• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Fantastyka naukowa



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Wehikuł czasu (ang. The Time Machine) – powieść fantastyczna autorstwa Herberta George’a Wellsa. Prace nad utworem trwały mniej więcej od roku 1888. Koncept podróży w czasie początkowo pojawił się w The Chronic Argonauts. Ostateczna wersja ukazała się w roku 1895. Książka po raz pierwszy została wydana w Polsce jako Podróż w czasie. Opowieść fantastyczna (Warszawa 1899) w tłumaczeniu Feliksa Wermińskiego, które zawierało liczne błędy. Zostały one poprawione w późniejszych wydaniach.
    Literatura[ | edytuj kod]

    Za wczesnych prekursorów literatury fantastycznonaukowej uznać można XVII-wiecznego pisarza i awanturnika francuskiego Cyrana de Bergerac, opisującego podróże do utopijnych krain znajdujących się na Księżycu i na Słońcu oraz XVIII-wieczne powieści Micromégas Voltaire’a czy L’An 2440 Merciera.

    Voivod – kanadyjska grupa muzyczna wykonująca w początkowym okresie działalności thrash metal, a następnie metal progresywny. Zespół był jedną z najbardziej wpływowych grup w metalowym undergroundzie lat 80. Powstał w Quebec w 1982 roku. Założycielami byli Michael „Away” Langevin (perkusja) i Denis „Piggy” D’Amour (gitara elektryczna). Voivod był jedną z pierwszych metalowych kanadyjskich grup, która stała się znana poza granicami swojego kraju. Muzykę formacji charakteryzowały oryginalne brzmienie gitar, teksty poruszały tematy futorologiczne, częstym wątkiem było przejęcie władzy nad światem przez maszyny.Lana Wachowski (ur. 21 czerwca 1965 w Chicago jako Laurence „Larry” Wachowski) i Lilly Wachowski (ur. 29 grudnia 1967 w Chicago jako Andrew „Andy” Wachowski) – rodzeństwo, duet reżyserski, producencki i pisarski.

    W początkach XIX w. gatunek reprezentuje Frankenstein Mary Shelley, jednak dla jego rozwoju bardziej znaczące są lata 60. XIX w., co związane jest z rozwojem zarówno powieści przygodowej, jak i techniki. Najważniejszym autorem tego okresu jest Jules Verne. Jego utwory, jak np. Pięć tygodni w balonie (1863), Podróż do wnętrza Ziemi (1864), Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi (1869), opisują wykorzystanie istniejących już bądź zakładanych wynalazków technicznych (balon, łódź podwodna etc.), inne przedstawiają futurystyczne wizje – Paryż w XX wieku (1863) – czy podróże kosmiczne: Wokół Księżyca (1869).

    George Orwell, właściwie Eric Arthur Blair (ur. 25 czerwca 1903, zm. 21 stycznia 1950) – pisarz i publicysta angielski, uczestnik hiszpańskiej wojny domowej. Urodzony w Motihari w Bengalu, do Anglii przeprowadził się w 1907 roku. Jego dzieła odznaczają się inteligencją i dowcipem oraz wrażliwością na nierówności społeczne. Zagorzały krytyk systemów totalitarnych, zwolennik socjalizmu demokratycznego.Eloy - niemiecka grupa rocka progresywnego powstała w 1969. Nazwa zespołu zaczerpnięta jest z książki H.G. Wellsa Wehikuł czasu. Grupa przeszła przez szereg zmian personalnych, a jedynym jej stałym członkiem i zarazem liderem był grający na gitarze Frank Bornemann. Eloy nie podążyła, za typowym dla niemieckiej muzyki progresywnej rockiem elektronicznym , lecz wzorowała się na takich brytyjskich grupach art rockowych jak Pink Floyd i Genesis.

    Dzieje w zasadzie już XX-wieczne otwiera H.G. Wells z Wehikułem czasu (1895) i Wyspą doktora Moreau (1896). W XX wieku powieść science-fiction rozwijał m.in. czeski pisarz Karel Čapek, autor utworów Krakatit i Fabryka absolutu. Oba okazały się prorocze wobec wykorzystania energii jądrowej. Čapek jest też autorem dramatu R.U.R., który wprowadził do języków świata słowo robot.

    Cyberpunk – nurt w literaturze science-fiction oraz kinematografii, który skupia się na ludziach i otaczającej ich zaawansowanej technologii komputerowej i informacyjnej, niekiedy połączony z różnego rodzaju zamieszaniem w społeczeństwie (np. stan wojenny). Pojęcie cyberpunku można rozważać również pod kątem postawy życiowej, filozofii lub ideologii, w tym wypadku pojęcie cyberpunku jest rozważane bardziej pod kątem porównywania człowieka z maszyną (cybernetyka) i wynikających z tego pytań na temat duszy, Boga oraz świadomości.Opera kosmiczna, space opera – podgatunek fantastyki naukowej koncentrujący się wokół romantycznych przygód, podróży międzygwiezdnych i kosmicznych bitew, w którym głównymi wątkami są konflikt międzyplanetarny i osobiste przeżycia bohaterów. Często, jawnie lub niejawnie, wykorzystuje elementy konwencji fantasy oraz baśniowe.

    W latach trzydziestych i czterdziestych gatunek najdynamiczniej rozwijał się w USA, dzięki popularnym wydawnictwom – przede wszystkim „Amazing Stories” i „Astounding Stories of Super-Science” – publikującym utwory czołowych ówczesnych twórców, takich jak John W. Campbell, Robert A. Heinlein, Isaac Asimov, Theodore Sturgeon czy A.E. van Vogt. Wśród pisarzy brytyjskich wyróżnić należy za to autorów tworzących dystopijne obrazy totalitarnych społeczeństw: Aldousa Huxleya (Nowy wspaniały świat) i George’a Orwella (Rok 1984).

    Nagroda im. Philipa K. Dicka (ang. The Philip K. Dick Award) – amerykańska nagroda literacka w dziedzinie science fiction, wręczana corocznie podczas konwentu Norwescon i sponsorowana przez Philadelphia Science Fiction Society, a od 2005 wspierana przez Philip K. Dick Trust.Andrzej Zgorzelski (ur. 26 lipca 1934 w Wilnie, zm. 22 kwietnia 2017) – polski anglista, teoretyk i historyk literatury angielskiej.

    W Polsce[ | edytuj kod]

    Tradycję polskiej fikcji naukowej stworzył Jerzy Żuławski w trylogii księżycowej: Na srebrnym globie (1903), Zwycięzca (1910), Stara Ziemia (1911). Słynnym polskim pisarzem SF był Stanisław Lem.

    Nagrody[ | edytuj kod]

    anglojęzyczne:

    John Michael Crichton (ur. 23 października 1942 w Chicago, zm. 4 listopada 2008 w Los Angeles) – amerykański pisarz, reżyser, scenarzysta i producent filmowy. Autor znanych powieści określanych jako technothrillery, które popularność zyskały dzięki adaptacjom filmowym (np. Park Jurajski w reżyserii Stevena Spielberga). Był także pomysłodawcą i producentem serialu Ostry dyżur oraz autorem scenariuszy wielu filmów, m.in. Twister.Isaac Asimov (wym. ˈaɪzək ˈæzɪmʌv, urodzony jako Isaak Judowicz Ozimow (ros. Исаак Юдович Озимов); ur. 2 stycznia 1920 w Pietrowiczach, Rosyjska Federacyjna SRR; zm. 6 kwietnia 1992 w Nowym Jorku) – amerykański pisarz i profesor biochemii pochodzenia rosyjsko-żydowskiego. Największą popularność zdobył jako autor science fiction.
  • Hugo
  • Nebula
  • Nagroda Locusa
  • Nagroda Campbella
  • Nagroda Jupitera
  • Damon Knight Memorial Grand Master Award
  • Nagroda im. Arthura C. Clarke’a
  • Nagroda Pielgrzyma
  • Nagroda im. Theodora Sturgeona
  • Nagroda im. Philipa K. Dicka
  • Nagroda Prometeusza
  • Nagroda Jamesa Tiptree Jr.
  • polskie:

  • Nagroda im. Janusza A. Zajdla
  • Śląkfa
  • Nagroda Nautilus
  • Nagroda Sfinks
  • Złota Sepulka
  • Film[ | edytuj kod]

    Kadr z serialu Planeta Małp z 1974
     Osobny artykuł: Film fantastycznonaukowy.

    Do najważniejszych filmów zaliczanych do fantastyki naukowej należą: 2001: Odyseja kosmiczna Stanleya Kubricka wraz z kontynuacją 2010: Odyseja kosmiczna, na podstawie powieści Arthura C. Clarke’a oraz Łowca androidów (oryg. Blade Runner) Ridleya Scotta na podstawie powieści Philipa K. Dicka Czy androidy marzą o elektrycznych owcach? (ang. Do Androids Dream of Electric Sheep?). Znanym dziełem jest także rozpoczęty w 1979 przez tegoż reżysera cykl Obcy. Na uwagę zasługują także: Diuna na podstawie powieści Franka Herberta, Bliskie spotkania trzeciego stopnia Stevena Spielberga, Terminator Jamesa Camerona, Matrix w reżyserii rodzeństwa Wachowskich, Gwiezdne wojny w reżyserii George’a Lucasa.

    Na srebrnym globie. Rękopis z Księżyca – powieść fantastyczno-naukowa Jerzego Żuławskiego wydana po raz pierwszy przez Towarzystwo Wydawnicze S. Sadowski we Lwowie w 1903 roku. Powieść ta jest pierwszą częścią Trylogii księżycowej, do której należą też powieści Zwycięzca z 1910 roku oraz Stara Ziemia z 1911 roku.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Przykładem przeniesionej na ekrany polskiej SF jest Solaris w reżyserii Andrieja Tarkowskiego oparty na powieści Stanisława Lema o tym samym tytule. Polskim filmem tego gatunku jest Seksmisja w reżyserii Juliusza Machulskiego.

    W rozwoju filmowej fantastyki ważną rolę odegrały też seriale telewizyjne: Star Trek, Babilon 5, Battlestar Galactica, Kosmos 1999, Gwiezdne wrota, Doktor Who.

    Malarstwo[ | edytuj kod]

    SF zainspirowało także wielu grafików i malarzy. Niektórzy niemal wyłącznie poświęcili się kreowaniu świata przyszłości m.in.:

    Juliusz Jan Machulski (ur. 10 marca 1955 w Olsztynie) – polski reżyser, producent filmowy, aktor, scenarzysta i dramaturg. Założyciel Studia Filmowego „Zebra” (1988).Hard science fiction (pol. twarda fantastyka naukowa) – podgatunek fantastyki naukowej kładący nacisk na naukę i technologię, uwzględniający wiele szczegółów technicznych.
  • Jim Burns
  • Chris Foss
  • Hans Rudolf Giger


  • Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Frankenstein (ang. Frankenstein; or, The Modern Prometheus − Frankenstein, czyli współczesny Prometeusz) − powieść angielskiej pisarki i poetki okresu romantyzmu Mary Shelley z 1818 roku. Pisarz SF Brian Aldiss uważa Frankensteina za pierwszą powieść SF lub przynajmniej zapowiedź tego gatunku.
    Amazing Stories, pierwsze w historii pismo poświęcone fantastyce naukowej, założone w Nowym Jorku w 1926 r. (pierwszy numer wyszedł w kwietniu) przez Hugo Gernsbacka.
    Karel Čapek (ur. 9 stycznia 1890 w Malych Svatoňovicach, zm. 25 grudnia 1938 w Pradze) – jeden z najważniejszych czeskich pisarzy XX wieku.
    James Francis Cameron (ur. 16 sierpnia 1954 w Kapuskasing) – kanadyjski reżyser kina akcji, scenarzysta i producent filmowy.
    Pięć tygodni w balonie (inne wersje tytułów polskich przekładów: Podróż powietrzna po Afryce, Pięciotygodniowa podróż balonem nad Afryką, Podróż balonem, Pięć tygodni na balonie, Balonem ponad Afryką, czyli podróż z przygodami trzech Anglików według notatek d-ra Fergussona) (fr. Cinq semaines en ballon 1863)
    Antoni Piotr Smuszkiewicz (ur. 30 maja 1938 w Woli Koszuckiej) – polski polonista, profesor nauk humanistycznych, badacz polskiej fantastyki naukowej.
    Space rock – styl w muzyce rockowej, przez niektórych uznawany wręcz za samodzielny gatunek rocka, charakteryzujący się hipnotycznym nastrojem i intensywną fakturą. Zwykle długie i powolne utwory odznaczają się gęstą przestrzenią dźwiękową budowaną przez szmery, zwielokratniane dźwięki gitar, delikatnie dudniący bas oraz minimalistycznie grającą, nisko strojoną perkusję. Śpiew odgrywa drugorzędną rolę i jest zwykle stonowany z muzyką. Teksty często dotyczą astronomii, science fiction, fantasy lub podróży kosmicznych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.052 sek.