• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ewangelicki Kościół Czeskobraterski

    Przeczytaj także...
    Zbór – określenie stosowane m.in. w Polsce, Czechach (czes. sbor) i na Białorusi (biał. збор) w odniesieniu do lokalnej wspólnoty wiernych kościołów protestanckich (gmina, zgromadzenie, kongregacja) oraz niektórych ugrupowań nieprotestanckich, historycznie wywodzących się z protestantyzmu oraz przez np. Świadków Jehowy.Patent tolerancyjny (niem. Toleranzpatent) – dokument wydany przez cesarza austriackiego Józefa II 13 października 1781 roku. Dokument ten wpisywał się w szeroko zakrojone oświeceniowe reformy kościelne Józefa II nazwane józefinizmem.
    Slavomil Ctibor Daněk (ur. 5 października 1885 r., Uherské Hradiště, zm. 23 lutego 1946 r., Libštát) – czeski duchowny ewangelicki (Ewangelicki Kościół Czeskobraterski), teolog, wykładowca akademicki.

    Ewangelicki Kościół Czeskobraterski (cz. Českobratrská církev evangelická, ČCE) – protestancki kościół unijny w Czechach nawiązujący tradycją do doktryny braci czeskich.

    Charakterystyka[edytuj kod]

    Jego geneza sięga XVIII wieku. W 1781 cesarz Józef II wydał w monarchii habsburskiej Patent Tolerancyjny dla innowierców. Nie obejmował on jednak swoim obowiązywaniem kościołów tradycji husyckiej, w tym braci czeskich. Wierni tego wyznania, nie mając możliwości ujawnienia się, przystąpili do kościołów konfesji ewangelicko-reformowanej i ewangelicko-augsburskiej (zob. Kościół ewangelicki w Austrii w latach 1781-1918). Na terenie Czech powstały 52 zbory kalwińskie i 20 zborów luterańskich, w których większość stanowili byli husyci. Istniejąc w takiej strukturze dążyli oni jednak do stworzenia własnej wspólnoty. Pierwsza próba ich zjednoczenia miała miejsce w 1848 roku. Dopiero zakończenie I wojny światowej i rozpad monarchii Austro-Węgier stworzyły realne podstawy do realizacji tego zamierzenia. W grudniu 1918 zbory luterańskie i kalwińskie, uważające się za spadkobierców husytyzmu, połączyły się, tworząc Ewangelicki Kościół Czeskobraterski. W chwili powstania obejmował ok. 120 tys. ewangelików reformowanych i 30 tys. luteran. Pod koniec lat 20. XX wieku liczył ok. 150 000 wyznawców.

    Światowy Alians Kościołów Reformowanych – wspólnota 214 Kościołów reformowanych wyrosłych na gruncie XVI-wiecznej reformacji, a w szczególności teologii Jana Kalwina. Siedziba organizacji znajduje się w Genewie.Husytyzm – ruch religijny i polityczny zapoczątkowany działalnością kaznodziejską, między innymi praskiego teologa Jana Husa.

    Ewangelicki Kościół Czeskobraterski jest zorganizowany na trzech płaszczyznach. Zgromadzeniem wszystkich wiernych jest sobór. Reprezentacją wiernych jest synod, złożony na wzór parlamentu z wybieralnych posłów. Kościół dzieli się na 14 diecezji (senioratów) i 264 zbory (parafie). Na czele kościoła jako jego reprezentant stoi Rada Synodalna złożona z 6 osób (3 osób świeckich i 3 osób duchownych).

    Protestantyzm – jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.Józef II Habsburg, właśc. Joseph Benedikt August Johann Anton Michael Adam (ur. 13 marca 1741 w Wiedniu, zm. 20 lutego 1790, tamże) – najstarszy syn cesarzowej Marii Teresy Habsburg i Franciszka I Lotaryńskiego, wnuk Karola VI Habsburga. Święty Cesarz Rzymski od 1764/1765 r.

    Aktualnie Ewangelicki Kościół Czeskobraterski jest drugim pod względem liczebności kościołem chrześcijańskim w Czechach. Liczbę jego wiernych szacuje się na ok. 100 tys. Należy do Światowego Aliansu Kościołów Reformowanych i do Światowej Federacji Luterańskiej.

    Senioraty[edytuj kod]

     Zobacz też kategorię: Zbory Ewangelickiego Kościoła Czeskobraterskiego.

    Kościół podzielony jest na 14 senioratów obejmujących 264 zbory:

    Jan Jelínek (ur. 19 kwietnia 1912 w Zelowie, zm. 3 grudnia 2009 w Pradze) – czeski ksiądz ewangelicki i żołnierz, który występował w obronie prześladowanych bez względu na przynależność narodową, polityczną, religijną czy wyznaniową.Jarmiła Wiera Jelinek (ur. 1 marca 1960 w Zelowie) – pierwsza kobieta w historii Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w RP ordynowana na pastora.
  • Seniorat praski (31 zborów)
  • Seniorat podiebradzki (22 zbory)
  • Seniorat południowoczeski (7 zborów)
  • Seniorat zachodnioczeski (23 zbory)
  • Seniorat ustecki (15 zborów)
  • Seniorat liberecki (9 zborów)
  • Seniorat kralowohadecki (16 zborów)
  • Seniorat chrudimski (25 zborów)
  • Seniorat policki (9 zborów)
  • Seniorat horacki (16 zborów)
  • Seniorat brneński (23 zbory)
  • Seniorat wschodniomorawski (27 zborów)
  • Seniorat morawskośląski (26 zborów)
  • Seniorat ochranowski (nie tworzy ziemskiego obwodu, łączy byłe zbory Jednoty Braci Czeskich, które wstąpiły do EKC; obecnie 9 zborów)
  • Znani członkowie, duchowni[edytuj kod]

  • Jan Karafiát
  • Jan Jelínek
  • Slavomil Ctibor Daněk
  • Milan Balabán
  • Wiera Jelinek
  • Mirosław Jelinek
  • Zobacz też[edytuj kod]

  • Religia w Czechach
  • Przypisy

    1. Trzysta lat tolerancji na Śląsku Cieszyńskim. Renata Czyż, Wacław Gojniczek, Daniel Spratek (redakcja). Cieszyn: Parafia Ewangelicko Augsburska w Ciesszynie, 2010, s. 258. ISBN 978-83-907639-6-5.
    2. Elżbieta Pałka, Sytuacja kościołów i związków wyznaniowych w Czechach i na Słowacji, s. 144

    Linki zewnętrzne[edytuj kod]

  • Českobratrská církev evangelická (cz.)
  • Światowa Federacja Luterańska – utworzona w 1947 r. międzynarodowa organizacja zrzeszająca kościoły wyznania luterańskiego ze wszystkich zakątków świata. Światowa Federacja Luterańska zrzesza 145 kościołów z 79 krajów, a więc ponad 70 milionów wiernych. Siedziba ŚFL znajduje się w Genewie. Światowa Federacja Luterańska prowadzi dialog pomiędzy wspólnotami luterańskimi, zawiera porozumienia z innymi wyznaniami, prowadzi akcje ekumenizacyjne i misyjne. Członkiem Światowej Federacji Luterańskiej jest polski Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP.Kościoły ewangelicko-unijne – kościoły protestanckie powstałe na mocy unii kościelnych, utworzone z połączenia Kościołów wywodzących się z pokrewnych lub różnych tradycji protestanckich. Najczęściej dotyczy to zjednoczenia Kościoła ewangelicko-augsburskiego (luterańskiego) i Kościoła ewangelicko-reformowanego (kalwińskiego) w jeden Kościół krajowy.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    I wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Mirosław Jelinek (ur. 13 listopada 1957 w Częstochowie) – polski duchowny ewangelicko-reformowany, w latach 1982–2010 proboszcz parafii ewangelicko-reformowanej w Zelowie a od roku 2010 proboszcz parafii w Kateřinicach. Jeden z liderów społeczności czeskiej w RP, były dyrektor Przedszkola Edukacyjnego im. Jana Amosa Komeńskiego w Zelowie i Muzeum w Zelowie – Ośrodka Dokumentacji Dziejów Braci Czeskich.
    Seniorat – stosowana w wiekach średnich zasada określająca porządek obejmowania tronu. Ustanawiana była często po podziale kraju między synów władcy i określała, że po jego śmierci władzę zwierzchnią ma każdorazowo sprawować najstarszy męski przedstawiciel rodu (senior).
    Czechy (czes. Česko), Republika Czeska (czes. Česká republika) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Od północnego wschodu graniczy z Polską, od zachodu i północnego zachodu z Niemcami, od południa z Austrią, a od południowego wschodu ze Słowacją. Stolicą i największym miastem Czech jest Praga. Kraj składa się z trzech historycznych krain – Czech właściwych, Moraw i czeskiej części Śląska. Na powierzchni 78 866 km² żyje ponad 10,5 mln osób, z czego 94% to Czesi. Państwo czeskie dzieli się na czternaście krajów. Czechy są republiką parlamentarną, demokratycznym państwem prawa o liberalnym systemie rządów, opartym na swobodnej rywalizacji partii i ruchów politycznych. Głową państwa jest prezydent. Naczelnym organem władzy ustawodawczej jest parlament z Izbą Poselską i Senatem, władzy wykonawczej rząd z czternastoma ministerstwami, a władzy sądowniczej Sąd Konstytucyjny i Sąd Najwyższy. Czechy są członkiem wielu organizacji międzynarodowych, m.in. ONZ, Unii Europejskiej, NATO, strefy Schengen, Rady Europy, OECD i Grupy Wyszehradzkiej.
    Bracia Czescy, Jednota Braci Czeskich, Jednota Bracka (cz. Jednota bratří českých, Jednota bratrská, łac. Unitas Fratrum) – ruch społeczno-religijny w Czechach, który wyłonił się z husytyzmu w drugiej połowie XV wieku. W XVI wieku bracia czescy podjęli dialog z Kościołami ewangelickimi, w wyniku którego przyłączyli się do protestantyzmu.
    Kościół ewangelicki w Austrii w latach 1781-1918 – kościół powstały po wydaniu Patentu Tolerancyjnego 13 października 1781 roku na terenie przedlitawskiej części monarchii Habsburgów (następnie Cesarstwa Austrii i Austro-Węgier) początkowo z osobnymi konsystorzami dla ewangelików augsburskiego i helweckiego wyznania, w 1861 formalnie zjednoczony w unię. W latach 1867-1915 nosił oficjalną niemiecką nazwę Evangelische Kirche Augsburgischen und Helvetischen Bekenntnisses in den im österr. Reichsrathe vertretenen Königreichen und Ländern (pol. Kościół Ewangelicki Augsburskiego i Helweckiego Wyznania w Królestwach i Krajach w austriackiej Radzie Państwa Reprezentowanych). Kres działalności Kościoła w takiej strukturze nastąpił wraz z upadkiem Austro-Węgier po I wojnie światowej. We współczesnej Austrii funkcjonują dwa niezależne lecz ściśle ze sobą współpracujące Kościół Ewangelicki Augsburskiego Wyznania i Kościół Ewangelicki Helweckiego Wyznania. Na terenie Zalitawii funkcjonował oddzielny Kościół.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.024 sek.