Fakaofo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Fakaofo dawniej Bowditch Island – koralowy atol w archipelagu Tokelau, należący administracyjnie do terytorium zależnego Nowej ZelandiiTokelau. Atol stanowi jednocześnie jednostkę administracyjną o takiej samej nazwie.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Terytorium zależne – ogólne określenie obszarów znajdujących się pod różnymi formami zależności politycznej od jakiegoś państwa. Terytoriami zależnymi są lub były: kolonie, departamenty zamorskie i terytoria zamorskie, kondominia, protektoraty, terytoria mandatowe i powiernicze, terytoria stowarzyszone, terytoria zewnętrzne, dependencje, terytoria nieinkorporowane i inne.

Atol ma powierzchnię 2,63 km² i otacza wewnętrzną lagunę o powierzchni około 45 km². W skład atolu wchodzi 26 większych wysp i kilkadziesiąt drobnych wysepek, z których najważniejsze to: Te Lafu, Te Loto, Fenua Loa, Fale i Fenua Fala. Liczba ludności w poszczególnych latach:

Protektorat (z łac. protectio – osłona) – jedna z form zależności politycznej, w której państwo posiadające własny ustrój uzależnione jest w swej polityce od państwa silniejszego (protektora). Protektorat zachowuje jako kraj niektóre swoje instytucje, rząd i administrację, ale znajduje się pod kontrolą obcego państwa, które prowadzi jego sprawy zewnętrzne np. politykę zagraniczną i gospodarczą.Wyspy Tokelau - grupa wysp koralowych na Oceanie Spokojnym, w południowo-zachodniej Polinezji. Obejmuje cztery atole: Nukunonu, Fakaofo, Atafu, Swains Island.

Główną, spośród jedynych dwóch osad atolu, jest Fakaofo położone na wyspie Fenua Fala i zamieszkane przez 265 osób. Druga osada położona jest na wyspie Fale.

Atol został odkryty w 1841 roku (najpóźniej w całym archipelagu Tokelau). W 1889 Wielka Brytania ustanowiła protektorat nad atolem (wraz z pozostałymi Wyspami Tokelau), włączając go w 1916 do brytyjskiej kolonii Wyspy Gilberta i Lagunowe. W 1925 Brytyjczycy przekazali administrację Nowej Zelandii. W latach 19261948 atol był zarządzany z Samoa Zachodniego (wówczas również terytorium zależnego Nowej Zelandii). Obecnie jest nadal zarządzane przez Nową Zelandię na mocy Tokelau Act z 1948 (z poprawkami z 1963 i 1999). Do 1979 do atolu roszczenia zgłaszały Stany Zjednoczone.

Tokelau – terytorium zależne Nowej Zelandii, położony na trzech atolach koralowych, należących do archipelagu Wysp Tokelau.Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.

Do władz atolu należy Faipule, Pulenuku i Taupulega.

Faipule, czyli inaczej szef rady, albo wódz, jest wybierany na trzyletnią kadencje. Spełnia on rolę gubernatora atolu: reprezentuje atol w rządzie Tokelau, którego jest jednocześnie członkiem, odpowiada również za zagraniczną reprezentację atolu. Reprezentuje także na atolu zgromadzenie parlamentarne Tokelau (General Fono) pomiędzy jego sesjami.

Wyspy Gilberta i Lagunowe (ang. Gilbert and Ellice Islands) - kolonia brytyjska w latach 1916 - 1976, obejmująca kilka archipelagów Polinezji: Wyspy Lagunowe, Wyspy Gilberta, Banaba, Feniks i Line Islands. W roku 1976 podzielona została na dwie części: Wyspy Gilberta oraz Wyspy Lagunowe. Uzyskały one wkrótce niepodległość jako Kiribati (1979) i Tuvalu (1978).

Pulenuku jest funkcja zbliżoną do burmistrza. Odpowiada on za sprawy wewnętrzne atolu, wybiera również 7 reprezentantów atolu do zgromadzenia parlamentarnego Tokelau.

Taupulega jest radą starszych, do której należy każdy mieszkaniec atolu, który ukończył 60 lat. Rada uważana jest za najważniejszy autorytet i sprawuje funkcje doradcze dla Faipule i Pulenuku.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Final count for 2011 Tokelau Census of Population and Dwellings. Statistics New Zeland. [dostęp 6 lutego 2015].

Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • topograficzna mapa atolu Fakaofo w skali 1:25 000 (JPG 2,0 MB)
  • Oficjalna strona Fakaofo




  • Reklama