• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • F-22 Raptor



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Biały Dom (z ang. White House) – oficjalna rezydencja i miejsce pracy prezydentów USA położona w Waszyngtonie, Dystrykt Kolumbia. Nazwa ta została nadana budynkowi 14 września 1901 r. przez prezydenta Roosevelta. Wcześniej nazywany był Pałacem Prezydenckim, Domem Prezydenckim i Siedzibą Władz Wykonawczych.Badania w locie (równoważnie oblot, lot doświadczalny) to szczególna odmiana lotu podczas której pilot doświadczalny (czasami pilot liniowy mający stosowne uprawnienia) bada właściwości i zachowanie się statku powietrznego celem wykrycia i zdiagnozowania ewentualnych nieprawidłowości w zakresie stateczności, sterowności, obciążeń i osiągów, charakterystyki przeciągnięcia i korkociągu, drgań, zgodności z przepisami (np. FAR), przed dopuszczeniem statku powietrznego do eksploatacji.

    Lockheed F-22 Raptoramerykański myśliwiec przewagi powietrznej. Wykonany w technologii stealth, został zaprojektowany głównie do walki z lotnictwem ZSRR w wypadku naruszenia przestrzeni powietrznej USA, posiada jednak uzbrojenie pozwalające na atakowanie celów naziemnych, prowadzenie wojny elektronicznej i nasłuchu elektronicznego. Samolot nosił oznaczenie YF-22, następnie przez trzy lata przed wprowadzeniem do służby Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych F/A-22, by ostatecznie przyjąć nazwę F-22A. Głównym wytwórcą jest koncern Lockheed Martin, odpowiedzialny za konstrukcję płatowca, uzbrojenie oraz końcowy montaż samolotu. Firma Boeing Integrated Defense Systems dostarcza natomiast skrzydła, tylną część kadłuba oraz awionikę.

    Dopalacz – urządzenie stosowane w samolotach bojowych (rzadziej w cywilnych) w celu zwiększania ciągu silnika turboodrzutowego, poprzez spalanie dodatkowego paliwa za turbiną. Daje to przyrost ciągu o kilkadziesiąt procent.Boeing E-3 Sentry – amerykański samolot wczesnego ostrzegania i dozoru przestrzeni powietrznej. W roku 1963 USAF zgłosiły zapotrzebowanie na AWACS (Airborne Warning And Control System) czyli powietrzny system wczesnego ostrzegania i kierowania. Boeing zaproponował model Boeing E-3A Sentry, który w kadłubie Boeinga 707-320 mieścił elastyczną, odporną na zakłócenia i wytrzymałą stację radarową oraz mógł służyć jako centrala dowodzenia, telekomunikacyjna i naprowadzająca. Najbardziej widoczną zmianą w nowym samolocie była zainstalowana na grzbiecie kadłuba duża konsola nawigacyjna, wewnątrz której zamontowano radar panoramiczny AN/APY-1 i radiowy system identyfikacji swój-obcy INF/TADIL C. Pierwszy EC-137D, tak bowiem ten model został nazwany przez Siły Powietrzne, został dostarczony 24 marca 1977 roku. Zmodernizowane wersje E-3B i E-3C używają radaru AN/APY-2. NATO wykorzystuje w Europie 17 sztuk E-3A (jedna maszyna rozbiła się w Grecji), które są obsługiwane przez wielonarodową załogę. Samoloty stacjonują w Niemczech, Norwegii, Turcji, Grecji i we Włoszech. Również Arabia Saudyjska, Wielka Brytania i Francja posiadają AWACS-y w swych lotniczych siłach zbrojnych.

    Historia[ | edytuj kod]

    W drugiej połowie lat 80. XX wieku sowieckie samoloty MiG-29 i Su-27 demonstrowały bardzo dobre właściwości manewrowe, a Su-27 również i osiągi. W połączeniu ze znacznym wzmocnieniem sowieckiej obrony powietrznej stwarzało to zagrożenie dla samolotów F-15 w warunkach ewentualnego konfliktu. W ramach programu Advanced Tactical Fighter uwaga konstruktorów amerykańskich skupiona była na opracowaniu samolotu, mogącego skutecznie zastąpić samolot F-15.

    McDonnell Douglas – amerykańska wytwórnia lotnicza, zajmująca się produkcją samolotów zarówno cywilnych, jak i wojskowych. Siedziba mieści się w St. Louis w stanie Missouri. 1 sierpnia 1997 stała się częścią firmy Boeing.Awionika – dział nauki i techniki zajmujący się zastosowaniem w lotnictwie i astronautyce oraz w lotniczych urządzeniach naziemnych urządzeń automatycznych i elektronicznych. Określenie Awionika oznacza także wyposażenie pokładowe takie jak: systemy sterowania, urządzenia nawigacyjne, system zobrazowania informacji, itd.

    W 1981 r. Siły Powietrzne USA określiły wymagania dla nowego Zaawansowanego Myśliwca Taktycznego, jako nowego samolotu wywalczania przewagi powietrznej, który początkowo miał być maszyną wielozadaniową. Samolot ten powinien być zbudowany w oparciu o nowe technologie – materiały kompozytowe, lekkie stopy, zaawansowane systemy sterowania lotem, technologię stealth oraz mieć większą siłę ciągu. We wrześniu 1985 r. siły powietrzne przesłały do: Boeinga, Farchilda, General Dynamics, Grummana, Lockheeda, McDonella Dauglasa, Northropa, Rockwella International i Voughta wymagania techniczne dla nowego samolotu, oraz do wykonawców silników: Allisona, Garreta, General Electric, Pratt & Whitney i Teledyne.

    Obcy kontra Predator 2 (oryg. Aliens vs Predator: Requiem) – amerykański horror sci-fi z 2007 roku w reżyserii Colina Strause i Grega Strause. Film jest kontynuacją filmu Obcy kontra Predator.Stany Zjednoczone Ameryki – państwo związkowe złożone z 50 stanów, w tym 48 tzw. stanów kontynentalnych oraz stanu Alaska – oddzielonego od pozostałych stanów kontynentalnych obszarem Kanady – i stanu Hawaje, położonego na archipelagu o tej samej nazwie. W 1791 roku wydzielony został dodatkowo okręg stołeczny (Dystrykt Kolumbii, potocznie zwany Waszyngtonem), będący oficjalną stolicą państwa.

    Po przeglądzie wstępnych propozycji, 31 grudnia 1986 r., Siły Powietrzne USA zawarły dwa kontrakty na 691 milionów każdy, na budowę dwóch prototypów. Kontrakty przyznano zespołom Northrop-McDonnell Douglas' YF-23 oraz Lockheed-Boeing-General Dynamics YF-22. W przeciwieństwie do projektowanych od podstaw na właściwości stealth konstrukcji F-117A oraz B-2, prototypy nowych maszyn myśliwskich miały być skoncentrowane w pierwszej kolejności na zwrotności oraz łatwości osiągania prędkości naddźwiękowej bez użycia dopalacza. Prototypy zgodnie z planem miały zostać zbudowane do końca 1989 roku, lecz przedłużono termin o następne 6 miesięcy.

    Lockheed Martin F-35 Lightning II (ang. błyskawica) – amerykański jednomiejscowy, jednosilnikowy myśliwiec wielozadaniowy piątej generacji zbudowany przez korporację Lockheed Martin w ramach projektu Joint Strike Fighter, który miał na celu zbudowanie maszyny spełniającej wymagania wszystkich rodzajów amerykańskich sił zbrojnych. Wersja prototypowa samolotu była znana pod nazwą X-35 JSF, ale 7 lipca 2006 roku maszyna dostała nową oficjalną nazwę Lightning II. F-35 Lightning II jest zdolny do wykonywania misji bliskiego wsparcia, bombardowań, oraz typowo myśliwskich zadań walki powietrznej. Projekt samolotu jest finansowany wspólnie przez rządy Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i innych krajów zainteresowanych zakupem tej maszyny. F-35 Lightning II został zbudowany pod kierownictwem firmy Lockheed Martin, przy współpracy z BAE Systems i Northrop Grumman.Northrop Grumman Corporation (NYSE: NOC) − amerykański koncern technologiczny i obronny o globalnym zasięgu działania, powstały w wyniku przejęcia w 1994 roku przez Northrop Corporation wytwórni lotniczej Grumman Aircraft Engineering Corporation. Northrop Grumman jest jednym z przedsiębiorstw wielkiej piątki amerykańskiego przemysłu obronnego, trzecim na świecie dostawcą produktów i usług obronnych oraz największym producentem okrętów.

    YF-22 „Lightning II”[ | edytuj kod]

    YF-22

    Choć F-22 został oparty na konstrukcji prototypu YF-22, istnieją dostrzegalne różnice między dwiema maszynami, przede wszystkim przemieszczenie kokpitu i zmiany strukturalne. Pierwotnie prototyp otrzymał od producenta nieoficjalną nazwę „Lightning II”, która obowiązywała aż do połowy lat 90. Przez krótki okres samolot był przezywany też jako „SuperStar” i „Rapier”. Ostatecznie nazwę Lightning II otrzymał 7 czerwca 2006 roku myśliwiec wielozadaniowy F-35.

    Panama City – miasto w USA, w stanie Floryda, siedziba administracyjna hrabstwa Bay oraz port nad Zatoką Meksykańską. Liczba mieszkańców 36 484 (2010).Transformers – amerykański film, wyreżyserowany przez Michaela Baya w roku 2007, z Shią LaBeoufem, Jonem Voightem i Megan Fox w rolach głównych, nakręcony na podstawie zabawek produkowanych przez firmę Hasbro, serialu animowanego i komiksu o tym samym tytule. 24 czerwca 2009 miał premierę w Polsce film Transformers 2.W roku 2012 odbyła się premiera 3 części serii.

    Konkurs[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Northrop YF-23.

    23 kwietnia 1991 roku, YF-22 został zwycięzcą konkursu na zaawansowany myśliwiec taktyczny (ATF), gdzie konkurował z prototypem YF-23 Black Widow II zespołu Northrop/McDonnell-Douglas. Obie maszyny miały spełniać wymagania dla przeznaczonych zadań mimo posiadania gorszych właściwości stealth przez zwycięzcę. Samolot posiadał znacznie wyższe od oczekiwanych właściwości manewrowe, dzięki układowi sterów. Argumentami przemawiającymi za wyborem późniejszego Raptora były nieznacznie słabsze osiągi od konkurenta z niższą ceną i mniejszym ryzykiem rozwoju. Doszło mimo wszystko do krytyki wyboru ze względu na wyższe parametry samolotu YF-23. Pojawiły się zarzuty, które postulowały wynik wyboru jako polityczny i finansowy. Przeobrażenia polityczne na świecie w latach 90 XX wieku spowodowały osłabienie Układu Warszawskiego i spadek możliwości otwartego konfliktu. Pojawiające się lokalne konflikty, które odbywają się na krótkich dystansach w kwestii walk powietrznych co przeważyło nad wybraniem tańszego rozwiązania.

    Starscream, Gwiazdowrzask – fikcyjna postać w uniwersum Transformers, jeden z Decepticonów, robot zamieniający się w samolot. Występuje w kilku wersjach w serii komiksów, seriali telewizyjnych oraz w filmie The Transformers i Transformers z 2007 Jest ambitny, nielojalny i okrutny. Inteligencja na różnym poziomie zależnie od seriali lub komiksu.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Umowa na rozpoczęcie produkcji seryjnej podpisana została 2 sierpnia 1991 roku. Z testowanych dwóch prototypów koniecznym był wybór ostatecznej wersji napędu. Do lipca 1995 roku planowane było zbudowanie prototypów produkcyjnych. Pierwsze seryjne F-22 miały zostać ukończone w 1999 roku.

    W 1992 roku, podczas lotu doświadczalnego, pierwszy prototyp rozbił się podczas lądowania w Bazie Sił Powietrznych w Kalifornii. Pilot doświadczalny Tom Morgenfeld nie doznał żadnych obrażeń. Przyczyna wypadku została określona jako błąd oprogramowania sterującego lotem.

    Walka elektroniczna, walka radioelektroniczna (WRE, ang. electronic warfare, EW) – rodzaj działań militarnych wobec przeciwnika, zmierzający do zakłócenia bądź uniemożliwienia działań przeciwnikowi bądź jego środkom technicznym, za pomocą własnych środków emisji elektromagnetycznej.F-117 Nighthawk – amerykański odrzutowy samolot bombowy wykonany w technologii stealth, produkowany przez firmę Lockheed. Służył w United States Air Force od 1983 do 2008. Pomimo oznaczenia "F", stosowanego w lotnictwie USA do klasyfikacji myśliwców, F-117 był taktycznym bombowcem, przeznaczonym do wykonywania precyzyjnych ataków na cele naziemne.

    Prototypy[ | edytuj kod]

    W maju 1993 roku podjęta została decyzja o niekonstruowaniu osobnej wersji myśliwsko-uderzeniowej, a jedynie przystosowaniu gotowych podzespołów. W 1995 roku zmniejszono planowane zamówienia do 442 egzemplarzy (z 648). Pierwszy samolot miał zostać wysłany do odbioru w 1997 roku i osiągnąć gotowość operacyjną w 2005. Przesunięcia skutkowały wzrostem ceny samolotu z 150 do 165 mln dolarów.

    Silnik turboodrzutowy dwuprzepływowy – konstrukcyjna odmiana silnika turboodrzutowego, w którym główny strumień powietrza rozdziela się na przepływ wewnętrzny i przepływ zewnętrzny.Grumman F-14 Tomcat (ang. Kocur) – amerykański naddźwiękowy myśliwiec pokładowy Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych o zmiennej geometrii skrzydeł zaprojektowany przez wytwórnię Grumman. F-14 Tomcat był samolotem obrony floty, przewagi powietrznej i rozpoznania taktycznego, później poprzez dodanie możliwości przenoszenia bomb przystosowany do zadań bliskiego wsparcia. Samolot ten został zaprojektowany po zakończeniu programu myśliwca obrony floty F-111B i był pierwszym myśliwcem czwartej generacji opracowanym w oparciu o doświadczenia bojowe w walce z MiG-ami wyniesione z wojny w Wietnamie.

    Podczas pierwszego pokazu seryjnie produkowanego modelu, który odbył się 9 kwietnia 1997 roku w Georgii, został on formalnie nazwany F-22 „Raptor”, z imieniem własnym „Spirit of America”. Jego pierwszy lot odbył się 7 września 1997 roku. W międzyczasie zmniejszona została kolejny raz liczbę zamówionych maszyn do 439 oraz spróbowano obniżyć koszta produkcji przez rezygnację z badania nowego czujnika podczerwieni. Zrezygnowano z dostosowywania samolotu na potrzeby US Navy, na rzecz F-35C Lightning II.

    Japonia (jap. 日本, trb. Nihon lub Nippon) – państwo wyspiarskie usytuowane na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji, o długości 3,3 tys. km. Archipelag rozciąga się niemal południkowo (Japończycy utrzymują, że ich kraj ma kształt „trzydniowego Księżyca”) pomiędzy 45°33′ a 20°25′ stopniem szerokości północnej, od Morza Ochockiego na północy do Morza Wschodniochińskiego i Tajwanu na południu. Stolica Tokio jest usytuowana prawie dokładnie na tej samej szerokości geograficznej co Ateny, Pekin, Teheran i Waszyngton.Prędkość naddźwiękowa (supersoniczna) – w aerodynamice prędkość obiektu lub przepływu, poruszającego się szybciej niż prędkość dźwięku w powietrzu (przy temp. +20 °C = 340 m/s). Prędkości ponad pięciokrotnie większe od prędkości dźwięku często nazywane są prędkościami hipersonicznymi.

    We wrześniu 2002 roku władze USAF zmieniły oznaczenie na F/A-22, naśladujące nazwę F/A-18 Hornet, która podkreślałaby zdolność myśliwca do ataku naziemnego. Powrót do oznaczenia pierwotnego nastąpił 12 grudnia 2005 roku. Trzy dni później F-22A został włączony do służby czynnej.

    Produkcja[ | edytuj kod]

    Pierwszy wyprodukowany egzemplarz został dostarczony do Bazy Sił Powietrznych w Nellis w stanie Nevada 14 stycznia 2003 i również w tym samym roku zmniejszono liczbę zamówionych samolotów na 277. Do końca 2004 do służby zostało wcielonych 51 F-22, a zamówienie zostało po raz kolejny zmniejszone do 183 sztuk. Spowodowało to konflikt w USAF, które zgłaszało zapotrzebowanie na 381 samolotów.

    MiG 1-44 (inne nazwy: MFI, MiG 1.44) – projekt radzieckiego/rosyjskiego myśliwca przewagi powietrznej zarzuconego w stadium demonstratora.Wirginia (ang. Virginia) – stan w Stanach Zjednoczonych na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego. Prawie dwie trzecie Wirginii jest zalesione, a branże związane z lasami zapewniają 17 mld dolarów rocznego przychodu dla gospodarki Wirginii (2% PKB), oraz ponad 100 tys. miejsc pracy.

    Konstruowanie awioniki w postaci modułów komputerowych które zostały zintegrowane pozwala na wprowadzanie uaktualnionego oprogramowania. Dzięki temu rozwiązaniu zwiększały się możliwości bojowe.

    W 2010 roku orzeczeniem Pentagonu produkcja ma się zakończyć w liczbie 187 egzemplarzy, ostatnia maszyna dostarczona została w maju 2012 roku.

    Zamówienia[ | edytuj kod]

    Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych planowały początkowo zamówić 750 sztuk Zaawansowanego Myśliwca Taktycznego, z produkcją rozpoczynającą się w 1994 roku. W momencie startu programu rozwojowego rozpadł się jednak Związek Radziecki, a F-117 Nighthawk całkowicie zniszczyły obronę powietrzną Iraku. Decyzje o zredukowaniu liczby myśliwców przedstawiają się następująco:

    Boeing RC-135 – amerykański samolot zwiadowczy, przeznaczony do rozpoznania fotograficznego i elektronicznego. Maszyna została wybudowana na bazie samolotu transportowego Boeing C-135 Stratolifter. Opracowano całą rodzinę maszyn RC-135 przeznaczonych do wypełniania różnorakich zadań rozpoznawczych.Rakietowy pocisk ziemia-powietrze (ang. Surface-to-air missile, SAM) – pocisk rakietowy wystrzeliwany z ziemi, przeznaczony do zwalczania celów powietrznych, w szczególności samolotów.
  • 648 sztuk od roku 1995
  • 442 sztuk do roku 1997
  • 439 sztuk do roku 2003
  • 277 sztuk w roku 2003
  • 183 sztuki w 2004
  • W 2006 roku Departament Obrony USA zaoferował kupno 183 sztuk F-22, co przy oszczędnościach rzędu 15 mld dolarów spowodowałoby wzrost ceny jednego myśliwca. Ten plan został de facto zaakceptowany przez Kongres w planie kilkuletniego nabywania maszyn, pozostawiając możliwość na nowe zamówienia po tym okresie. Lockheed Martin zakomunikował jednak, że wraz z rokiem 2009 musi znać ostateczną liczbę maszyn, aby odpowiednio wcześniej zamówić potrzebne do produkcji części.

    Global Positioning System (GPS) - właściwie GPS-NAVSTAR (ang. Global Positioning System – NAVigation Signal Timing And Ranging) – jeden z systemów nawigacji satelitarnej, stworzony przez Departament Obrony Stanów Zjednoczonych, obejmujący swoim zasięgiem całą kulę ziemską. System składa się z trzech segmentów: segmentu kosmicznego - 31 satelitów orbitujących wokół Ziemi na średniej orbicie okołoziemskiej; segmentu naziemnego - stacji kontrolnych i monitorujących na ziemi oraz segmentu użytkownika - odbiorników sygnału. Zadaniem systemu jest dostarczenie użytkownikowi informacji o jego położeniu oraz ułatwienie nawigacji po terenie.Boeing Company – amerykański koncern lotniczy, zbrojeniowy i kosmiczny z siedzibą w Chicago. Dwa najważniejsze działy stanowią:

    Sprzedaż zagraniczna[ | edytuj kod]

    Ze względu na zakaz nałożony przez prawo federalne obecnie nie istnieje możliwość eksportu Raptora. Gdyby nawet taka istniała, niewiele państw sojuszniczych byłoby w stanie sprostać wymaganiom i kosztom jego obsługi. Większość obecnych nabywców myśliwców produkowanych przez Stany Zjednoczone jest zainteresowana zakupem wcześniejszych konstrukcji, na przykład F-15 czy F-16, albo oczekuje na wdrożenie do produkcji F-35, w którym zastosowano wiele rozwiązań technologicznych obecnych w Raptorze.

    Hulk – amerykański fantastycznonaukowy film akcji z 2003 roku na podstawie komiksu o superbohaterze wydanego przez Marvel Comics. W głównych rolach występują Eric Bana, Jennifer Connelly i Nick Nolte, jego reboot Incredible Hulk pojawił się 5 lat później.YF-23 Black Widow II – dwa prototypowe samoloty myśliwskie piątej generacji skonstruowane i zbudowane przez Northrop oraz McDonnell Douglas w ramach projektu Advanced Tactical Fighter (ATF). Projekt został zamknięty w roku 1991 z powodu wyboru dla Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych konkurencyjnego samolotu F-22 Raptor opracowanego przez koncerny Lockheed Martin oraz Boeing.

    Zainteresowanie zakupem F-22 oficjalnie wyraziła Japonia. Dyrektor Departamentu Azji w Radzie Bezpieczeństwa Narodowego USA potwierdził, że trwają rozmowy na temat sprzedaży, jednak mimo nacisków ze strony Kongresu Biały Dom odmówił sprzedaży tych maszyn Japonii, co stało się bezpośrednią przyczyną rozpoczęcia przez Japonię własnego programu budowy samolotu V generacji. Produkcja F-22 dobiegła końca w roku 2011 i najprawdopodobniej już nigdy nie zostanie wznowiona.

    Raytheon Company z siedzibą w Waltham w stanie Massachusetts, jest jednym z największych koncernów zbrojeniowych świata, zatrudniającym 79 900 pracowników na całym globie. W roku 2005 obrót koncernu wyniósł 22 miliardy dolarów US, czysty zysk po opodatkowaniu natomiast 871 milionów dolarów. Więcej niż 90 procent dochodów Raytheon pochodzi z kontraktów obrony, co od 2005 klasyfikuje spółkę na piątym miejscu wśród największych producentów i dostawców sprzętu wojskowego na świecie.Su-30 (w kodzie NATO: Flanker-C) – rosyjski wielozadaniowy samolot bojowy opracowany przez biuro konstrukcyjne Suchoj, jeszcze w Związku Radzieckim na bazie dwumiejscowego samolotu treningowego z rodziny Su-27.

    Użycie bojowe[ | edytuj kod]

    Pierwsze bojowe zastosowanie uzbrojenia przez F-22 nastąpiło 23 września 2014 roku. Wykonano wtedy uderzenie na cele tak zwanego Państwa Islamskiego na terenie Syrii przy użyciu broni naprowadzanej za pomocą systemu GPS.

    Katastrofy[ | edytuj kod]

    Pierwsza katastrofa seryjnego modelu wydarzyła się 20 grudnia 2004 podczas startu. Pilot katapultował się bezpiecznie na moment przed uderzeniem myśliwca o ziemię. Śledztwo wykazało, że krótkotrwała przerwa w zasilaniu podczas wyłączania silnika przed lotem spowodowała usterkę w systemie sterowania lotem. Dane techniczne zarejestrowane podczas zdarzenia posłużyły do wyeliminowania tego problemu w przyszłości. Decyzją dowództwa USAF szczątki maszyny zostały użyte do budowy nowego płatowca.

    Iron Man – amerykański film akcji w reżyserii Jona Favreau z 2008. Film jest oparty na serii komiksów o Iron Manie – postaci komiksowej stworzonej przez Stana Lee, Larry’ego Liebera, Jacka Kirby’ego i Dona Hecka.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    W 2009 roku 25 marca z powodu utraty przytomności przez pilota podczas manewrowania na małych wysokościach rozbił się F-22 o ziemię. Pilot testowy D.Colley zginął na miejscu.

    16 listopada 2010 roku zginął w katastrofie kpt. J.Haney po tym jak utracił przytomność przez wadliwą instalację tlenową.

    15 listopada 2012 roku rozbił się prototypowy samolot z powodu zwarcia instalacji elektrycznej, która doprowadziła do pożaru płynu hydraulicznego, co skutkowało uszkodzeniem sterowania.

    Myśliwiec przewagi powietrznej - typ myśliwca zaprojektowany do wywalczenia i utrzymania pełnej dominacji i kontroli przestrzeni powietrznej nieprzyjaciela.Holloman Air Force Base - baza Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych, zlokalizowana 10 km na południe od Central Business District miasta Alamogordo w stanie Nowy Meksyk.

    15 maja 2020 roku samolot rozbił się podczas rutynowej misji na Florydzie. Pilot bezpiecznie się katapultował. (https://edition.cnn.com/2020/05/15/politics/f-22-jet-crash-florida/index.html).

    Wykonawcy[ | edytuj kod]

    Udział poszczególnych koncernów w konstrukcji F-22 Raptor
  • Lockheed Martin Aeronautical Systems: kierownictwo programem, sekcja nosowa oraz przednie poszycie kadłuba (włączając w to kokpit oraz wloty powietrza), główne krawędzie skrzydeł, stateczniki i stabilizatory, klapy, lotki, podwozie oraz finalny montaż.
  • Lockheed Martin Tactical Aircraft Systems: centralne poszycie, zintegrowane systemy nawigacji i wojny elektronicznej (INEWS), komunikacja, nawigacja oraz system identyfikacji (CNI).
  • Boeing: skrzydła, poszycie kadłuba (włączając w to niezbędne instalacje silnika i dysz), opracowanie systemu radarowego i jego testowanie, integracja awioniki, system treningowy.
  • Pratt & Whitney: silniki F119-PW-100 napędzające myśliwiec.
  • Podwykonawcy[ | edytuj kod]

    Szacunkowo 240 firm z 37 stanów USA tworzy listę podwykonawców F-22. Głównymi (według udziału) są:

    Spawanie elektronowe, właściwie spawanie wiązką elektronową - rodzaj techniki spawania metali, polegające na nagrzewaniu miejsca łączenia przy pomocy wiązki elektronowej. Do spawania tą techniką służy spawarka elektronowa, w której źródłem elektronów jest działo elektronowe. Elektrony są przyspieszane napięciem rzędu dziesiątków kV. Charakterystycznymi cechami spawania elektronowego jest to, że spawanie odbywa się najczęściej w środowisku próżni rzędu 10 Tr a także to, że spoina tworzy się przez stopienie brzegów łączonych detali.AWACS (ang. Airborne Warning and Control System - Lotniczy System Ostrzegania i Kontroli). W skład systemu wchodzą m.in. odpowiednio zaadaptowane samoloty dozoru radiolokacyjnego dalekiego zasięgu, przede wszystkim E-3 Sentry.
    1. Northrop Grumman
    2. Texas Instruments
    3. Kidde-Graviner Ltd.
    4. Allied-Signal Aerospace
    5. Hughes Radar Systems
    6. Harris
    7. Fairchild Defense
    8. GEC Avionics


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]




    Warto wiedzieć że... beta

    Departament Obrony Stanów Zjednoczonych (ang. United States Department of Defense, w skrócie: DoD) - urząd federalny Stanów Zjednoczonych, na którym spoczywa obowiązek koordynowania i nadzorowania agencji i funkcji rządu wiążących się z bezpieczeństwem narodowym i siłami zbrojnymi. Sekretarz obrony jest członkiem rządu (cabinet).
    McDonnell Douglas KC-10 Extender – latająca cysterna umożliwiająca dotankowywanie innych samolotów w czasie lotu. Jest on specjalnie przystosowaną wersją cywilnego DC-10-30. Samolot znajduje się na wyposażeniu USAF. Obecnie użytkowanych jest 59 maszyn. Wszystkie stacjonują w bazach McGuire w New Jersey i Travis w Kalifornii. Samolot jest używany równolegle z kilkuset (mniejszymi) samolotami KC-135 Stratotanker. W odróżnieniu od KC-135 samolot wyposażony jest na stałe, oprócz używanego do tankowania samolotów USAF przewodu sztywnego, także w przewód elastyczny, z którego korzystają samoloty US Navy i Marines. Jest on aktualnie samolotem o największym na świecie zasięgu.
    Współczynnik ciągu do ciężaru (gdzie przez ciężar rozumiemy ciężar na powierzchni Ziemi) - bezwymiarowa jednostka charakteryzująca silniki rakietowe i odrzutowe oraz pojazdy w których zostały wykorzystane (w większości statki kosmiczne oraz samoloty odrzutowe), będąca ilorazem ciągu przez ciężar. Jego wartość jest stosowana do porównywania silników i konstrukcji pojazdów.
    F-16 Fighting Falcon (ang. Walczący Sokół) – samolot wielozadaniowy zaprojektowany przez amerykańską wytwórnię General Dynamics. Od 1993 produkowany przez Lockheed Corporation, obecnie Lockheed Martin. Od drugiej połowy lat 70 XX w. do 2007 wyprodukowano 4459 egzemplarzy.
    Lockheed Martin Corporation (NYSE: LMT) – amerykański koncern zbrojeniowy powstały w 1995 z połączenia korporacji Lockheed i Martin Marietta. Jeden z „wielkiej piątki” amerykańskiego przemysłu obronnego. Zatrudnia ponad 140 tysięcy osób na całym świecie. Siedziba koncernu znajduje się w Bethesda w stanie Maryland.
    Su-57, PAK FA (ros. Pierspiektiwnyj Awiacyonnyj Kompleks Frontowoj Awiacyi, kod NATO – Felon ) T-50 (oznaczenie producenta) – rosyjski samolot myśliwski piątej generacji, który jest odpowiedzią na amerykański program ATF i samolot przewagi powietrznej F-22 Raptor.
    Fairchild Aircraft – amerykańska wytwórnia samolotów i sprzętu lotniczego, założona przez Shermana Fairchilda w 1929 roku, pierwotnie pod nazwą Fairchild Aviation Corporation z siedzibą w Farmingdale oraz East Farmingdale, w stanie New York. Potem zmieniono nazwę na Fairchild Aircraft Manufacturing Company. W 1931 przeniesiono siedzibę do Hagerstown (Maryland). Po serii reorganizacji i przejęć, w 1984 roku zakończono produkcję w Hagerstown, a siedzibą stało się San Antonio (Teksas). W 1996 nastąpiło przejęcie cywilnej części firmy Dornier i zmieniono nazwę firmy na Fairchild Dornier. W latach 2002-2003 firma została przejęta przez M7 Aerospace.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.071 sek.