• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Eugeniusz Chrobak

    Przeczytaj także...
    Jastrzębia Grań (słow. Karbunkulový hrebeň) – grań tatrzańska rozdzielająca należące do systemu Doliny Kieżmarskiej (Dolina Bielej vody Kežmarskej) Dolinę Jagnięcą (Červená dolina) i Dolinę Jastrzębią (Malá Zmrzlá dolina). Odchodzi w kierunku wschodnim od Czerwonej Turni (Belasá veža), znajdującej się w głównej grani Tatr pomiędzy Kołowym a Jagnięcym Szczytem.Kunyang Chhish (alternatywne pisownie nazwy: Khunyang Chhish, Kunyang Chhish, Kunyang Kish, Khiangyang Kish) – dwudziesty pierwszy szczyt Ziemi pod względem wysokości nad poziomem morza i dwudziesty szósty pod względem wybitności. Zdobyty przez polską wyprawę pod kierownictwem Andrzeja Zawady i do chwili obecnej zdobyty tylko dwukrotnie – przy sześciu podejmowanych próbach. Dzieje polskiej wyprawy z 1971 roku, podczas której zginął Jan Franczuk opisuje książka Ostatni atak na Kunyang Chhish (Józef Nyka, Andrzej Paczkowski i Andrzej Zawada, Sport i Turystyka, 1973).
    Himalaista – człowiek uprawiający himalaizm, czyli wspinaczkę wysokogórską uprawianą w Himalajach lub w innych wysokich górach, w których wysokość szczytów przekracza co najmniej 5000 m n.p.m. Są to m.in. Karakorum, Kunlun, Hindukusz, Pamir, Tienszan, Kaukaz, Andy, góry Alaski.

    Eugeniusz Chrobak (ur. 1 czerwca 1939 w Bielsku-Białej, zm. 28 maja 1989 pod Mount Everest) – polski taternik, alpinista i himalaista, także autor artykułów i opowiadań o tematyce wspinaczkowej, z zawodu inżynier chemik.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Wspinanie rozpoczął w wieku 19 lat i stosunkowo szybko przeszedł wiele istotnych dróg w Tatrach. Wraz z Januszem Kurczabem, Zygmuntem Andrzejem Heinrichem i Krzysztofem Zdzitowieckim w 1962 dokonał pierwszego przejścia Filara Kazalnicy Mięguszowieckiej. Był też autorem innych dróg, m.in. na Kazalnicy (środkiem ściany północno-wschodniej, z Zygmuntem Andrzejem Heinrichem), Skrajnym Jastrzębim Kopiniaku (środkiem południowej ściany, z Andrzejem Mrozem) i Złotej Turni (ścianą północną). W roku 1961 jako pierwszy przeszedł zimą Wariant R na Mnichu, w 1963 z Tadeuszem Łaukajtysem drogę Momatiuka na Kazalnicy.

    Andy (hiszp. Los Andes, Cordillera de los Andes) – góry fałdowe znajdujące się w Ameryce Południowej na terenie Wenezueli, Kolumbii, Ekwadoru, Peru, Boliwii, Chile oraz Argentyny. Góry ciągną się wzdłuż Oceanu Spokojnego od zatoki Paria na północy po Ziemię Ognistą na południu, na przestrzeni ponad 9000 km, co sprawia, że jest to najdłuższy łańcuch górski na Ziemi. Szerokość Andów wynosi 200–800 km. Najwyższe szczyty to Aconcagua (6962 m n.p.m.), Ojos del Salado (6893 m n.p.m.) oraz Nevado Pissis (6793 m n.p.m.).Tatry (514.5, słow. Tatry, niem. Tatra, węg. Tátra) – najwyższe pasmo w łańcuchu Karpat, również najwyższe między Alpami a Uralem i Kaukazem. Są częścią Łańcucha Tatrzańskiego, w Centralnych Karpatach Zachodnich.

    Dokonał też wielu przejść dróg w Alpach. W Dolomitach przeszedł m.in. drogę Solledera na Monte Civetta oraz superdirettissimę północnej ściany Cima Grande di Lavaredo. Poprowadził drogę wschodnią ścianą Wielkiego Filara Narożnego (1969) oraz północną ścianą Pointe Hélène na Grandes Jorasses (1970) w masywie Mont Blanc. Uczestniczył też w wyprawach w Kaukaz, Andy, Pamir, Hindukusz, Karakorum i Himalaje. Zginął w drodze powrotnej do bazy z Mount Everest, zdobytego granią zachodnią. W lawinie 27 maja 1989 zginęli Zygmunt Andrzej Heinrich, Wacław Otręba, Mirosław Dąsal i Mirosław Gardzielewski, Chrobak zmarł dzień później wskutek odniesionych obrażeń. Jedynym ocalałym był Andrzej Marciniak.

    Zygmunt Andrzej Heinrich, pseud. „Zyga”, „Dziadek” (ur. 21 lipca 1937 we Łbowie, zm. 27 maja 1989 pod Mount Everest) – polski taternik i alpinista, jeden z najbardziej doświadczonych himalaistów, z zawodu inżynier budownictwa. Zginął w lawinie na stoku Mount Everest.Złota Turnia (słow. Ušatá veža, niem. Gaffelstürme, węg. Rézpadtornyok) – dwuwierzchołkowa turnia o wysokości 2265 m n.p.m. w słowackich Tatrach Wysokich. Znajduje się w krótkiej, bocznej grani odchodzącej na północny zachód od Małego Kieżmarskiego Szczytu. Od ściany tego szczytu oddzielona jest położoną tuż poniżej niej, wybitną Złotą Przełączką. Dalej na północny zachód w grani znajdują się Wielka Złota Kazalnica, Pośrednia Złota Kazalnica i Mała Złota Kazalnica.

    Pasjonował się filmem, był autorem kilkunastu filmów górskich, w tym o zdobyciu Kunyang Chhisha i o K2. Zajmował się także pisaniem artykułów o górach, głównie dla „Taternika”. W 2005 wydano książkę Oddychać górami – zbiór reportaży Chrobaka publikowanych w latach 1963–1987.

    Wojciech Wróż (ur. 17 grudnia 1942 w Poznaniu, zm. 3 sierpnia 1986 pod K2) – polski taternik, alpinista i himalaista, a także autor książek o tematyce wspinaczkowej, magister nauk fizycznych, specjalista w dziedzinie elektronicznej aparatury medycznej.Kazalnica Mięguszowiecka, Kazalnica (słow. Kazalnica, Kazateľnica, Kazateľnica Mengusovská, węg. Vadorzó-kilátó, 2159 m n.p.m.) – kulminacja bocznej, północno-wschodniej grani, wyrastającej z północnych stoków Mięguszowieckiego Szczytu Czarnego (po polskiej stronie). Podcięta jest północno-wschodnią ścianą, jedną z najbardziej okazałych w Tatrach i mającą kluczowe znaczenie dla historii polskiego taternictwa.

    Osiągnięcia w himalaizmie[ | edytuj kod]

  • 1967 – z grupą innych wspinaczy polskich – pierwszy siedmiotysięcznik, Pik Lenina w Pamirze
  • 1976 – razem z Wojciechem Wróżem – pokonanie wysokości 8400 metrów podczas ataku szczytowego na K2
  • 1978 – razem z Wojciechem Wróżem – pierwsze wejście na Kanczendzongę Południową (8476 m)
  • 1986 – kierownik wyprawy, która pokonała południową ścianę Dhaulagiri bez dotarcia do wierzchołka
  • 1989 – kierownik wyprawy na Mount Everest, szczyt zdobył zachodnią granią razem z Andrzejem Marciniakiem – zginął podczas zejścia.
  • Publikacje[ | edytuj kod]

  • Oddychać górami, Wyd. Stapis, Katowice 2006, ​ISBN 83-88212-45-1
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

    1. Janusz Kurczab: Leksykon polskiego himalaizmu. Warszawa: Agora SA – Biblioteka Gazety Wyborczej, 2008, s. 29-30, seria: Polskie Himalaje. ISBN 978-83-7552-383-6.
    2. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
    Hindukusz (paszto: هندوکش; lub Hindu Kūh = هندوکوه i Kūh-e Hind = کوه هند) – system górski w środkowej części Azji mieszczący się w północno-zachodnim Pakistanie oraz centralnym i wschodnim Afganistanie. Hindukusz graniczy z górami Safed Koh na zachodzie, natomiast od wschodu – z wyżyną Pamiru, górami Karakorum oraz z Himalajami.Mont Blanc (wł. Monte Bianco, pol. Biała Góra, 4810,45 m n.p.m.) – najwyższy szczyt Alp i Europy, potocznie nazywany Dachem Europy (niektórzy, w tym alpiniści zdobywający Koronę Ziemi, przyjmując inne granice Europy niż Międzynarodowa Unia Geograficzna, uważają Elbrus za szczyt europejski i tym samym najwyższy w Europie). Główny wierzchołek znajduje się na terytorium Francji w regionie Haute-Savoie i w granicach administracyjnych miasta Saint-Gervais-les-Bains. Granica francusko-włoska przebiega przez pobliski, boczny wierzchołek Mont Blanc de Courmayeur (wł. Monte Bianco di Courmayeur) (4748 m n.p.m.).




    Warto wiedzieć że... beta

    Alpy (fr. Alpes, niem. Alpen, wł. Alpi, słoweń. Alpe, ret. Alps) – najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia. Łańcuch ma długość około 1200 km, szerokość od 150 do 250 km i zajmuje powierzchnię około 220 tys. km².
    Krzysztof Zdzitowiecki, pseud. Pomurnik (ur. 13 listopada 1939 w Warszawie) – polski taternik, alpinista i himalaista, profesor, kierownik Zakładu Różnorodności Biologicznej Pasożytów w Instytucie Parazytologii PAN.
    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.
    Mnich (słow. Mních, niem. Mönch, węg. Barát) – szczyt o wysokości 2068 m n.p.m. położony w polskich Tatrach Wysokich, w Dolinie Rybiego Potoku, powyżej południowo-zachodniego brzegu Morskiego Oka. Obok Mięguszowieckich Szczytów stanowi drugi charakterystyczny element otoczenia tego jeziora.
    Zofia Radwańska-Paryska (ur. 3 maja 1901 w Warszawie, zm. 24 października 2001 w Zakopanem) – botaniczka, taterniczka, pisarka. Żona i współtowarzyszka pracy Witolda Henryka Paryskiego.
    Tadeusz Jan Łaukajtys (ur. 15 maja 1940 roku w Sobotnikach, zm. 4 maja 2015) – polski taternik i alpinista, adiunkt w Instytucie Medycyny Uzdrowiskowej UMK (1971-1994) oraz kierownik Zakładu Balneotechniki w Ciechocinku. Był specjalistą w zakresie balneotechniki i fizyki aerozoli inhalacyjnych.
    Czesław Momatiuk (ur. 20 lipca 1936 w Katowicach, zm. 23 listopada 1972 w Nowym Jorku) – polski taternik i alpinista, górski fotograf i publicysta, absolwent AWF w Warszawie (1955-59).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.722 sek.