• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Filhellenizm

    Przeczytaj także...
    Cyprian Kamil Norwid, właściwie Cyprian Ksawery Gerard Walenty Norwid herbu Topór (ur. 24 września 1821 w Laskowie-Głuchach, zm. 23 maja 1883 w Paryżu) – polski poeta, prozaik, dramatopisarz, eseista, grafik, rzeźbiarz, malarz i filozof.Missolungi (nowogr.: Μεσολόγγι - Mesolongi), również: Mesolongion, Mesolongi, Messolongi - miasto w Grecji Zachodniej, stolica nomosu Etolia i Akarnania (oraz demosu Missolungi).
    Starożytność – okres w historii Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej nazywany też antykiem i obejmujący dzieje tych regionów od powstania pierwszych cywilizacji do około V wieku n.e.
    Pomnik pamięci Byrona w centrum Aten, których częścią jest obecnie miejscowość Wirona

    Filhellenizm – postawa wyrażająca sympatię wobec Grecji i Greków; termin zwykle używany w odniesieniu do ruchu kulturalnego, literackiego i politycznego w XIX-wiecznej Europie.

    Celem filhellenów było wsparcie Greków w ich „wybijaniu się na niepodległość”, czyli w wojnie narodowowyzwoleńczej z Imperium Osmańskim toczonej w latach 1821-1830. Termin ten jednak funkcjonował już w starożytności, oznaczając wtedy bądź Greka miłującego ojczyznę, bądź był tytułem przyznawanym czynnym sprzymierzeńcom sprawy Greków. Miłośników greckiej kultury nazywano filhellenami także w renesansie.

    Grecy – naród pochodzenia indoeuropejskiego. Tworzące go plemiona dotarły na tereny Grecji w II tysiącleciu p.n.e. Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas]), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj położony w południowo-wschodniej części Europy, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z czterema państwami: Albanią, Macedonią Północną i Bułgarią od północy oraz Turcją od wschodu. Ma dostęp do czterech mórz: Egejskiego i Kreteńskiego od wschodu, Jońskiego od zachodu oraz Śródziemnego od południa. Grecja ma dziesiątą pod względem długości linię brzegową na świecie, o długości 14880 km. Poza częścią kontynentalną, w skład Grecji wchodzi około 2500 wysp, w tym 165 zamieszkałych. Najważniejsze to Kreta, Dodekanez, Cyklady i Wyspy Jońskie. Najwyższym szczytem jest wysoki na 2918 m n.p.m. Mitikas w masywie Olimpu.

    Współcześnie terminu tego używa się najczęściej w jego węższym znaczeniu, w przeciwieństwie do terminu „hellenizm”, oznaczającego fascynację grecką kulturą w ogóle – głównie antyczną, lecz także współczesną. Filhellenizm był więc poparciem greckich dążeń niepodległościowych, często realizowanym w literaturze (utwory filhelleńskie), publicystyce lub w osobistej ofiarności na rzecz Greków (zbieranie funduszów, osobisty udział w walkach).

    Juliusz Słowacki herbu Leliwa (ur. 4 września 1809 w Krzemieńcu, zm. 3 kwietnia 1849 w Paryżu) – jeden z najwybitniejszych poetów polskich doby romantyzmu, dramaturg i epistolograf. Obok Mickiewicza i Krasińskiego określany jako jeden z Wieszczów Narodowych. Twórca filozofii genezyjskiej (pneumatycznej), epizodycznie związany także z mesjanizmem polskim, był też mistykiem. Obok Mickiewicza uznawany powszechnie za największego przedstawiciela polskiego romantyzmu.Imperium Osmańskie (jako nazwa państwa pisane wielką literą, jako nazwa imperium dynastii Osmanów – małą; dla tego drugiego znaczenia synonimem jest nazwa imperium ottomańskie) – państwo tureckie na Bliskim Wschodzie, założone przez Turków osmańskich, jedno z plemion tureckich w zachodniej Anatolii, obejmujące w okresie od XIV do XX wieku Anatolię, część Azji południowo-zachodniej, Afrykę północną i Europę południowo-wschodnią. W kręgach dyplomatycznych na określenie dworu sułtana, później także całego państwa tureckiego, stosowano termin Wysoka Porta.

    Za najważniejszego wśród filhellenów uważany jest lord Byron, który na wieść o wybuchu powstania udał się do Grecji dla współuczestniczenia w walkach. Zmarł jednak w niecały rok po przybyciu wskutek malarycznego klimatu Missolungi, gdzie zaangażował się w pomoc w organizacji działań zbrojnych. Wątki filhelleńskie obecne są m.in. w jego Wędrówkach Childe Harolda oraz w powieściach poetyckich Giaur i Korsarz.

    George Gordon Noel Byron, lord Byron (ur. 22 stycznia 1788 w Londynie, zm. 19 kwietnia 1824 w Missolungi) – jeden z największych angielskich poetów i dramaturgów.Renesans lub odrodzenie (z fr. renaissance – odrodzenie) – okres w historii kultury europejskiej, obejmujący przede wszystkim XV i XVI wiek, określany często jako "odrodzenie sztuk i nauk" oraz koncepcja historiozoficzna odnosząca się do historii kultury włoskiej od Dantego do roku 1520 (Il Rinascimento).

    Polski filhellenizm[ | edytuj kod]

    Ze względu na podobieństwo sytuacji politycznej Polski i Grecji, filhellenizm polski przybrał szczególną postać. Wątki filhelleńskie występują m.in. w utworach wielu polskich romantyków, m.in.:

  • w poemacie dygresyjnym Podróż do Ziemi Świętej z Neapolu oraz w powieści poetyckiej Lambro Juliusza Słowackiego,
  • we wczesnych utworach Zygmunta Krasińskiego,
  • w poemacie Epimenides oraz lirykach Cypriana Norwida (Marmur biały, Z listu (do Włodzimierza Lubieńskiego)).
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • M. Kalinowska (red.): Filhellenizm w Polsce – rekonesans. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2007
  • Wielkie Ateny – aglomeracja w Grecji, w Attyce, obejmuje Ateny i Pireus oraz ich miasta satelickie. W 1990 r. region zamieszkiwało 3,5 mln mieszkańców. Obecnie ich liczbę ocenia się na ponad 5 mln, są to jednak dane szacunkowe, gdyż meldunek w nowym miejscu zamieszkania nie jest w Grecji obowiązkowy, wystarcza zameldowanie w miejscu przechowywania rejestru urodzeń. Ponadto w aglomeracji Aten przypuszczalnie mieszka co najmniej 1 mln obcokrajowców – osób bez greckich korzeni. 360 tysięcy z nich jest tu zameldowanych.Podróż do Ziemi Świętej z Neapolu – poemat dygresyjny napisany przez Juliusza Słowackiego. Składa się z dziewięciu pieśni (brak drugiej) pisanych sestyną. Pieśni 1-6 powstały na Wschodzie w latach 1836/1837, natomiast 8. i 9. w roku 1839 w Paryżu. Nieukończony. Grób Agamemnona, stanowiący pieśń 8., ukazał się wraz z fragmentami tragedii Lilla Weneda w Dzienniku Literackim w 1851 i 1856 roku. Jako całość Podróż do Ziemi Świętej została opublikowana w 1. tomie Pism pośmiertnych wydanych we Lwowie w roku 1866. Poemat opiera się na obecnym w tamtej epoce literackiej wzorze podróży romantycznej. Dzięki nadaniu Podróżom charakteru swobodnej rozmowy, narrator stanowi głównego bohatera utworu. Charakter i tematyka zawartych w nim refleksji są bardzo zróżnicowane.




    Warto wiedzieć że... beta

    Napoleon Stanisław Adam Feliks Zygmunt Krasiński hrabia herbu Ślepowron (ur. 19 lutego 1812 w Paryżu, zm. 23 lutego 1859 tamże) – jeden z trójcy wieszczów, największych poetów polskiego romantyzmu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.013 sek.