• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Filon Kmita

    Przeczytaj także...
    Wiaźma (ros. Вязьма) – miasto w Rosji, w obwodzie smoleńskim, nad rzeką Wiaźmą (dopływ Dniepru). Około 57,5 tys. mieszkańców.Krzysztof Mikołaj Radziwiłł zw. Piorunem herbu Trąby (ur. 1547 – zm. 20 listopada 1603 w Łosośnej) – hetman wielki litewski od 1589, wojewoda wileński od 1584, kasztelan trocki i podkanclerzy litewski od 1579, hetman polny litewski od 1572, podczaszy wielki litewski od 1569, krajczy wielki litewski od 1566, starosta kokenhauski, solecki, żyżmorski, urzędowski, aiński, borysowski, nowomyski.
    Chołm - miasto w Rosji, w obwodzie nowogrodzkim, 200 km na południe od Nowogrodu Wielkiego. W 2006 liczyło 4 089 mieszkańców. W jego okolicach miała miejsce operacja toropiecko-chołmska.

    Filon Kmita Czarnobylski herbu Chorągwie Kmitów (ur. ok. 1530 , zm. przed 25 listopada 1587) – wojewoda smoleński od 1579, rotmistrz, starosta orszański od 1566 roku, starosta ostrski od 1562 roku.

    Syn Semena i Tatiany Kroszyńskiej. W 1562 wziął udział w wojnie z Rosją. Na czele oddziału 300 konnych rozbił pod Czernihowem 2. tysięczne zgrupowanie wojsk moskiewskich. Po wzmocnieniu swoich sił, dowodząc oddziałem 1 400 kawalerii zdobył szturmem Czernihów. Przeprowadził następnie zagon zaczepny pod Starodub, rozbijając w czasie powrotu pościg rosyjski.

    Wojewodowie smoleńscy zarządzali całą obroną Smoleńszczyzny, łącznie z pospolitym ruszeniem. Byli oni szefami służby wywiadowczej całego północno-wschodniego pogranicza Rzeczypospolitej, a wiadomości zbierali przez szpiegów (tzw. raskunów), których wysyłali do Moskwy oraz od starostów i dowódców garnizonów twierdz. Zgromadzoną wiedzę przesyłali hetmanom litewskim (wielkiemu i polnemu) i królowi.Władcy Polski – lista obejmuje książąt i królów Polski. Pierwszą dynastią panującą w Polsce byli Piastowie, którzy rządzili od powstania państwa polskiego (około 900) do 1370, z krótką przerwą na panowanie Przemyślidów (1291–1306). W latach 1138–1320 miało miejsce rozbicie dzielnicowe, kiedy władza nad ziemiami polskimi należała równocześnie do wielu niezależnych książąt piastowskich. Od 1370 do 1399 panowali dwaj monarchowie z dynastii Andegawenów, zaś od 1386 do 1572 monarchowie z dynastii Jagiellonów.

    W 1564, w czasie operacji głównych sił litewskich pod wodzą hetmana wielkiego litewskiego Mikołaja Radziwiłła Rudego w okolicach Połocka, osłaniał jego prawe skrzydło. Na czele 2. tysięcznego oddziału jazdy uniemożliwił połączenie sił moskiewskich. Po zwycięstwie Radziwiłła w bitwie na Polu Iwańskim, przeszedł do działań zaczepnych, zmuszając Rosjan do wycofania się do Smoleńska. W 1565 na czele 1 600 jazdy przeprowadził zagon na Siewierszczyznę, zdobył Poczep i ze zdobyczą wojenną wycofał się do kraju. W uznaniu jego zasług przywilejem z dnia 29 marca 1566 król Polski Zygmunt II August dokonał z nim korzystnej dla Filona Kmity zamiany. Za spustoszony Lityn, nadał mu na własność zamek i miasto Czarnobyl wraz z okolicznymi dobrami, które Filon miał wcześniej w dzierżawie od króla.

    Starosta – urząd związany z zarządzaniem jednostką administracyjną. W Polsce urząd starosty został wprowadzony podczas panowania króla Wacława II (1291-1305) z czeskiej dynastii Przemyślidów w celu sprawniejszego zarządzania krajem. Stanowisko to na przestrzeni lat zmieniało swoje znaczenie i funkcje, znane jest też w sąsiednich krajach. Obecnie w Polsce funkcja starosty oznacza osobę kierującą powiatem. 25 sierpnia jest 237. (w latach przestępnych 238.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 128 dni.

    W 1566 otrzymał starostwo orszańskie.

    W 1568 na czele 4. tysięcznego oddziału przeprowadził działania zaczepne na Smoleńszczyznie. Wywabił część załogi Smoleńska i pobił ją w polu. Następnie spustoszył terytoria państwa rosyjskiego aż po Wiaźmę, po czym nie nękany przez wroga powrócił do Orszy.

    Na barkach Kmity spoczęła ochrona wywiadowcza Wielkiego Księstwa Litewskiego od strony Rosji. Pilnie śledził przygotowania wojenne cara Iwana Groźnego, o czym nieustannie donosił swoim zwierzchnikom.

    Hetman wielki litewski – dowódca wojsk zaciężnych, potem komputowych Wielkiego Księstwa Litewskiego, czyli armii litewskiej. Z urzędu minister Wielkiego Księstwa Litewskiego. Jeden z dwóch od czasów unii Polski z Litwą najwyższych zwierzchników wojskowych na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów – drugim był hetman wielki koronny, który był dowódcą wojsk zaciężnych, potem komputowych Korony Królestwa Polskiego, czyli armii polskiej.Wojna polsko-rosyjska 1577–1582 – konflikt zbrojny pomiędzy Rzecząpospolitą a Carstwem Rosyjskim w latach 1577–1582 o Inflanty i ziemię połocką.

    Wziął udział w wojnie moskiewskiej Stefana Batorego. W 1579, w czasie wyprawy połockiej, osłaniał pochód sił głównych od strony Smoleńska. 18 października został mianowany wojewodą smoleńskim.

    W 1580 w czasie wyprawy wielkołuckiej, na czele 9. tysięcznego oddziału wtargnął na Smoleńszczyznę, gdzie poniósł jednak porażkę. Po zdobyciu Wielkich Łuków został 5 września komendantem tej twierdzy. W styczniu 1581 zdobył twierdzę moskiewską Chołm. Przeprowadził zagon na Nowogród Wielki i przejściowo zdobył Starą Russę.

    25 listopada jest 329. (w latach przestępnych 330.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 36 dni. Mikołaj Radziwiłł Rudy herbu Trąby (ur. 1512, zm. 27 kwietnia 1584 w Wilnie) – hetman wielki litewski w latach 1553-1566 i 1576-1584, kanclerz wielki litewski od 1566, wojewoda trocki (od 1550) i wileński (od 1566).

    Wraz z hetmanem polnym litewskim Krzysztofem Radziwiłłem Piorunem przeprowadził w dniach 25-29 sierpnia śmiały atak 7 000 jazdy litewskiej na Rżew, bezpośrednio zagrażając samemu Iwanowi Groźnemu, który wówczas przebywał w Staricy. Wydarzenie to opisał Jan Kochanowski w poemacie Jezda do Moskwy.

    Starosta niegrodowy, tenutariusz (łac. capitaneus sine iurisdictione) – dzierżawca zamków lub dóbr królewskich tzw. królewszczyzn, bez uprawnień starosty grodowego. Starostwa niegrodowe były łac. panis bene merentium (chlebem dobrze zasłużonych), rozdawanym przez króla. Wobec niekontrolowanej kumulacji tych starostw w jednym ręku, stały się one przyczyną wzrostu niejednej fortuny magnackiej. Od 1775 starostwa te były dożywotnie i rozdawane de facto za zgodą Katarzyny II, co tylko zwiększyło apetyty magnatów na wydarcie "co smakowitszych kąsków" Rzeczypospolitej.Czarnobyl (ukr. Чорнобиль, ros. Чернобыль) – miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, u ujścia rzeki Usz do Prypeci. Miasto swoją nazwę Czornobyl (przetłumaczoną potem na Czernobyl, a następnie na Czarnobyl) zawdzięcza roślinie o tej samej nazwie porastającej pola uprawne tamtych okolic w XIX wieku. Miasto znane głównie ze względu na oddaloną o 18 kilometrów elektrownię jądrową, w której wydarzyła się największa w dziejach katastrofa atomowa. Przed katastrofą zamieszkane przez około 15 tysięcy ludzi. Obecnie mieszka tam (czasowo, w systemie zmianowym) ok. 2,5 tys. osób - głównie naukowcy, pracownicy różnych agencji, przewodnicy specjaliści. Działa tam również sklep. Ukraińskie normy dotyczące czasu przebywania ludzi na terenie "Zony" limitują czas ich obecności do trzech miesięcy w ciągu roku. Naukowcy mogą przebywać w Czarnobylu bez jego opuszczania przez dwa tygodnie, po upływie tego czasu wyjeżdżają na miesiąc, a ich miejsce zajmują kolejni naukowcy aż do ich powrotu.

    Filon Kmita żonaty był z Nastazją Hornostajówną, wdową po Hrehorym Sanguszce. Drugi raz ożenił się z Zofią Chodkiewiczówną, córką kasztelana wileńskiego Grzegorza Chodkiewicza, z którą miał synów: Jeremiasza i Łazarza i córki: Zofię i Bohdanę.

    Był wyznawcą prawosławia

    18 października jest 291. (w latach przestępnych 292.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 74 dni.Nowogród Wielki (ros. Вели́кий Но́вгород, Wielikij Nowgorod, w źródłach skandynawskich Holmgård) – miasto w północno-zachodniej Rosji nad rzeką Wołchow; stolica obwodu nowogrodzkiego (przydomek Wielki przywrócono oficjalnie do nazwy miasta w 1998). Miasto zamieszkuje 206 tys. mieszkańców (2004).

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Krzysztof Chłapowski, Starostowie niegrodowi w Koronie 1565-1795 Materiały źródłowe, Warszawa, Bellerive-sur-Allier 2017, s. 194.
    2. Krzysztof Chłapowski, Starostowie niegrodowi w Koronie 1565-1795 Materiały źródłowe, Warszawa, Bellerive-sur-Allier 2017, s. 194.
    3. Henryk Lulewicz, Skład wyznaniowy senatorów świeckich Wielkiego Księstwa Litewskiego za panowania Wazów, w: Przegląd Historyczny, 1977, tom 68 , Numer 3, s. 430.
    Oblężenie Połocka w 1579 roku było celem pierwszej kampanii zaczepnej Stefana Batorego, otwierającej wojnę z Rosją o odzyskanie Inflant i ziemi połockiej, zagarniętych przez Iwana IV Groźnego.29 sierpnia jest 241. (w latach przestępnych 242.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 124 dni.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Rotmistrz – stopień wojskowy w kawalerii odpowiadający kapitanowi oraz nazwa dowódcy szwadronu. W dawnym wojsku dowódca roty albo chorągwi.
    Kasztelan (łac. comes castellanus, komes grodowy, żupan; nazwa kasztelan pojawia się w XII w.) – urzędnik lokalny w średniowiecznej Polsce. Zajmował się administracją gospodarczą (ściąganiem danin na rzecz panującego), obroną i sądownictwem na terenie kasztelanii. Podlegali mu chorąży, wojski, sędzia grodowy i włodarz.
    Lityn (ukr. Літин) – osiedle typu miejskiego w obwodzie winnickim na Ukrainie, siedziba władz rejonu lityńskiego.
    Orsza (biał. Орша, Ворша) – miasto na Białorusi, nad Dnieprem, u ujścia Orszycy, w obwodzie witebskim, siedziba rejonu orszańskiego; około 117,2 tys. mieszkańców (2010).
    Smoleńsk (ros. Смоленск) – miasto w Rosji, stolica obwodu smoleńskiego. Położone nad Dnieprem. 319 tys. mieszkańców (2005).
    Oblężenie Wielkich Łuk miało miejsce od 1 do 5 września 1580 roku podczas kampanii wielkołuckiej będącej częścią wojny polsko-rosyjskiej 1577-1582 prowadzonej przez Stefana Batorego.
    Wielkie Łuki (ros. Великие Луки) – miasto w Rosji, w obwodzie pskowskim, nad rzeką Łować. Około 103,5 tys. mieszkańców (2005).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.