• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Federico Fellini



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Nowela (wł. „novella” – nowość) – krótki utwór literacki, pisany prozą, charakteryzujący się wyraźnie zarysowaną i sprawnie skrojoną akcją główną, mocno udramatyzowaną, która zmierza do punktu kulminacyjnego. Fabuła noweli jest zazwyczaj jednowątkowa, pozbawiona epizodów, rozbudowanych opisów przyrody oraz szczegółowej charakterystyki postaci. Jest to jedna z odmian epiki. Jej treść dotyczy pewnego zdarzenia, opartego na wyrazistym motywie, z pozoru nieistotnym (np. kamizelka, sokół), ale często nabierającym znaczeń symbolicznych. Niemiecki pisarz Paul Heyse określił ów motyw mianem „sokoła”. Stworzył on tzw. teorię sokoła, opartą na wnikliwej analizie noweli Giovanniego Boccaccia pt. „Sokół”.Bob Fosse (ur. 23 czerwca 1927 w Chicago, zm. 23 września 1987 w Waszyngtonie) – amerykański reżyser, choreograf, tancerz i aktor. Zdobywca Oscara za film Kabaret i Złotej Palmy za na poły autobiograficzny Cały ten zgiełk.
    Legenda i sława[ | edytuj kod]

    Fellini zyskał wcześnie legendarną sławę, uznany za jednego z artystów przełomowych dla sztuki filmowej, zwłaszcza jako autor Osiem i pół. Wymieniany był przez krytykę obok takich twórców jak Orson Welles, Bergman czy Antonioni ze względu na twórczy wkład do stylu dzieła filmowego i nowatorskie rozwiązania, zwłaszcza w zakresie kompozycji (swobodnej, eseistycznej, osnutej wokół motywu wędrówki) i „malarskiego” stosowania koloru. Cenili go inni reżyserzy, a Ingmar Bergman odwiedził go (wraz z aktorką Liv Ullmann) na planie Satyriconu, proponując wspólną realizację filmu o kobietach, do czego jednak nie doszło. Po głośnej premierze Satyriconu amerykańscy hipisi uznali go za „swego”. Jednak w późniejszych latach postawa Felliniego jako niezależnego artysty nie przystawała do gustu nowej, młodzieżowej widowni.

    Amarcord – włosko-francuska tragikomedia Federico Felliniego z 1973 roku. Jest nostalgicznym portretem Rimini, rodzinnej miejscowości reżysera, w latach 30. XX wieku. Nie ma jednolitej fabuły, jest zbiorem epizodów. Został nagrodzony Oscarem dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego w 1975 roku.Carlo Lizzani (ur. 3 kwietnia 1922 w Rzymie, zm. 5 października 2013 tamże) – włoski reżyser i scenarzysta filmowo-telewizyjny oraz aktor i producent filmowy.

    Doceniany był jako wizjoner (budujący bogate plastycznie obrazy świata wysnutego z wyobraźni), ale dostrzegany też jako myśliciel, którego filmy diagnozują rozkład duchowy kultury, a ukazują też (w duchu Junga, lecz i magicznej tradycji), że osoba ludzka może dostąpić ocalającej metamorfozy wewnętrznej. W takim estetycznym i filozoficznym kontekście interpretowane były najważniejsze jego filmy: La strada, Noce Cabirii, Słodkie życie, Osiem i pół, Giulietta i duchy, Satyricon, Rzym, Amarcord, Casanova, aż po – jak testament odczytany – Głos księżyca.

    Fred Astaire (właśc. Frederick Austerlitz) (ur. 10 maja 1899 w Omaha, zm. 22 czerwca 1987 w Los Angeles) - amerykański aktor, tancerz, wokalista.Shirley MacLaine, właściwie Shirley MacLean Beaty (ur. 24 kwietnia 1934 w Richmond w Wirginii) – amerykańska aktorka, piosenkarka, tancerka, pisarka i aktywistka społeczna, zdobywczyni Oscara, znana z wielu ról filmowych. Jest siostrą aktora i reżysera Warrena Beatty’ego (który zmienił nazwisko z Beaty na Beatty). W 1954 roku wyszła za mąż za Steve’a Parkera. Rozwiedli się w 1970 roku. Ma jedną córkę Stephanie (Sachi).

    Fellini, Antonioni, Pasolini i Visconti wymieniani byli jako najświetniejsi współtwórcy włoskiej sztuki filmowej.

    Paradoksalnie, mimo powszechnego uznania coraz trudniej zyskiwał wsparcie, które umożliwiłoby realizację kolejnych obrazów. Ostatnim jego filmem „kasowym” był Amarcord, a późniejsze, przy sporych kosztach produkcji, przynosiły producentom deficyt. Gorzko przeżył porażkę u publiczności Casanovy, którego uważał za swe najpełniejsze artystycznie dzieło. Schyłek życia Felliniego to bezskuteczne poszukiwania funduszy na Boską komedię, film osnuty wokół poematu Dantego.

    Kadr (lub klatka filmowa) − pojedyncza klatka błony filmowej bądź fotograficznej, objętej ramami pola naświetlanego przez aparat fotograficzny lub kamerę filmową, dzięki zwolnieniu migawki. Pojedynczy kadr jest uznawany za najmniejszą (statyczną) jednostkę budulca filmowego.Liv Johanne Ullmann (ur. 16 grudnia 1938 w Tokio) − norweska aktorka, reżyserka i scenarzystka filmowa. Jedna z muz szwedzkiego reżysera Ingmara Bergmana.

    Federico Fellini zmarł w roku otrzymania Oscara za całokształt twórczości (wskutek udaru mózgu). Niedługo po nim zmarła (na nowotwór płuca) jego żona, Giulietta Masina. Oboje pochowano w Rimini. Po latach (w 2003) w rodzinnym mieście reżysera utworzono poświęcone obojgu muzeum – przy via Clementini 2. Imię Felliniego nosi też międzynarodowy port lotniczy pod Rimini.

    Barilla - włoski koncern spożywczy, lider na rynku makaronów, gotowych sosów oraz ciasteczek we Włoszech. Należąca do koncernu marka Wasa jest ważnym producentem chrupkiego pieczywa.Autotematyzm – polski termin literaturoznawczy i krytycznoliteracki, utworzony przez Artura Sandauera i rozwijany oraz interpretowany przez innych badaczy. Określa sytuację, w której w utworze literackim zawarte są refleksje i uwagi na temat niego samego i jego powstawania. Zjawisko autotematyzmu występowało już w literaturze XIX wieku, a nasiliło się w wieku XX (szczególnie w latach 50. po pojawieniu się nurtu nowej powieści).

    Nawiązania[ | edytuj kod]

    Filmy Felliniego inspirowały innych reżyserów. W roku 1969 w Stanach Zjednoczonych powstał barwny film Słodka Charity (Sweet Charity) – musical oparty na scenariuszu Nocy Cabirii. Reżyserem był Bob Fosse. Muzykę skomponował Cy Coleman. Rolę główną zagrała Shirley MacLaine. Film ponawia pierwotną opowieść o dziecięco dobrej prostytutce.

    Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Dokument – w uogólnionej definicji rzeczowe świadectwo jakiegoś zjawiska sporządzone w formie właściwej dla danego czasu i miejsca.

    W 1982 na Broadwayu na podstawie zrealizowano musical Dziewięć, gdzie rolę Guido zagrał Antonio Banderas. Później w 2010 roku wszedł on na ekrany kin. Reżyserem jest Rob Marshall, a w obsadzie znaleźli się Judi Dench, Nicole Kidman, Penélope Cruz oraz Kate Hudson.

    W 1997 roku w polskim filmie Sztos Synek w rozmowie z Erykiem odwołuje się do filmu Niebieski ptak, porównując ich obecną sytuację, do akcji filmu Felliniego.

    Peter Greenaway (ur. 5 kwietnia 1942 w Newport, Walia) – brytyjski reżyser i scenarzysta, jeden z najbardziej kontrowersyjnych twórców filmowych ostatnich lat. Z wykształcenia malarz.Sztos – polska komedia sensacyjna w reżyserii Olafa Lubaszenki, wyprodukowana w 1997. Część scen kręcona była w plenerach Pułtuska.

    W 1999 Peter Greenaway zrealizował barwny film 8 i pół kobiety. Owładnięci obsesjami seksualnymi jego bohaterowie – ojciec i syn – zakładają prywatny dom publiczny. Przedtem oglądają na wideo arcydzieło Felliniego (do którego Greenaway nawiązał też w tytule), traktując je jako zapis erotycznych obsesji.

    Filmografia[ | edytuj kod]

    Wszystkie filmy, które reżyserował Federico Fellini. Tytuły filmów konsekwentnie przetłumaczono na język polski. W nawiasie podano autorski tytuł oryginalny oraz czas trwania filmu. Jeżeli w polskiej dystrybucji kinowej lub opracowaniach krytycznych film funkcjonował pod zdeformowanym tytułem polskim lub pod tytułem oryginalnym, zaznaczono to. Jeżeli nie zaznaczono inaczej, muzykę do filmu skomponował Nino Rota. Filmy uporządkowano według roku premiery.

    Kicz (z niem. Kitsch - lichota, tandeta, bubel) – utwór o miernej wartości, schlebiający popularnym gustom, który w opinii krytyków sztuki i innych artystów nie posiada wartości artystycznej.Biblioteka Narodowa Korei – biblioteka narodowa Korei Południowej znajdująca się w Seulu. Powstała w 1945 roku. Jej zbiory liczą ponad 11 milionów woluminów (2018), w tym ponad milion zagranicznych książek.
  • 1950: Światła variété (Luci del varietà, 100 min) – współreżyser: Alberto Lattuada; scenariusz: Federico Fellini, Alberto Lattuada, Tullio Pinelli, Ennio Flaiano; zdjęcia: Otello Martelli; scenografia: Aldo Buzzi; muzyka: Felice Lattuada; wśród aktorów żona reżysera Giulietta Masina (jako Melina)
  • 1952: Biały szejk (Lo sceicco bianco, 85 min) – pierwszy film samodzielny; wśród aktorów żona reżysera Giulietta Masina (w epizodzie – jako prostytutka Cabiria); scenariusz: Federico Fellini, Michelangelo Antonioni, Tullio Pinelli, Ennio Flaiano; zdjęcia: Arturo Gallea; scenografia: Federico Fellini, początek współpracy z kompozytorem Nino Rotą
  • 1953: Wałkonie (I vitelloni, 103 min) – tytuł dosłownie znaczy 'Cielęta', w polskich kinach film pokazywano pod nieautorskim tytułem; scenariusz: Federico Fellini, Ennio Flaiano, Tullio Pinelli; zdjęcia: Carlo Carlini, Luciano Trasatti, Otello Martelli; scenografia: Marco Chiari; wśród aktorów Alberto Sordi; Srebrny Lew na 14. MFF w Wenecji
  • 1953: Biuro matrymonialne (Un agenzia matrimoniale, 32 min) – nowela dokumentalna w filmowej składance (antologii) Miłość w mieście (L'amore in città); scenariusz: Federico Fellini, Tullio Pinelli; zdjęcia: Gianni Di Venanzo; scenografia: Gianni Polidoro; muzyka: Mario Nascimbene; występują amatorzy; reżyserzy pozostałych epizodów: Michelangelo Antonioni, Alberto Lattuada, Carlo Lizzani, Dino Risi, Cesare Zavattini
  • 1954: La strada (94 min) – tytuł znaczy Na drodze; w polskich kinach film wyświetlany był pod tytułem oryginalnym, także w polskich opracowaniach filmoznawczych tytuł filmu nie jest tłumaczony; scenariusz: Federico Fellini, Tullio Pinelli, Ennio Flaiano; zdjęcia: Otello Martelli; scenografia: Mario Ravasco; w rolach głównych: Giulietta Masina (Gelsomina) i Anthony Quinn (Zampano); Oscar dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego, Srebrny Lew na 15. MFF w Wenecji
  • 1955: Niebieski ptak (Il bidone, 104 min) – tytuł dosłownie znaczy 'Bańka [na benzynę]', w Polsce film znany pod nieautorskim tytułem; scenariusz: Federico Fellini, Ennio Flaiano, Tullio Pinelli; zdjęcia: Otello Martelli; scenografia: Dario Cecchi; wśród aktorów Giulietta Masina
  • 1957: Noce Cabirii (Le notti di Cabiria, 110 min) – scenariusz: Federico Fellini, Ennio Flaiano, Tullio Pinelli, Pier Paolo Pasolini; zdjęcia: Aldo Tonti, Otello Martelli; szkice scenograficzne (postać i kostiumy tytułowej bohaterki): Federico Fellini; scenografia: Piero Gherardi; w roli głównej Giulietta Masina (rzymska prostytutka Cabiria); Oscar dla najlepszego filmu zagranicznego
  • 1960: Słodkie życie (La dolce vita, 174 min) – najdłuższy film Felliniego, obok Casanovy) – scenariusz: Federico Fellini, Ennio Flaiano, Tullio Pinelli, Brunello Rondi; zdjęcia: Otello Martelli; scenografia: Piero Gherardi; w rolach głównych Marcello Mastroianni (dziennikarz) i Anita Ekberg (aktorka Sylvia); Złota Palma na 13. MFF w Cannes i Oscar za najlepsze kostiumy (Piero Gherardi)
  • 1962: nowela Kuszenie doktora Antoniego (Le tentazioni del dottor Antonio, 60 min) w filmowej składance trzech reżyserów pt. Boccaccio ’70 – pierwszy film barwny Felliniego; scenariusz: Federico Fellini, Ennio Flaiano, Tullio Pinelli; zdjęcia: Otello Martelli; scenografia: Piero Zuffi; wśród aktorów Anita Ekberg; reżyserzy pozostałych nowel: Mario Monicelli, Vittorio De Sica, Luchino Visconti
  • 1963: Osiem i pół (Otto e mezzo, 138 min) – ostatni film czarno-biały Felliniego; scenariusz: Federico Fellini, Ennio Flaiano, Tullio Pinelli, Brunello Rondi; zdjęcia: Gianni Di Venanzo; scenografia: Piero Gherardi; w rolach głównych Marcello Mastroianni (reżyser filmowy Guido), Anouk Aimée (jego żona), Sandra Milo (jego kochanka); w epizodzie Claudia Cardinale (pracownica uzdrowiska); Oscar dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego oraz za najlepsze kostiumy (Piero Gherardi)
  • 1965: Giulietta i duchy (Giulietta degli spiriti, dosł. Giulietta od duchów 145 min) – pierwszy pełnometrażowy film barwny Felliniego; scenariusz: Federico Fellini, Ennio Flaiano, Tullio Pinelli, Brunello Rondi; zdjęcia: Gianni Di Venanzo; scenografia: Piero Gherardi i in.; w roli tytułowej Giulietta Masina, obok niej Sandra Milo (zmysłowa sąsiadka Suzy)
  • 1968: nowela Toby Dammit (37 min) w filmowej składance trzech reżyserów: Trzy kroki w szaleństwo (Tre passi nei delirio) (całość wyświetlana w niektórych krajach pod tytułem Opowieści nadzwyczajne [Histoires extraordinaires]) – swobodna adaptacja opowiadania Edgara Allana Poe Nie zakładaj się z diabłem o swą głowę; scenariusz: Federico Fellini, Bernardino Zapponi; zdjęcia: Giuseppe Rotunno; scenografia: Piero Tosi; w roli głównej Terence Stamp; reżyserzy pozostałych nowel w filmie: Louis Malle, Roger Vadim
  • 1969: Satyricon (Fellini-Satyricon, 138 min) – swobodna adaptacja powieści Petroniusza; scenariusz: Federico Fellini, Bernardino Zapponi; zdjęcia: Giuseppe Rotunno; szkice scenograficzne: Federico Fellini; scenografia: Danilo Donati, Luigi Scaccianoce; muzyka: Nino Rota, liczne cytaty z muzyki ludowej (afrykańska i tybetańska); grają amatorzy; w epizodzie aktorka zawodowa Lucia Bosé (jako rzymska matrona)
  • 1969: Notatnik reżysera (Federico Fellini: A director's note-book, 60 min) – film dokumentalny: autoportret Felliniego; scenariusz: Federico Fellini; zdjęcia: Pasqualino De Santis; przed kamerą, obok Felliniego, m.in.: Giulietta Masina, Marcello Mastroianni
  • 1970: Klauni (I clowns, 93 min) – film dokumentalny; scenariusz: Federico Fellini, Bernardino Zapponi; zdjęcia: Dario Di Palma; scenografia: Danilo Donati; występują włoscy klauni cyrkowi, obok nich Anita Ekberg
  • 1972: Rzym (Fellini-Roma, 119 min) – scenariusz: Federico Fellini, Bernardino Zapponi; zdjęcia: Giuseppe Rotunno; scenografia: Danilo Donati; w jednym z epizodów legendarna Anna Magnani, przedostatni raz na planie, wkrótce przed śmiercią, grająca samą siebie
  • 1974: Amarcord (123 min) – tytuł znaczy w dialekcie rzymskim: 'Pamiętam'; scenariusz: Federico Fellini, Tonino Guerra; zdjęcia: Giuseppe Rotunno; szkice scenograficzne: Federico Fellini; scenografia: Danilo Donati; Oscar za najlepszy film zagraniczny
  • 1976: Casanova (Il Casanova di Federico Fellini, 163 min – najdłuższy film Felliniego, obok Słodkiego życia) – swobodna adaptacja pamiętników Giacomo Casanovy; scenariusz: Federico Fellini, Bernardino Zapponi; zdjęcia: Giuseppe Rotunno; szkice scenograficzne i koncepcja scenografii: Federico Fellini; scenografia: Danilo Donati; projekt latarni magicznej: Roland Topor; malowidła: Rinaldo i Giuliano Gelemg; freski: Mario Fallani; w roli tytułowej Donald Sutherland; muzyka: Nino Rota, a w epizodzie niemieckim obszerny cytat z opery Richarda Wagnera Śpiewacy norymberscy; Oscar za najlepsze kostiumy (Danilo Donati)
  • 1979: Próba orkiestry (Prova d'orchestra, 72 min) – scenariusz: Federico Fellini, Brunello Rondi; zdjęcia: Giuseppe Rotunno; scenografia: Dante Ferretti; ostatni film powstały we współpracy z kompozytorem Nino Rotą (ilustracją muzyczną filmu jest jego suita)
  • 1981: Miasto kobiet (La città delle donne, 140 min) – scenariusz: Federico Fellini, Bernardino Zapponi, Brunello Rondi; zdjęcia: Giuseppe Rotunno; scenografia: Dante Ferretti; w roli głównej Marcello Mastroianni (Snaporaz), obok niego polska aktorka Anna Prucnal (jego żona Elena); muzyka: Luis Bacalov
  • 1983: A statek płynie (E la nave va, 132 min) – pierwsze i ostatnie sekwencje czarno-białe oraz imitujące nieme kino; scenariusz: Federico Fellini, Tonino Guerra; zdjęcia: Giuseppe Rotunno; scenografia: Dante Ferretti; muzyka: Gianfranco Plenizo; liczne cytaty muzyczne, m.in. z następujących kompozytorów: Verdi (opery Aida, Traviata, Moc przeznaczenia), Saint-Saëns (Łabędź z Karnawału zwierząt), Schubert (Moments musicaux); występuje m.in. choreografka Pina Bausch (w roli aktorskiej: jako księżniczka)
  • 1986: Ginger i Fred (Ginger e Fred, 125 min) – scenariusz: Federico Fellini, Tonino Guerra; zdjęcia: Tonino Delli Colli, Ennio Guarnieri; scenografia: Dante Ferretti; w rolach głównych Giulietta Masina oraz Marcello Mastroianni; tytuł jest nawiązaniem do amerykańskich aktorów Ginger Rogers i Freda Astaire’a, których naśladują, występując na scenie, bohaterowie filmu; muzyka: Nicola Piovani
  • 1987: Wywiad (Intervista, 113 min) – scenariusz: Federico Fellini, Gianfranco Angelucci; zdjęcia: Tonino Delli Colli; występują Marcello Mastroianni oraz Anita Ekberg, „grając” samych siebie; film dokumentalny; muzyka: Nicola Piovani
  • 1990: Głos księżyca (La voce della luna, 118 min) – scenariusz: Federico Fellini, Tullio Pinelli, Ermanno Cavazzoni; zdjęcia: Tonino Delli Colli; w roli głównej Roberto Benigni; muzyka: Nicola Piovani
  • Reklamy telewizyjne[ | edytuj kod]

  • 1984: „Oh, che bel paesaggio!” – Campari
  • 1984: „Alta Societa” – Barilla
  • 1991/1992: „Che Brutte Notti” – seria trzech reklam dla Banca di Roma
  • Antoni Czyż (ur. 10 listopada 1955 w Warszawie) - prof. nadzw. dr hab., polski literaturoznawca (historyk literatury) i historyk idei, także historyk duchowości (zwłaszcza mistycznej), edytor i filmoznawca.Słodkie życie (La Dolce vita) - film z 1960 roku w reżyserii Federica Felliniego. Opowiada o tygodniu z życia niezbyt aktywnego dziennikarza w Rzymie i poszukiwaniu przez niego szczęścia i miłości, bezskutecznie. Film uważany jest powszechnie za jedno z największych osiągnięć światowego kina. Dla Felliniego oznaczał przejście od wcześniejszych obrazów neorealistycznych do późniejszych artystycznych.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    Lucia Bosé, właśc. Lucia Borloni (ur. 28 stycznia 1931 w Mediolanie) – włoska aktorka, najbardziej znana z filmów okresu włoskiego neorealizmu z początku lat 50. XX w.
    Tonino Delli Colli (ur. 20 listopada 1922 w Rzymie; zm. 16 sierpnia 2005 tamże) – włoski operator filmowy. W czasie swojej długoletniej kariery współpracował z takimi reżyserami jak Pier Paolo Pasolini, Federico Fellini, Louis Malle, Sergio Leone i Roman Polański. Ostatnim filmem, przy którym pracował, było Życie jest piękne (1997) Roberto Benigniiego. Czterokrotny laureat nagrody David di Donatello za najlepszy zdjęcia.
    Skecz (ang. sketch comedy) – kabaretowy lub estradowy krótki utwór sceniczny (literacki), stworzony w celu wywołania śmiechu u widzów. Oparty na żywym dialogu i komicznych sytuacjach. Cechą charakterystyczną skeczu jest zaskakująca puenta, podobnie jak w dowcipie. Niekiedy jednakże puenta staje się zbyteczna, jeżeli treść lub aktorstwo wywołuje zamierzony efekt rozbawienia publiczności.
    IMDb.com (The Internet Movie Database) – największa na świecie internetowa baza danych na temat filmów i ludzi z nim związanych. Zawiera informacje o aktorach, reżyserach, scenarzystach, producentach, montażystach, operatorach, muzykach itd. Informacje nie ograniczają się do kinematografii amerykańskiej.
    Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie.
    Magnum opus, opus magnum (łac. wielkie dzieło) - fraza oznaczająca najwybitniejsze, najbardziej znaczące dzieło w dorobku artysty.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.306 sek.