• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ewangelia Marka



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Tukidydes z Aten (gr. Θουκυδίδης ὁ Ἀθηναῖος Thukydides ho Athenaios; ur. między 471 p.n.e. a 460 p.n.e., zm. między 404 p.n.e. a 393 p.n.e.) – grecki historyk.List do Rzymian [Rz lub Rzym] – jeden z listów Nowego Testamentu autorstwa apostoł Pawła. List został napisany najprawdopodobniej pod koniec trzeciej podróży misyjnej apostoła Pawła w Koryncie w latach 57/58 n.e. Adresatem listu była rzymska gmina chrześcijańska.
    PAX TIBI MARCE EVANGELISTA MEVS – skrzydlaty lew symbolizujący świętego, Torre dell'Orologio, Plac św. Marka, Wenecja

    Ewangelia Marka [Mk lub Mar] – lub Ewangelia według świętego Marka – druga z kolei, a zarazem najkrótsza i najstarsza Ewangelia nowotestamentowa. Jej autorem według tradycji chrześcijańskiej jest Jan Marek, który miał spisać w Rzymie relację Piotra Apostoła. Jest jedną z ewangelii synoptycznych. Święty Marek napisał Ewangelię dla ludzi nieznających języka aramejskiego oraz zwyczajów żydowskich. W przeciwieństwie do Mateusza terminy aramejskie zawsze są objaśniane, podobnie jak zwyczaje żydowskie. Pod względem stylu i języka ustępuje pozostałym Ewangeliom. Niewiele jest mów Jezusa i są one krótkie (poza dwiema, tj. Mk 4,1–34 oraz Mk 13,1–37). Marek koncentruje się na opisie cudów i czynów Jezusa.

    Biblia warszawska, Nowy Przekład, potocznie: „Brytyjka” – współczesne protestanckie tłumaczenie Pisma Świętego Starego i Nowego Testamentu z języków oryginalnych (hebrajskiego, aramejskiego i greckiego) na język polski, opracowane przez Komisję Przekładu Pisma Świętego, z inicjatywy Brytyjskiego i Zagranicznego Towarzystwa Biblijnego w Warszawie. Jest to najpopularniejszy w Polsce protestancki przekład Pisma Świętego.Textus receptus (z łac. tekst przyjęty) – tekst grecki Nowego Testamentu obecny w drukowanych wydaniach XVI-XVII wieku.

    Przez większą część swojej historii Ewangelia Marka była marginalizowana. Stosunek do niej zmienił się w końcu XVIII wieku, kiedy uznano ją za najbardziej pierwotną i dlatego ważną w badaniach historycznych i teologicznych dotyczących Jezusa Chrystusa, jak i badaniach nad rozwojem doktryny wczesnochrześcijańskiej. Współcześnie przeważa opinia, że „Utrata Ewangelii Marka byłaby jednak stratą niepowetowaną, widzimy w niej bowiem Jezusa w działaniu...".

    Problem synoptyczny — określenie w biblistyce nowotestamentowej dotyczące podobieństwa między trzema pierwszymi Ewangeliami kanonicznymi: Mt, Mk, Łk (Ewangelie synoptyczne). Podobieństwa te obserwuje się w treści, strukturze, kompozycji, słownictwie oraz składni; wspólna jest chronologia, kolejność wypowiedzi i wygłoszonych mów.Klemens Aleksandryjski, właśc. Titus Flavius Clemens (ur. prawdopodobnie 150 w Aleksandrii, zm. ok. 212 w Azji Mniejszej) – piszący po grecku teolog wczesnochrześcijański, Ojciec Kościoła opiewany przez Leona VI, poeta; zaliczany w poczet świętych katolickich oraz prawosławnych.

    Autorstwo Ewangelii[ | edytuj kod]

    Św. Marek według Mantegny

    Ewangelia Marka nie podaje imienia swojego autora. Papiasz (prawd. 50–135) przypisuje ją Markowi Ewangeliście, kuzynowi Barnaby. Źródłem informacji Papiasza był Jan Prezbiter. Oryginał Papiasza nie zachował się do naszych czasów, jest jednak cytowany przez Euzebiusza z Cezarei (Historia Kościelna, księga III, rozdział 39):

    Ernst von Dobschütz (ur. 9 października 1870 w Halle, zm. 20 maja 1934 w Halle) – niemiecki biblista i krytyk tekstu Nowego Testamentu. Autor licznych książek, wykładał na Uniwersytecie w Halle, Uniwersytecie we Wrocławiu i Strasburgu. Odwiedzał z gościnnymi wykładami Stany Zjednoczone i Szwecję.Nowy Testament (gr. Ἡ Καινὴ Διαθήκη, on Kainē Diathēkē) – druga, po Starym Testamencie, część Biblii chrześcijańskiej, powstała na przestrzeni 51-96 r. n.e.; stanowi zbiór 27 ksiąg, przedstawiających wydarzenia z życia Jezusa i wczesnego Kościoła oraz pouczenia skierowane do wspólnot chrześcijańskich, tradycyjnie datowanych na drugą połowę I wieku; niektórzy bibliści datują część ksiąg również na pierwszą połowę II wieku; główne źródło chrześcijańskiej doktryny i etyki.
    Prezbiter mawiał także: Marek, który był tłumaczem Piotra, spisał dokładnie, choć nie po kolei, wszystkie słowa i czyny Pana, które zapamiętał. Nie słyszał bowiem sam Pana ani nie był jednym z jego uczniów, ale później, jak powiedziałem, jednym z [uczniów] Piotra. Piotr nauczał odpowiednio do okazji, przedstawiając słowa Pana nie w sposób systematyczny, dlatego Marek słusznie postąpił spisując niektóre z tych rzeczy tak, jak je zapamiętał. Miał bowiem tylko jeden cel: nie pominąć niczego z tego, co słyszał, i niczego nie przekręcić.

    Według starożytnych prologów łacińskich do Ewangelii Marek był tłumaczem. Z tradycją tą zgadzają się Ireneusz z Lyonu, Klemens Aleksandryjski, Orygenes, Tertulian, Euzebiusz, Hieronim i inni. Klemens Aleksandryjski pod koniec drugiego wieku wspomina starożytną tradycję, według której słuchacze nauk Piotra w Rzymie usilnie nalegali na Marka, aby spisał słowa apostoła. Tertulian stwierdził, że sporządzona przez Marka Ewangelia może być nazwana Ewangelią Piotra, ponieważ Marek był jego tłumaczem. Tradycję tę potwierdza Fragment Muratoriego. Justyn Męczennik mówi o Pamiętniku Piotra (Dial., 106,3).

    Kodeks papirusowy Nowego Testamentu – kopia partii tekstu Nowego Testamentu wykonana na papirusie. Data papirusów szacowana jest w oparciu o studia paleograficzne. Generalnie biorąc, są najstarszymi i najważniejszymi świadkami tekstu Nowego Testamentu.New International Version – (w skrócie: NIV) to protestancki przekład Pisma Świętego Starego i Nowego Testamentu na język angielski, publikowany przez wydawnictwo Zondervan. Jest to najpopularniejsze w krajach anglojęzycznych współczesne tłumaczenie Biblii.

    Tradycja przypisuje autorstwo Markowi i brak głosów w tradycji, które przypisywałyby autorstwo komuś innemu niż Markowi. Niektórzy uczeni nie uznają cytatu Papiasza za wiarygodny, dodatkowo wskazując na brak w Ewangelii Marka śladów tradycji Piotrowej.

    Miejsce powstania[ | edytuj kod]

    Jak i w przypadku pozostałych ewangelii, miejsce powstania Ewangelii Marka pozostaje jedynie przedmiotem domysłów. Ta sama tradycja, która przypisywała autorstwo Ewangelii Markowi, wskazywała na Rzym jako miejsce jej powstania (Papiasz, Klemens Aleksandryjski). W Rzymie już w czasach działalności św. Pawła istniała gmina chrześcijańska, do której apostoł Paweł napisał list. Znaczna część współczesnych biblistów uznaje Rzym jako prawdopodobny. Do tej opinii przychyla się większość współczesnych egzegetów. Wskazówką na rzymskie pochodzenie księgi jest jej język literacki, stosujący latynizmy i kalki językowe z łaciny. Przykładem jest kalka łacińskiego zwrotu iter facere (pokonywać drogę, iść) przez greckie οδον ποιειν (hodon poiein) w Mk 2,23.

    Teodor Cressy Skeat, ang. Theodore Cressy Skeat (ur. 15 lutego 1907, zm. 25 czerwca 2003) – bibliotekarz w British Library, gdzie pracował jako asystent kustosza (od 1931), zastępca kustosza (od 1948) i kustosz manuskryptów oraz bibliotekarz Egerton (od 1961 do 1972), po studiach w Cambridge i British School of Archaeology w Atenach. Jego praca zbiegła się z pozyskaniem dwóch ważnych rękopisów przez instytucję, w której pracował, mianowicie Kodeksu Synajskiego i apokryficznej ewangelii Egerton 2 Papirus (Ewangelia Egerton). Stał się znany dzięki znacznemu wkładowi do paleografii, papirologii i kodeksologii (kodykologii), zwłaszcza – choć nie tylko – w nawiązaniu do dwóch wymienionych rękopisów. Był wnukiem znanego filologa Waltera Williama Skeata.Szatan (hebr. שטן satan – oskarżyciel; arab.الشيطان Szejtan – przeciwnik, złe moce) – w chrześcijaństwie, judaizmie i islamie jest to jeden z aniołów, który zbuntował się przeciwko Bogu i pociągnął do buntu inne anioły, główny sprawca zła na świecie. Niekiedy bywa utożsamiany z Lucyferem. Najczęściej uważany jest za najwyższego rangą demona, przywódcę wszystkich złych duchów. Inne imiona Szatana to: Mastema, Gadriel, Satanael, Samaël, Samiel, Siegel, Satan, anioł Edomu. W tradycji rabinicznej nosi on przydomek "szpetny".

    Jednak sam argument latynizmów nie wystarcza, aby udowodnić rzymskie pochodzenie, potoczna greka z czasów okupacji rzymskiej również zawierała latynizmy. Również głosy tradycji nie są tutaj całkowicie zgodne. Jan Chryzostom wskazywał na Aleksandrię jako miejsce powstania. Dlatego w XX wieku pojawiły się wskazania na wschodnie regiony Cesarstwa Rzymskiego. Marxen wskazywał na Galileę, Schulz na Transjordanię, Fuller na Syrię.

    Chester Beatty I, papirus 45 (wedle numeracji Gregory-Aland), oznaczany symbolem P 45 {displaystyle {mathfrak {P}}^{45}} – wczesny papirusowy rękopis Nowego Testamentu. Rękopis ma formę kodeksu. Zawiera tekst Ewangelii i Dziejów Apostolskich, z licznymi brakami. Pochodzi z początku III wieku, przechowywany jest w Dublinie (Chester Beatty Library) i Wiedniu.Euzebiusz z Cezarei (ur. ok. 264, zm. ok. 340) – pisarz, teolog i historyk chrześcijański, biskup Cezarei w Palestynie od 313. Uczeń Pamfila z Cezarei, obrońcy twórczości Orygenesa – jako wyraz oddania dla swego mistrza, przyjął przydomek syn Pamfila.

    Martin Hengel w swoim Studies in the Gospel of Mark zgodził się, że latynizmy nie wykluczają palestyńskiego pochodzenia, zwrócił jednak uwagę, że Marek tłumaczy aramejskie wyrażenia (3,17; 5,41; 7,11.34), wyjaśnia żydowskie obyczaje, rzadziej niż Mateusz cytuje Stary Testament, unika sformułowań, które mogą obrażać pogan. Wszystko to wskazuje na nieżydowskich adresatów jego Ewangelii. Hengel przeanalizował świadectwa patrystyczne oraz tytuły Ewangelii w rękopisach i argumentował, że nie można ich całkowicie lekceważyć. Dokładne ustalenie miejsca nie jest możliwe, ale za pewnik uznał fakt, że druga Ewangelia powstała poza Palestyną i poza środowiskiem znającym język aramejski.

    Teodor Cressy Skeat, ang. Theodore Cressy Skeat (ur. 15 lutego 1907, zm. 25 czerwca 2003) – bibliotekarz w British Library, gdzie pracował jako asystent kustosza (od 1931), zastępca kustosza (od 1948) i kustosz manuskryptów oraz bibliotekarz Egerton (od 1961 do 1972), po studiach w Cambridge i British School of Archaeology w Atenach. Jego praca zbiegła się z pozyskaniem dwóch ważnych rękopisów przez instytucję, w której pracował, mianowicie Kodeksu Synajskiego i apokryficznej ewangelii Egerton 2 Papirus (Ewangelia Egerton). Stał się znany dzięki znacznemu wkładowi do paleografii, papirologii i kodeksologii (kodykologii), zwłaszcza – choć nie tylko – w nawiązaniu do dwóch wymienionych rękopisów. Był wnukiem znanego filologa Waltera Williama Skeata.Ks. prof. dr hab. Manfred Uglorz (ur. 12 listopada 1940 roku w Łaziskach Średnich) − duchowny Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP, profesor doktor habilitowany nauk teologicznych, biblista. Interesuje się teologią systematyczną, etyką i antropologią filozoficzną.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]




    Warto wiedzieć że... beta

    Orygenes (gr. Ὠριγένης, Origenes, ok. 185-254) – jeden z najbardziej płodnych komentatorów Pisma Świętego w epoce patrystycznej. Zajmował się, podobnie jak później Hieronim ze Strydonu (330-420), egzegezą krytyczną oraz literalną; egzegezę alegoryczną doprowadził do szczytu rozwoju. W zasadniczy sposób przyczynił się do ukształtowania tradycji teologicznej Szkoły Aleksandryjskiej. Znany jest również jako twórca, odrzuconej później przez Magisterium, teorii preegzystencji dusz. Był wykształcony filozoficznie; razem z Plotynem studiował u Amoniusza Sakkasa. Jest zaliczany do pisarzy starochrześcijańskich, a także, mimo że niektóre jego teorie uznano za błędne, do Ojców Kościoła.
    Syria (arab. سوريا / سورية, transk. Sūriyya), nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska (arab. الجمهورية العربية السورية, transk. Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) – arabskie państwo na Bliskim Wschodzie, graniczące z Turcją (822 km), Irakiem (605 km), Jordanią (375 km), Libanem (375 km) i Izraelem (76 km).
    Septuaginta (z łac. siedemdziesiąt; oznaczana rzymską liczbą LXX oznaczającą 70, w wydaniach krytycznych przez symbol S {displaystyle {mathfrak {S}}} ) – pierwsze tłumaczenie Starego Testamentu z hebrajskiego i aramejskiego na grekę. Nazwa pochodzi od liczby tłumaczy, którzy mieli brać udział w pracach nad przekładem. Przekład ten powstał pomiędzy 280 a 130 rokiem p.n.e. w Aleksandrii, a jest dziełem wielu tłumaczy.
    Jerozolima (hebr. ירושלים, trl. Yerushalayim, trb. Jeruszalajim; arab. القدس, trl. Al-Quds, trb. Al-Kuds oraz اورشليم trl. Ūrushalīm, trb. Uruszalim, łac. Hierosolyma, Aelia Capitolina – zobacz też: nazwy Jerozolimy) – największe miasto Izraela, stolica administracyjna Dystryktu Jerozolimy i stolica państwa Izraela (według izraelskiego prawa). Znajduje się tutaj oficjalna siedziba prezydenta, większość urzędów państwowych, sąd najwyższy, parlament i inne.
    Barnaba – imię męskie pochodzenia aramejskiego. Wywodzi się od Bar-nebuch i oznaczy tyle co syn pocieszenia, syn proroctwa.
    Tajemna Ewangelia Marka – hipotetyczna ewangelia, której autorem miał być św. Marek Ewangelista. Prawdopodobnie powstała na początku lat 70. I w. n.e. O jej istnieniu świadczy jedynie list Klemensa Aleksandryjskiego do Teodora z przełomu II i III w. n.e. Tekst listu odnalazł w 1958 r. w bibliotece prawosławnego klasztoru Mar Saba Morton Smith z Uniwersytetu Columbia. List opisuje okoliczności powstania i przechowywania Tajemnej Ewangelii Marka:
    Ewangelia (z gr. εὐαγγέλιον, euangelion, dosł. dobra nowina) – w starożytności termin używany jako określenie nagrody dla osoby przynoszącej dobrą nowinę.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.054 sek.