Facja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Facja (łac. facies 'twarz, oblicze') – zespół wspólnych cech charakterystycznych dla skał utworzonych w różnych warunkach.
Skały (lub środowiska) tej samej facji mogą różnić się czasem powstania i miejscem, muszą jednak posiadać łączące je istotne cechy szczególne, najczęściej litologiczne lub paleontologiczne. Niemniej niekiedy pod nazwą konkretnej facji bywają też łączone zespoły skał bardzo różniące się petrograficznie, a powstałe w jednym (lub pokrewnym) regionie w określonym czasie.

Środowisko – ogół elementów nieożywionych i ożywionych, zarówno naturalnych, jak i powstałych w wyniku działalności człowieka, występujących na określonym obszarze oraz ich wzajemne powiązania, oddziaływania i zależności. Jest to pojęcie podrzędne w stosunku do przyrody, obejmującej również elementy ożywione.Paleontologia (od gr. palaios – stary + on – byt + logos – nauka) – dziedzina biologii zajmująca się organizmami kopalnymi, wyprowadzająca na podstawie skamieniałości i śladów działalności życiowej organizmów wnioski ogólne o życiu w przeszłości geologicznej. Ściśle związana z geologią, posługuje się często fizyką i chemią.

Pierwotnie pojęcie środowiska jako miejsca wywodzenia się danej facji, odnosiło się wyłącznie do środowiska sedymentacyjnego. Jednakże w ciągu czasu pojęcie facji znalazło zastosowanie do cech niezwiązanych z sedymentacją, np. może dotyczyć zmieniających się warunków metamorfizmu, powodujących powstanie określonej sekwencji minerałów.

Kulm – morska facja dolnego karbonu (dinantu) składająca się z osadów detrytycznych (okruchowych skał niewęglanowych).Petrografia – (od greckiego πέτρα (petra) - skała i γράφω (graphō) - pisać) - nauka o skałach, zajmująca się składem i właściwościami fizycznymi i chemicznymi skał. Uważana za fizjografię skał.

Rozróżnia się bardzo wiele różnych facji, są one niekiedy również różnie interpretowane przez różnych autorów. Również w rozumieniu samego terminu facja pojawiają się rozbieżności, przez co można spotkać się tym określeniem w sytuacjach nawet osobliwych.

Przykładowe rodzaje facji[ | edytuj kod]

pod względem | edytuj kod]

  • litofacja (osad o określonych cechach litologicznych – składzie mineralnym, teksturze, strukturze, barwie)
  • biofacja (osad wyróżniany na podstawie występujących w nim skamieniałości oraz śladów działalności organizmów)
  • ichnofacja (osad zawierający ślady działalności organizmów, ale w którym nie zachowały się ich szczątki lub występują one w postaci skamieniałości śladowych)
  • mikrofacja (osad wyróżniający się określonymi cechami, obserwowanymi mikroskopowo)
  • pod względem genetycznym lub litologicznym[ | edytuj kod]

  • facja geochemiczna
  • facja minerałów ciężkich
  • facje metamorfizmu
  • również (uważane niekiedy za niepoprawne, ze względu na zacieranie obserwowanych cech):

    Czerwony spągowiec (niem. Rotliegendes) – facja, nazwa kompleksu permskich skał osadowych pochodzenia lądowego i skał wulkanicznych powstałych w permie w basenie sedymentacyjnym, obejmującym znaczne obszary Europy Północnej i Środkowej (np. Niż Polski). Mają one różny wiek, jednak przeważnie obejmują perm wczesny i środkowy. Czerwony spągowiec dzielony jest na dwa piętra: autun i sakson.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
  • facja eoliczna
  • facja lagunowa
  • facja głębokomorska
  • facja rzeczna
  • facja zastoiskowa
  • facja lądowa, facja terygeniczna (facja terrygeniczna) (zespół skał zawierających głównie składniki pochodzenia lądowego)
  • pod względem petrograficznym[ | edytuj kod]

  • facja diagenetyczna
  • facja granulometryczna
  • facja skał metasomatycznych
  • facje skał wulkanogenicznych
  • i wiele innych

    Cechsztyn – facja, nazwa kompleksu permskich skał osadowych pochodzenia morskiego, powstałych w bardzo płytkim i ciepłym akwenie (morza epikontynentalnego) obejmującego znaczne obszary Europy Zachodniej i Środkowej (np. Niż Polski). Mają one różny wiek; datowane są na perm późny i środkowy.Anna Maliszewska (ur. 4 lipca 1993 w Zielonej Górze) – reprezentantka Polski w pięcioboju nowoczesnym. Należy do klubu ZKS Drzonków.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Diageneza – proces tworzenia skały zwięzłej ze skał luźnych polegający na łączeniu (zlepianiu) spoiwem ziaren skalnych.
    Wapień muszlowy (niem. Muschelkalk) – facja, nieformalna jednostka stratygraficzna triasu wydzielona na terenie Polski pozakarpackiej, Niemiec (poza Alpami) i Beneluxu w oparciu o kryteria litostratygraficzne. W tabeli stratygraficznej leży powyżej pstrego piaskowca, a poniżej kajpru.
    Skały – duże skupiska minerałów jednorodnych lub różnorodnych. Ze względu na sposób powstania wyróżnia się skały magmowe, osadowe i metamorficzne.
    Minerał (fr. minéral, od celt. mina – kopalnia) – pierwiastek lub związek chemiczny będący normalnie ciałem krystalicznym, którego struktura ukształtowała się w toku procesów geologicznych.
    Skamieniałość śladowa, ichnofosylium (l.mnoga: ichnofosylia) – skamieniały ślad działalności życiowej zwierzęcia (np. żerowania, drążenia w osadzie, tropy, odchody).
    Pstry piaskowiec – facja, nieformalna jednostka stratygraficzna triasu wydzielona na terenie Polski pozakarpackiej i Niemiec (poza Alpami) w oparciu o kryteria litostratygraficzne. Leży poniżej wapienia muszlowego.
    Sedymentacja (łac. sedimentum = osad) – proces opadania zawiesiny ciała stałego w cieczy w wyniku działania siły grawitacji lub sił bezwładności. Sedymentacji ulegają zawiesiny o gęstości większej niż gęstość cieczy. Sedymentacja prowadzi więc do rozdziału substancji niejednorodnych, a kryterium podziału jest gęstość.

    Reklama