• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Federacja Rosyjska



    Podstrony: [1] [2] [3] [4] 5 [6] [7] [8]
    Przeczytaj także...
    Zwierciadło (ros. Зеркало) - radziecki dramat psychologiczny z 1974 roku. Jedno z najważniejszych dzieł rosyjskiego reżysera Andrieja Tarkowskiego.Wszechrosyjski Państwowy Uniwersytet Kinematografii im. S.A. Gierasimowa (WGIK, dawniej Wszechzwiązkowy Państwowy Instytut Kinematografii) ros. федеральное государственное образовательное учереждение высшего послевузовского профессионального образования "Всероссийский государственный университет кинематографии им. С.А. Герасимова" (ВГИК) – rosyjska uczelnia filmowa, kształcąca reżyserów, operatorów, aktorów i scenografów filmowych.
    Oświata[]

    Rosja należy do krajów o najmniejszym odsetku analfabetów na świecie (0,6%). W Rosji działają obecnie 1304 uczelnie (685 szkoły państwowe i 619 szkoły prywatne) i 48 państwowych uniwersytetów. W latach 2003–2004 liczba uczniów szkół wyższych wyniosła 5 947 500 (5 228 700 uczniów szkół państwowych i 718 800 uczniów szkół prywatnych). W rezultacie silnego nacisku państwa na promowanie nauk ścisłych oraz technologii w edukacji, matematyka, fizyka, chemia, medycyna, lotnictwo oraz astronautyka są w Rosji najlepiej rozwiniętymi dziedzinami nauki. Konstytucja Rosji gwarantuje obywatelom bezpłatny dostęp do edukacji.

    Układ Warszawski (oficjalna nazwa: Układ o Przyjaźni, Współpracy i Pomocy Wzajemnej ang. Warsaw Pact ros. Договор о дружбе, сотрудничестве и взаимной помощи) – sojusz polityczno-wojskowy państw tzw. bloku wschodniego z dominującą rolą ZSRR. Formalnie powstał na podstawie Deklaracji Bukaresztańskiej, jako odpowiedź na militaryzację tzw. Niemiec Zachodnich i włączenie ich w strukturę NATO, a sankcjonował istniejące od zakończenia II wojny światowej podporządkowanie poszczególnych państw i ich armii ZSRR.Pop art, popart (z ang. popular art = sztuka popularna) – prąd artystyczny w sztuce po II wojnie światowej, wywodzący się z ekspresjonizmu abstrakcyjnego. Termin pop-art został po raz pierwszy użyty przez angielskiego krytyka sztuki Lawrence’a Allowaya w „Przeglądzie Architektonicznym” („Architectural Digest”) z 1952 roku do opisania tych obrazów, które ilustrowały powojenny konsumpcjonizm i czerpały z dóbr materializmu.

    Kultura[]

    Literatura i filozofia[]

    Ewangeliarz Ostromira – drugi najstarszy zabytek piśmiennictwa ruskiego pochodzący z lat 1056–1057 – zbiory Rosyjskiej Biblioteki Narodowej
    Bursztynowa Komnata w Carskim Siole – rekonstrukcja zniszczonego wnętrza z 2003 r.
     Osobny artykuł: literatura rosyjska.

    Rosyjska literatura, powstała na przełomie X–XI w. w związku z rozwojem piśmiennictwa i kultury feudalnej Rusi. Jej fundamentem stała się ustna twórczość ludowa – tzw. byliny, skazy, pieśni, legendy i inne przejawy folkloru. W rozwoju staroruskiej literatury XI–XIV w. znaczną rolę odegrały integralne związki Rusi z Bizancjum i kulturą południowosłowiańską, skąd przeniesione zostały na Ruś m.in. wzorce literatury religijnej. W monastyrach i cerkwiach, m.in. w Ławrze Peczerskiej (1051), Troicko-Siergijewskiej (1337/1345) i Monasterze Cyrylo-Biełozierskim (1397), zaczęły się gromadzić literatury i sztuki, a one same po stuleciach przekształciły się w pomniki architektury. W XIII w., w wyniku rozbicia dzielnicowego Rusi kultura ruska zaczęła się rozwijać odmiennie w różnych dzielnicach kraju. Do najważniejszych zabytków literackich okresu staroruskiego należą m.in.: Ewangeliarz Ostromira (1056–1057), Ruska Prawda (XI w.), Powieść minionych lat autorstwa Nestora (1113), Słowo o wyprawie Igora (ok. 1186), Żywot Aleksandra Newskiego (XIII w.) oraz Zadońszczyzna autorstwa Sofoniusza (XIV w.).

    Wiera Ignatjewna Muchina (ros. Вера Игнатьевна Мухина, ur. 1 lipca 1889 w Rydze, zm. 6 października 1953 w Moskwie) – rzeźbiarka radziecka.Międzynarodowa Organizacja Morska, IMO (ang. International Maritime Organisation) jest organizacją wyspecjalizowaną systemu Narodów Zjednoczonych, zajmującą się sprawami morskimi, a w szczególności bezpieczeństwem na morzu oraz zapobieganiem zanieczyszczeniu środowiska morskiego przez statki.

    W XV-wiecznej literaturze pojawia się temat zjednoczenia całości ziem ruskich pod berłem carów moskiewskich, podjęty m.in. w Opowieści o książętach włodzimierskich Pachomiusza Logofeta oraz w Teorii trzech Rzymów Filoteusza z Pskowa. Szczególne miejsce w literaturze tego okresu zajmuje Podróż za trzy morza (1466–1472) Atanazego Nikitina, pierwsze w całości świeckie dzieło literatury rosyjskiej. Najważniejszymi zabytkami literatury XVI-wiecznej są nierzadko monumentalne, wielotomowe dzieła, m.in. Sudiebnik z 1550 r., Domostroj, Wielkie Czytane Mineje, Stoglaw, Latopis Carski Iwana Groźnego oraz Latopis Patriarchalny Nikona, które stały się oficjalnymi kronikami i zbiorami praw ówczesnej Rosji. Literatura ruska i ruski język literacki rozwijały się również w Wielkim Księstwie Litewskim, gdzie ostatecznie zanikły w XVII w., ustępując literaturze polskiej i polskiemu językowi literackiemu. W XVII w. do najznaczniejszych pisarzy należeli Awwakum Pietrow, autor pierwszego dzieła autobiograficznego w jęzku rosyjskim, pt. Żywot protopopa Awwakuma (1672–1673) oraz Symeon Połocki, twórca rosyjskiego wiersza sylabicznego. Z XVII w. pochodzi także Synopsis Kijowski (1674) Innocentego Gizela, uważany za pierwszy rosyjski podręcznik historii.

    Konstantin Balmont, ros. Константин Дмитриевич Бальмонт (ur. 15 czerwca 1867, zm. 23 grudnia 1942 w Noisy-le-Grand) – rosyjski poeta symbolista.Wybory parlamentarne w Rosji w 1993 roku odbyły się 12 grudnia 1993. Do zdobycia było 450 miejsc w rosyjskiej niższej izbie parlamentu, Dumie Państwowej. Nowe prawo wyborcze przyjęte w 1993 roku zmieniło dotychczasowe prawo wyborcze i głosowanie do parlamentu. Nowa zasada przyjmowała, że połowa kandydatów będzie wybieranych z list wyborczych, natomiast druga połowa będą to kandydaci niezależni wybierani w jednomandatowych okręgach.

    Dynamiczny rozwój literatury rosyjskiej nastąpił w okresie oświecenia pod koniec XVIII w. Utworzono nowe szkoły i uniwersytety zorganizowane na wzór nowożytno-europejski. Okres ten nazywany jest „brązowym” w literaturze rosyjskiej. Do najważniejszych pisarzy tego okresu należą m.in. Michaił Łomonosow, Aleksandr Radiszczew, Antioch Kantemir, Gawriła Dierżawin, Aleksandr Gribojedow oraz przedstawiciel preromantyzmu Iwan Kryłow.

    Eserowcy, eserzy (ros. эсеры, skrót nazwy "Partia Socjalistów-Rewolucjonistów" ros. Партия социалистов-революционеров ПСР) – rosyjska partia polityczna założona w 1901 roku przez rewolucjonistów wywodzących się z tzw. narodników, początkowo nielegalna.Dmitrij Grigorjewicz Lewicki (ros. Дми́трий Григо́рьевич Леви́цкий, ukr. Дмитро́ Григо́рович Леви́цький) (ur. około 1735 w Kijowie, zm. 4 kwietnia/16 kwietnia) 1822 w Petersburgu) — rosyjsko malarz-portrecista ukraińskiego pochodzenia.
    Aleksander Puszkin – portret pędzla Wasilija Tropinina z 1827 r., Muzeum Sztuk Pięknych im. Puszkina w Moskwie

    Wiek XIX nazywany jest często „złotym” w literaturze rosyjskiej. W okresie tym pojawiły się liczne nowe prądy literackie i ideowe (m.in. romantyzm, realizm, socjalizm i anarchizm) w rezultacie czego powstały takie dzieła jak: Eugeniusz Oniegin (1833), Wojna i pokój (1865–1869) czy Zbrodnia i kara (1866). Do najważniejszych pisarzy tego okresu należą: Aleksander Puszkin, Michaił Lermontow, Taras Szewczenko, Iwan Turgieniew, Nikołaj Gogol, Fiodor Dostojewski, Lew Tołstoj, Michaił Sałtykow-Szczedrin, Nikołaj Niekrasow i Fiodor Tiutczew. Najważniejszymi filozofami tego okresu są: główny ideolog anarchizmu kolektywistycznego Michał Bakunin, ojcowie rosyjskiego socjalizmu Aleksandr Hercen i Wissarion Bielinski oraz okcydentalista Timofiej Granowski. W połowie XIX w. sformułowano w Rosji zasady słowianofilstwa. Do najważniejszych przedstawicieli tego kierunku należą: Iwan Kiriejewski, Piotr Czaadajew i Nikołaj Danilewski. W XIX wieku na bazie dialektów zachodnioruskich powstały nowe języki literackie: ukraiński i białoruski, które nawiązywały do tradycji ruskich z byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego.

    Zaskroniec zwyczajny (Natrix natrix) – gatunek niejadowitego węża z rodziny połozowatych (Colubridae). Zaskrońce występują w całej Europie (oprócz Szkocji, Irlandii i północnej części Skandynawii). Samica jest większa od samca i osiąga średnio długość od 85 cm do 1,2 m (wyjątkowo 2 m), a samiec od 70 cm do 1 m. Żywią się żabami, rybami albo małymi gryzoniami, które połykają bez uprzedniego uśmiercania. Atakują tylko poruszające się zwierzęta. W niewoli zaskrońce żyją do 15 lat.Jedna Rosja (także Jednolita Rosja, Jedyna Rosja lub Zjednoczona Rosja, ros Единая Россия) – największa partia polityczna w Federacji Rosyjskiej, obecnie w posiadaniu 238 z 445 miejsc w Dumie Państwowej. Określa się jako partia konserwatywna i popiera politykę administracji premiera Dmitrija Miedwiediewa, jest także zapleczem politycznym prezydenta Rosji, Władimira Putina. Partia została założona 2 grudnia 2001 na zjeździe scalającym trzy organizacje partyjne: Jedność (z liderem Siergiejem Szojgu), Ojczyzna (z liderem Jurijem Łużkowem) i Cała Rosja (z liderem Mintimerem Szajmijewem), powstała z niej nowa Wszechrosyjska Polityczna Partia Jedność i Ojczyzna – Jedna Rosja.

    Okres od 1880 do 1917 r. jest nazywany „srebrnym”. W okresie tym w literaturze zaczyna dominować symbolizm (Andriej Bieły, Aleksandr Błok, Marina Cwietajewa). Wielu spośród symbolistów wyrażało poglądy dekadenckie (Dymitr Mereżkowski, Zinaida Gippius, Konstantin Balmont, Fiodor Sołogub i Walerij Briusow). Imażynistami byli Siergiej Jesienin i Anatolij Marienhof. Do akmeistów należeli m.in.: Nikołaj Gumilow, Osip Mandelsztam i Anna Achmatowa. Szczególne miejsce zajmuje twórczość Antona Czechowa. Do głównych filozofów tego okresu należeli: pozytywista Maksim Kowalewski, nihilista i anarchista Piotr Kropotkin oraz poczwennik Nikołaj Strachow. W 1915 r. w Petersburgu powstała rosyjska szkoła formalna, do której głównych działaczy należeli Wiktor Szkłowski i Boris Tomaszewski. Radykalni formaliści skupiali się także w Moskiewskim Kole Lingwistycznym, którego członkami byli m.in. Roman Jakobson i Nikołaj Trubecki. Uczeni ci działali później w Czechosłowacji i USA, gdzie przyczynili się do powstania Praskiego Koła Lingwistycznego oraz w zasadniczy sposób wpłynęli na rozwój strukturalizmu.

    Iwan Iwanowicz Szyszkin, ros. Иван Иванович Шишкин (ur. 25 stycznia 1832 w Jełabudze, zm. 20 marca 1898 w Petersburgu) – rosyjski malarz, pejzażysta, współzałozyciel stowarzyszenia Pieriedwiżników.Rosyjska kolonizacja Ameryki Północnej – kolonizacja północno-zachodnich terytoriów Ameryki Północnej przez Imperium Rosyjskie w drugiej połowie XVIII i w XIX wieku. Kolonizacja ta objęła swym zasięgiem: Alaskę, Aleuty, Archipelag Aleksandra oraz wybrzeża dzisiejszych stanów i prowincji: Kolumbii Brytyjskiej, Waszyngtonu, Oregonu i Kalifornii. Najdalej na południe wysuniętą stanicą rosyjską był Fort Ross w środkowej Kalifornii.

    Od 1917 r. zaczyna dominować literatura o tematyce rewolucyjnej, z której następnie rozwinęła się rosyjska literatura radziecka. Pojawiły się liczne kierunki awangardowe i nowe prądy umysłowe. Do przedstawicieli internacjonalizmu należeli: Władimir Majakowski, Marc Chagall, Wasilij Kandinski czy Włodzimierz Lenin. Prekursorem ekspresjonizmu był Leonid Andriejew. Czołowymi futurystami byli: Aleksiej Kruczonych, Wadim Szerszeniewicz, Wielimir Chlebnikow i Władimir Majakowski. Na początku lat 40. w literaturze zaczął dominować socrealizm, który obowiązywał do końca lat 50. Do głównych przedstawicieli tego kierunku należeli Maksim Gorki i Michaił Szołochow. Innymi wpływowymi pisarzami okresu radzieckiego byli: symbolista Ilja Erenburg, mistrz krótkich form Izaak Babel, Michaił Bułhakow, Boris Pasternak, Andriej Wozniesienski i Vladimir Nabokov.

    Kukurydza (Zea) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. Przedstawiciele występują naturalnie w Meksyku, Gwatemali i Nikaragui. Liczy 5 gatunków, wśród których najważniejsza pod względem ekonomicznym jest kukurydza zwyczajna (Zea mays), która jest zarazem gatunkiem typowym rodzaju.Wojna rosyjsko-turecka – konflikt między Rosją a imperium osmańskim w latach 1877–1878. Na frontach działania wojenne toczyły się od 24 kwietnia 1877 do 31 stycznia 1878.

    W okresie radzieckim w znaczny sposób odstąpiono od tradycyjnych form kultury, usiłując zastąpić je nowymi, komunistycznymi treściami. Począwszy od lat 80. widoczny jest powrót do starych tradycji ruskich przy czym jednocześnie nie próbuje się odrzucać dziedzictwa kulturowego okresu radzieckiego. Po zniesieniu cenzury (1985–1990) zaczęły być wydawane teksty do tej pory nieopublikowane w Rosji, m.in. utwory Aleksandra Sołżenicyna czy Wieniedikta Jerofiejewa. Do obecnie tworzących pisarzy należą m.in. Władimir Sorokin, Wiktor Pielewin, Siergiej Łukjanienko i Wiktor Jerofiejew.

    Bitwa nad Newą – starcie zbrojne, które miało miejsce 15 lipca 1240 r. pomiędzy szwedzką armią pod dowództwem (prawdopodobnie) Birgera Magnussona a wojskami nowogrodzkimi dowodzonymi przez księcia Aleksandra Jarosławicza.Boris W. Tomaszewski (ur. 1890, zm. 1975) – rosyjski teoretyk literatury, członek Moskiewskiego Koła Lingwistycznego. Zajmował się prawie wyłącznie teorią wiersza. Był patronem wielu prac z tego zakresu, zarówno szczegółowych, jak i syntetycznych. Jego wczesne teksty, zwłaszcza książka Russkoje stichosłożenije. Mietrika (1923) oraz zbiór rozpraw O stichie (1929), są typowym przykładem zastosowania do konkretnych problemów metody formalnej. Z tego okresu działalności Tomaszewskiego pochodzi jego podręcznik teorii literatury (publikowany w Polsce nakładem Koła Polonistów Studentów Uniwersytetu Poznańskiego już w 1935). Prace z zakresu teorii wiersza autor prowadził przez całe życie. Poświęcone jej są dwie książki: Stilistika i stichosłożenije (1959) oraz Stich i jazyk (1959). Najważniejszą dziedziną szczegółowych prac Tomaszewskiego była twórczość Puszkina. Napisał o niej szereg rozpraw, był znakomitym znawcą i wydawcą pism poety. Tekstologią zajmował się zresztą szerzej, zarówno pod względem praktycznym, jak i teoretycznym, był bowiem autorem książki Pisatiel’ i kniga. Oczerk tiekstołogii (1928).

    Muzyka poważna i balet[]

    Anna Pawłowa – Umierający łabędź
     Osobny artykuł: Balet w Rosji.

    Podstawy muzyki rosyjskiej stanowi bogaty folklor muzyczny, którego historia sięga okresu Rusi Kijowskiej. Dynamiczny rozwój muzyki rosyjskiej nastąpił pod wpływem klasycyzmu na początku XIX w. Do najważniejszych kompozytorów tego okresu należy Michaił Glinka, który wraz ze swymi uczniami z tzw. „potężnej gromadki” (Aleksandr Borodin, Modest Musorgski, Nikołaj Rimski-Korsakow i inni) doprowadził do powstania rosyjskiej muzycznej szkoły narodowej. Do najsłynniejszych dzieł tego okresu należą opery: Życie za cara (1836), Borys Godunow (1868–1872) i Kniaź Igor (1869–1888). Istotnym wydarzeniem było założenie Rosyjskiego Towarzystwa Muzycznego (1859) przez Antona i Nikołaja Rubensteinów. Za najważniejszego kompozytora okresu romantyzmu uważa się powszechnie Piotra Czajkowskiego. Kontynuatorem tradycji romantycznych był m.in. XX-wieczny kompozytor Siergiej Rachmaninow.

    Czukocki Okręg Autonomiczny, Czukotka (ros. Чукотский автономный округ) – jednostka terytorialna Federacji Rosyjskiej, położony na północnym wschodzie państwa. Powierzchnia 737 700 km².Czuwaszja (czuwas. Чăваш Ен, ros. Чувашия), Republika Czuwaska (czuwas. Чăваш Республики, ros. Чувашская Республика) – republika w europejskiej części Federacji Rosyjskiej.

    Do najznaczniejszych kompozytorów w XX w. należeli m.in. Aleksandr Skriabin, Siergiej Rachmaninow, Igor Strawinski, Siergiej Prokofjew oraz Dmitrij Szostakowicz, autor VII Symfonii Leningradzkiej (1941). Do światowej sławy muzyków należą: skrzypkowie Dawid Ojstrach i Gidon Kremer, wiolonczelista i dyrygent Mstisław Rostropowicz, pianiści: Vladimir Horowitz, Swiatosław Richter i Emil Gilels oraz śpiewaczka operowa Galina Wiszniewska.

    Dyktatura (łac. dictare – dyktować) – forma sprawowania rządów, którą najczęściej utożsamia się z reżimem autorytarnym, bądź totalitaryzmem. Znaczenie tego terminu zmieniało się przez wieki.Konstantyn XI Paleolog (Dragazes, Dragasz) (ur. 8 lutego 1405, zm. 29 maja 1453) – cesarz bizantyjski z dynastii Paleologów, ostatni władca Bizancjum, panujący od 1449 roku aż do śmierci.

    Rosyjski kompozytor Piotr Czajkowski skomponował najbardziej znane balety na świecie: Jezioro łabędzie (1875–1876), Dziadka do orzechów (1891–1892) i Śpiącą królewnę (1889). Na początku XX w. tancerze Anna Pawłowa i Wacław Niżyński wraz z impresariem Siergiejem Diagilewem i jego Ballets Russes położyli podwaliny pod taniec nowoczesny. W okresie radzieckim kontynuowano tradycje sięgające XIX wieku. Do największych gwiazd sceny radzieckiej należeli: Maja Plisiecka, Rudolf Nuriejew czy Michaił Barysznikow. Do najważniejszych światowych ośrodków baletu należą Teatr Wielki w Moskwie i Teatr Maryjski w Petersburgu.

    1 września 2004, pierwszego dnia roku szkolnego, szkoła w Biesłanie, w Północnej Osetii w Rosji została opanowana przez grupę uzbrojonych terrorystów należących do sił czeczeńskiego dowódcy polowego Szamila Basajewa. Teren szkoły został otoczony przez policję i jednostki sił specjalnych. Prowadzono negocjacje z napastnikami, po dwóch dniach, aby uniemożliwić ucieczkę terrorystom, nastąpił szturm wojsk rosyjskich.Nikita Siergiejewicz Chruszczow (ros. Ники́та Серге́евич Хрущёв, ukr. Микита Сергійович Хрущов; ur. 17 kwietnia 1894 w Kalinówce, zm. 11 września 1971 w Moskwie) – radziecki polityk, działacz partyjny i państwowy, I sekretarz KC Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (KPZR) w latach 1953-1964 i premier ZSRR w latach 1958-1964.

    Muzyka rozrywkowa[]

    W 1. połowie XX wieku popularnością cieszyły się utwory m.in. Aleksandra Wiertinskiego, Leonida Utiosowa, Adolfa Rosnera. Do późniejszych gwiazd estrady należą: Ałła Pugaczowa, Sofia Rotaru, Mark Bernes, Lew Leszczenko, Iosif Kobzon, Walerij Leontjew, Muslim Magomajew i Oleg Gazmanow. Miano bardów rosyjskich zyskali sobie Bułat Okudżawa, Włodzimierz Wysocki, Aleksandr Galicz i Jurij Wizbor. Do najpopularnijeszych rosyjskich zespołów rockowych należą m.in. DDT, Lube, Nautilus Pompilius, Akwarium, Bi-2, Siektor Gaza, Arija i Kino. Światową sławę zyskał duet pop-rockowy t.A.T.u., wykonujący jedną z najpopularniejszych współczesnych rosyjskich piosenek Nas nie dogoniat. Inną żeńską grupą, która odniosła komercyjny sukces jest trio Serebro, którego singiel Mama ljuba w 2012 roku pojawił się na wielu światowych listach przebojów i był pierwszą, od czasów t.A.T.u., pozycją rosyjskiego wykonawcy na liście amerykańskiego Billboardu.

    Jean-Baptiste Michel Vallin de la Mothe (ur. 1729 w Angoulême, zm. 7 maja 1800 tamże) – francuski architekt, działający głównie w Petersburgu, kuzyn nauczyciela architektury Jacques-François Blondela (u którego prawdopodobnie pobierał nauki przedmiotu); od 1766 nadworny architekt cesarzowej Katarzyny II.Nietoperze, rękoskrzydłe (Chiroptera) – rząd ssaków łożyskowych, obejmujący ok. 1100 gatunków, do którego zalicza się 17 rodzin zgrupowanych w dwóch podrzędach:

    Sztuki piękne[]

    Architektura miasta Rostów (2006)
    Stacja Kijowska, metro w Moskwie
     Osobny artykuł: Sztuka Rosji.

    Podstawy sztuki rosyjskiej stanowią sztuka staroruska i bizantyjska. W X wieku rozpoczęto budowę pierwszych świątyń opartych na wzorcach bizantyjskich, ale noszących oryginalne cechy ruskie. Zaczęła się rozbudowa miast z kremlem (w sumie na terenie Rosji wybudowano ponad 70 kremli). Obok drewnianych budowli z silnymi wpływami budownictwa ludowego (np. pogost na Kiży z XVI wieku) wznoszono okazałe budowle kamienne. Do najznaczniejszych należą: kreml nowogrodzki z monasterem juriewskim (1030) i Soborem św. Sofii (1045–1052), Sobór św. Sofii w Kijowie (1037) i Ławra Peczerska (1051). W XII wieku ukształtowało się kilka odrębnych szkół architektury i malarstwa, z czego na czołowej pozycji uplasowała się szkoła nowogrodzka. W okresie tym powstały bogato zdobione freskami cerkwie nowogrodzkie, np. Zwiastowania (1179) i Spasa na Nieriedice (1198). Inne szkoły – pskowska i włodzimiersko-suzdalska – zapoczątkowały wznoszenie budowli z białego kamienia, harmonijnie wpisanych w krajobraz, np. cerkiew św. św. Borysa i Gleba w Kidekszy (1152), sobór Zaśnięcia Matki Bożej (1158–1189), Złota Brama (1158–1164) i sobór św. Dymitra (1194–1197) we Włodzimierzu, zamek Andrzeja Bogolubskiego w Bogolubowie (1158–1165), cerkiew Opieki Matki Bożej na Nerli (1165), kreml suzdalski z soborem Narodzenia Matki Bożej (1222–1225).

    Euroazjatycka Unia Gospodarcza (ros. Евразийский экономический союз, ЕАЭС, biał. Еўразійскі эканамічны саюз, kaz. Еуразиялық экономикалық одақ) – wspólnota gospodarcza powołana 29 maja 2014 roku. Unia obejmuje Białoruś, Kazachstan i Rosję. Traktat powołujący do życia Unię przewiduje poszerzenie dotychczasowej unii celnej o swobodny przepływ kapitału, siły roboczej, towarów i usług. Unia jest okreslana jako alternatywa dla Unii Europejskiej.Wojna domowa w Rosji – wojna domowa rozpoczęta w wyniku rewolucji październikowej w 1917 roku i ustanowienia przez bolszewików nowej władzy państwowej w Rosji. Zwolenników nowej władzy określano jako "czerwonych", a przeciwników jako "białych". Niekiedy za datę rozpoczęcia wojny uważa się datę podpisania traktatu brzeskiego (3 marca 1918) – podpisanie tego aktu rzeczywiście spowodowało narastanie oporu oraz zagwarantowało zewnętrzną interwencję i wsparcie sił Ententy po stronie "białych". Za zakończenie wojny domowej jest uważane zajęcie przez Armię Czerwoną Krymu w 1920 roku. Na Dalekim Wschodzie walki trwały jednak do 25 października 1922 roku (zdobycie Władywostoku). W Jakucji starcia zbrojne miały miejsce jeszcze w 1923 roku, a na Półwyspie Czukockim – do połowy 1924 roku.

    Najazdy tatarskie zahamowały rozwój sztuki, ale już w XIV wieku zaczęła się odradzać architektura w całej Wielkorosji. W wyniku przeniesienia stolicy metropolii prawosławnej i wielkiego księstwa do Moskwy miasto to stało się głównym ośrodkiem sztuki na Rusi. W okresie tym powstał Monaster Daniłowski (1300) – obecnie siedziba patriarchów, Ławra Troicko-Siergijewska w Siergijew Posadzie (ok. 1340), Monastyr Świętego Cyryla Biełozierskiego w Kiriłłowie (1397), Monaster Terapontowski (1398) i Monastyr Sołowiecki (1429). Cerkwie były często bogato zdobione freskami i ikonami Teofana Greka, Andrieja Rublowa i innych mistrzów.

    Góry Czerskiego – góry fałdowe, położone w azjatyckiej części Rosji na wschód od Leny w górnym biegu Indygirki i Kołymy w Syberii Wschodniej.Chanat Krymski (Qırım Hanlığı) – historyczne państwo feudalne na Półwyspie Krymskim, istniejące od XV do XVIII wieku, pod panowaniem tatarskich chanów.

    Od lat 70. XV do XVII wieku na sztukę Rosji oddziałowały ideały renesansu włoskiego. Obok architektów rosyjskich działali także budowniczy włoscy (Pietro Solari, Marco Ruffo). Wykształcił się styl łączący elementy renesansu, sztuki staroruskiej i nowych oryginalnych form. Za przykłady mogą posłużyć: Sobór Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny (1475–1479) Sobór Zwiastowania (1484–1489), rozbudowa kremla moskiewskiego z lat 1485–1495, Cerkiew Wniebowstąpienia w Kołomienskoje (1535) i Cerkiew Wasyla Błogosławionego na Placu Czerwonym (1555–1560). Rozbudowano także kreml kazański. Pod wpływem działalności Rublowa ukształtowała się w XVI wieku szkoła stroganowska – najwybitniejsza szkoła w ikonografii ruskiej. W 2. połowie XVI wieku na skutek inspiracji renesansem uformował się frjazyński styl malarski.

    Inmarsat (skrót od International Maritime Satellite) – organizacja utworzona w 1979 roku przez Międzynarodową Organizację Morską (International Maritime Organization) —- wyspecjalizowaną agendę ONZ-u. Jej zadaniem miało być zapewnienie komunikacji statkom. Komunikacja miała się odbywać za pośrednictwem satelitów geostacjonarnych. Początkowo Inmarsat wynajmował satelity. Od 1983 roku korzysta z własnych. Obsługiwane są z ponad dwudziestu stacji naziemnych. W kwietniu 1999 dokonano prywatyzacji Inmarsatu, który od tego czasu podlega kontroli International Mobile Satellite Organization (IMSO). Akcje Inmarsatu są notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Londynie (London Stock Exchange) i wchodzą w skład wskaźnika FTSE 250.Spermophilus – rodzaj gryzoni z rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae). Systematyka taksonu podlegała wielu zmianom. W Polsce, dla gatunków które według wcześniejszego podziału należały do Spermophilus (sensu lato) używano nazwy „suseł”.

    Od lat 80. XVII do lat 60. XVIII wieku silnie wpłynął na sztukę barok, który można podzielić na kilka stylów i etapów (moskiewski, piotrowski, jelizawetyński, syberyjski, naryszkinowski, stroganowski, golicyński). Za przykład rosyjskiej architektury barokowej mogą posłużyć Monaster Nowodziewiczy w Moskwie, liczne zabytki Jarosławia i Petersburga. Od XVIII do połowy XIX wieku dominował klasycyzm, a szczególnie popularna była jego późna odmiana - empire. W Rosji przez szereg stuleci działało wielu zagranicznych artystów, np. Domenico Trezzini, Bartolomeo Rastrelli, Antonio Rinaldi, Giacomo Quarenghi, Carlo Rossi, Étienne Falconet, Jean-Baptiste Vallin de la Mothe, Jean-Baptiste Le Blond i Andreas Schlüter. Wielu z nich postanowiło w Rosji osiąść na stałe i zostało nadwornymi artystami carów lub arystokracji. Do najważniejszych zabytków z okresu od XVIII do XIX wieku należą: historyczne centrum Petersburga oraz powiązane z nim obiekty w miejscowościach: Carskie Sioło, Peterhof, Pawłowsk, Strelna, Gatczyna, Oranienbaum, Ropsza, Pułkowo, Szlisselburg i Kronsztadt.

    Jego Świątobliwość Patriarcha moskiewski i całej Rusi (cs. Swiatiejszyj Patriarch Moskowskij i wsieja Rusi) – tytuł przysługujący zwierzchnikowi Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego.UNMIL (United Nations Mission in Liberia, Misja Narodów Zjednoczonych w Liberii) – operacja pokojowa ONZ prowadzona w Liberii od 2003 roku. Została powołana do życia na mocy rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1509. Jej najważniejsze zadania to nadzorowanie przestrzegania zawieszania broni, zapewnienie bezpieczeństwa i wspieranie reform w tym odbudowującym się po wieloletniej wojnie domowej kraju.

    W 1757 roku została otwarta Akademia Sztuk Pięknych w Petersburgu, która nadała malarstwu rosyjskiemu rangę międzynarodową. Do najwybitniejszych akademickich malarzy portretowych należeli: Iwan Argunow, Fiodor Rokotow, Dymitr Lewicki i Władimir Borowikowski. W 2. połowie XIX wieku akademizm uległ silnym wpływom romantyzmu, historyzmu, tradycjonalizmu i realizmu. Rosyjski pejzaż z rozległymi rzekami, dziewiczymi lasami i gajami brzozowymi oraz pełne wigoru sceny rodzajowe stały się symbolami rosyjskości. Istotnym wydarzeniem było powołanie w 1870 roku Towarzystwa Objazdowych Wystaw Artystycznych (pieriedwiżników), którego członkami byli m.in. Wiktor Wasniecow, Ilja Riepin, Wasilij Surikow, Iwan Kramskoj, Konstantin Makowski i Iwan Szyszkin. Na początku XX wieku pojawił się retrospektywizm nawiązujący do sztuki staroruskiej, renesansu i klasycyzmu.

    Ałła Borisowna Pugaczowa, ros. Алла Борисовна Пугачёва (ur. 15 kwietnia 1949 w Moskwie) – rosyjska piosenkarka, kompozytorka, aktorka, autorka tekstów, reżyser i producent muzyczny.Iluminacja – średniowieczne zdobnictwo książkowe, pierwotnie w postaci ozdobnych linii i inicjałów oraz coraz bardziej skomplikowanych wzorów. Wraz z rozwojem iluminatorstwa pojawiają się złocenia, które mogły przejawiać się nawet w formie złotych liter (codex aureus) pisanych na barwionym purpurą pergaminie. Iluminacja, zwłaszcza w sztuce dojrzałego średniowiecza mogła przyjąć formę dekoracyjnych rysunków wykonywanych technikami malarskimi lub też mogła wykorzystywać malowane (często ilustracyjne) miniatury figuralne, umieszczane na kartach manuskryptów, a później także pierwszych druków. Iluminacje zasadniczo dotyczyły dwóch obszarów na karcie: rozbudowanych kompozycji inicjałowych, oraz wypełnienia marginesów (bordiur). Tworzono jednak również bogate, rozbudowane kompozycje tekstowo-graficzne, na których tekst i obraz funkcjonowały, co rzadkie dla sztuki średniowiecznej, wspólnie - zajmując całość karty, czego przykładem może być słynny ewangeliarz z Kells.

    Awangarda rosyjska obejmowała szereg zjawisk i zróżnicowanych kierunków w ramach modernizmu, które dominowały w sztuce rosyjskiej w latach 1890–1932. Szczególne miejsce zajęły kierunki: symbolizm i secesja (Michaił Eisenstein, Michaił Wrubel, Aleksandr Benois), neoprymitywizm (Michaił Łarionow, Natalia Gonczarowa), abstrakcjonizm (Wasilij Kandinski), inżynieria strukturalna (Władimir Szuchow), konstruktywizm (Aleksandr Rodczenko, Iwan Leonidow, Władimir Tatlin, Konstantin Mielnikow), suprematyzm (Kazimierz Malewicz, El Lissitzky), kubizm, kubofuturyzm i rajonizm (Marc Chagall, Michaił Łarionow, Natalia Gonczarowa, Dawid Burluk, Aleksandra Ekster). Neoprymitywiści utworzyli grupę artystyczną Walet karowy (1909), a kubofuturyści Ośli ogon (1910). Czołowi konstruktywiści współpracowali z Wchutiemasem. Ostatnim stylem jednoznacznie dominującym w XX wieku był socrealizm (Wiera Muchina, Borys Jofan, Jewgienij Wuczeticz). Czołowym konceptualistą i przedstawicielem soc-artu (radziecka odmiana pop-artu) był Dmitrij Prigow.

    Zimna wojna – trwający w latach 1947-1991 stan napięcia oraz rywalizacji ideologicznej, politycznej i militarnej pomiędzy ZSRR i państwami satelitarnymi ZSRR skupionymi od 1955 w Układzie Warszawskim a także państwami pozaeuropejskimi pod hegemonią ZSRR (określanych jako blok komunistyczny, lub wschodni), a państwami niekomunistycznymi skupionymi od 1949 w NATO i paralelnych blokach obronnych (SEATO, CENTO) - pod politycznym przywództwem Stanów Zjednoczonych (określanych jako blok zachodni). Zimnej wojnie towarzyszył wyścig zbrojeń obu bloków militarnych wywołany polityką ZSRR dążącego do rozszerzania zasięgu jego światowej ekspansji terytorialnej i narzucania siłą ustroju komunistycznego i kontrakcją USA i jego sojuszników w tej sprawie.Język czuwaski to język należący do podrodziny języków tureckich, czasami klasyfikowany jako jedyny żywy język należący do grupy bułgarskiej. Jak się uważa, język ten jest najbliższym krewnym wymarłego języka protobułgarskiego, używanego przez Protobułgarów, którzy w 681 r. utworzyli na Bałkanach państwo bułgarskie.

    Wielu rosyjskich artystów odniosło sukcesy zagranicą, m.in. malarze Wasilij Kandinski, Marc Chagall, Iwan Puni i rzeźbiarz Naum Gabo. Do najważniejszych rosyjskich muzeów sztuki należą: Ermitaż, Galeria Tretiakowska, Muzeum Rosyjskie w Sankt Petersburgu i Muzeum Sztuk Pięknych im. Puszkina w Moskwie. Najbogatsze zbiory twórczości ludów pierwotnych posiada Muzeum Antropologii i Etnografii przy Akademii Sztuk w Petersburgu.

    Kaukaz – region na pograniczu Europy i Azji pomiędzy Morzem Czarnym a Kaspijskim wokół gór Kaukaz. Od północy graniczy z europejską częścią Rosji, od południa, w zależności od przyjmowanego podziału, z Bliskim Wschodem albo z Azją Zachodnią (Przednią).Piotr I Aleksiejewicz Wielki, ros. Пётр I Алексеевич (ur. 30 maja/9 czerwca 1672 w Moskwie, zm. 28 stycznia/8 lutego 1725 w Sankt Petersburgu). Syn Aleksego (1645-1676), z dynastii Romanowów.

    Film[]

    Plakat do filmu Człowiek z kamerą
     Osobny artykuł: Film rosyjski.

    Podczas kiedy na Zachodzie kino było przede wszystkim formą rekreacji i wypoczynku dla klasy pracującej, kinematografia rosyjska aż do wybuchu rewolucji w 1917 roku była rozrywką elity i była dostosowana do jej wymagań intelektualnych. Pierwszy rosyjski film z 1896 roku uwiecznia koronację cara Mikołaja II i podobnie jak szereg kolejnych produkcji miał charakter dokumentalny. Do najważniejszych filmów fabularnych z okresu Rosji carskiej należą m.in. Stieńka Razin (1908), Obrona Sewastopola (1911) i Odejście wielkiego starca (1912).

    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Ludy irańskie – grupa ludów indoeuropejskich mówiąca językami irańskimi, zamieszkująca terytoria rozciągające się od wschodniej Anatolii poprzez Wyżynę Irańską aż po Hindukusz, oraz od Azji Środkowej po Zatokę Perską. Region ten nazywany jest czasem Wielkim Iranem.

    Rosyjskie kino radzieckie stało się po rewolucji lutowej jednym z najbardziej innowacyjnych ruchów kulturalnych. W 1919 roku Władimir Gardin otworzył w Moskwie Instytut Kinematografii – najstarszą uczelnię filmową na świecie. Za głównego teoretyka radzieckiego kina można uważać Lwa Kuleszowa, który miał zasadniczy wpływ na rozwój Instytutu Kinematografii. W 1922 roku Dziga Wiertow razem z grupą Kino-Oko ogłosili radykalny manifest, negujący rozrywkowe kino zachodnie przedstawiające wyidealizowany świat burżuazji oraz postulujący filmowanie zwykłych, prostych ludzi. W okresie tym powstały takie dzieła jak np. Ojciec Sergiusz (1918), Niezwykłe przygody Mister Westa w krainie bolszewików (1924), Pancernik Potiomkin (1925), Matka (1926), Październik: 10 dni, które wstrząsnęły światem (1928) i Człowiek z kamerą (1929). Radzieccy twórcy filmowi, przede wszystkim Siergiej Eisenstein, Wsiewołod Pudowkin i Andriej Tarkowski należeli do grona najbardziej wpływowych reżyserów. W atmosferze nadchodzącej wojny oraz w przeciągu II wojny światowej Eisenstein nakręcił dwa dramaty historyczne – Aleksander Newski (1938) oraz Iwan Groźny (1942–1946), mające głęboki wydźwięk polityczny.

    Senat Rządzący – powołany w 1711 roku przez Piotra I w ramach jego reform. Senat ten zastępował monarchę podczas jego nieobecności, ale posiadał również szerokie uprawnienia podczas przebywania władcy na miejscu. Należało do nich m.in.:Lotnictwo – ogół zagadnień związanych z wszelkiego rodzaju statkami powietrznymi, pojazdami zdolnymi do samodzielnego lotu w powietrzu.

    Od 1932 roku zaczyna dominować promowany przez władze socrealizm i zanika kino awangardowe. W okresie tym powstają takie dzieła jak: Czapajew (1934), Lecą żurawie (1957) czy Ballada o żołnierzu (1959). W latach 60. i 70. wielką popularność zyskały komedie Leonida Gajdaja, np. Operacja "Y", czyli przypadki Szurika (1965), Brylantowa ręka (1968) i Iwan Wasiljewicz zmienia zawód (1973). W 1969 r. Władimir Motyl nakręcił Białe słońce pustyni – pierwszy film z gatunku „ostern”. Film ten był tradycyjnie oglądany przez radzieckich, a obecnie jest oglądany przez rosyjskich kosmonautów przed lotami w kosmos. Powstały dzieła rangi światowej reżyserii Tarkowskiego Andriej Rublow (1966), Solaris (1972), Zwierciadło (1974), Stalker (1979).

    Inna Rosja (ros. Другая Россия) - to dawniej ruch skupiający liberalne i lewicowe ugrupowania opozycyjne wobec polityki prezydenta Władimira Putina. Liderami organizacji są Garri Kasparow i Eduard Limonow. Od 2010 niezarejestrowana partia Limonowa.Wiktor Fedorowycz Janukowycz, ukr. Віктор Федорович Янукович (transkrypcja, patrz tabelka), ros. Виктор Фёдорович Янукович (ur. 9 lipca 1950 w Jenakijewem, w obwodzie donieckim) – ukraiński polityk, naukowiec, profesor ekonomii i prawa, autor ponad 50 publikacji z dziedziny ekonomii, premier Ukrainy w latach 2002–2005 i 2006–2007, przywódca Partii Regionów, od 2010 prezydent Ukrainy.

    W przeciągu lat 80. i 90. pomimo zniesienia cenzury, kino rosyjskie przeżywało kryzys spowodowany drastycznymi cięciami w dotacjach państwowych i wdrażaniem zasad rynkowych w produkcji filmowej. Na początku XXI wieku, wraz z polepszeniem się sytuacji gospodarczej kraju, kino rosyjskie doznało odrodzenia. Poziom produkcji filmowej w Rosji w bardzo krótkim czasie osiągnął wyższy pułap od produkcji brytyjskiej lub niemieckiej. Dochody z kinematografii wyniosły w 2007 roku 565 mln USD, o 37% więcej niż w roku poprzednim. Do najbardziej znanych filmów nakręconych po roku 1991 należą m.in. Spaleni słońcem (1994) i Dwunastu (2007) Nikity Michałkowa, Brat (1997) i Brat 2 (2000) Aleksieja Bałabanowa, Rosyjska arka (2002) Aleksandra Sokurowa oraz 9 kompania (2005) Fiodora Bondarczuka.

    Urząd Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców (ang. United Nations High Commissioner for Refugees) jest organem ONZ upoważnionym do przewodzenia i koordynacji międzynarodowych działań mających na celu ochronę uchodźców i rozwiązywania ich problemów na całym świecie. Do głównych działań urzędu należy zapewnienie praw uchodźców oraz pomoc w zapewnieniu azylu lub repatriacji. Siedziba urzędu znajduje się w Genewie, w Szwajcarii. Wysoki Komisarz jest nominowany przez sekretarza generalnego ONZ i wybierany w głosowaniu przez Zgromadzenie Ogólne ONZ. Obecnie funkcję Wysokiego Komisarza pełni António Guterres.Cerkiew Spasa na Neredice (Spas na górze Neredica, Spas-Nerediсa) - Cerkiew Przemienienia Pańskiego, w odległości 1,5 km na południe od Nowogród Wielki na prawym brzegu Wołchow na niewielkim wzgórzu obok hillfort Ruryka.

    Kuchnia[]

     Osobny artykuł: Kuchnia rosyjska.

    Kuchnia rosyjska ze względu na bogactwo etniczne i kulturowe kraju jest niezwykle różnorodna. Powstawała często w surowych warunkach klimatycznych, a jej podstawy stanowią: ryby, drób, dziczyzna, grzyby, owoce leśne i miód. Ze względu na urodzaj żyta, pszenicy, jęczmienia i prosa na południu kraju, powstało w Rosji wiele rodzajów pieczywa, kwasu chlebowego, piwa i wódki. Głównymi składnikami zup i sosów o różnych smakach są warzywa sezonowe lub magazynowane oraz ryby i mięso. Za tradycyjne dania rosyjskie uważa się m.in. przepiórkę z pierogami, pielmieni, naleśniki, czarny kawior (podawany jako zakąska), wędzone, suszone lub surowe ryby (np. bieługa, jesiotr, tołpyga), paschę, barszcz, botwinę i wiele innych.

    Brat (ros. Брат) – rosyjski film akcji reżysera Aleksieja Bałabanowa; pierwszy film poradzieckiej Rosji odpowiadający wszystkim standardom przeboju kinowego. W 2000 roku nakręcono jego kontynuację - Brata 2. Film ten przyniósł ogromną popularność i sławę odtwórcy głównej roli - Siergiejowi Bodrowowi, zaś grany przez niego Daniła Bagrow stał się symbolem młodego pokolenia Rosjan przełomu tysiącleci.Awangarda (franc. avant garde – "straż przednia") – zespół tendencji i trendów w sztuce XX wieku odrzucający dotychczasowe style, kreujący własny świat, nie naśladujący rzeczywistości, szukający odrębnego języka wyrazu.

    Święta państwowe[]

    Sport[]

    Ogień olimpijski w Soczi w dniu otwarcia Igrzysk.

    Rosjanie zawsze odnosili wielkie sukcesy pod względem liczby utalentowanych sportowców i ilości zdobytych medali na igrzyskach olimpijskich oraz w innych zawodach międzynarodowych. W przeciągu istnienia ZSRR radzieccy olimpijczycy zdobyli największą liczbę medali na 14 spośród 18 olimpiad. Biorąc pod uwagę ten fakt, można stwierdzić, iż Związek Radziecki był w owym czasie dominującą potęgą sportową. Począwszy od Olimpiady Letniej w 1952 r. sportowcy radzieccy zawsze byli w pierwszej trójce pod względem liczby zdobytych złotych medali. W 1980 r. Letnie Igrzyska Olimpijskie miały miejsce w Moskwie, a w 2014 r. Zimowe Igrzyska odbyły się w Soczi. 2 grudnia 2010 r. Komitet Wykonawczy FIFA powierzył Rosji organizację mistrzostw świata w piłce nożnej w 2018 r.

    Walerij Gierasimow ros. Вале́рий Васи́льевич Гера́симов (ur. 8 września 1955 w Kazaniu) – radziecki i rosyjski dowódca wojskowy, szef sztabu generalnego Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej - pierwszy zastępca ministra obrony.Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) – grupa ludów tureckich z Europy wschodniej oraz północnej Azji.


    Podstrony: [1] [2] [3] [4] 5 [6] [7] [8]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Andriej Rublow – radziecki film biograficzny w reżyserii Andrieja Tarkowskiego. Autorami scenariusza byli Andriej Konczałowski i sam reżyser. Muzykę skomponował Wiaczesław Owczinnikow.
    Małorosja (również Ruś Mała, Małoruś) – pierwotnie greckie, a następnie urzędowe rosyjskie określenie ziem Rusi Kijowskiej, położonych wzdłuż Dniepru (Naddnieprze) zajętych po rozejmie andruszowskim (1667) (Ukraina Lewobrzeżna) i II rozbiorze Polski (1793) (Ukraina Prawobrzeżna) przez Carstwo Rosyjskie i Imperium Rosyjskie, w przeciwieństwie do Wielkorosji, czyli ziem Carstwa Rosyjskiego, stosowane od XVIII wieku do rewolucji lutowej i upadku caratu w marcu 1917. Pojęcie "Małorosji" było w XIX wieku związane z koncepcją nacjonalistów rosyjskich trójjedynego narodu rosyjskiego: Rosjanie, Białorusini, Ukraińcy).
    Dmitrij Aleksandrowicz Prigow ros. Дми́трий Алекса́ндрович При́гов (ur. 5 listopada 1940 w Moskwie, zm. 16 lipca 2007 tamże) – rosyjski artysta niezależny, poeta, rzeźbiarz i performer.
    Roślinność – termin w specjalistycznej terminologii geobotanicznej oznacza ogół zbiorowisk roślinnych na określonym obszarze, stanowiący przedmiot badań fitosocjologii. Termin uzupełniony o przymiotnik oznacza grupy zbiorowisk roślinnych, które łączy podobieństwo siedliskowe (np. roślinność wodna lub leśna), zasięgowe (np. roślinność wysokogórska lub azonalna), stopień przekształcenia (roślinność pierwotna lub półnaturalna).
    Wyspy Kurylskie (jap. クリル列島 – Kuriru Rettō albo 千島列島 – Chishima Rettō: Archipelag Tysiąca Wysp, ros. Курильские острова) – archipelag wysp wulkanicznych na Oceanie Spokojnym, pierwotnie zamieszkany przez Ainów. Położony między japońską wyspą Hokkaido a półwyspem Kamczatka. Składa się z ponad 30 większych i wielu mniejszych wysp. Ogólna powierzchnia ok. 10,5 tys. km². Wchodzą w skład obwodu sachalińskiego Federacji Rosyjskiej, południowa część archipelagu jest przedmiotem sporu prawnego pomiędzy Japonią a Rosją. Rosja proponowała w 1956, 2004 i 2006 roku oddanie Japonii dwóch z czterech spornych wysp, jednak Japonia nie przyjęła oferty.
    Wielkie Księstwo Finlandii (ros. Великое княжество Финляндское, łac. Magnus Ducatus Finlandiæ, szw. Storfurstendömet Finland, fiń. Suomen suuriruhtinaskunta) – autonomiczne wielkie księstwo, połączone unią personalną z Imperium Rosyjskim i wchodzące w jego skład. Istniało w latach 1809-1917. Głową państwa był wielki książę, którym był każdorazowo cesarz rosyjski. W latach 1809-1812 stolicą było Turku, od 1812 roku Helsinki.
    Sobór Narodzenia Matki Bożej w Suzdalu – prawosławny sobór w Suzdalu, w obrębie Kremla suzdalskiego. Najstarsza budowla w mieście.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.458 sek.