Feminizm drugiej fali

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Marsz feministek w Waszyngtonie w 1970

Feminizm drugiej fali – okres rozwoju ruchu feministycznego, który rozpoczął się w latach 60. XX wieku w Stanach Zjednoczonych i Europie (szczególnie w Wielkiej Brytanii, Niemczech i Francji) i trwał do końca lat 70.

Sfera publiczna (ang. public sphere) w socjologii i politologii to pojęcie oznaczające to obszar dyskursu politycznego i wymiany poglądów w nowoczesnym społeczeństwie. Idea ta kojarzy się przede wszystkim z nazwiskiem niemieckiego socjologa Jürgena Habermasa.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Oprócz problemów podejmowanych także przez feminizm pierwszej fali (edukacja i zmiany w prawie), feminizm drugiej fali zajmował się również równouprawnieniem na rynku pracy, kwestiami aborcji oraz kobiecą seksualnością. Podejmował również problem rozdziału między sferą prywatną a publiczną. Jednym z jego głównych haseł było „to co osobiste, jest polityczne” (ang. the personal is the political).

Feminizm (łac. femina ‘kobieta’) – ideologia, kierunek polityczny i ruch społeczny związany z równouprawnieniem kobiet. Istnieje wiele nurtów feminizmu, odróżniających się stanowiskami w takich kwestiach jak np. prawa kobiet i płeć kulturowa.Rasizm, dyskryminacja rasowa (z fr. le racisme od la race – ród, rasa, grupa spokrewnionych) – zespół poglądów głoszących tezę o nierówności ludzi, a wynikająca z nich ideologia przyjmuje wyższość jednych ras nad innymi. Przetrwanie tych "wyższych" ras staje się wartością nadrzędną i z racji swej wyższości dążą do dominowania nad rasami "niższymi". Rasizm opiera się na przekonaniu, że różnice w wyglądzie ludzi niosą za sobą niezbywalne różnice osobowościowe i intelektualne (ten pogląd znany jest w jęz. ang. jako racialism).

Geneza[ | edytuj kod]

Druga fala feminizmu w USA była konsekwencją rozczarowania dotychczasowymi działaniami na rzecz równouprawnienia, skupionymi przede wszystkim na formalnych gwarancjach prawnych. Wbrew przewidywaniom zmiany prawne nie pociągnęły za sobą rzeczywistej równości np. w zakresie wynagrodzenia czy piastowaniu stanowisk kierowniczych. Uniwersytety w USA przyjmowały ograniczoną liczbę kobiet. Pomimo tego, że 75% kobiet deklarowało chęć pracy poza domem, zaledwie 30% pracowało zawodowo. Na amerykańskim rynku pracy kobiety mogły liczyć jedynie na niskie stopniem i źle płatne stanowiska. Istniał podział na zajęcia kobiece i męskie, zajęcia kobiece były gorzej płatne. W 1960 roku w USA kobiety zarabiały o 39% mniej niż mężczyźni. Istniały także liczne ograniczenia prawne dla kobiet. Kobiety nie miały prawa samodzielnie zaciągnąć kredytu, były nieobecne w urzędach, policji, rządzie.

Waszyngton, D.C., formalnie Dystrykt Kolumbii (ang. Washington, D.C. /ˈwɒʃɪŋtən ˌdiːˈsiː/, District of Columbia), potocznie nazywany Waszyngtonem lub D.C. – założona 16 lipca 1790 stolica Stanów Zjednoczonych. Liberalny feminizm - najstarszy i najszerszy nurt ruchu feministycznego. Feminizm liberalny dąży do emancypacji kobiet poprzez zreformowanie społeczeństwa, przede wszystkim zaś przez zmiany w prawie, działalność polityczną czy zmiany mentalności.

Istotną inspiracją dla feministek w latach 60. XX wieku w USA był ruch praw obywatelskich. Kobiety, podobnie jak czarni mieszkańcy USA dostrzegały, że są dyskryminowane. Świadomość istnienia dyskryminacji wzrosła po tym, gdy prezydent John F. Kennedy, na wniosek Eleanor Roosevelt powołał komisje do zbadania nierównego traktowania kobiet. Komisja nagłośniła cele feministek.

Seksualność jest wrodzoną, naturalną funkcją organizmu ludzkiego i jednym z zasadniczych czynników motywujących do podejmowania więzi i kontaktów interpersonalnych, mającym wymiar biologiczny, psychiczny, społeczno-kulturowy i hedonistyczny. Seksualny potencjał fizjologiczny człowieka ulega kształtowaniu przez doświadczenia życiowe.John Fitzgerald Kennedy (ur. 29 maja 1917 w Brookline, zm. 22 listopada 1963 w Dallas) nazywany „JFK”, „Jack Kennedy”, „Ken” – 35. prezydent Stanów Zjednoczonych, zginął w zamachu.

Za początek drugiej fali uznaje się wydaną w 1963 roku książkę Betty Friedan Mistyka kobiecości. Ważnym momentem w historii drugiej fali feminizmu było założenie Narodowej Organizacji Kobiet (ang. National Organization for Women) w 1966 roku.

Sam termin „feminizm drugiej fali” (ang. second wave feminism) został po raz pierwszy użyty przez Marshę Lear w 1968, kiedy ruch był już ukształtowany. Feminizm drugiej fali miał się skończyć wraz z narastaniem wojen seksualnych w ramach ruchu feministycznego (koniec lat 70. XX w.), choć czasem jest wyznaczany na lata 90. XX wieku, kiedy pojawił się feminizm trzeciej fali.

Radykalny feminizm - jeden z nurtów feminizmu, główną przyczynę opresji kobiet upatruje w męskiej dominacji opartej na patriarchalnych strukturach społeczeństwa. Radykalny feminizm pojawił się w latach sześćdziesiątych XX wieku, jako jeden z odłamów drugiej fali feminizmu.Aborcja (łac. abortus lub abortio – poronienie, wywołanie poronienia) – zamierzone i przedwczesne zakończenie ciąży w wyniku interwencji zewnętrznej, np. działań lekarskich, w j. łacińskim abortus provocatus. Przeważnie w efekcie dochodzi do śmierci zarodka lub płodu (łac. nasciturus).

W krajach europejskich feminizm drugiej fali związany był najczęściej z myślą socjalistyczną. Ruchy feministyczne w Wielkiej Brytanii czy Francji podejmowały tematy związane z równością na rynku pracy, prawem do aborcji czy kwestiami opieki nad dziećmi.

Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Roe v. Wade (Roe versus Wade, czyli Roe przeciwko Wade) była sprawą rozpatrzoną na początku lat 70. przez Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych. W wyniku tej sprawy aborcja została uznana w USA za legalną przez cały okres ciąży (z niewielkimi dopuszczalnymi ograniczeniami w ostatnich trzech miesiącach ciąży) co oznacza do dziś, iż w wyniku tej decyzji USA mają najbardziej liberalne przepisy dotyczące legalności przerywania ciąży w zachodnim świecie. Sąd uznał, że większość przepisów zakazujących aborcji stanowi naruszenie konstytucyjnego prawa do ochrony prywatności (to znaczy sprzeciwił się ingerencji państwa w tej dziedzinie, decyzję o aborcji pozostawiając kobiecie) co oznaczało zmianę przepisów w 48 na 50 stanów. Decyzja SN uczyniła prawo do aborcji „fundamentalnym prawem konstytucyjnym” każdej kobiety, co oznacza, że żaden przepis prawa nie może się temu prawu sprzeciwiać, ani go ograniczać (w praktyce wprowadzono jednak szereg ograniczeń takich jak np. wycofanie finansowania aborcji z większości funduszy stanowych; obecnie aborcje finansuje tylko stan Nowy Jork). Ta decyzja SN (uznawana za kontrowersyjną głównie przez środowiska konserwatywno-chrześcijańskie) obowiązuje do dziś (stan z maja 2007).
Feminizm pierwszej fali (także stara fala – old wave) – określenie zjawisk i nurtów związanych z walką europejskich i amerykańskich kobiet o równouprawnienie w XIX i na początku XX wieku. Główny nurt feminizmu pierwszej fali miał charakter liberalny i stawiał sobie za cel zmiany w systemach prawnych, przede wszystkim przyznanie praw wyborczych kobietom. Nazwa "pierwsza fala" została mu nadana w latach 70. XX wieku, przez feministki określające się jako druga fala feminizmu.
Anna Eleanor Roosevelt (ur. 11 października 1884, zm. 7 listopada 1962) – amerykańska działaczka na rzecz praw człowieka, dyplomata i publicystka. Była żoną 32. prezydenta USA Franklina Delano Roosevelta, pierwsza dama.
Rola społeczna stanowi zbiór oczekiwań wobec jednostki związany z posiadaniem określonego statusu społecznego. Jest to zespół praw i obowiązków wynikających z zajmowania pozycji społecznej. Każda rola posiada swoje nakazy, zakazy i wyznacza margines swobody. W ramach paradygmatu funkcjonalnego rola często jest używana alternatywnie z pojęciem funkcja. W ramach podejścia interpretatywistycznego rola ma charakter bardziej swobodny, określa zarówno zbiór oczekiwań, jak i twórczy wkład aktora.
Francja (fr. France, IPA: /fʁɑ̃s/), Republika Francuska (fr. République française /ʁe.py.blik fʁɑ̃.sɛz/) – państwo, którego część metropolitalna znajduje się w Europie Zachodniej, posiadające także zamorskie terytoria na innych kontynentach. Francja metropolitalna rozciąga się od Morza Śródziemnego na południu do kanału La Manche i Morza Północnego na północy, oraz od Renu na wschodzie do Zatoki Biskajskiej na zachodzie. Francuzi często nazywają swój kraj l’Hexagone (sześciokąt) – pochodzi to od kształtu Francji metropolitalnej.
Feminizm trzeciej fali – zbiorcze określenie różnorodnych zjawisk związanych z ruchem feministycznym od lat 80. XX wieku do dnia dzisiejszego. Trzecia fala feminizmu była odpowiedzią na porażkę drugofalowych strategii równouprawnienia oraz konsekwencją rosnącej świadomości znaczenia rasy, etniczności, wyznania religijnego czy podziałów ekonomicznych dla równouprawnienia kobiet.
Ruch praw obywatelskich (ew. ruch na rzecz praw obywatelskich) – ruch społeczny aktywny w latach 50. i 60. XX w., dążący metodami pokojowymi do zniesienia segregacji rasowej w Stanach Zjednoczonych.

Reklama