• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Feliks Oraczewski



    Podstrony: [1] 2 [3]
    Przeczytaj także...
    Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Towarzystwo do Ksiąg Elementarnych (1775-1792) – instytucja utworzona przez Komisję Edukacji Narodowej 10 lutego roku 1775 w Warszawie. Prowadziła swą działalność do 19 kwietnia roku 1792.
    Twórczość[ | edytuj kod]

    Ważniejsze dzieła i mowy[ | edytuj kod]

    1. Mowy... posła województwa krakowskiego. Pierwsza dnia 29 kwietnia miana. (Mowa druga dnia 10 maja miana. Mowa trzecia dnia 11 maja miana), brak miejsca wydania (1773); w czasie tegoż sejmu wyd. także osobno następujące mowy: z 21 września 1773; 22 i 28 stycznia (wraz z projektem), 6 maja, 1 i 3 października 1774 (wraz z projektem); fragm. mowy z 21 września 1773 przedr.: J. Lewicki w: Geneza Komisji Edukacji Narodowej, Warszawa 1923 "Biblioteka Filomacka" nr 7; S. Tync w: Komisja Edukacji Narodowej. Wybór źródeł, Wrocław (1954) "Biblioteka Narodowa" seria I, nr 126
    2. Wiersze ogł. w "Zabawach Przyjemnych i Pożytecznych" 1774-1775 (Myśl przyjaciela na dzień urodzenia J. Wielmożnego Potockiego, pisarza litewskiego, 28 lutego 1774; 1774 t. 9 cz. 1; Święto natury. Z okoliczności imienin J. O. Kscia Jmci A. Czartoryskiego; 1775 t. 11 cz. 1; O słodyczach przyjaźni. Do przyjaciela; 1775 t. 11 cz. 1)
    3. Pieniacz. Komedia w 3 aktach, wyst. Warszawa 13 lutego 1775, wyd. Warszawa 1775, (z przedmową: Do dam polskich; autorstwo na podst. współczesnej adnotacji ustalił L. Bernacki)
    4. Relacja z poselstwa odprawionego na Sejmie Ekstraordynaryjnym Warszawskim, zaczętym w roku 1771, a skończonym w roku 1776, ... na sejmiku poselskim z roku 1776, dnia 15 Julii uczyniona... w Proszowicach, brak miejsca wydania (1776)
    5. Zwycięstwo pod Orszą. Tragedia (tekst niezachowany, powst. i wystawiona przed rokiem 1777), (dwuwiersz z aktu II użyty jako motto dzieła M. J. Mniszcha: Kazimierz Wielki, Warszawa 1777)
    6. Polak cudzoziemiec w Warszawie. Komedia w 3 aktach, wyst. i wydany Warszawa 1778; odpis w rękopisie Ossolineum (Zbiory Pawlikowskich, sygn. 50); hipotezę o autorstwie Oraczewskiego wysunęła Z. Wołoszyńska
    7. Zabawy, czyli życie bez celu. Komedia we 3 aktach, wyst. Warszawa 1779, wyd. Warszawa 1780; wyd. następne oprac. Z. Wołoszyńska w: Komedia obyczajowa warszawska t. 1, Warszawa 1960 "Teatr Polskiego Oświecenia"; odpis w rękopisie Ossolineum, sygn. 11250/I
    8. Zdanie... przed podaniem kandydatów od laski w Proszowicach na sejmiku dnia 19 sierpnia roku 1782 słyszane (Kraków 1782)
    9. Rywale, czyli capstrzyk w Krakowie. Opera w 2 aktach z muzyką p. (W.) Zagórskiego, Kraków 1786, (wyd. anonimowe, hipotezę o autorstwie Oraczewskiego wysunął Z. Raszewski)
    10. Mowa w dzień rozpoczęcia wizyty Szkoły Głównej Koronnej na sesji dnia 19 maja roku 1786... miana, Kraków (1786)
    11. Mowa przy objęciu rządów Stanu Akademickiego w Koronie dnia 3 października roku 1786... miana, Kraków (1786)
    12. Feliks z Przybysławic Oraczewski... (Ordynacja Sądów Rektorskich Szkoły Głównej Koronnej). Działo się w Krakowie roku 1786 dnia 3 października, (Kraków 1786)
    13. Powitanie... Stanisława Augusta... imieniem Akademii Krakowskiej... 1787 dnia 17 czerwca, brak miejsca wydania (1787); także Warszawa (1787); druk. wraz z "Odpowiedzią Jego Królewskiej Mci"
    14. Projekt Związku Filantropów, uwieczniający w Krakowskim Województwie pamięć bytności Stanisława Augusta... (Kraków 1787), przedr. "Pamiętnik Historyczno-Polityczny" 1787, t. 4, cz. 10, s. 924-941; pierwodruk zawierał także: Obwieszczenie powtórne; obie pozycje przedr. K. Zathey, "Ze skarbca kultury" 1952, nr 1
    15. Mowa na inauguracji Departamentu Regencji Kandydatów 29 stycznia 1788, ogł. w: Porządek materii z nauk moralnych..., Kraków 1788, przedr. J. Leniek w: Kandydaci stanu akademickiego..., Tarnopol 1891
    16. List do przyjaciela z Warszawy, brak miejsca wydania (około roku 1789); autorstwo domniemane: na Oraczewskiego wskazał F. Bentkowski, a za nim także Estreicher XXIII (1910) 386
    17. Uwagi z przyczyny Zakusu nad zaciekami Wszechnicy Krakowskiej, brak miejsca wydania (1789), fragmenty przedr. Z. Florczak, L. Pszczołowska w: Ludzie Oświecenia o języku i stylu t. 1, Warszawa 1958; druk anonimowy; autorstwo Oraczewskiego lub M. Fijałkowskiego(?) według domniemania M. Chamcówny.

    Niektóre pisma Oraczewskiego ukazały się w czasopismach i książkach: "Pamiętnik Historyczno-Polityczny" (Listy z Paryża względem jednego osobliwszego wynalazku; 1783, t. 2, cz. 9, s. 319-329), "Pamiętnik Warszawski" (Pieśń, inc.: Na dolinie przy olszynie...; t. 12, 1818, s. 222-224), S. Tomkiewicz: Z wieku Stanisława Augusta t. 2, Kraków 1882, s. 74-75 (fragm. wiersza: Powrót do zdrowia Sylwii).

    12 sierpnia jest 224. (w latach przestępnych 225.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 141 dni. Przybysławice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zielonki. Powierzchnia sołectwa wynosi 222,24 ha.

    Wiele jego wierszy znajdowało się w nieistniejącym obecnie rękopisie Biblioteki Narodowej Litteraria 262-M (zobacz Biblioteka Narodowa w Warszawie. Rękopisy, nabytki, dary, zeszyt 2, Warszawa 1935). W rękopisie Ossolineum, sygn. 780/II, k. 438, znajduje się wiersz: Z okoliczności promocji J. WW. Hetmanów (Niepochlebne, nieskore pióro do wielbienia...).

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Zgromadzenie Przyjaciół Konstytucji Rządowej pełna nazwa "Zgromadzenie Przyjaciół Konstytucji Rządowej Fiat Lux (łac. "niech stanie się światłość"; zwane też Klubem Przyjaciół Konstytucji) – polskie stronnictwo polityczne będące równocześnie klubem parlamentarnym, założone 10 maja 1791 (na zebraniu u marszałka sejmu Stanisława Małachowskiego) , którego celem było podtrzymywanie uchwalonej kilka dni wcześniej Konstytucji 3 maja i dbanie o nienaruszanie jej postanowień. Doprowadziło do przyjęcia przez Sejm Czteroletni wielu ustaw szczegółowych, sankcjonujących przeprowadzoną zmianę ustroju Rzeczypospolitej.

    Listy i materiały[ | edytuj kod]

    1. Do S. K. Potockiego z zbiorze korespondencji z lat 1771-1777, rękopis: Archiwum Główne Akt Dawnych (Archiwum Wilanowskie, sygn. 260)
    2. Do Stanisława Augusta 6 listów z Krakowa (czerwiec 1774 - styczeń 1778), rękopis: Biblioteka Czartoryskich, sygn. 679 – 2 listy: z Krakowa (3 lutego 1778), z Wrocławia (15 lutego 1791), rękopis jak wyżej sygn. 735 – 32 listy z Krakowa, Wiednia i Paryża (sierpień 1780 - czerwiec 1784), rękopis jak wyżej sygn. 678 – list z 15 maja 1783, rękopis jak wyżej sygn. 674 – 5 listów z Paryża, Krakowa i Warszawy (styczeń 1784 - styczeń 1791), rękopis jak wyżej sygn. 729 – list z Krakowa z 27 października 1784, rękopis jak wyżej sygn. 698 – 3 listy z Krakowa (sierpień 1787 - wrzesień 1789), rękopis jak wyżej sygn. 700 – 3 listy z Krakowa (styczeń - maj 1788), rękopis jak wyżej sygn. 723 – 2 listy z Krakowa(?) brak daty (prawdopodobnie z drugiej połowy roku 1790) i z Warszawy z 3 grudnia 1790, rękopis jak wyżej sygn. 926 – 126 listów z Paryża, Szwajcarii, Monachium i Wiednia, z lat 1791-1794, rękopis: Archiwum Główne Akt Dawnych (Zbiór Popielów, sygn. 418) – list z Wiednia(?) z 8 kwietnia 1795; list nieznany, wzmianka o nim w liście Stanisława Augusta do E. Grabowskiej z 27 kwietnia 1795, rękopis: Biblioteka Czartoryskich, sygn. 3157
    3. Do I. Potockiego w zbiorze korespondencji z lat 1783-1784, rękopis: Archiwum Główne Akt Dawnych (Archiwum Wilanowskie, sygn. 279 b, t. 2) – w zbiorze korespondencji z lat 1786-1788, rękopis jak wyżej sygn. 279 b, t. 4; list z 28 grudnia 1788 ogł. M. Skorzepianka: F. Oraczewski. Rektor Krakowskiej Szkoły Głównej, Kraków 1935 "Biblioteka Krakowska" nr 84, s. 183-192 – w zbiorze z lat 1789-1790, rękopis jak wyżej sygn. 279 b, t. 5
    4. Do Jana Śniadeckiego z Krakowa z 12 lipca 1787, rękopis: Biblioteka Jagiellońska, sygn. 3131; ogł. M. Baliński: Pamiętniki o Janie Śniadeckim t. 2, Wilno 1865, s. 106-108 – list z Krakowa z 9 września 1787, znajdował się w Zbiorach Jaszuńskich I, s. 95-98; odpis L. Kamykowskiego w Bibliotece PAN Kraków, sygn. 2816
    5. Do J. Przybylskiego z lat 1788-1790, rękopis: Biblioteka Jagiellońska, sygn. 148, t. 2, 3
    6. Do Szkoły Głównej Koronnej z Paryża z 5 czerwca 1791, rękopis: Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego (Archiwum Senatu, sygn. 8)
    7. Do I. Czartoryskiej list bez daty (pisany po roku 1788), rękopis: Biblioteka Czartoryskich, sygn. III 1961 (podpis: Oraczewscy)
    8. Od Stanisława Augusta 3 listy (lipiec 1774 - sierpień 1779), rękopis: Biblioteka Czartoryskich, sygn. 679 – 19 listów (sierpień 1780 - czerwiec 1784), rękopis jak wyżej sygn. 678 – 4 listy (luty 1784 - czerwiec 1790), rękopis jak wyżej sygn. 729 – 4 listy (styczeń-maj 1788), rękopis jak wyżej sygn. 723 – 14 listów z lat 1791-1794, rękopis: Archiwum Główne Akt Dawnych (Zbiór Popielów, sygn. 418)
    9. Od H. Kołłątaja z 31 maja 1786, rękopis: Archiwum Główne Akt Dawnych (Metryka Litewska, dz. IX, t. 95)
    10. Od I. Lisieckiego z 12 lipca 1787, rękopis: Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, sygn. 3
    11. Od A. Badurskiego z 5 marca 1788, rękopis: Biblioteka Jagiellońska, sygn. 148, t. 2
    12. Od J. U. Niemcewicza z 7 września 1789, rękopis: Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, sygn. 6; ogł. L. Kamykowski, "Ruch Literacki" 1931 nr 8, s. 243-244
    13. Od M. Poniatowskiego z roku 1789, rękopis: Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego (Archiwum Senatu, sygn. 6)
    14. Wizyta Szkoły Głównej Koronnej przez... r. 1786, wyd. W. Seredyński w: Zapiski i dokumenta do dziejów instrukcji publicznej w Polsce, "Archiwum do Dziejów Literatury i Oświaty w Polsce" t. 3 (1884) i odb.
    15. Memoriał profesrów Szkoły Głównej Koronnej wniesiony do Komisji Edukacji Narodowej w sierpniu 1789 (przeciw Oraczewskiemu), wyd. S. Tync: Rządy Oraczewskiego w: Komisja Edukacji Narodowej. Wybór źródeł, Wrocław (1954) "Biblioteka Narodowa" seria I, nr 126.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Aleksandra Janiszewska, Tego roku w Paryżu. Korespondencja króla Stanisława Augusta z Feliksem Oraczewskim, 1782–1784Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie, Warszawa 2014.ISBN 978-83-64178-09-2.
  • Melanja Skorzepianka, Feliks Oraczewski, Kraków 1935
  • T. 5: Oświecenie. W: Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1967, s. 437-440.
  • Wolnomularstwo, inaczej masoneria lub sztuka królewska – międzynarodowy ruch, mający na celu duchowe doskonalenie jednostki i braterstwo ludzi różnych religii, narodowości i poglądów. Ruch ten charakteryzuje się istnieniem trójkątów masońskich, lóż wolnomularskich, obediencji oraz rozbudowanej symboliki i rytuałów. Masoneria to także zespół bractw o charakterze elitarnym i dyskretnym. Inną cechą wolnomularstwa są legendy i teorie spiskowe na jej temat. Nauka badająca historię wolnomularską i idee wolnomularskie nazywa się masonologią.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.


    Podstrony: [1] 2 [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kwartalnik Historyczny – najstarsze polskie czasopismo historyczno-humanistyczne założone we Lwowie w 1887 roku przez historyka Ksawerego Liskego. W latach 1946-1950 wydawane w Krakowie (roczniki 52/53-57) pod redakcją m.in. J. Dąbrowskiego, R. Grodeckiego, K. Lepszego. Po roku 1950 przeniesione do Warszawy, gdzie wydawane jest pod auspicjami Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk przez Wydawnictwo Naukowe Semper. Pismo publikuje artykuły o ściśle naukowym charakterze dotyczące historii średniowiecza, czasów nowożytnych i najnowszych (bez uwzględnienia starożytności).
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Order Świętego Stanisława Biskupa Męczennika – historyczny polski order ustanowiony 7 maja 1765 r. przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Odznaczenie było nadawane w: Rzeczypospolitej Obojga Narodów, Księstwie Warszawskim, Królestwie Polskim. Od 1831 r. włączone zostało do znaków zaszczytnych Cesarstwa Rosyjskiego. Po 1918 r. nie restytuowane przez władze II Rzeczypospolitej. Za jego kontynuatora uważany jest Order Odrodzenia Polski.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Stanisław Tync (ur. 1889, zm.1964) – polski historyk wychowania oraz pedagog, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego. Zajmował się dydaktyką języka polskiego. Był autorem 17 tomów czytanek dla szkół powszechnych oraz 14 przewodników metodycznych. Jako historyk interesował się przede wszystkim okresem renesansu i oświecenia.
    Paryż (fr. Paris) – stolica i największa aglomeracja Francji, położona w centrum Basenu Paryskiego, nad Sekwaną (La Seine). Miasto stanowi centrum polityczne, ekonomiczne i kulturalne kraju. Znajdują się tu liczne zabytki i atrakcje turystyczne, co powoduje, że Paryż jest co roku odwiedzany przez ok. 30 milionów turystów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.677 sek.