• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Felix Mendelssohn-Bartholdy



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Moses (Mojżesz) Mendelssohn (ur. 6 września 1729 w Dessau, zm. 4 stycznia 1786 w Berlinie) – filozof żydowski i niemiecki, pisarz, językoznawca, pierwszy propagator zrównania praw Żydów z ludnością nieżydowską w krajach niemieckich, przyjaciel Gottholda Ephraima Lessinga. Prekursor i przedstawiciel ruchu oświecenia żydowskiego w Europie (haskali). Dla jednych był trzecim Mojżeszem w historii (po Mojżeszu biblijnym i Mojżeszu Majmonidesie) od którego miała się otworzyć nowa epoka w historii Żydów. Inni widzieli w nim tego, który doprowadził do asymilacji Żydów i stracenia przez nich tożsamości, a także zatracenia tradycyjnych wartości judaizmu. Był dziadkiem Feliksa Medelssohna-Bartholdyego.Marsz weselny Mendelssohna – najbardziej znany fragment muzyki Feliksa Mendelssohna do Snu nocy letniej Szekspira. Skomponowany w 1842. Często grywany jest w kościołach na zakończenie ślubów, wówczas najczęściej na organach, co jednak nie jest zgodne z przepisami liturgicznymi Kościoła katolickiego, gdyż nie jest to utwór liturgiczny (a tylko takie mogą być wykonywane w czasie liturgii), ani nawet religijny (takie utwory mogą być wykonywane w kościołach, ale poza liturgią).
    Twórczość[ | edytuj kod]

    Pierwszą symfonię Mendelssohn napisał w wieku piętnastu lat, a gdy miał siedemnaście skomponował uwerturę koncertową do Snu nocy letniej Szekspira, który jest jego najbardziej znanym utworem. Dzieło to dokończył w roku 1842, komponując pozostałe części suity: Intermezzo, Nocturne, Dance, Scherzo i Marsz weselny, który rozsławił cały utwór.
    W 1827 wystawiono po raz pierwszy jego operę, Die Hochzeit des Camacho.

    Pasja według św. Mateusza – późniejsza, jedna z dwóch pasji autorstwa Jana Sebastiana Bacha, jakie zachowały się w całości. Powstała w ostatnim okresie jego twórczości, gdy zajmował stanowisko kantora przy Kościele św. Tomasza w Lipsku. Premiera miała miejsce w Wielki Piątek 15 kwietnia 1729. Potem przeleżała 100 lat w archiwum zapomniana, aż odkrył ją i przedstawił światu Feliks Mendelssohn 11 marca 1829 w berlińskiej Singakademie.Fryderyk III, urodzony jako Friedrich Wilhelm Nikolaus Karl von Hohenzollern (ur. 18 października 1831 w Poczdamie, zm. 15 czerwca 1888 tamże) – cesarz niemiecki i król Prus. Panował jedynie 99 dni, od 9 marca do 15 czerwca 1888, wolnomularz. Zmarł na zapalenie płuc niedługo po wykonanej tracheotomii z powodu guza Ackermana krtani.

    W 1830 Mendelssohn napisał uwerturę koncertową Hebrydy, utwór popularny do dzisiaj. Inspiracją do niego były podróże do Szkocji, które odbył pod koniec lat 20. XIX wieku. Podobne źródło można wskazać w przypadku III Symfonii (Symfonia Szkocka), która była pisana z przerwami od 1830 do 1842 roku. W czasie swego życia Mendelssohn często podróżował po Europie; wizyta we Włoszech zainspirowała jedno z jego najbardziej znanych dzieł, IV Symfonię, której ostateczna wersja została ukończona w 1834 r. W sumie Mendelssohn skomponował pięć symfonii, a także m.in. dwa koncerty fortepianowe – g-moll (1831) i d-moll oraz słynny koncert skrzypcowy e-moll, który dzisiaj jest uważany za żelazny repertuar młodych skrzypków.

    Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.V Symfonia d-moll, op. 107, nazywana Symfonią "Reformacyjną", została skomponowana przez Feliksa Mendelssohna w 1830 roku, z okazji trzechsetnej rocznicy napisania przez Filipa Melanchtona Wyznania augsburskiego, która ustanowiła doktrynę luteranizmu i była doniosłym dokumentem reformacji.

    Oprócz muzyki symfonicznej Mendelssohn komponował również muzykę kameralną. Do tego nurtu twórczości należy oktet smyczkowy z 1825, kwartety smyczkowe, trio fortepianowe oraz solowa muzyka fortepianowa (Pieśni bez słów).

    W twórczości kompozytora nie brakuje też muzyki religijnej – części mszalnych, kantat, chorałów, a wśród nich duże formy wokalno-instrumentalne – oratoria Święty Paweł z 1836 i Eliasz 1846. Widoczny w nich jest duży wpływ twórczości Bacha. Zresztą Mendelssohnowi muzyka Bacha zawdzięcza swój wielki powrót na sceny koncertowe, ponieważ do tego czasu pozostawała ona praktycznie nieznana szerszej publiczności. Wielkim sukcesem stało się wykonanie w 1829 pod kierunkiem Mendelssohna Pasji według św. Mateusza Bacha; było to pierwsze wykonanie tego utworu od śmierci kompozytora.

    Koncert skrzypcowy – utwór muzyczny na skrzypce (czasem na dwoje lub więcej skrzypiec) i zespół orkiestralny (kameralny lub symfoniczny). Jako solowa forma instrumentalna, koncert skrzypcowy został zapoczątkowany przez Giovanniego Battistę Bononciniego (1677). Następnie chętnie podjęty i rozwijany w warstwie wirtuozowskiej przez takich kompozytorów jak Antonio Vivaldi, Francesco Maria Veracini, Giuseppe Tartini, Pietro Locatelli.Lipsk (niem. Leipzig; górnołuż. Lipsk; czes. Lipsko; łac. Lipsia) – miasto na prawach powiatu, najliczniejszy ośrodek Saksonii i drugi, po Berlinie, Niemiec wschodnich. Miasto należy do aglomeracji Lipsk-Halle, która liczy ok. 996 100 mieszkańców (2009).

    Osiągnięcia kompozytorskie Mendelssohna dotyczą przede wszystkim formy. Należy do nich między innymi stworzenie romantycznego typu koncertu, innego niż w stylu brillant – z 3 częściami wykonywanymi bez przerw, bez ekspozycji orkiestry i wirtuozowskiej kadencji solisty. Jego Pieśni bez słów są wzorem romantycznej liryki instrumentalnej.

    Hamburg (łac. Hammonia; dolnoniem. Hamborg [ˈhaˑmbɔːχ]), właściwie Wolne i Hanzeatyckie Miasto Hamburg (niem. Freie und Hansestadt Hamburg) – miasto w północnych Niemczech na prawach kraju związkowego niedaleko ujścia Łaby do Morza Północnego. Wolne miasto i zarazem związkowy kraj niemiecki (pow. 755 km², ludność 1,74 mln – drugie po Berlinie). Największy port morski kraju (75 mln ton przeładunku), wielki ośrodek przemysłowy (statki, elektrotechnika, przetwórstwo ropy, przemysł spożywczy) i finansowy. W 2011 roku miasto to otrzymało tytuł Europejskiej Stolicy Czystości.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

    Mendelssohn pod koniec życia był chory, prawdopodobnie śmierć jego siostry Fanny w maju 1847 przyczyniła się również do rozwoju depresji. Felix Mendelssohn zmarł w wieku 38 lat.

    Pierwsze wykonanie Marsza Weselnego odbyło się na ślubie Dorothy Carew i Toma Daniela w kościele św. Piotra w Tiverton 2 czerwca 1847. Już po jego śmierci w kaplicy królewskiej St. James's Palace w Londynie podczas ślubu księżnej Wiktorii Koburg (najstarszej córki królowej Wiktorii) z księciem Fryderykiem Hohenzollernem (późniejszym cesarzem Niemiec) po raz pierwszy na ślubie pary królewskiej, 25 stycznia 1858, wykonano znany Marsz Weselny Mendelssohna. Wyboru utworu dokonała panna młoda.

    Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.Forma muzyczna to ogólna budowa utworu muzycznego, efekt współdziałania elementów dzieła muzycznego. Jest to środek realizacji wyrazu emocjonalnego dzieła muzycznego, za pomocą technik kompozytorskich. Każdy utwór, będąc dziełem niepowtarzalnym, pozostaje w różnym stosunku do formy, a w wielu utworach schematy formalne krzyżują się ze sobą (np. forma pieśni z rondem). Każdy twór kojarzony z daną formą jest nierozerwalnie związany z konkretnym środkiem wykonawczym (obsadą).
    Grób Mendelssohna

    Wybrane kompozycje[ | edytuj kod]

    Religijne utwory wokalno-instrumentalne
  • Magnificat (1822)
  • Christe, du Lamm Gottes (1827) – kantata chorałowa na chór i orkiestrę
  • Te Deum D dur (1826) – na 2 głosy solo, 2 chóry i b.c.
  • Tu es Petrus op. 111 (1827) – na chór i orkiestrę
  • Jesu, meine Freude (1828) – kantata chorałowa na 2 chóry i orkiestrę
  • Wer nur den lieben Gott lässt walten (1829) – kantata chorałowa na głos solo, chór i orkiestrę
  • O Haupt voll Blut und Wunden (1830) – kantata chorałowa na bas solo, chór i orkiestrę
  • Vom Himmel hoch (1830) – kantata chorałowa na sopran i baryton solo, chór i orkiestrę
  • Nicht unserm Namen, Herr (Psalm 115) op. 31 (1830) – na sopran, tenor i baryton solo, chór i orkiestrę
  • 3 Motety łacińskie op. 39 (1830) – na 3-głosowy chór żeński i organy
  • Wir glauben all' an einen Gott (1831) – kantata chorałowa na chór i orkiestrę
  • Ach Gott, vom Himmel sieh' darein (1832) – kantata chorałowa na chór i orkiestrę
  • Te Deum A dur (1832) – na sopran, alt, tenor i bas solo, chór i organy
  • Responsorium et Hymnus op. 121 (1833) – na tenor solo, chór męski, wiolonczelę i organy
  • Paulus (św. Paweł) op. 36 (1836) – ortorium
  • Wie der Hirsch schreit nach frischem Wasser (Psalm 42) op. 42 (1837) – na sopran, 2 tenory, 2 basy, organy i orkiestrę
  • Kommt, laßt uns anbeten (Psalm 95) op. 46 (1838) – na 2 soprany, tenor, bas, chór i orkiestrę
  • Da Israel aus Ägypten zog (Psalm 114) op. 51 (1839) – na 2 chóry i orkiestrę
  • 3 Hymny op. 96 (1842) – na głosy solowe, chór i orkiestrę
  • Salve Regina (1842) – na sopran i smyczki
  • Singet dem Herrn ein neues Lied (Psalm 98) op. 91 (1843) – na 2 chóry, organy i orkiestrę
  • 3 Psalmy op. 78 (1844) – na 3 chóry
  • Lauda Sion op. 73 (1846) – na sopran, alt, tenor, bas, chór i orkiestrę
  • 5 Motetów op. 79 (1846) na chór
  • Die Deutsche Liturgie (1846) – na 2 chóry
  • Elijah (Eliasz) op. 70 – oratorium
  • Christus (Erde, Hölle und Himmel) op. 97 – oratorium (nieukończone)
  • Orkiestrowe
  • I Symfonia c-moll, op. 11 (1824)
  • II Symfonia B-dur „Pieśń pochwalna”, op. 52 (1840)
  • III Symfonia a-moll „Szkocka”, op. 56 (1830-1831/1842)
  • IV Symfonia A-dur „Włoska”, op. 90 (1833)
  • V Symfonia D-dur/d-moll „Reformacyjna”, op. 107 (1830)
  • Uwertura według Snu Nocy Letniej W. Szekspira Ein Sommernachtstraum
  • Marsz D-dur
  • Uwertura C-dur na ork.dętą
  • 2 koncerty fortepianowe g-moll, d-moll
  • 2 koncerty skrzypcowe e-moll, d-moll
  • 13 symfonii na orkiestrę smyczkową: I C-dur, II D-dur, III e-moll, IV c-moll, V B-dur, VI Es-dur, VII d-moll, VIII D-dur, IX C-dur, X h-moll, XI F-dur, XII g-moll, XIII c-moll
  • Ruy Blas, uwertura według V. Hugo
  • Hebrydy, uwertura koncertowa
  • Koncert podwójny d-moll na skrzypcowy i fortepianowy z towarzyszeniem orkiestry smyczkowej
  • Utwory kameralne
  • Kwartet smyczkowy nr 1 Es-dur, op. 12
  • Kwartet smyczkowy nr 2 a-moll, op. 13
  • Kwartet smyczkowy nr 3 d-moll, op. 44/1
  • Kwartet smyczkowy nr 4 e-moll, op. 44/2
  • Kwartet smyczkowy nr 5 Es-dur, op. 44/3
  • Kwartet smyczkowy nr 6 f-moll, op. 80
  • Kwartet fortepianowy d-moll
  • Kwartet fortepianowy c-moll
  • Kwartet fortepianowy f-moll
  • Kwartet fortepianowy h-moll
  • Trio fortepianowe c-moll
  • Trio fortepianowe d-moll
  • Fuga Es-Dur na kwartet smyczkowy
  • Utwory fortepianowe
  • 3 sonaty f-moll, a-moll, e-moll
  • Wariacje Es-dur
  • Variations sérieuses
  • Fantazja c-moll, fis-moll
  • Scherzo h-moll
  • Capriccio E-dur
  • Etiuda f-moll
  • Rondo capriccioso E-dur
  • 3 preludia B-dur, b-moll, D-dur
  • 3 fugi d-moll, d-moll, h-moll
  • 7 charakterstische Stucke
  • Utwory organowe
  • 6 sonat op. 65
  • 3 preludia i fugi op. 37
  • Pojedyncze utwory, m.in. Trzy fugi (1839), Allegro d-moll (1844), Andante D-dur (1844) czy wcześniejsze wersje części sonat z op. 65
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Rodzina Mendelssohn
  • Fanny Mendelssohn (ur. 14 listopada 1805, zm. 14 maja 1847) – kompozytorka i pianistka niemiecka, siostra Feliksa Mendelssohn-Bartholdy’ego.Dictionary of National Biography (DNB) – słownik biograficzny stanowiący standardowy punkt odniesienia w dziedzinie biografii znanych postaci brytyjskiej historii, publikowany od 1885. W 1996 Uniwersytet Londyński opublikował wolumin korekcji zebranych na podstawie Biuletynu Instytutu Badań Historycznych. Zaktualizowany Oxford Dictionary of National Biography (ODNB) został opublikowany 23 września 2004 jako 60-tomowe wydawnictwo i publikacja on-line.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    William Szekspir (ang. William Shakespeare; ur. prawdopodobnie 23 kwietnia 1564, data chrztu: 26 kwietnia 1564, w Stratford-upon-Avon, zm. 23 kwietnia/3 maja 1616, tamże) – angielski poeta, dramaturg, aktor. Powszechnie uważany za jednego z najwybitniejszych pisarzy literatury angielskiej oraz reformatorów teatru.
    Uwertura (fr. ouverture – otwarcie, rozpoczęcie; także intrada, entrée, w XVII wieku: symfonia, sinfonia) – niecykliczna instrumentalna forma muzyczna, najczęściej w formie sonatowej stanowiąca wstęp do opery, oratorium, baletu, kantaty lub innego większego dzieła muzycznego, lecz również dramatów teatralnych wykonywana przez orkiestrę.
    Wiktoria z rodu Welfów, właśc. Aleksandryna Wiktoria (ang. Alexandrina Victoria) (ur. 24 maja 1819 w Londynie, zm. 22 stycznia 1901 w Cowes na wyspie Wight) – królowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii przez 63 lata (od 20 czerwca 1837). Od 1 stycznia 1877 r. także cesarzowa Indii. Żona księcia Alberta Sachsen-Coburg-Gotha. Jej krewni i potomkowie zasiadali na tronach Grecji, Jugosławii, Rosji, Rumunii i Niemiec, a obecnie panują w Wielkiej Brytanii, Szwecji, Norwegii, Belgii, Danii i Hiszpanii.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    II Symfonia B-dur, op. 52, znana jako "Lobgesang" ("Hymny Chwały") – symfonia skomponowana przez Feliksa Mendelssohna. Napisana została w 1840 roku dla uczczenia czterechsetnej rocznicy wynalezienia druku.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.086 sek.