Ewangelia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Symbole ewangelistów, Kościół św. Katarzyny ze Sieny, Columbus, Ohio, Stany Zjednoczone

Ewangelia (z gr. εὐαγγέλιον, euangelion, dosł. „dobra nowina”) – w pierwotnym chrześcijaństwie termin ten oznaczał przepowiadanie zbawczego wydarzenia nadejścia Królestwa Bożego i pojawienia się Jezusa z Nazaretu jako oczekiwanego mesjasza. Centralnym tematem był kerygmat o tajemnicy paschalnej, śmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa uroczyście wspominanych w liturgii przez Kościół Chrystusa. W drugim, najbardziej rozpowszechnionym dziś znaczeniu ewangelia, to dzieło pisane mówiące o Jezusie Chrystusie lub jego fragment czytany w trakcie liturgii słowa. Nazwę tę noszą cztery księgi Nowego Testamentu: Ewangelie synoptyczne Mateusza, Marka, Łukasza oraz Ewangelia Jana. Słowo to występowało także w Grece pozabiblijnej, jako dobra wiadomość (Luc.). U Homera zostało użyte w sensie nagrody dla osoby przynoszącej dobrą wieść: „niech mi to będzie ewangelion” (εὐαγγέλιον δέ μοι ἔστω). Znane było także w imperium rzymskim. Pax romana, wydarzenia z życia cesarza, boga i zbawcy, uważane były za swoiste ewangelie. Jednak ewangelia czy ewangelizowanie w Nowym Testamencie mają swe korzenie w Biblii hebrajskiej, gdzie oznaczały zapowiadanie zbawienia.

Dekalog (stgr. δεκάλογος dekalogos, dziesięć słów) inaczej Dziesięć przykazań (w tradycji żydowskiej Dziesięć Oświadczeń עשרת הדיברות, Aseret ha-Dibrot) – zbiór podstawowych nakazów moralnych obowiązujących pierwotnie wyznawców judaizmu, a następnie przejęty przez chrześcijan, dla których spełnia się on w Jezusie Chrystusie (Por. Mt 5,17-19) poprzez tajemnicę paschalną.List do Filemona [Flm lub Filem.] – list Pawła z Tarsu, stanowiący księgę Nowego Testamentu, zaadresowany do Filemona – chrześcijanina z frygijskiego miasta Kolosy. List do Filemona jest krótkim osobistym pismem w sprawie Onezyma – zbiegłego niewolnika należącego do Filemona. Apostoł wstawia się za niewolnikiem, który postanowił zostać chrześcijaninem, i obiecuje uiścić odszkodowanie za ewentualne szkody przez niego spowodowane. List ten porusza szereg ważkich kwestii teologicznych dotyczących niewolnictwa i w szerszym kontekście zależności ekonomicznej jednego człowieka od drugiego. Interpretacje zawartych w nim tez zmieniały się na przestrzeni dziejów wraz z przekształceniami systemów ekonomicznych i politycznych.

Ewangelia jako przepowiadanie[ | edytuj kod]

Najstarszym znaczeniem greckiego słowa „ewangelion” (gr. εὐαγγέλιον, pol. „dobra nowina”) w Nowym Testamencie jest głoszenie zbawiennego wydarzenia. Termin ten stosował już prorok Izajasz w swej Księdze, rozdz. 40,9 oraz 61,1. Ta „zwiastowana po górach” dobra nowina była, w rozumieniu proroka, skierowana do wszystkich narodów (Iz 52,10, por. Ps 96,2: εὐαγγελίζεσθε... τὸ σωτήριον αὐτοῦ, głoście... Jego zbawienie /LXX/)

Wielka schizma – rozłam w chrześcijaństwie na Kościół wschodni i zachodni. Za symboliczną datę tego wydarzenia przyjmuje się rok 1054.Usprawiedliwienie – termin w teologii chrześcijańskiej oznaczający uczynienie człowieka grzesznego sprawiedliwym w oczach Bożych, takim, jak gdyby wypełnił obowiązujące go przykazania. Termin "usprawiedliwienie" (gr. δικαιοω, w transkrypcji łacińskiej dikaioō - uczynić sprawiedliwym) występuje w Liście do Rzymian, Galacjan, Liście do Tytusa oraz w Liście Jakuba, zaś sama koncepcja usprawiedliwienia występuje w wielu księgach Starego i Nowego Testamentu.

W całym Nowym Testamencie słowo ewangelia jest tożsame z głoszeniem, kerygmatem o śmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa. W ujęciu Ewangelii Marka określa ono przekazywanie wieści, nauczanie o nowym sensie tego wydarzenia historycznego, jakim było spotkanie Jezusa – dla tych, którzy Go znali podczas Jego ziemskiego życia. W rozumieniu teologii chrześcijańskiej, misterium paschalne, śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa było wydarzeniem konstytutywnym dla wspólnoty apostolskiej pierwotnego Kościoła. Przepowiadanie o pokonaniu śmierci przez Jezusa, zgodnie z pierwotnym nauczaniem chrześcijańskim ustanowionego „Panem i Mesjaszem” (Dzieje Apostolskie 2,36) – było ukazywaniem dobra, które wynikło ostatecznie z cierpienia, niepewności i zamętu często doświadczanych przez uczniów Jezusa wtedy, gdy chodzili za nim w czasie jego publicznej działalności. Takie znaczenie ma słowo „ewangelia” w pierwszym zdaniu Ewangelii Marka:

Historia chrześcijaństwa to okres historii obejmujący czas od narodzin Jezusa Chrystusa (początek rozwoju religii chrześcijańskiej) aż do dziś. Badaniem tego okresu w sposób naukowy zajmuje się Historia Kościoła jako gałąź teologii.Prezbiterianizm lub Kościół Prezbiteriański – część protestanckich kościołów reformowanych. Władze w kościołach sprawują wybierani przez wiernych starsi. Kościoły Prezbiteriańskie zaczęły rozprzestrzeniać się w XVI wieku, impulsem do tego była reformacja zapoczątkowana przez Marcina Lutra w 1517 roku. Głównym propagatorem był John Knox, który był Szkotem, studiował on z Janem Kalwinem w Genewie.
.mw-parser-output div.cytat{display:table;border:1px solid #aaa;padding:0;margin-top:0.5em;margin-bottom:0.8em;background:#f9f9f9}.mw-parser-output div.cytat>blockquote{margin:0;padding:0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo{text-align:right;padding:0 1em 0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo::before{content:"— "}.mw-parser-output div.cytat.środek{margin-left:auto;margin-right:auto}.mw-parser-output div.cytat.prawy{float:right;clear:right;margin-left:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.lewy{float:left;clear:left;margin-right:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.prawy:not([style]),.mw-parser-output div.cytat.lewy:not([style]){max-width:25em}

Początek Ewangelii Jezusa Chrystusa, Syna Bożego

Jan Kalwin, fr. Jean Cauvin albo również Jean Calvin (ur. 10 lipca 1509 w Noyon, zm. 27 maja 1564 w Genewie) – teolog, kaznodzieja, pisarz i organizator życia duchowego w Szwajcarii okresu reformacji. Twórca jednej z doktryn religijnych - ewangelicyzmu reformowanego, przyjętej przez kościoły ewangelicko-reformowane, prezbiteriańskie, a następnie przez część kongregacjonalnych, opierającej się głównie na predestynacji oraz symbolicznej, a nie realnej w odróżnieniu od poglądu powszechnie panującego w Kościele Katolickim, obecności Jezusa Chrystusa w Wieczerzy Pańskiej. Nazywany "teologiem par excellence"; "Arystotelesem Reformacji"; "Akwinatą Kościoła reformowanego"; "najbardziej chrześcijańskim mężem swej epoki" czy też "drugim patriarchą reformacji".List do Hebrajczyków [Hbr], List do Żydów [Żyd] – jeden z listów Nowego Testamentu zamieszczany w wydaniach Biblii przed Listami powszechnymi. Imię autora nie jest w liście wymienione i od początku stanowiło kwestię sporną. Przez długie lata autorstwo przypisywano Pawłowi z Tarsu, pogląd ten jest jednak obecnie zarzucony. Również kanoniczność Listu budziła wątpliwości. Obecnie kwestie autorstwa i kanoniczności nie znajdują się w centrum zainteresowań biblistów, poruszane są natomiast zagadnienia takie jak struktura Listu, tło religijno-historyczne i główne wątki myśli teologicznej.

W tym samym znaczeniu słowo to pojawia się w Mk 1,14-15:

Gdy Jan został uwięziony, Jezus przyszedł do Galilei i głosił Ewangelię Bożą. Mówił: Czas się wypełnił i bliskie jest królestwo Boże. Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię!" (BT)

Jak zauważył Louis Bouyer, termin ewangelia jako dobra nowina w różnych pismach Nowego Testamentu jest ekwiwalentem znaczenia nadanego „Słowu”. „Słowo” w najstarszych pismach Nowego Testamentu oznacza samego Jezusa. Jezus-Logos w swej śmierci oraz zmartwychwstaniu – a także we wszystkich wydarzeniach, które związane były z Jego pojawieniem się, i które można uznać za zbawienne – sam jest ostatecznym głoszeniem eschatologicznego Królestwa samego Boga przybywającego, aby ustanowić swoje panowanie. Ewangelią w rozumieniu Nowego Testamentu był więc przede wszystkim sam Jezus (por. Mk 1, 1). Zwiastun ewangelii stał się Ewangelią. Łukasz mówił o aniołach zapowiadających jako Dobrą Nowinę narodziny Jezusa (Łk 2,10n). Ewangelista Marek podkreślał, że razem z Nim przychodzi na świat Królestwo Boże (Mt 12, 28). Jezus obiecywał, że jeśli ktoś „ze względu na mnie i na Ewangelię” zostawi swoje partykularne, naturalne życie rodzinne, własności i otworzy się na Królestwo – otrzyma stokoroć więcej relacji rodzinnych, własności itp. w życiu doczesnym i życie wieczne w „w czasie przyszłym” (Mk 10,29-30). Tłumy gromadziły się wokół Jezusa jako Zwiastuna Dobrej Nowiny, pragnąc zatrzymać go przy sobie. Jezus jednak rozumiał swą misję szerzej: „Także innym miastom trzeba głosić Ewangelię o Królestwie Bożym, bo na to zostałem posłany" (Łk 4, 43).

Papiasz z Hierapolis, cs. Swiaszczennomuczenik Papij Ierapolskij – biskup Hierapolis w Azji Mniejszej, teolog, jeden z Ojców Apostolskich, żyjący prawdopodobnie w latach 70-135, męczennik, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego.Ikona (gr. εικων, eikón oznaczające obraz) – obraz sakralny, powstały w kręgu kultury bizantyńskiej wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne. Charakterystyczna dla chrześcijańskich Kościołów wschodnich, w tym prawosławnego i greckokatolickiego. Pierwowzorem ikon, były prawdopodobnie, ponieważ nie ma pewności wśród historyków sztuki portrety grobowe z Fajum bądź wczesnochrześcijańskie malarstwo katakumbowe.

Paweł jako głosiciel Ewangelii[ | edytuj kod]

Nowy Testament zawiera wiele fragmentów mówiących o kontynuacji głoszenia Ewangelii przez uczniów Jezusa. Według Ewangelii Marka, Jezus w czasie swej publicznej działalności w mowach eschatologicznych zapowiadał, że Ewangelia ma być głoszona „wszystkim narodom” (Mk 13, 10). A jako zmartwychwstały nakazał swoim apostołom, aby „szli na cały świat i głosili Ewangelię wszelkiemu stworzeniu” (Mk 16,15). Nakaz ten wypełnił w szczególny sposób Paweł z Tarsu. W listach wiele mówił o swym zaangażowaniu w Ewangelię. Bóg „odłączył go dla Ewangelii” (Rz 1,1). Objawił mu swojego Syna, „aby Go głosił (dosł. ewangelizował o nim) między poganami” (Gal 1, 15 n). „Powierzył mu Ewangelię" (1 Tes 2, 4). Jako sługa Ewangelii (Kol 1,23), Paweł czuł się zobowiązany do jej głoszenia (1 Kor 9,16), wypełniając „świętą funkcję” (Rz 15, 16) i oddając Bogu cześć duchową:

Nowy Testament (gr. Ἡ Καινὴ Διαθήκη, on Kainē Diathēkē) – druga, po Starym Testamencie, część Biblii chrześcijańskiej, powstała na przestrzeni 51-96 r. n.e.; stanowi zbiór 27 ksiąg, przedstawiających wydarzenia z życia Jezusa i wczesnego Kościoła oraz pouczenia skierowane do wspólnot chrześcijańskich, tradycyjnie datowanych na drugą połowę I wieku; niektórzy bibliści datują część ksiąg również na pierwszą połowę II wieku; główne źródło chrześcijańskiej doktryny i etyki.Kerygmat (z gr. κήρυγμα, ogłoszenie, proklamacja; κῆρυξ /keryks/ herold; κηρύσσω głoszę, krzyczę) – głoszenie podstawowych prawd Ewangelii, nauczanie apostolskie. Do dziś dnia jest ono wspólne dla wszystkich wyznań i nurtów chrześcijaństwa.

Bóg, którego czczę w swoim duchu przy głoszeniu ewangelii Jego Syna, jest mi świadkiem, że nieustannie pamiętam o was” (Rz 1, 9 /Popowski 2000/).

Ewangelia głoszona przez Pawła miała za punkt centralny śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa (1 Kor 15, 1-5). Była przepojona eschatologicznym oczekiwaniem paruzji, przyjścia Chrystusa (1 Kor 15, 22-28). Dla Pawła ważnym było to, że Ewangelia ma swe korzenie w Izraelu starotestamentalnym. Jest bowiem „objawieniem tajemnicy dla dawnych wieków ukrytej, teraz jednak ujawnionej i przez pisma prorockie na rozkaz odwiecznego Boga obwieszczonej wszystkim narodom" (Rz 16,25n). Obietnica dana Abrahamowi, o tym, że w nim „będą błogosławione wszystkie narody” była swoistą pra-ewangelią, która spełniła się w nawróceniu pogan przyjmujących wiarę w Jezusa-Mesjasza (Gal 3, 8; Ef 3, 6; por. Rdz 12,3).

Ewangelia Andrzeja – niezachowana do czasów współczesnych apokryficzna ewangelia, wspomniana przez Augustyna (Contra Advers. Leg. et Prophet., I, 20) i w Dekretach Pseudo-Gelazjańskich (V, 3, 7). Część badaczy przypuszcza, że jest ona identyczna z apokryficznymi Dziejami Andrzeja.Ewangelia Marka [Mk lub Mar] – druga z kolei, a zarazem najkrótsza i najstarsza Ewangelia nowotestamentowa. Jej autorem według tradycji chrześcijańskiej jest Jan Marek, który miał spisać w Rzymie relację Piotra Apostoła. Jest jedną z ewangelii synoptycznych. Święty Marek napisał Ewangelię dla ludzi nieznających języka aramejskiego oraz zwyczajów żydowskich. W przeciwieństwie do Mateusza terminy aramejskie zawsze są objaśniane, podobnie jak zwyczaje żydowskie. Pod względem stylu i języka ustępuje pozostałym Ewangeliom. Niewiele jest mów Jezusa i są one krótkie (poza dwoma, tj. Mk 4,1-34 oraz Mk 13,1-37). Marek koncentruje się na opisie cudów i czynów Jezusa.

Ewangelie jako księgi Nowego Testamentu[ | edytuj kod]

Termin Ewangelia jest także określeniem gatunku literatury stosowanej, pisma chrześcijańskiego opisującego życie, śmierć i zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. Ewangelie kanoniczne wchodzą w skład Nowego Testamentu. Współczesne kościoły chrześcijańskie za natchnione uznają cztery ewangelie, powstałe prawdopodobnie w następujących latach:

Tomizm – system filozoficzny oparty na poglądach św. Tomasza z Akwinu. Tomizm wywodzi się z filozofii średniowiecznej, a jego różne nurty są żywe aż do dnia dzisiejszego.Kazimierz Romaniuk (ur. 21 sierpnia 1927 w Hołowienkach) – polski biskup rzymskokatolicki, profesor nauk biblijnych, biskup pomocniczy warszawski w latach 1982–1992, biskup diecezjalny warszawsko-praski w latach 1992–2004, od 2004 biskup senior diecezji warszawsko-praskiej.
  • Ewangelia według św. Marka: ok. 68–73 r. lub ok. 65-70
  • Ewangelia według św. Mateusza: ok. 70–100 lub ok. 80-85. Niektórzy badacze utrzymują, że powstała przed rokiem 70.
  • Ewangelia według św. Łukasza: ok. 80–100, większość badaczy podaje rok 85 lub ok. 80-85
  • Ewangelia według św. Jana: ok. 90-100 lub ok. 90–110. Przeważa pogląd, że Ewangelia ta była pisana etapami, więc nie ma konkretnej daty opracowania całości.
  • Skład ten ukształtował się prawdopodobnie w pierwszej połowie II wieku. W pismach patrystycznych po raz pierwszy określenie ewangelia w stosunku do utworu pojawia się w pismach Justyna. Ok. 170 r. Tacjan napisał „Harmonię czterech Ewangelii” zwaną „Diatessaron”, po nim harmonie ewangelii tworzyli też inni autorzy. W drugiej połowie II wieku cztery ewangelie wymienia tzw. kanon Muratoriego oraz Tertulian, a Ireneusz z Lyonu ok. 180 r. jest przekonany o świętości jedynie czterech ewangelii.

    Księgi deuterokanoniczne (wtórnokanoniczne) – termin używany w katolicyzmie i prawosławiu na określenie tych spośród ksiąg Pisma Świętego Starego Testamentu funkcjonujących w kanonie tych wyznań, których nie zawiera Biblia hebrajska. Samo określenie deuterokanoniczne nawiązuje do kwestionowania kanoniczności tychże ksiąg w odróżnieniu od ksiąg protokanonicznych, które uznaje za natchnione zarówno judaizm, jak i całe chrześcijaństwo.Bóg Ojciec, Pan Bóg (łac. Deus Pater) – jedna z Trzech Osób Boskich czczonych przez większość wyznań chrześcijańskich.

    Istnieje wiele teorii dotyczących czasu powstania poszczególnych ewangelii oraz zależności między nimi. Powszechnie uznaje się, że trzy ewangelie – według św. św. Łukasza, Marka i Mateusza (tzw. ewangelie synoptyczne) – są ze sobą bliżej związane niż z Ewangelią według św. Jana: często używają podobnych sformułowań, mówią o podobnych wydarzeniach i stosują podobną aranżację tekstu. Wnioskuje się zatem, że ewangeliści ci korzystali ze wspólnego źródła, albo autorzy późniejszych ewangelii synoptycznych wykorzystywali wcześniejsze z nich.

    Ewangelia Cerynta – niezachowana do czasów współczesnych apokryficzna ewangelia związana z postacią gnostyka Cerynta, wspomniana w Spisie Samarytańskim i przez Epifaniusza. Według innej informacji podanej przez Epifaniusza, Cerynt posługiwał się Ewangelią Ebionitów, badacze nie są więc pewni czy istniała oddzielna Ewangelia Cerynta.Chrześcijaństwo, chrystianizm (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawienia, bazująca na nauczaniu Jezusa Chrystusa zawartym w kanonicznych ewangeliach. Jej wyznawcy uznają w nim obiecanego Mesjasza i Zbawiciela, który ustanowił Królestwo Boże poprzez swoje Zmartwychwstanie. Kanon wiary chrześcijańskiej został spisany w Nowym Testamencie i przekazywany jest przez Kościoły.

    Według hipotezy dwuźródłowej powstania ewangelii, jako pierwsza z trójki powstała Ewangelia według św. Marka, pozostali dwaj ewangeliści korzystali z niej oraz z innego wspólnego źródła (to hipotetyczne źródło jest nazywane Ewangelią Q – od niemieckiego Quelle – źródło). Najpoważniejszym problemem tej hipotezy jest fakt, że Ewangelia Q, jeśli istniała, zaginęła bardzo wcześnie, gdyż nie ma żadnych zapisów wczesnochrześcijańskich odnoszących się do dokumentu z wyjątkiem dość enigmatycznego stwierdzenia Papiasza z II wieku, które może być w ten sposób interpretowane. Kontrowersyjnym dokumentem uważanym przez niektórych za potwierdzenie tej hipotezy jest Ewangelia Tomasza, która zawiera wiele sformułowań wspólnych dla Łukasza i Mateusza, nie występujących w Ewangelii według św. Marka. Interpretowane jest to na dwa sposoby – albo pismo to powstało bardzo wcześnie i Tomasz również korzystał z Q, co byłoby silnym argumentem za istnieniem Q, albo też powstał bardzo późno i korzystał z ewangelii według św. Łukasza i według św. Mateusza. Obie te hipotezy mają swoich zwolenników.

    Kościół /(gr.) ἐκκλησία (ekklesia), zgromadzenie obywatelskie/ – w teologii chrześcijańskiej, wspólnota ludzi ze wszystkich narodów, zwołanych przez Apostołów, którzy zostali posłani przez Jezusa Chrystusa, by utworzyć zgromadzenie wybranych, stających się wolnymi obywatelami Królestwa niebieskiego. Wspólnota Kościoła ma cztery zasadnicze cechy, sformułowane w Nicejsko-konstantynopolitańskim wyznaniu wiary (381 r.): jedność, świętość, powszechność i apostolskość. Pierwszym zadaniem Ludu Bożego, jako ustanowionej poprzez chrzest wspólnoty /(gr.) koinonia/ wiary i sakramentów, jest bycie sakramentem wewnętrznej jedności ludzi z Bogiem oraz jedności całej ludzkości, która ma się zrealizować. Kościołem nazywa się też wspólnotę lokalną Kościoła powszechnego, tzw. kościoły lokalne, a także określone wyznanie chrześcijańskie. Tajemnicą Kościoła zajmuje się gałąź teologii – eklezjologia.Arcybiskup Canterbury – honorowy zwierzchnik Kościoła Anglii. Biskupstwo powstało w 597 roku, jako biskupstwo katolickie. Po schizmie Henryka VIII arcybiskupi Canterbury sprawują rolę ekumenicznych przywódców Kościoła anglikańskiego, wraz z arcybiskupem Yorku. Metropolita Canterbury nosi tytuł prymasa całej Anglii.

    Istnieje wiele innych hipotez, które z grubsza można pogrupować według liczby dodatkowych dokumentów, których istnienie postulują. Te które tworzą najmniej lub nie tworzą ich wcale, nie wyjaśniają wszystkich zależności między ewangeliami synoptycznymi; te które tworzą kilka lub nawet kilkanaście takowych wchodzą w trudne do zweryfikowania spekulacje.

    Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Każda z ewangelii przeprowadza własną myśl teologiczną i liczy się z potrzebami środowiska, dla którego jest przeznaczona, troszcząc się bardziej o objaśnienie zasad wiary chrześcijańskiej niż o historyczne szczegóły.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Misterium paschalne – jedno z głównych pojęć teologii chrześcijańskiej, odnoszące się do historii zbawienia. Jego treścią jest wydarzenie, które było zwieńczeniem życia i misji Jezusa Chrystusa: męka, śmierć i zmartwychwstanie, uobecniane w Kościele i w sakramentach.
    Ewangelia Bazylidesa – niezachowana do czasów współczesnych apokryficzna ewangelia gnostycka używana przez zwolenników Bazylidesa, znana jedynie ze wzmianek w dziełach Orygenesa, Hieronima ze Strydonu, Ambrożego z Mediolanu, Bedy Czcigodnego oraz Spisu Samarytańskiego. Jej fragment został prawdopodobnie przytoczony w Panarionie Epifaniusza z Salaminy.
    Henryk VIII (ur. 28 czerwca 1491 w Greenwich, zm. 28 stycznia 1547 w Londynie) – król Anglii (od 21 kwietnia 1509 do końca życia), lord Irlandii (1494–1542), król Irlandii (1542–1547), drugi monarcha z dynastii Tudorów (po swoim ojcu, Henryku VII). Doprowadził w latach 20. i 30. XVI wieku do rozłamu z Kościołem rzymskokatolickim oraz ustanowienia niezależnego Kościoła anglikańskiego; za jego panowania dokonano kasaty klasztorów. Zasłynął 6 małżeństwami oraz ścinaniem głów niektórych swoich małżonek.
    Drugi List św. Jana [2 J lub 2 Jan] – księga Nowego Testamentu przypisywana św. Janowi Apostołowi, autorowi Ewangelii Jana, autor podobnie jak w 3. Liście św. Jana nazywa siebie prezbiterem. List skierowany do "Wybranej Pani" – co zapewne oznacza nieznaną nam gminę chrześcijańską. Z 13 wersów 7 znajduje się w 1. Liście św. Jana. List zaleca miłość braterską i przestrzega przed "zwodzicielami" "którzy nie uznają, że Jezus Chrystus przyszedł w ciele ludzkim" (wers 7).
    Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.
    Apokryf (gr. ἀπόκρυφος, ápókryphos – ukryty, tajemny) – określenie używane obecnie głównie w kontekście ksiąg o zabarwieniu religijnym z okresu przełomu naszej ery, które Kościół katolicki uważa za nienatchnione, w szczególności to księgi niewchodzące w skład Biblii.
    Xavier Léon-Dufour (ur. 3 lipca 1912 r. w Paryżu, zm. 13 listopada 2007) – francuski jezuita, teolog biblista, autor książek, a także dyrektor serii wydawniczej Parole de Dieu (Słowo Boże).

    Reklama