• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Feminizm w muzykologii


    UWAGA: TA PODSTRONA MOŻE ZAWIERAĆ TREŚCI PRZEZNACZONE TYLKO DLA OSÓB PEŁNOLETNICH



    Przeczytaj także...
    Gender (czyt. dżender) – termin zaczerpnięty z języka angielskiego, obecnie wykorzystywany w języku polskim do określenia płci kulturowej lub płci społecznej – w odróżnieniu od płci określanej jako płeć biologiczna (ang. sex). W tym znaczeniu gender oznacza tworzony w sposób performatywny zespół cech i zachowań, ról płciowych i stereotypów płciowych przypisywanych kobietom i mężczyznom przez społeczeństwo i kulturę. Inaczej, terminem gender nazywa się społeczno-kulturową tożsamość płciową.Heidelberg – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w rejencji Karlsruhe, w regionie Rhein-Neckar, nad Neckarem. Siedziba powiatu Rhein-Neckar, jednak do niego nie należy. Liczba mieszkańców wynosi 147 312 (31 grudnia 2010), a powierzchnia miasta 108,83 km².
    Danuta Gwizdalanka (ur. 22 czerwca 1955 w Poznaniu) – polska muzykolog, autorka książek o muzyce, członkini Związku Kompozytorów Polskich. Żona Krzysztofa Meyera.

    Feminizm w muzykologii. Przypływ zainteresowania tematyką kobiecą w muzykologii nastąpił w latach 1960. Za patrona tej zmiany uważany jest Theodor W. Adorno, a także Michel Foucault. Badając obecność kobiet w życiu muzycznym podkreślano, że zazwyczaj były one wykonawczyniami, słuchaczkami, mecenaskami czy też osobami w innych rolach – takich jednak, które pomijane są w podręcznikach do historii muzyki opisujących przede wszystkim najwybitniejsze dzieła – a te tworzyli mężczyźni.

    Paul Michel Foucault (fr: miʃɛl fuko, ur. 15 października 1926 w Poitiers we Francji, zm. 25 czerwca 1984 w Paryżu) – francuski filozof, historyk i socjolog. W latach 1970-1984 zasiadał w Collège de France na specjalnie stworzonej dla siebie katedrze "Historia systemów myślenia".Muzykologia (z gr.) – nauka humanistyczna, której przedmiotem jest muzyka we wszystkich swych aspektach. Jej początki jako dyscypliny uniwersyteckiej kształtowały się w latach 80. i 90. XIX wieku. Koncepcyjne założenia dyscypliny ufundował austriacki uczony, prof. Guido Adler, który pierwszy (w 1885 roku) dokonał systematyki tej dziedziny wiedzy. Od czasów Adlera zwykło się dzielić muzykologię na trzy zasadnicze działy: historyczny (historia muzyki), systematyczny (szeroko rozumiana teoria muzyki, w tym estetyka, psychologia i socjologia muzyczna) i porównawczy (dziś – etnomuzykologia i antropologia muzyczna). Przedmiotem zainteresowań badawczych Adlera była przede wszystkim historia muzyki i badania nad stylem muzycznym. Drugim badaczem, który położył podwaliny pod nowocześnie rozumianą muzykologię był niemiecki uczony Hugo Riemann. Jego działalność naukowa wiąże się przede wszystkim z teorią muzyki (nauka harmonii, nauka o składni muzycznej, nauka o muzycznych formach).

    Pierwsza fala zainteresowania kwestią kobiecą przyniosła słowniki poświęcone samym kobietom oraz specjalistyczne publikacje opisujące zapomnianą obecność kobiet w życiu muzycznym. Pojawiły się monografie poświęcone kobietom, zaczęto wydawać ich utwory, a potem coraz częściej nagrywać. Zaczęto organizować konkursy dla komponujących kobiet (np. w Heidelbergu).

    Gender studies – nauka społeczna, której obszarem dociekań jest gender - społeczno-kulturowa tożsamość płciowa.Kobiety w muzyce – przedmiot badań historii kobiet i muzykologii genderowej, zwracający uwagę na relacje między społeczną sytuacją kobiet a ich udziałem i rolą w kulturze muzycznej. Opisując historię muzyki, zwraca specjalną uwagę na role, jakie pełniły w niej kobiety i w ten sposób poszerza obraz historii muzyki, stworzony przez tradycyjną muzykologię, zajmującą się głównie twórczością zawodowych kompozytorów. Do kluczowych zagadnień należy zebranie dokumentacji i próba wyjaśnienia następujących zjawisk:

    Następną falę stworzyła feministyczna muzykologia, a także muzykologia gender. Rozwinęły się przede wszystkim w USA. Za najważniejszą jej przedstawicielkę uważa się Susan McClary. Jej książka Feminine Endings (1991; ISBN 0-8166-4189-7), czyli "żeńskie końcówki" (dokładniej: kadencje): muzyka, płeć społeczna i seksualność uważana była za manifest nowego kierunku badań. Kierując się feministycznymi przesłankami, starano się ustalić czy i w jaki sposób twórczość kobieca różni się od męskiej. Niektóre/niektórzy uważali, że zjawisko takie nie występuje, inne/inni doszukiwali się różnic, które można by uzasadnić płcią, jak amerykańska profesorka kompozycji Elisabeth Flynn, która na podstawie utworów swoich studentek i studentów z pierwszego roku stwierdziła, że narracja w utworach dziewcząt opiera się na interakcji, komunikacji lub komunikacji chybionej, tymczasem narracja w utworach mężczyzn jest opowiadaniem o osiągnięciach, rozstaniach, albo niepowodzeniach w działaniu .

    Theodor W. Adorno, właściwie Theodor Ludwig Wiesengrund, (ur. 11 września 1903 we Frankfurcie nad Menem, zm. 6 sierpnia 1969 w Visp w Szwajcarii) – niemiecki filozof, socjolog, teoretyk muzyki i kompozytor. Był jednym z czołowych przedstawicieli "szkoły frankfurckiej" i współpracownikiem Institut für Sozialforschung. Współtwórca teorii krytycznej.Adolf Hitler (ur. 20 kwietnia 1889 w Braunau am Inn, zm. 30 kwietnia 1945 w Berlinie) – niemiecki polityk, kanclerz Rzeszy od 30 stycznia 1933, Wódz i kanclerz Rzeszy (niem. Führer und Reichskanzler) od 1 sierpnia 1934 (łącząc stanowiska prezydenta i kanclerza Rzeszy), przywódca Narodowo-Socjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP), Człowiek Roku 1938 według tygodnika „Time”, ideolog niemieckiej odmiany faszyzmu zwanej od jego nazwiska hitleryzmem, narodowym socjalizmem lub nazizmem – od niemieckiej nazwy partii (niem. Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei), twórca i dyktator III Rzeszy niemieckiej, zbrodniarz wojenny, odpowiedzialny za zbrodnie przeciw ludzkości.

    Wkrótce feministyczna muzykologia obudziła rezonans w Niemczech, gdzie skutki wyeliminowania kobiet z życia publicznego przez Hitlera po 1933 roku podobno odczuwane były jeszcze nawet długo po wojnie.

    W Polsce feministyczna muzykologia ani muzykologia gender nie obudziła zainteresowania. Panoramę problemu po raz pierwszy naszkicowała w 1997 roku Maria Anna Harley, a w 2001 Danuta Gwizdalanka, która wspomniała też o istnieniu jednej pracy magisterskiej poświęconej kwestii kobiecej. Specyficznie kobiecej twórczości poświęcone były trzy wystawy:

  • w 1992 ze zbiorów Biblioteki Narodowej w Warszawie (Kobieta w muzyce. Twórczość i inspiracja)
  • w 2003 w Katowicach, poświęcona polskim kompozytorkom 1816–1939
  • w 2005 w Katowicach, prezentująca obecność muzyki w czasopismach kobiecych tudzież krytykę muzyczną uprawianą przez kobiety w latach 1818-1939.
  • Inicjatorkami wystaw w Katowicach były Magdalena Dziadek i Lilianna Moll.

    Bibliografia[]

  • Jeff L. Schwartz: Feminism and Musicology: The Reception of Susan McClary's Feminine Endings (ang.). 1995-02-19. [dostęp 2009-07-21].
  • Przypisy

    1. Flynn, Elizabeth. “Composing as a Woman.” Feminism and Composition: A Critical Sourcebook. Kirsch, Gail E., ed. Boston: Bedford/St. Martin’s, 2003. 243-55.
    2. Maria Anna Harley Po polsku i po babsku, "Ruch Muzyczny" 1997 nr 19, s. 15-16.
    3. D. Gwizdalanka (Zdeterminowane) emancypantki i (wojujące) feministki, w: Muzyka i płeć, Kraków 2001, s. 187-204.
    4. Anna Brzezicka-Kamińska Polskie kompozytorki na festiwalu "Warszawska Jesień", UW 1998.
    5. M. Dziadek, L. Moll Oto artyści pełnowartościowi, którzy są kobietami... Polskie kompozytorki 1816–1939. Katowice 2003
    6. M. Dziadek, L. Moll Odrodźmy się w muzyce! Muzyka na łamach polskich czasopism kobiecych i "kobieca" krytyka muzyczna 1881-1939. Katowice 2005

    Zobacz też[]

  • gender studies
  • kobiety w muzyce



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.007 sek.