyjnej tradycji buddyzmu, w odróżnieniu od teoretycznej i filozoficznej tradycji doktrynalnej.Kapalikowie (nosiciele czaszek) – jedna z sześciu głównych szkół śiwaizmu. Zbliżona do ugrupowania aghorich, którzy byli ich następcami, kapalikowie są jednak o wiele starszą i bardziej rozpowszechnioną grupą ascetyczną. Obecnie grupa ta już nie istnieje, przetrwały jednak w śiwaizmie pewne ślady jej wierzeń. Ustalenie obiektywnych i wiarygodnych faktów na temat kapalików jest bardzo trudne, gdyż większość istniejących informacji pochodzi ze źródeł ich przeciwników.

    Aurobindo Ghose[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Aurobindo Ghose.
    Aurobindo Ghose

    Filozofia Aurobindo Ghose głosiła absolutny monizm. Zdaniem myśliciela indyjskiego istnieje tylko jedna absolutna rzeczywistość, która jest ponad logiką i może być doświadczona wyłącznie intuicją. Według Aurobindo Ghose zarówno wyższa, jak i niższa natura ludzka wywodzi się z tej jedynej rzeczywistości, a dokładniej jej aspektu zwanego Boginią Matką. Wszechświat stanowi manifestacją Absolutu. Aurobindo uważał, że trzeba być tego świadomym, aby połączyć się, zjednoczyć i zespolić z Absolutem.

    Atom – podstawowy składnik materii. Składa się z małego dodatnio naładowanego jądra o dużej gęstości i otaczającej go chmury elektronowej o ujemnym ładunku elektrycznym.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    Ramana Maharyszi[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Ramana Maharyszi.
    Ramana Maharyszi

    Ramana Maharyszi nauczał doktryny adwajty. Uważał nieustanne zadawanie sobie pytania Kim jestem? i wyciszenie wszystkich innych myśli (mimo normalnego wykonywania czynności) za prawdziwą drogę do Boga i urzeczywistnienia własnej Jaźni. Po wystarczająco długiej praktyce tej techniki człowiek uświadomi sobie, że jest Bogiem, podobnie jak wszystkie inne istoty. Ramana podkreślał także jedność Jaźni, Boga i Guru.

    Fatalizm – radykalna forma determinizmu. Pogląd mówiący, że przyszłość i wydarzenia, które jeszcze się mają wydarzyć, są już z góry ustalone i nie mogą być zmienione przez żadne działania pojedynczego człowieka, lub całej ludzkości. Fatalizm w różnych odmianach stanowi część wielu religii. Można go odnaleźć w doktrynie stoików; teorie chrześcijańskie skłaniające się do predestynacji zostały w filozofii scholastycznej określone jako „argument lenia”. Typowym przejawem fatalizmu jest tzw. „stoicki spokój”.Sir Sarvepalli Radhakrishnan (ur. 5 września 1888 w Tiruttani, zm. 16 kwietnia 1975 w Madrasie) – prezydent Indii, filozof.

    Filozofia indyjska poza Indiami[ | edytuj kod]

    Religie powstałe w Indiach, szczególnie hinduizm i buddyzm, są od starożytności i średniowiecza praktykowane w innych częściach Azji takich jak Azja Południowo-Wschodnia (buddyzm i hinduizm), Indonezja (hinduizm i buddyzm), Tybet (buddyzm), Mongolia (buddyzm), Daleki Wschód (buddyzm). Buddyzm poza-indyjski przemieszał się jednak w wielu przypadkach z miejscowymi religiami i filozofiami takimi jak np. konfucjanizm czy taoizm. W krajach takich jak Chiny, Japonia czy Korea oryginalna forma indyjskiej filozofii buddyjskiej została zatracona. Buddyzm tamtych regionów skłania się bardziej ku chińskiej tradycji taoistycznej. Chan (Zen), czyli najbardziej znany nurt buddyjskiej filozofii w Chinach, Korei i Japonii ma indyjskie korzenie. Za pierwszego patriarchę tego nurtu jest uważany półlegendarny indyjski mnich Bodhidharma, który na przełomie V-VI wieku przybył do Chin, gdzie nauczał m.in. w słynnym klasztorze Szaolin. Jego nauki zostały przemieszane z chińską tradycją i w tej formie trafiły do Korei, a w XII wieku do Japonii, gdzie uległy dalszym modyfikacjom. Mimo tych przeobrażeń, filozofia buddyjska wywarła ogromny wpływ na życie umysłowe Dalekiego Wschodu. Uważa się jednak, że buddyzm tybetański wiernie przechował pierwotną formę nauk Buddy i jest bardzo bliski, jeśli nie identyczny z oryginalnym buddyzmem indyjskim.

    Nowe Delhi (hindi नई दिल्ली, ang. New Delhi) – miasto, które jest obecną stolicą Indii. Znajduje się ono w Delhi – jednostce administracyjnej mającej status narodowego terytorium stołecznego (national capital territory). Nowe Delhi, choć pod względem administracyjnym jest osobnym miastem, nie stanowi wydzielonego organizmu miejskiego, lecz łączy się z sąsiednimi dzielnicami Delhi, stanowiąc jakby kolejną dzielnicę tego miasta.Bodhićitta (z sanskrytu: बोधिचित्त bodhicitta; chiń. putixin 菩提心; kor. porisim; jap. bodaishin; wiet. Bồ-đê-tâm; tyb. byang chub kyi sems བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ , dosł. umysł oświecenia, przebudzone serce-umysł lub serce przebudzonego umysłu) — w buddyzmie aspiracja osiągnięcia oświecenia dla dobra wszystkich czujących istot (pragnienie uwolnienia wszystkich istot od cierpienia).
    Posąg Buddy pochodzący z Baktrii wykonany w stylu greckim

    Już od starożytności buddyzm i hinduizm znane były Europejczykom za sprawę kontaktów handlowych, militarnych i podróżniczych. Szczególne silne są wpływy buddyzmu w starożytnej Baktrii (wówczas państwa greckiego). Często jednak wizje hinduizmu i buddyzmu, które przywozili ze sobą do własnych krajów europejscy podróżnicy były oparte na powierzchownych osobistych ocenach i miały niewiele wspólnego z prawdą. Także fałszywa propaganda rozprowadzana przez chrześcijańskich misjonarzy spowodowała kompletnie błędne wyobrażenia o filozofiach i religiach indyjskich na Zachodzie. Nieprawdziwe opinie o duchowości hinduskiej zaczęły być rozpraszane dopiero pod koniec osiemnastego wieku do dziś nie zostały jednak usunięte.

    Medytacja (łac. meditatio - zagłębianie się w myślach, rozważanie, namysł) – praktyki mające na celu samodoskonalenie, stosowane zwłaszcza w jodze oraz w religiach i duchowości Wschodu (buddyzm, taoizm, konfucjanizm, hinduizm, dżinizm), a ostatnio także przez niektóre szkoły psychoterapeutyczne. Elementy medytacji dają się również zauważyć w chrześcijaństwie (hezychazm) i islamie (sufizm).Reinkarnacja (również: metempsychoza, transmigracja; łac. re+in+caro, carnis - ponowne wcielenie) – pogląd, według którego dusza (bądź świadomość) po śmierci ciała może wcielić się w nowy byt fizyczny. Np. dusza jednego człowieka może przejść w ciało nowonarodzonego dziecka lub zwierzęcia czy nawet według niektórych poglądów rośliny. Samo słowo reinkarnacja jest zestawieniem dwóch członów: inkarnacja (wcielenie) i przedrostka re (oznaczającego powtórzenie czegoś). Dosłownie więc reinkarnacja oznacza powtórne wcielenie.
    Członkowie Międzynarodowego Towarzystwa Świadomości Kryszny podczas ulicznego bhadźana w Wiedniu (Austria).

    Pod koniec XVIII wieku rozpoczęła się na Zachodzie fascynacja filozofią indyjską. Największą popularnością cieszą się buddyzm i adwajta-wedanta. Można mówić o dwóch falach owej fascynacji, które w dużej mierze pokrywały się ze sobą w czasie. Pierwsza, rozpoczęta w drugiej połowie osiemnastego wieku, miała związek z pojawieniem się przekładów Upaniszad, innych tekstów sanskryckich oraz świętych ksiąg buddyjskich na języki europejskie. W europejskiej filozofii filozofią indyjską inspirowali się Arthur Schopenhauer i Fryderyk Nietzsche. Wśród poetów i pisarzy zafascynowanych duchowością indyjską można wymienić postacie takie jak Johann Wolfgang von Goethe, William Butler Yeats, Mark Twain, Hermann Hesse czy Thomas Stearns Eliot. Ów nurt jest dzisiaj jednak znacznie słabszy. Druga fala, trwająca i nasilająca się do dziś, rozpoczęła się od historycznego wystąpienia Swamiego Wiwekanandy na Światowym Parlamencie Religii w Chicago. Jako pierwszy przedstawił ogółowi społeczeństwa amerykańskiego filozofię wedanty i jogi. Nauki wedanty oraz jego mistrza – Ramakryszny rozpowszechniały również organizacje, które założył. Drugim mistrzem duchowym, który przedstawił Zachodowi hinduizm był Paramahansa Jogananda. Później wielu innych mistrzów duchowych, ich zwolennicy oraz członkowie indyjskich organizacji duchowych zaczęli przyjeżdżać na Zachód. Najważniejsze postacie i grupy, które spowodowały rozwój hinduizmu na Zachodzie to: Ramakryszna (i związana z nim organizacja Ramakrishna Math), Światowy Uniwersytet Duchowy Brahma Kumaris, Międzynarodowe Towarzystwo Świadomości Kryszny, Maharyszi Mahesz Jogi, Towarzystwo Teozoficzne, Swaminarajan, Swami Wiwekananda, Sathya Sai Baba, Shirdi Sai Baba, Paramahansa Jogananda, Osho. Jogi Bhadżan natomiast spopularyzował sikhizm. Ze znanych pisarzy inspirujących się hinduizmem można wymienić Aldousa Huxleya czy Lwa Tołstoja. Niektórzy muzycy znajdujący się pod wpływem filozofii indyjskiej to członkowie zespołów: The Beatles (zwł. George Harrison), Yes; Bobby McFerrin, Alanis Morissette, Alice Coltrane, Dana Gillespie, Patti Smith, Pete Townshend. Spośród naukowców natomiast można podać przykłady osób takich jak: Albert Einstein, Niels Bohr, Carl Sagan, Erwin Schrödinger czy Robert Oppenheimer. W latach 60. i 70. fascynacja filozofią hinduską przyjęła charakter niemal masowy, a to za sprawą hippisów. Nie można również pominąć wpływu na cały świat wybitnych postaci, cieszących się powszechnym szacunkiem takich jak Mahatma Gandhi czy Rabindranath Tagore. Idee tego pierwszego zainspirowały m.in. wielkich przywódców społecznych takich jak Martin Luther King Jr. czy Nelson Mandela.

    Friedrich Wilhelm Nietzsche (ur. 15 października 1844 w Röcken w okolicach Naumburg (Saale), zm. 25 sierpnia 1900 w Weimarze) – filozof, filolog klasyczny, prozaik i poeta. Kategorią centralną filozofii Nietzschego jest filozofia życia, ujmowanie rzeczywistości, a więc także człowieka, jako życia. Prowadzi to do zanegowania istnienia ukrytego sensu i układu świata - esencji, rzeczywistość staje się wobec tego chaosem. Konsekwencję tego stanowi radykalna krytyka chrześcijaństwa oraz współczesnej autorowi zachodniej kultury, jako opartych na tym złudzeniu. Istotny jest także szacunek wobec wartości obecnych w antycznej kulturze greckiej, wraz z postulatem powrotu do niej.Nelson Rolihlahla Mandela (wymowa xhosa: [xoˈli:ɬaɬa manˈde:la]; ur. 18 lipca 1918 w Mvezo, zm. 5 grudnia 2013 w Johannesburgu) – południowoafrykański polityk, prezydent Republiki Południowej Afryki w latach 1994–1999, jeden z przywódców ruchu przeciw apartheidowi, działacz na rzecz praw człowieka, mąż stanu, laureat Pokojowej Nagrody Nobla. W Republice Południowej Afryki nazywany również „Madiba” (nazwa jednego z klanów ludu Xhosa), a także „tata”, co często rozpisywano jako: „Ojciec Narodu”. Był zarówno najstarszym (złożył urząd w wieku 81 lat), jak i najdłużej żyjącym prezydentem RPA (zmarł mając 95 lat).

    Upowszechnienie myśli indyjskiej w Europie, Afryce i Ameryce ma także związek z migracją Hindusów do tamtych rejonów.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Asmus 1969 ↓, s. 28.
    2. Gyatso, Geshe Lobsang „The Four Noble Truths”, Snow Lion Publications, 1994, ​ISBN 978-1-55939-027-9​.
    3. Khenpo Tsultrim Giamtso Rinpocze, Stopnie Medytacji Pustki, Marpa Translation Committee, Szczecin 1997.
    4. Brunnhlzl Karl: The Center of the Sunlit Sky: Madhyamaka in the Kagyu Tradition; chapter: Is There Such a Thing as Shentong-Madhyamaka? Snow Lion Publications, 2004.
    5. Lama Tsong Khapa, Dalai Lama, Hopkins Jeffrey: Tantra in Tibet (wylie. sNgag-rim chen-mo, dział 1 z komentarzami), Snow Lion Publications, ​ISBN 0-937938-49-1​.
    6. Śri Ramana Mahariszi Nauki duchowe, wyd. Rebis 2006 ​ISBN 83-7301-703-8​.
    7. Mahatma Gandhi Autobiografia: Dzieje moich poszukiwań Prawdy, wyd. Książka i Wiedza 1974.
    8. Zob. Tales from Topographic Oceans.
    9. Sai Ananta Ashram, Swamini A.C. Turiyasangitananda.
    10. Hinduism – Wikiquote, en.wikiquote.org [dostęp 2017-11-23] (ang.).
    Radźas lub guna radźasu (dewanagari रजोगुण, transkrypcja radźoguna) – guna pasji, charakteryzuje ją wzajemny pociąg kobiety i mężczyzny. Kiedy ta guna wzrasta, rozwija się żądza przyjemności materialnych, czyli pragnienie zadowalania zmysłów.Nihilizm (od łac. nihil - nic) – pogląd filozoficzny całkowicie lub częściowo negujący istnienie pewnych bytów. Rozróżnia się kilka kategorii tego pojęcia:


    Podstrony: [1] [2] [3] 4 [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Teozofia – światopogląd religijno-filozoficzny o charakterze panteistycznym głoszony przez Towarzystwo Teozoficzne założone w 1875 roku przez Helenę Bławatską w Nowym Jorku, później kontynuowany przez jej uczennicę Alice Bailey i jej męża Fostera Baileya, którzy założyli Lucifer Publishing Company w 1920 roku, przemianowany po kilku latach na Lucis Trust. Mottem teozofii jest "Nie ma religii wyższej niż prawda". Według Bławatskiej, teozofia nie jest religią lecz systemem myślowym możliwym do pogodzenia z niektórymi zorganizowanymi wyznaniami takimi jak buddyzm czy hinduizm.
    Ćarwaka ( dewanagari चार्वाक, transkrypcja Cārvāka, ang. Carvaka ) – według tradycji indyjskiej twórca doktryny materialistycznej. Żył najprawdopodobniej ok. III - I w. p.n.e. Odrzucał istnienie duszy, karmana i egzystencji po śmierci.
    Bhagawan Swaminarajan ( gudżarati સ્વામિનારાયણ, dewanagari: स्वामीनारायण, trl. Svāmīnārāyaṇa, właściwie ang. Ghanashyam Pande ) ( ur. 2 kwietnia 1781 – zm. 1 czerwca 1830 ) – hinduistyczny guru, twórca nurtu Swaminarayan zaliczanego do wisznuizmu.
    Wegetarianizm – rodzaj praktyki (w sensie świadomej i celowej działalności człowieka), charakteryzującej się wyłączeniem z diety mięsa (w tym ryb i owoców morza); może również wiązać się z unikaniem innych produktów pochodzących z uboju zwierząt np. smalcu . Wegetarianizm może być wybrany z pobudek moralnych, zdrowotnych, ekologicznych, bądź ekonomicznych. W języku potocznym przyjmuje się, że wegetarianizm to zbiór kilku diet, które w różnym stopniu ograniczają spożywanie produktów pochodzenia zwierzęcego.
    Nirwana (dosłownie zgaśnięcie) – wygaśnięcie cierpienia, termin używany w religiach dharmicznych na określenie bardzo zaawansowanego poziomu urzeczywistnienia. Zdarzało się, że niektórzy widzieli w tym stanie całkowitą anihilację świadomości, jest to jednak pogląd z gruntu błędny.
    Budda; skr. बुद्ध buddha – przebudzony, oświecony; chiń. fo (佛), fotuo (佛陀); kor. bul, pult’a; jap. butsu (仏), hotoke (仏), budda (仏陀); wiet. phật, phật-đà, Bột đà; tyb. sangdzie (སངས་རྒྱས།, Wylie: sangs.rgyas).
    Arthur Schopenhauer (ur. 22 lutego 1788 w Gdańsku, zm. 21 września 1860 we Frankfurcie nad Menem) – filozof niemiecki, przedstawiciel pesymizmu w filozofii.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.139 sek.