• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Fauxbourdon

    Przeczytaj także...
    Fryderyk Franciszek Chopin (ur. 22 lutego lub 1 marca 1810 roku w Żelazowej Woli, zm. 17 października 1849 roku w Paryżu) – polski kompozytor i pianista. Od roku 1830 zamieszkały we Francji.Johannes Ockeghem (ur. ok. 1410 lub 1420, Saint-Ghislain, Belgia - zm. 6 lutego 1497, Tours, Francja) - flamandzki kompozytor epoki renesansu, przedstawiciel szkoły franko-flamandzkiej.
    Josquin des Prés (Desprez, Jodocus Pratensis) (ur. 1450-1455, zm. 27 sierpnia 1521) – kompozytor i śpiewak flamandzki, dyrygent chórów kościelnych w Mediolanie, Rzymie, Ferrarze i Modenie.

    Fauxbourdon – (wł. falso bordone, fałszywy burdon) – rodzaj techniki trzygłosowej, polegającej na stosowaniu równoległych akordów tercjowo-kwartowych (odpowiadających akordom w pierwszym przewrocie), przy czym w kadencjach kończących frazy lub zdania muzyczne pojawiają się akordy kwintowo-kwartowe. Technika ta rozwinęła się w pierwszej połowie XV w. w kręgu szkoły burgundzkiej, a za jej prototyp uważany jest angielska technika gymelu. Za twórcę tej techniki uważany jest John Dunstable.

    Antyfona (gr. "przeciwgłos", "naprzemienna odpowiedź") – w liturgii chrześcijańskiej werset rozpoczynający i kończący modlitwę – najczęściej psalm lub kantyk (pieśń), często zaczerpnięty z Psalmów lub innych ksiąg Pisma Świętego.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    Fauxbourdon miał charakter improwizacyjny: w partyturze zapisywano górny i dolny głos, środkowy pozostawiając dopełnieniu przez wykonującego (z dopiskiem fauxbourdone). Ponieważ wszystkie głosy poruszały się w tych samych wartościach rytmicznych (faktura nota contra notam), użycie fauxbourdonu pozwalało na większą przejrzystość tekstu; zatracała się jednak samodzielność poszczególnych głosów.

    Harmonika – jeden z elementów dzieła muzycznego. Harmonika określana jest przez użytą w utworze skalę dźwiękową, fakturę (np. monodia, homofonia, polifonia) oraz — jeśli faktura utworu pozwala na takie określenie — przez sposób łączenia wielodźwięków. W niektórych dziełach współczynnik harmoniczny jest dominujący (dzieła z okresu klasycyzmu oraz wczesnego romantyzmu, np. opera Wolny strzelec Carla Marii von Webera), w niektórych jest równouprawniony z innymi czynnikami, np. czynnikiem melodycznym (dzieła okresu późnego baroku, np. preludia i fugi ze zbioru Das Wohltemperierte Klavier Johanna Sebastiana Bacha), w niektórych dziełach albo nie jest on jeszcze rozwinięty (literatura renesansowa) albo też jest już w zaniku (literatura późnoromantyczna), w innych natomiast — jest on celowo zepchnięty na dalszy plan lub też unicestwiony (dzieła XX-wieczne, np. te reprezentujące linearyzm, takie jak Ludus tonalis Paula Hindemitha).John Dunstable (ur. ok. 1380/1390, zm. 24 grudnia 1453 w Londynie) - angielski muzyk i kompozytor, przełomu średniowiecza i renesansu (okres burgundzki).
    Przykład użycia fauxbourdonu. Fragment rozpoczynający Ave Maris stella, antyfonę maryjną, opracowaną przez Guillaume Dufaya, w transkrypcji współczesnej. Głos środkowy, w oryginale oznaczony fauxbourdon, podąża za najwyższym głosem w interwale kwarty. Najniższy głos często, choć nie zawsze, znajduje się w interwale seksty w stosunku do głosu najwyższego.

    Podobna, lecz wyrosła z innej tradycji, technika rozwinęła się w XV-wiecznej Anglii pod nazwą faburden. Faburden opierał się również na pochodach akordów tercjowo-kwartowych wraz z rozwiązaniami kwintowo-kwartowymi na zakończeniach fraz; był jednak jedynie metodą harmonizacji już istniejącego chorału. Co istotne, chorał ten znajdował się w głosie środkowym.

    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Ludwig van Beethoven (wymowa niemiecka: luːtvɪç fan ˈbeːthoːfn, ur. 15-17 grudnia 1770 w Bonn, zm. 26 marca 1827 w Wiedniu) – kompozytor i pianista niemiecki, ostatni z tzw. klasyków wiedeńskich, a zarazem prekursor romantyzmu w muzyce, uznawany za jednego z największych twórców muzycznych wszech czasów.

    Technika fauxbourdon była popularna w XV-XVI w. wśród takich kompozytorów, jak Guillaume Dufay (którego "Postcommunio" z "Missa Sancti Jacobi" uchodzi za pierwsze jej zastosowanie), Gilles Binchois, Mikołaj z Radomia (jego Magnificat to pierwszy zachowany przykład zastosowania tej techniki w muzyce polskiej), Johannes Ockeghem, Jacob Obrecht, Giovanni Pierluigi da Palestrina, Orlando di Lasso, Josquin des Prés. W późniejszych wiekach z podobnych struktur – szeregów równoległych akordów w pierwszym przewrocie, nasuwających skojarzenie z fauxbourdonem – korzystali Johann Sebastian Bach, Ludwig van Beethoven oraz Fryderyk Chopin.

    Gilles Binchois, również znany jako Gilles de Binche oraz Gilles de Bins (ur. ok. 1400 r. w Mons, zm. 20 września 1460 r. w Soignies) - francusko–flamandzki kompozytor. Syn Jeana i Johanny de Binche. Wychowywał się na dworze Wilhelma IV i Jacqueline de Bavière w Mons. Jeden z trzech najsławniejszych kompozytorów wczesnego XV wieku.Nota contra notam (punctus contra punctus) (łac. nuta przeciw nucie; znak przeciwko znakowi) – średniowieczna technika kompozytorska polegająca na tym, że jednej nucie z cantus firmus odpowiadała jedna nuta innego głosu kompozycji (głosu kontrapunktującego). Od nazwy punctus contra punctus wywodzi się późniejsza nazwa techniki polifonicznego łączenia głosów – kontrapunkt.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Organum
  • Gymel
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Encyklopedia muzyki, Andrzej Chodkowski (red.), Krzysztof Baculewski, Warszawa: PWN, 2001, ISBN 83-01-13410-0, OCLC 749546185.
  • Józef M. Chomiński, Historia harmonii i kontrapunktu, tom I, Kraków, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1958.
  • Mikołaj z Radomia (Mikołaj Radomski, Nicolaus Radomiensis, t. Nicolaus de Radom, N. de Radom, Mycolay Radomsky) – najwybitniejszy znany polski kompozytor średniowiecznej muzyki polifonicznej, tworzący w pierwszej połowie XV wieku.Seksta - interwał prosty zawarty między sześcioma kolejnymi stopniami skali muzycznej. W szeregu zasadniczym naturalnie występują seksta wielka i seksta mała. Zastosowanie znaków chromatycznych pozwala zmienić jej rozmiar.




    Warto wiedzieć że... beta

    Giovanni Pierluigi da Palestrina (ur. prawdopodobnie 27 grudnia 1525 w Palestrinie, zm. 2 lutego 1594 w Rzymie) – kompozytor włoski epoki renesansu.
    Józef Michał Chomiński (ur. 24 sierpnia 1906 w Ostrowie koło Przemyśla, zm. 20 lutego 1994 w Falenicy koło Warszawy) – muzykolog polski ukraińskiego pochodzenia, twórca teorii sonorystyki, badającej emancypację brzmienia w muzyce współczesnej, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli polskiej humanistyki w XX w.
    Organum (gr. ὄργανον – organon "instrument") – gatunek średniowiecznej heterofonii, a następnie polifonii. Początkowo znaczenie terminu organum związane było z instrumentem – organami, później jednak tylko z muzyką harmonijnie zestrojoną w konsonansach. Od XII wieku organum oznaczało zwłaszcza utwory z długonutowym głosem tenorowym (zwykle jako cantus prius factus zaczerpniętym z chorału) i znajdującymi się nad nim bardziej ruchliwymi głosami.
    Technika kompozytorska – sposób organizowania elementów dzieła muzycznego (takich jak np. rytm lub harmonia). Zastosowanie techniki kompozytorskiej warunkuje fakturę utworu.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Guillaume Dufay, Guillaume Du Fay (ur. ok. 1400 w Cambrai (lub okolicy), zm. 1474 w Cambrai) - muzyk i kompozytor franko-flamandzki związany z dworem w Cambrai oraz dworem papieskim. Był również duchownym i bakałarzem prawa kanonicznego. Jest centralną postacią szkoły burgundzkiej i w związku z tym jednym z najbardziej wpływowych kompozytorów XV-wiecznych.
    Kwarta, to odległość od I do IV stopnia, ma 5 półtonów- interwał prosty zawarty między czterema kolejnymi stopniami skali muzycznej. W szeregu zasadniczym naturalnie występuje kwarta czysta i kwarta zwiększona (tryton). Zastosowanie znaków chromatycznych pozwala zmienić jej długość.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.029 sek.