• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Fernando Emilio Novas

    Przeczytaj także...
    Unenlagia (Unenlagia) – ptakopodobny dinozaur z rodziny dromeozaurów. Żył w późnej kredzie na terenach Ameryki Południowej (Argentyna). Długość ciała 2-2,5 m.Puertazaur (Puertasaurus) – rodzaj olbrzymiego zauropoda z grupy tytanozaurów. Został opisany w 2005 na podstawie znalezionego w 2001 w południowej Argentynie (prowincja Santa Cruz) skamieniałego fragmentu kręgosłupa. Odkrywcami i preparatorami jedynego dotychczas znanego okazu (holotypu MPM 10002) byli Pablo Puerta i Santiago Reuil – to od ich nazwisk utworzono nazwę rodzajową i epitet gatunkowy.
    Paleontologia (od gr. palaios – stary + on – byt + logos – nauka) – dziedzina biologii zajmująca się organizmami kopalnymi, wyprowadzająca na podstawie skamieniałości i śladów działalności życiowej organizmów wnioski ogólne o życiu w przeszłości geologicznej. Ściśle związana z geologią, posługuje się często fizyką i chemią.

    Fernando Emilio Novas – argentyński paleontolog specjalizujący się w badaniu dinozaurów, ich ewolucji i filogenezy. Obecnie pracuje w dziale anatomii porównawczej i paleontologii kręgowców w Museo Argentino de Ciencias Naturales "Bernardino Rivadavia" w Buenos Aires. Nazwał kilkanaście gatunków dinozaurów, takich jak Abelisaurus comahuensis, Austroraptor cabazai, Megaraptor namunhuaiquii, Orkoraptor burkei, Patagonykus puertai, Puertasaurus reuilli, Skorpiovenator bustingorryi, Tyrannotitan chubutensis, Unenlagia comahuensis.

    Abelizaur (Abelisaurus) - rodzaj dinozaura z rodziny abelizaurów żyjącego, w późnej kredzie w Ameryce Południowej (Argentyna). Był dwunożnym mięsożercą, mierzącym prawdopodobnie około 7-9 metrów długości. Wielkość określana jest tylko na podstawie badań nad czaszką, jedyną znaną częścią szkieletu.Filogeneza (gr. φυλη – gatunek, ród i γενεσις – pochodzenie) – droga rozwoju rodowego, pochodzenie i zmiany ewolucyjne grupy organizmów, zwykle gatunków. Termin wprowadzony w 1866 roku przez Ernsta Haeckla w Generelle Morphologie der Organismen.

    Przypisy

    1. Autoridades del Museo (hiszp.). Museo Argentino de Ciencias Naturales "Bernardino Rivadavia". [dostęp 9 września 2009].
    2. Novas (ang.). DinoData. [dostęp 9 września 2009].
    Orkoraptor – rodzaj dużego teropoda należącego do kladu Tetanurae. Żył w późnej kredzie (mastrycht) na terenie dzisiejszej Ameryki Południowej. Jego szczątki odnaleziono znaleziono w skałach formacji Pari Aike w południowej Patagonii (Argentyna). Nazwa Orkoraptor oznacza „rabuś znad Zębatej Rzeki” i pochodzi od „Orr-Korr” – lokalnego określenia rzeki La Leona, gdzie odkryto skamieniałości orkoraptora. Materiał kopalny obejmował niekompletny szkielet zawierający fragment czaszki, kręg ogonowy oraz część piszczeli. Spośród południowoamerykańskich teropodów zasięg występowania orkoraptora obejmuje jedne z najbardziej wysuniętych na południe terenów.Skorpiowenator (Skorpiovenator) – rodzaj teropoda z rodziny abelizaurów (Abelisauridae). Żył w późnej kredzie na terenie dzisiejszej Argentyny. Gatunek typowy rodzaju, Skorpiovenatro bustingorryi, został opisany w oparciu o niemal kompletny szkielet niezawierający jedynie większości kości kończyn przednich oraz fragmentu ogona. Okaz ten został odkryty w dolnej warstwie osadów formacji Huincul w Patagonii (datowanych na późny cenoman, około 93 mln lat temu). W formacji tej odnaleziono również szczątki innych dużych dinozaurów drapieżnych, takich jak karcharodontozauryd Mapusaurus i abelizauryd Ilokelesia. Zachowana część szkieletu, od kości przedszczękowej do dwunastego kręgu ogonowego, mierzy 4,35 m, co sugeruje, że całe zwierzę miało ok. 6 m długości.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Tyranotytan (Tyrannotitan chubutensis) - dinozaur opisany po raz pierwszy w 2005 roku przez Fernando E. Novasa, Silvina de Valais, Pata Vickers-Richa i Toma Richa.
    Austroraptor – rodzaj teropoda z rodziny dromeozaurów (Dromaeosauridae) żyjącego w późnej kredzie, około 70 mln lat temu, na terenie dzisiejszej Argentyny. Gatunek typowy rodzaju, Austroraptor cabazai, został opisany w 2009 roku przez Fernanda Novasa i współpracowników. Holotyp został odkryty w prowincji Río Negro.
    Patagonyk (Patagonykus) – rodzaj teropoda z rodziny alwarezaurów (Alvarezsauridae) żyjącego w późnej kredzie na terenach Ameryki Południowej. Jego skamieniałości znaleziono w trakcie trwającej w latach 1990–1991 ekspedycji paleontologicznej prowadzonej przez badaczy z Museo Argentino de Ciencias Naturales "Bernardino Rivadavia", Museo Paleontológico "Egidio Furiglio" i Museo Municipal "Carmen Funes". Holotyp patagonyka (PVPH 37) odkryto w argentyńskiej prowincji Neuquén, w osadach ogniwa Portezuelo formacji Río Neuquén, około 22 km na zachód od Plaza Huincul. Obejmuje on dwa niekompletne kręgi tułowiowe, niekompletną kość krzyżową, kości krucze oraz kości kończyn przednich i tylnych. Gatunek typowy rodzaju, Patagonykus puertai, został opisany w 1996 roku przez Fernanda Novasa. Nazwa rodzajowa pochodzi od Patagonii oraz greckiego słowa onyx, oznaczającego „pazur”, natomiast gatunkowa honoruje Pabla Puertę.
    Język hiszpański (hiszp. idioma español, castellano) – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).
    Dinozaury (Dinosauria – z stgr. δεινός deinos – straszny, potężny + σαῦρος sauros – jaszczur) – grupa archozaurów (gadów naczelnych), które zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie. Pod koniec okresu kredy, około 65,5 mln lat temu, katastrofalne wymieranie skończyło ich dominację na lądzie na wszystkich kontynentach. Jedna grupa dinozaurów przeżyła do dnia dzisiejszego: większość taksonomów uważa, że współczesne ptaki są dinozaurami z grupy teropodów. Dinosauria obejmuje dwa rzędy: Saurischia (gadziomiedniczne) oraz Ornithischia (ptasiomiedniczne).
    Buenos Aires (hiszp. Pomyślne Wiatry) – stolica Argentyny, największe miasto tego kraju i jedno z największych w Ameryce Południowej.
    Megaraptor – rodzaj dużego teropoda z rodziny Neovenatoridae żyjącego w późnej kredzie na obecnych terenach Ameryki Południowej i być może Australii. Został opisany w 1998 roku przez argentyńskiego paleontologa Fernando Emilio Novasa w oparciu o kilka kości kończyn pochodzących z górnokredowych osadów formacji Río Neuquén w argentyńskiej prowincji Neuquén. Najbardziej charakterystyczną z odnalezionych skamieniałości był pazur mierzący około 34 cm długości – Novas oszacował, że długość kompletnego, pokrytego rogową pochwą szponu przekraczała 40 cm. Długość całego zwierzęcia paleontolog ocenił na około 8 m, a takson wstępnie zaklasyfikował do grupy celurozaurów, wskazując na podobieństwo pazura megaraptora do szponów występujących na stopach deinonychozaurów oraz proporcji III kości śródstopia. W 2004 roku opisano bardziej kompletny szkielet pochodzący z datowanych na górny turon lub dolny koniak osadów formacji Portezuelo w prowincji Neuquén. Okaz ten obejmuje kręg szyjny, dwa kręgi ogonowe z łukami naczyniowymi, łopatkę, kości krucze, kości kończyn przednich – w tym kompletną dłoń – oraz IV kość śródstopia. Jorge Calvo i współpracownicy wskazali na podobieństwa anatomiczne megaraptora i bazalnych tetanurów, takich jak karcharodontozaury, Baryonyx i Torvosaurus, jednak stwierdzili, że budowa kończyn przednich odróżnia go od wszystkich tych teropodów. Kolejny okaz odkryto na stanowisku Futalognko, około 80 km na północ od formacji Portezuelo. Obejmuje on niemal kompletne ramię megaraptora, dowodzące, że kości interpretowane początkowo przez Novasa jako stopa zwierzęcia, w rzeczywistości należały do jego dłoni. Wskazuje też, że Megaraptor nie jest celurozaurem, lecz bazalnym tetanurem, u którego – podobnie jak u niektórych spinozaurów – wykształcił się długi, zakrzywiony pazur na dłoni. Pierwsza analiza kladystyczna, w której uwzględniono megaraptora, została przeprowadzona w 2007 roku przez Nathana Smitha i współpracowników – według niej Megaraptor jest przedstawicielem Carcharodontosauridae bliżej spokrewnionym z giganotozaurem i karcharodontozaurem niż z tyranotytanem lub sinraptorem. W 1989 roku w Australii odkryto niemal kompletną kość łokciową, którą Smith i współpracownicy w 2008 roku wstępnie przypisali do rodzaju Megaraptor. W przeprowadzonej przez nich analizie Megaraptor zajmuje na drzewie filogenetycznym pozycję bliższą jego podstawy – jest zaawansowanym przedstawicielem megalozauroidów (spinozauroidów). Badania Rogera Bensona i współpracowników z 2009 roku wsparły jednak hipotezę o bliższym pokrewieństwie megaraptora z karcharodontozaurami niż ze spinozaurami, sugerując, że jest on przedstawicielem kladów Neovenatoridae – stanowiącego grupę siostrzaną Carcharodontosauridae – i Megaraptora, a jego najbliższym krewnym jest Australovenator. Porfiri, dos Santos i Calvo na podstawie podobieństw w budowie dłoni megaraptora i karcharodontozauryda Mapusaurus spekulowali, że anatomia czaszki tych dwóch teropodów również mogła być zbliżona. Odkrycie szczątków kilku osobników w jednym miejscu pozwoliło im stwierdzić, że Megaraptor, podobnie jak mapuzaur, prawdopodobnie prowadził stadny tryb życia i mógł polować w grupach. Benson i współpracownicy sugerują, że przedstawiciele grupy Megaraptora – do której należy również Megaraptor – mogli być w ekosystemach odpowiednikami celurozaurów, co pozwalało im współwystępować z dużymi karcharodontozaurami i abelizaurami.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.012 sek.