• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ewangeliarz Henryka Lwa

    Przeczytaj także...
    Funt szterling (ang. pound sterling, £), nieoficjalna nazwa funt brytyjski, symbol międzynarodowy GBP – oficjalna jednostka monetarna w Wielkiej Brytanii.Faksymile – kopia podpisu odbita sposobem mechanicznym na dokumencie. Dopuszczona przez KC w odniesieniu do dokumentów na okaziciela, a przez KSH – w odniesieniu do akcji.
    Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.
    Zmartwychwstanie – jedna ze stron Ewangeliarza Henryka Lwa
    Ewangeliarz Henryka Lwa: Koronacja Henryka Lwa i Matyldy Angielskiej (fragment)
    Chrystus w majestacie

    Ewangeliarz Henryka Lwa – dzieło zamówione przez Henryka Lwa, księcia Saksonii i Bawarii, do ołtarza Panny Marii kolegiaty Św. Błażeja w Brunszwiku (obecnie katedry). Wolumin stanowi ważny przykład romańskiego malarstwa książkowego 2 połowy XII w.

    Iluminacja – średniowieczne zdobnictwo książkowe, pierwotnie w postaci ozdobnych linii i inicjałów oraz coraz bardziej skomplikowanych wzorów. Wraz z rozwojem iluminatorstwa pojawiają się złocenia, które mogły przejawiać się nawet w formie złotych liter (codex aureus) pisanych na barwionym purpurą pergaminie. Iluminacja, zwłaszcza w sztuce dojrzałego średniowiecza mogła przyjąć formę dekoracyjnych rysunków wykonywanych technikami malarskimi lub też mogła wykorzystywać malowane (często ilustracyjne) miniatury figuralne, umieszczane na kartach manuskryptów, a później także pierwszych druków. Iluminacje zasadniczo dotyczyły dwóch obszarów na karcie: rozbudowanych kompozycji inicjałowych, oraz wypełnienia marginesów (bordiur). Tworzono jednak również bogate, rozbudowane kompozycje tekstowo-graficzne, na których tekst i obraz funkcjonowały, co rzadkie dla sztuki średniowiecznej, wspólnie - zajmując całość karty, czego przykładem może być słynny ewangeliarz z Kells.Scriptorium (łac. scribere – pisać) – w średniowieczu terminem tym określano pulpit do pisania i czytania oraz całość warsztatu pisarskiego. W klasztorze – pomieszczenie, w którym przepisywano ręcznie księgi. Zakonników zajmujących się rękopiśmiennictwem nazywano skryptorami lub skrybami. Z czasem powstały dzięki nim takie specjalizacje jak: kaligrafia i iluminacja (miniatura). Scriptoria były też na dworach królewskich i przy katedrach.

    Ewangeliarz został wykonany dla księcia w skryptorium przy benedyktyńskim opactwie w Helmarshausen. Do ustalenia czasu powstania dzieła mogą posłużyć dwie daty: 1173 – przed tym rokiem wzniesiono fundowany przez Henryka Lwa kolegiatę Św. Błażeja i 1188 – wtedy poświęcono ołtarz Panny Marii.

    Sztuka romańska (styl romański, romanizm, romańszczyzna) – styl w sztukach plastycznych XI-XIII wieku, ukształtowany w Europie zachodniej (na zachód od Renu), na terenach zajmowanych obecnie przez dzisiejsze północne Włochy, Francję i zachodnie Niemcy. Wkrótce zasięgiem nowego stylu objęte zostały kolejne tereny Europy i wraz z prowadzonymi wyprawami krzyżowymi przeniknął na Bliski Wschód. Czas trwania sztuki romańskiej był niejednolity; występowały także różnice w stylu między poszczególnymi regionami. Sztuka ta wyrosła na bazie antyku oraz doświadczeń sztuki karolińskiej i ottońskiej, także bizantyńskiej. Romanizm związany był przede wszystkim z Kościołem i stąd obecny był przede wszystkim w sztuce sakralnej.Ryszard I Lwie Serce (ang. Richard the Lionheart, fr. Cœur de Lion) (ur. 8 września 1157, zm. 6 kwietnia 1199) – król Anglii od 1189. Syn Henryka II Plantageneta i Eleonory Akwitańskiej. W latach 1190-1192 był jednym z dowódców trzeciej wyprawy krzyżowej. Uwięziony w Austrii w czasie drogi powrotnej, następnie przekazany cesarzowi Henrykowi VI. Został uwolniony w 1194 roku. Zginął, walcząc z francuskim królem Filipem II Augustem o angielskie posiadłości we Francji.

    Dalsze dzieje Ewangeliarza nie są wyjaśnione. W nieznanym czasie trafił na dwór cesarski. Niewykluczone, że zainteresował się manuskryptem cesarz Karol IV Luksemburski, zważając na wzmiankę, choć późniejszą z 1593 roku, w której poświadczono obecność Ewangeliarza w dobrach kapituły katedry Św. Wita w Pradze, stamtąd w 1861 roku za cenę tysiąca talarów spadkobierca Welfów, Jerzy V władca Królestwa Hanoweru sprowadził do tegoż miejsca manuskrypt, stanowił jako część Skarbu Welfów „Königliche Welfenmuseum“ otworzonego w roku 1862. Po abdykacji w 1866 (wówczas Hanower wcielono do Królestwa Prus) Ewangeliarz trafił do jednej z gmin w rejonie Salzkammergut k. Salzburga, następnie do zamku Cumberland (Austria). Późniejsze losy Ewangeliarza były nieznane.

    Nowy Testament (gr. Ἡ Καινὴ Διαθήκη, on Kainē Diathēkē) – druga, po Starym Testamencie, część Biblii chrześcijańskiej, powstała na przestrzeni 51-96 r. n.e.; stanowi zbiór 27 ksiąg, przedstawiających wydarzenia z życia Jezusa i wczesnego Kościoła oraz pouczenia skierowane do wspólnot chrześcijańskich, tradycyjnie datowanych na drugą połowę I wieku; niektórzy bibliści datują część ksiąg również na pierwszą połowę II wieku; główne źródło chrześcijańskiej doktryny i etyki.Katedra Świętych Błażeja, Jana Chrzciciela i Tomasza Becketa w Brunszwiku – jedna z najstarszych świątyń miasta, położona przy południowej stronie historycznego Placu Zamkowego obok zamku Dankwarderode, z którym świątynia jest połączona drewnianym gankiem.

    6 grudnia 1983 w domu aukcyjnym Sotheby's w Londynie odbyła się aukcja, w której nieznany kontrahent wystawił Ewangeliarz na sprzedaż, a jego cena osiągnęła 8,14 mln funtów (32,5 milionów marek). Księgę kupił niemiecki bankier Hermann Josef Abs, który otrzymał wsparcie finansowe ze strony najważniejszych instytucji w Niemczech, takich jak rząd federalny Niemiec, władz krajów związkowych Dolnej Saksonii i Bawarii, czy Fundacji Pruskich Dóbr Kultury (Stiftung Preussischer Kulturbesitz). Zakup manuskryptu miał związek z programem ochrony skarbów niemieckiego dziedzictwa narodowego realizowanego przez powyższe instytucje. W konsekwencji Ewangeliarz Henryka Lwa jest ich wspólną własnością. Ewangeliarz był najdrożej sprzedaną książką do 1994, kiedy to amerykański milioner Bill Gates zakupił Codex Hammer, manuskrypt Leonarda da Vinci. W 1989 wydano tysiąc dwutomowych egzemplarzy, pierwszy tom to faksymile Ewangeliarza, drugi – komentarz do dzieła.

    Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.Welfowie (zwani również Gwelfy lub Gwelfami) – D’Este – dwie dynastie panujące we Włoszech i Niemczech, ściśle ze sobą spokrewnione.

    Zachowany w całości Ewangeliarz Henryka Lwa, znajduje się w Bibliotece księcia Augusta, w Wolfenbüttel, zawierającej m.in. zbiory będące dawniej własnością Welfów. Manuskrypt zawiera 266 stron, teksty czterech Ewangelii oraz 50 całostronicowych ilustracji. Ze względu na cenną wartość i ochronę dzieła przed światłem oryginalne dzieło jest prezentowane jedynie co dwa lata na krótkich wystawach.

    Henryk Lew (niem. Heinrich der Löwe) (ur. 1129, zm. 6 sierpnia 1195 w Brunszwiku) - książę Saksonii Henryk III 1142–1180 i Bawarii Henryk XII 1156–1180 z dynastii Welfów.Królestwo Hanoweru (niem. Königreich Hannover) – państwo historyczne w Europie, na terenie dzisiejszych północno-zachodnich Niemiec. Królestwo Hanoweru zostało ustanowione w październiku 1814 roku na kongresie wiedeńskim, wraz z odzyskaniem przez Jerzego III z dynastii hanowerskiej po upadku Napoleona terenów Księstwa Hanoweru. Królestwo Hanoweru uległo likwidacji na skutek jego aneksji przez Królestwo Prus podczas wojny siedmiotygodniowej w 1866 roku.

    Zgodnie z funkcją rękopisu Ewangeliarz zawiera ilustracje z wybranymi wątkami Nowego Testamentu oraz przedstawienia Ewangelistów. Ponadto namalowane są takie sceny jak m.in. Zesłanie Ducha Świętego i Chrystus w Majestacie. Zgoła inna od strony treści ideowych jest ilustracja zamykająca dzieło – z przedstawieniem nadania godności królewskiej Henryka Lwa z Matyldą, córką Henryka II, siostrą m.in. Ryszarda Lwie Serce i Jana Bez Ziemi. Kompozycja strony podobnie jak kilka innych iluminacji została podzielona na dwie zasadnicze strefy. W dolnej części ukazana została para książęca w pełnym splendorze stroju reprezentacyjnym w asyście kilku dworzan. Powyżej zaś, pośrodku sceny w otoczeniu apostołów, zasiada Chrystus jako Bóg. Ilustruje to umieszczony poniżej wizerunku Jezusa stylizowany model sfer niebieskich, których emanacja przechodzi na strefę ziemską. Ze strefy wyłaniają się Boże ręce trzymające korony, które mają wkrótce spocząć na skroniach Henryka i Matyldy, którzy zjednoczeni z Bogiem dzierżą w dłoniach złote krzyże. Całość ma ceremonialny charakter, ilustracja ta pokazuje polityczne ambicje księcia Welfów.

    Skarb Welfów lub Skarbiec Welfów (niem. Welfenschatz) – zbiór średniowiecznych dzieł sztuki złotniczej, część historycznego skarbca katedry Świętych Błażeja, Jana Chrzciciela i Tomasza Becketta w dolnosaksońskim Brunszwiku. Swoją nazwę skarbiec zawdzięcza dynastii Welfów, której Brunszwik był główną siedzibą, przedstawiciele tegoż rodu ofiarowali brunszwickiej świątyni poszczególne dary złotnicze, głównie relikwiarze. Od XVI w. do 1929 roku Skarb znajdował się pod opieką książąt z dynastii Welfów. Dzieła ze Skarbu Welfów, choć obecnie rozproszone w muzeach w Niemczech i Stanach Zjednoczonych, tworzą jeden z najcenniejszych dawnych zespołów dzieł złotniczych, zarówno pod względem ilości, jakości artystycznej oraz wartości historycznej.Karol IV Luksemburski (ur. 14 maja 1316 w Pradze, zm. 29 listopada 1378 tamże) – syn i następca Jana Luksemburskiego oraz Elżbiety, córki króla Wacława II, siostry króla Wacława III – z dynastii Przemyślidów. Margrabia Moraw od 1334, hrabia Luksemburga 1346–1353, król rzymski od 1346, król czeski od 1346 jako Karol I, Święty Cesarz Rzymski od 1355, margrabia Brandenburgii 1373-1378. Na chrzcie otrzymał zwyczajowe u Przemyślidów imię Wacław, ale przy bierzmowaniu przyjął imię Karol.

    Rozmaite motywy architektoniczne, malarskie, ozdobne pismo, wyszukane kombinacje ornamentalne nadają ilustracjom, których kolorystyka oscyluje wokół intensywnych barw, dekoracyjny charakter. Postaci cechuje idealizacja twarzy i bogate różnobarwne stroje. Wiele motywów poświadcza znajomość instrukcji zawartych w dziele Schedula diversarum artium napisanym przez Teofila Prezbitera. Teofil opisuje m.in. jak malować twarze, fryzury, brody w zależności od wieku przedstawionej postaci.

    Rękopis (manuskrypt) – zapisany odręcznie tekst, w odróżnieniu od powielanego mechanicznie. Termin stosowany zwykle w odniesieniu do zabytkowych książek lub dokumentów pochodzących z okresu przed upowszechnieniem się druku. W takim rozumieniu każdy rękopis jest dziełem niepowtarzalnym o indywidualnych cechach. W szerszym znaczeniu, rękopis to każdy tekst zapisywany ręcznie za pomocą np. ołówka, atramentu, tuszu.Brunszwik (niem. Braunschweig, dolnosaks. Brunswiek) – miasto na prawach powiatu w środkowej części Niemiec, w kraju związkowym Dolna Saksonia, na północy masywu górskiego Harz, nad rzeką Oker. Ważny ośrodek przemysłowy, rozwinięty zwłaszcza przemysł maszynowy, środków transportu (głównie autobusy i samochody ciężarowe), elektrotechniczny, elektroniczny, metalowy, precyzyjny, spożywczy, instrumentów muzycznych; węzeł komunikacyjny; politechnika (założona 1745) z biblioteką i inne wyższe szkoły (pedagogiczna, sztuk pięknych), instytuty naukowe, wydawnictwa.

    Bibliografia[]

  • Das Evangeliar Heinrichs des Löwen. Kompletne faksymile Codex Guelf. 105 Noviss. 2°. Herzog August Bibliothek w Wolfenbüttel (także Clm 30055 w Bayerische Staatsbibliothek w Monachium). Nakład 1,000 egzemplarzy (faksymil i komentarze). Frankfurt am Main. 1989
  • H. J. Abs, J. Fleckenstein, Dietrich Kötzsche: Evangeliar Heinrichs des Löwen. (Dokumentacja do autoryzowanej edycji faksymiliowej). Frankfurt am Main 1985.
  • Dietrich Kötzsche (red.): Das Evangeliar Heinrichs des Löwen. Komentarz do faksymiliów. Frankfurt am Main 1989.
  • Elisabeth Klemm:Das Evangeliar Heinrichs des Löwen erläutert. Frankfurt am Main 1988.
  • Gospels of Henry the Lion: Sale Catalogue, 6 December 1983. Sotheby's, London.
  • Ingo F. Walther i Norbert Wolf: Codices Illustres: The world's most famous illuminated manuscripts, 400 to 1600. Köln 2005.
  • Wolfgang Milde Heinrich der Löwe und sein Evangeliar Hannover 1989
  • Jochen Luckhardt, Franz Niehoff (red.) Heinrich der Löwe und seine Zeit. Herrschaft und Repräsentation der Welfen 1125-1235 (3 t.), Braunschweig 1995.
  • Linki zewnętrzne[]

  • Opis dzieła
  • Artnet
  • Opis Ewangeliarza na stronie katedry w Brunszwiku
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Teofil Prezbiter (ok. 1070-1125) – zakonnik reguły benedyktyńskiej i twórca pisanego łaciną dzieła zawierającego szczegółowe opisy i instrukcje do wykonywania dzieł średniowiecznego rzemiosła artystycznego. Kolekcja jego opisów jest znana jako Schedula diversarum artium ("Zbiór przepisów o sztukach rozmaitych") lub De diversibus artibus ("O sztukach rozmaitych") które zostały opisane pomiędzy 1100 i 1120. Najstarsze kopie rękopisów zostały znalezione w Wiedniu (Austriacka Biblioteka Narodowa, Codex 2527) i w Wolfenbüttel k. Brunszwiku (Biblioteka Księcia Augusta, Codex Guelf 69). Gotthold Ephraim Lessing dokonał ponownego odkrycia dzieła, kiedy on pełnił funkcję bibliotekarza w Wolfenbüttel.Hanower (niem. Hannover) – miasto w Niemczech, stolica kraju związkowego Dolna Saksonia (niem. Niedersachsen) oraz związku komunalnego Region Hanower. Leży nad rzeką Leine. Rozwinięty przemysł środków transportu (samochody, lokomotywy, wagony), elektrotechniczny (zakłady Telefunken), chemiczny, włókienniczy, gumowy Continental AG i spożywczy (czekolada). Siedziba Stowarzyszenia Krajowego (Landesverbände) Technisches Hilfswerk obejmującego swym zasięgiem landy Dolna Saksonia oraz Brema.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ewangelia (z gr. εὐαγγέλιον, euangelion, dosł. dobra nowina) – w starożytności termin używany jako określenie nagrody dla osoby przynoszącej dobrą nowinę.
    William Henry Gates III (ur. 28 października 1955) – amerykański przedsiębiorca, filantrop oraz współzałożyciel, główny architekt oprogramowania i były prezes zarządu korporacji Microsoft. Podczas swojej kariery w Microsofcie obejmował stanowiska dyrektora generalnego oraz głównego architekta oprogramowania i pozostaje największym indywidualnym udziałowcem przedsiębiorstwa z ponad 9 procentami akcji zwykłych..
    Apostoł (gr. apostolos = wysłannik) – nazwa używana w Nowym Testamencie najczęściej na określenie najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego osobiście i „wysłanych” do głoszenia jego nauk. Samo pojęcie występuje też w Nowym Testamencie na określenie innych osób.
    Kraj związkowy, tzw. land (niem. das Land – „ziemia”, „kraj”, „kraina” lub das Bundesland – „kraj związkowy”) – nazwa części składowej federacji w Niemczech i Austrii.
    Londyn (ang. London) – miasto w południowo-wschodniej części Wielkiej Brytanii, stolica tego państwa, a także stolica Anglii.
    Jerzy V (ur. 27 maja 1819 r. w Berlinie, zm. 12 czerwca 1878 r. w Paryżu) król Hanoweru, drugi książę Cumberland i Teviotdale, hrabia Armagh; był ostatnim królem Hanoweru. Syn Ernesta Augusta I i Fryderyki von Mecklenburg-Strelitz. Odznaczony Orderem Podwiązki.
    Henryk II Plantagenet lub Andegaweński, Curtmantle, Fitzempress (ur. 5 marca 1133 roku w Le Mans, zm. 6 lipca 1189 w Chinon) – od 1151 hrabia Andegawenii, od 1154 król Anglii, w różnych czasach kontrolował także część Walii, Szkocji, północną Irlandię i zachodnią Francję.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.053 sek.