• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Eugenika niemiecka



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Mischling (niem. mieszaniec półkrwi, „mieszaniec (kundel)”, „hybryda”) – termin wykorzystywany głównie do opisu zwierząt powstałych przez skrzyżowanie ras. Niemieccy naziści w Ustawach norymberskich z 1935 roku określali tym słowem Niemców mających w swoim drzewie genologicznym osoby uznane za Żydów. Wprowadzono dwie kategorie rasowe:Narodowy socjalizm (niem. Nationalsozialismus), nazizm (skrót od Nationalsozialismus), czasem określany również jako hitleryzm (od nazwiska Adolfa Hitlera) – rasistowska, antykomunistyczna i antysemicka ideologia Niemieckiej Narodowosocjalistycznej Partii Robotników (NSDAP). Niemiecka skrajna odmiana faszyzmu, opierająca się na biologicznym rasizmie, w szczególności na antysemityzmie, czerpiąca z haseł zarówno nacjonalistycznych, jak i socjalnych, trudna do jednoznacznego uplasowania na klasycznej osi prawica-lewica. Ideologia państwowa w czasie sprawowania władzy w totalitarnych Niemczech przez NSDAP w latach 1933-1945.

    UWAGA: TA PODSTRONA MOŻE ZAWIERAĆ TREŚCI PRZEZNACZONE TYLKO DLA OSÓB PEŁNOLETNICH



    Eugenika niemiecka, zwana higieną ras (Rassenhygiene) – to ideologia stworzona w celu ochrony „czystości rasy” i odnowy biologicznej narodu niemieckiego oraz powstrzymania postępującej fizycznej i umysłowej degeneracji narodów zachodniej cywilizacji, jaką w drugiej połowie XIX stulecia dostrzegano na Zachodzie.

    Pojęcie eugeniki (z języka greckiego – eu-genes – znaczy „dobrze urodzony”, „dobrego pochodzenia”, „rasowy”) powstało w starożytnej Grecji i związane było z troską o zdrowe i silne społeczeństwo, ale nazwa ta nie oznaczała konkretnego programu doskonalenia człowieka.

    Jörg Lanz von Liebenfels (włas. Joseph Adolf Lanz) (ur. 19 czerwca 1874 w Penzing, zm. 22 kwietnia 1954 w Wiedniu) – austriacki publicysta i dziennikarz. Były zakonnik i założyciel magazynu Ostara, w którym publikował antysemickie i volksistowskie teorie.Hugo Marie de Vries (ur. 16 lutego 1848 w Haarlem, zm. 21 maja 1935 w Lunteren pod Amsterdamem) - holenderski botanik i genetyk, który rozpoczął badania nad dziedzicznością i zmiennością oraz powstawaniem nowych ras i gatunków w procesie ewolucji. Zasłynął jako twórca teorii mutacji, zajmował się ponadto fizjologią komórki (plazmoliza i osmoza).
    sir Francis Galton - twórca eugeniki

    W czasach nowożytnych, wspierany przez Karola Darwina jego kuzyn, brytyjski arystokrata sir Francis Galton mniej więcej od roku 1865 rozpoczął badania nad opracowaniem nowej gałęzi wiedzy (sięgając po greckie pojęcie eu-genes), opartej na założeniu dziedziczenia cech charakteru i uzdolnień i nazwał ją "eugenika". Wkrótce eugenika stała się popularna w wielu krajach Europy i świata; jako nauka była rozwijana głównie w Wielkiej Brytanii, USA, Niemczech, Francji, a nawet w krajach Dalekiego Wschodu. Eugenika zakłada możliwość doskonalenia fizycznego i umysłowego człowieka jako gatunku w drodze ulepszania materiału genetycznego.

    Roman Hrabar (1909 - 1996), prawnik, Pełnomocnik Rządu Polskiego (lubelskiego) ds. Rewindykacji Dzieci Polskich, wykradzionych przez nazistowski "Lebensborn" podczas II wojny światowej i poddanych procesowi germanizacji (III 1947 - 31 VIII 1950), członek Głównej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Autor licznych i często jedynych publikacji popularno-naukowych poświęconych nazistowskiej akcji kradzieży i germanizacji polskich dzieci.Wilhelm Frick (ur. 12 marca 1877, stracony 16 października 1946 w Norymberdze) - jeden z prominentnych działaczy narodowo socjalistycznych, minister spraw wewnętrznych III Rzeszy, a następnie protektor Czech i Moraw.

    Na terenie Niemiec eugeniczny paradygmat, eugeniczne myślenie, przejawiało się i obowiązywało właściwie wszędzie. Było obecne w akademickim nauczaniu (głównie w medycynie), w polityce (zwłaszcza w polityce społecznej), w literaturze i prasie, przeniknęło nawet do życia prywatnego. Eugenika rozwinęła się w Niemczech jeszcze pod koniec XIX wieku, i natychmiast zyskała uznanie i rozgłos, wpisywała się bowiem w wielkoniemiecki szowinizm, polegający przede wszystkim na demonstrowaniu nienawiści do narodów uznawanych za wrogie – przede wszystkim Żydów i Słowian.

    Hannah Arendt (ur. 14 października 1906 w Linden, Niemcy, zm. 4 grudnia 1975 w Nowym Jorku, Stany Zjednoczone) – niemiecka teoretyk polityki, filozof i publicystka, jedna z najbardziej wpływowych myślicielek XX wieku.Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze – organ wymiaru sprawiedliwości powołany po II wojnie światowej w celu osądzenia nazistowskich zbrodniarzy wojennych. Procedował od 20 listopada 1945 do ogłoszenia wyroku w dniu 1 października 1946.

    Myśl eugeniczna, w szczególności koncepcje rodzimej higieny ras, ukształtowały poglądy twórców ideologii nazistowskiej, a następnie determinowały w znaczącej mierze całą politykę Trzeciej Rzeszy. Adolf Hitler od początku swej działalności politycznej propagował koncepcje eugeniczne w swych licznych wystąpieniach oraz w Mein Kampf, a jako kanclerz Rzeszy także inicjował ustawodawstwo w tym zakresie, a nawet angażował się w konkretne działania.

    Ostara – czasopismo wydawane w latach 1906–1917 propagujące głównie treści rasistowskie antydemokratyczne i antyfeministyczne redagowane i wydawane przez Jörga Lanza von Liebenfelsa. Karl Vogt (5 lipca 1817 w Gießen - 5 maja 1895 w Plainpalais) – szwajcarski zoolog, pochodzenia niemieckiego, wolnomularz.

    Stworzenie ludzi doskonalszych (co było jednym z celów eugeniki), którzy mogliby stanowić awangardę Europy i docelowo – świata, miało służyć dowartościowaniu niemieckiej dumy narodowej. W grę wchodziła także perspektywa prowadzenia wojen – a więc zapotrzebowanie na ludzi (mężczyzn) silnych, zdrowych, zdolnych walczyć i wygrywać, co miało zapewnić eugeniczne potomstwo pochodzące z „hodowli” (eugenika pozytywna). Brane były również pod uwagę niebagatelne oszczędności budżetowe; liczono kwoty jakie rząd wypłacał w postaci rent i zasiłków, jakie łożył na niepotrzebne – jak utrzymywano – przytułki i szpitale dla chorych psychicznie i umysłowo, na wsparcie biednych i ułomnych, tj. tych wszystkich, którzy nie służą społeczeństwu, lecz wręcz przeciwnie, są obciążeniem. Na odbudowę państwa, na restrukturyzację, na reparacje wojenne i na prowadzenie nowych wojen potrzebne były duże pieniądze, a chorzy i ułomni stanowili pokaźne obciążenie budżetu. Chodziło w tym wypadku o zastosowanie zasad eugeniki negatywnej i zapobiegawczej.

    III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).Fritz Lenz (ur. 9 marca 1887 w Redle, zm. 6 lipca 1976 w Getyndze) – niemiecki eugenik, członek partii nazistowskiej, współpracownik Ernsta Rüdina i Viktora Bracka, odpowiedzialny za przeprowadzenie Akcji T4. Brał też udział w ludobójstwie plemienia Herero. Opracowywał przepisy antyżydowskie obowiązujące w III Rzeszy i na terenach przez nią podbijanych. Po wojnie nadal pracował na uniwersytecie w Getyndze.

    Eugenika miała pomóc w przezwyciężaniu niekorzystnych nastrojów, kompleksów, marazmu, które pojawiły się w wyniku prowadzonych wojen. Szczególnie dotkliwe dla Niemców okazały się zniszczenia po przegranej I wojnie światowej oraz reparacje wojenne, następnie nieakceptowane przemiany polityczne i postępujący kryzys gospodarczy, pogłębiony z uwagi na reparacje wojenne. Eugenika miała stanowić instrument w konsolidowaniu społeczeństwa – obywateli niemieckich wokół nowych idei, które w opinii społeczników i polityków dawały realną nadzieję na odnowę narodu niemieckiego.

    Nacjonalizm (z łac. natio – naród) – postawa społeczno-polityczna, uznająca naród za najwyższe dobro w sferze polityki. Nacjonalizm uznaje sprawy własnego narodu za najważniejsze (egoizm narodowy), jednak istnieją grupy, które szanują także racje i poglądy innych narodów. Nacjonalizm przejawia się głoszeniem poglądów o zabarwieniu narodowym, szerzeniem myśli narodowej i pamięci o bohaterach danego narodu. Głosi solidarność wszystkich grup i klas społecznych danego narodu. Wyróżniamy dwa typy nacjonalizmu: pozytywny i negatywny (szowinistyczny).Monizm (gr. mónos jedyny) – filozoficzny pogląd według wąskiej definicji uznający naturę wszelkiego bytu za jednorodną: materialną (materializm, monizm materialistyczny), duchową (spirytualizm, monizm spirytualistyczny) lub materialno-duchową (np. panteizm, choć nie tylko). Taki monizm jest poglądem przeciwstawnym do dualizmu i pluralizmu.
    Ernst Haeckel, profesor zoologii i filozof, prekursor niemieckiej eugeniki

    Spis treści

  • 1 Korzenie eugeniki niemieckiej
  • 1.1 Ernst Haeckel – prekursor eugeniki na terenie Niemiec
  • 1.2 Wilhelm Schallmayer – kontynuator myśli eugenicznej
  • 1.3 Ludwig Woltmann – uczeń Haeckela
  • 2 Eugeniczne struktury organizacyjne
  • 2.1 Alfred Ploetz – twórca Rassenhygiene
  • 2.2 NTHR: historia, cele i program
  • 3 Upowszechnianie się eugeniki w Republice Weimarskiej
  • 3.1 Dwie frakcje: monachijska i berlińska
  • 3.2 Alfred Grotjahn i jego próby reformowania ruchu higieny ras
  • 3.3 Dyskusje o eugenicznym ustawodawstwie
  • 3.3.1 Poradnictwo przedślubne
  • 4 Regulacje prawne związane z rodziną w Trzeciej Rzeszy
  • 4.1 Małżeństwa i związki partnerskie
  • 4.2 Adopcja
  • 5 Utopijna koncepcja „rasy panów”
  • 6 Eugeniczna propaganda
  • 7 Segregacja rasowa: sterylizacja, eksterminacja, prokreacja
  • 7.1 Sterylizacja
  • 7.2 Eutanazja
  • 7.3 Lebensborn, źródłem prokreacji
  • 8 Higiena ras w nazistowskiej polityce
  • 9 Uwagi
  • 10 Przypisy
  • 11 Bibliografia
  • Korzenie eugeniki niemieckiej[ | edytuj kod]

    Ernst Haeckel – prekursor eugeniki na terenie Niemiec[ | edytuj kod]

    W epoce sukcesów biologii ewolucyjnej zaczęto porównywać świat zwierząt ze strukturą społeczną. Zagadnieniem tym zainteresował się prekursor niemieckiej myśli eugenicznej Ernst Haeckel (1834–1919), profesor zoologii i filozof Uniwersytetu w Jenie. Haeckela uważa się za tego, który adaptował ewolucjonizm i darwinizm na terenie Niemiec i który zapoczątkował eugeniczny proces doskonalenia i zarazem rozumienia społeczeństwa. Zwany „niemieckim buldogiem Darwina” – torował drogę niemieckim darwinistom i eugenikom, wytykając zgubne skutki opieki medycznej i filantropii. Ale jednocześnie w pracy Natürliche Schöpfungs-Geschichte (Historia stworzenia) podkreślał rolę zarówno solidaryzmu społecznego, jak i walki o byt. Uczony nie zauważył w tym sprzeczności ani braku spójności w zestawieniu ze swoimi poglądami, jako że nie zamierzał solidaryzować się z biednymi i chorymi. Jeśli chodzi o walkę o byt, dla którego to wyrażenia znalazł swoje własne: „ubieganie się o konieczne warunki bytu”, to – w sytuacji solidaryzmu społecznego w państwie - jedynie mogłaby ona dotyczyć antagonizmów pomiędzy narodami. W opinii Ludwiga Woltmanna (studenta Haeckela), Haeckel nie rozumiał adekwatnie ani teorii Darwina, ani ideologii społecznej demokracji, sądząc, że teoria doboru naturalnego „okazuje się na wskroś arystokratyczną zasadą; polega na doborze najlepszych”.

    Holocaust („całopalenie”, spolszczenie: Holokaust) – pierwotnie termin religijny oznaczający ofiarę całopalną (w tym znaczeniu może być stosowane również dziś), obecnie najpowszechniejszym znaczeniem tego słowa są prześladowania i zagłada prawie 6 milionów Żydów przez władze niemieckiej III Rzeszy oraz jej sojuszników w okresie II wojny światowej (w tym znaczeniu, jako nazwa własna, słowo Holocaust/Holokaust pisane jest wielką literą).Uniwersytet Friedricha Schillera w Jenie (niem. Friedrich-Schiller-Universität Jena) – publiczna szkoła wyższa założona przez Nikolausa von Amsdorf w 1558 roku. W 1934 uczelnia otrzymała patrona.

    Jeneński przyrodnik w swoim dziele akcentował nieodwracalne następstwa, jakie powoduje medycyna, która wprawdzie w niewielkim stopniu jest pomocna w zwalczaniu ułomności, ale dysponuje coraz większymi możliwościami przedłużania życia chronicznie chorym, i to na długie lata. .mw-parser-output div.cytat{display:table;padding:0}.mw-parser-output div.cytat.box{margin-top:0.5em;margin-bottom:0.8em;border:1px solid #aaa;background:#f9f9f9}.mw-parser-output div.cytat>blockquote{margin:0;padding:0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo{text-align:right;padding:0 1em 0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo::before{content:"— "}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote{display:table}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny::before{float:left;content:"";background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Quote-alpha.png/20px-Quote-alpha.png");background-repeat:no-repeat;background-position:top right;width:2em;height:2em;margin:0.5em 0.5em 0.5em 0.5em}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny>blockquote{border:1px solid #ccc;background:white;color:#333;padding-left:3em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::before{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:bottom;content:"„";padding-right:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::after{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:top;content:"”";padding-left:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.środek{margin:0 auto}.mw-parser-output div.cytat.prawy{float:right;clear:right;margin-left:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.lewy{float:left;clear:left;margin-right:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.prawy:not([style]),.mw-parser-output div.cytat.lewy:not([style]){max-width:25em}

    Takie dolegliwości, jak: gruźlica, zołzy, syfilis i wiele odmian chorób umysłowych, są transmitowane w wielkim stopniu w drodze dziedziczenia i przekazywane swym dzieciom lub nawet dalszym potomkom. Im dłużej chorzy rodzice z pomocą medycyny będą ciągnąć swoją chorą egzystencję, tym liczniejsze potomstwo będzie skazane na nieuleczalne cierpienia i tym większa liczba jednostek w kolejnych generacjach będzie – wskutek tej sztucznej «hodowli medycznej» – obciążona przez rodziców przewlekłymi ułomnościami dziedzicznymi.

    Zaburzenia afektywne dwubiegunowe (choroba afektywna dwubiegunowa, ChAD, cyklofrenia) – zaburzenia psychiczne z grupy zaburzeń afektywnych. Do rozpoznania zaburzenia afektywnego dwubiegunowego dochodzi wtedy, gdy u pacjenta występuje epizod hipomanii, manii lub epizod afektywny mieszany, a w przeszłości wystąpił chociaż raz jeden z tych epizodów lub epizod depresji. Jeśli u pacjenta występuje powtórnie epizod depresji bez wystąpienia manii, hipomanii bądź epizodu mieszanego, rozpoznaje się zaburzenie afektywne jednobiegunowe (zaburzenie depresyjne nawracające).Ernst Rüdin (ur. 19 kwietnia 1874 w Sankt Gallen, zm. 22 października 1952 w Monachium) – szwajcarski lekarz psychiatra, genetyk i eugenik.

    Znamienne dla E. Haeckela było akcentowanie harmonijnej współpracy między jednostkami dla dobra całego organizmu, jakim jest społeczeństwo, co sprzyjało legitymizowaniu ingerowania władzy w sferę społeczną oraz podporządkowania jednostki interesom wspólnoty. Haeckel był jednym z pierwszych uczonych nowożytnych (u Platona pobrzmiewały podobne akcenty), który widział nadrzędność interesów państwa nad interesami jednostki i tym samym przyczynił się do takiego rozumienia roli jednostki w państwie, które później wyraźnie będzie sprzyjało całkowitemu podporządkowaniu celów i dążeń obywateli państwu.

    Heinrich Himmler (ur. 7 października 1900 w Monachium, zm. 23 maja 1945 w Lüneburgu) – polityk, jeden z głównych przywódców Niemiec hitlerowskich i zbrodniarzy II wojny światowej; współtwórca i szef kolejno: SS (od 1929), Gestapo (od 1934), policji (od 1936), minister spraw wewnętrznych (od 1943). Odpowiedzialny za eksterminację Żydów w Europie.Słowianie – gałąź ludów indoeuropejskich posługujących się językami słowiańskimi, o wspólnym pochodzeniu, podobnych zwyczajach, obrzędach i wierzeniach. Zamieszkują Europę wschodnią, środkową i południową oraz pas północnej Azji od Uralu po Ocean Spokojny. Stanowią najliczniejszą grupę ludności indoeuropejskiej w Europie.

    Mimo dużej popularności, poglądy E. Haeckela spotykały się też z zarzutami rzetelnych naukowców z dziedzin pokrewnych. Należeli do nich m.in. Rudolf Virchow – nauczyciel Haeckela, lekarz, biolog i polityk oraz biolog Eberhard Dennert. Krytyce zostały podane:

  • „Łańcuch rodowy” człowieka, zawierający szczegółowy, lecz urojony opis małpy z wymyślonym rysunkiem ludzkiego przodka. Miało to być „brakujące ogniwo” między małpą a człowiekiem – małpolud, który nie mówił, co dla Haeckela było charakterystyczne, bowiem uważał, że człowieka od małpy odróżnia głównie umiejętność mówienia.
  • Monera - było to inne „brakujące ogniwo”, które wymyślił uczony, dotyczyło przejścia od materii nieożywionej do ożywionej. Zostało ono nazwane przez niego Monerami (łac. l. poj. – Moneron, l. mn. – Monera), które stanowiły rzekomo jednolitą bezkształtną materię, bez jakichkolwiek organów, wykazującą oznaki życia. W ten sposób profesor z Jeny połączył materię nieożywioną z ożywioną i umieścił te organizmy na pierwszym stopniu drabiny organizmów żywych.
  • Twierdzenie, że w procesie rozwoju płodu ludzkiego ontogeneza (rozwój osobniczy) powtarza cały proces filogenezy (rozwój gatunkowy), znane jako teoria rekapitulacji. Również to twierdzenie zostało obalone.
  • Pomimo zanegowania sensacji naukowych E. Haeckela, Historia stworzenia ukazywała się nadal, aż do 1926 r.; na jej podstawie i licznych rysunków przygotowanych przez samego autora, prowadzone były wykłady. Haeckel, aczkolwiek niechętnie, przyznał się do błędów, ale w sprawie „drzewa rodowego” człowieka tłumaczył, że ataki na niego nie są słuszne, bowiem „drzewo genealogiczne człowieka, jak wszystkie drzewa genealogiczne roślin i ludzi, jest tylko, rozumie się w szczegółach, prostym przypuszczeniem genealogicznym, mniej albo więcej prawdopodobnym. To jednakże nie przeszkadza, abyśmy nie mieli go zastosować w sposób ogólny do człowieka (?)...”.

    Obóz koncentracyjny – miejsce przetrzymywania, zwykle bez wyroku sądu, dużej liczby osób uznawanych z różnych powodów za niewygodne dla władz. Służyć może różnym celom: od miejsca czasowego odosobnienia osób, wobec których zostaną podjęte później inne decyzje, poprzez obóz pracy przymusowej, czyli de facto niewolniczej, aż po miejsce fizycznej eksterminacji.Sir Francis Galton (ur. 16 lutego 1822 w Sparbrook, Birmingham, zm. 17 stycznia 1911 w Haslemere, Surrey) – angielski podróżnik, przyrodnik, antropolog, eugenik, wynalazca, meteorolog, pisarz, lekarz, psychometra i statystyk, prekursor badań nad inteligencją. Kuzyn Charlesa Darwina. Nadano mu tytuł szlachecki w 1909 roku.

    Jeszcze większe konsekwencje miały jego biogenetyczne prawa w rozwijających się naukach społecznych. Antropolodzy początkowo popierali pogląd Haeckela, że inne kultury są „prymitywne” w sensie embriologicznym oraz że ich rozwój zatrzymał się i w stosunku do naszego był zbyt krótki. Wprowadził pojęcie Wielkiego Łańcucha Bytu do ewolucyjnego myślenia. Dokonał gradacji nie tylko ras, ale i płci: najwyżej umieścił białych mężczyzn, natomiast białe kobiety uplasował na tym samym poziomie, co czarnych mężczyzn i europejskie niemowlęta (najprawdopodobniej płci męskiej), o czym miałyby świadczyć cechy tylnego płata mózgu i płata ciemieniowego. W tych twierdzeniach Haeckel nie był sam; podobnie wypowiadali się: znany genewski (poch. niemieckiego) przyrodnik i filozof Karl Vogt (m.in. w pracy Lectures on Man z 1864 r.) oraz antropolog Emil Hushke (prywatnie – teść Haeckela), że np. „Czarni, kobiety i dzieci są łącznikiem pomiędzy małpami a dorosłymi białymi mężczyznami” („Blacks, women, and children thus link the apes to adult white males”), czyli stanowią brakujące ogniwo w łańcuchu ewolucji.

    Alkoholizm, choroba alkoholowa, uzależnienie od alkoholu, toksykomania alkoholowa – zaburzenie polegające na utracie kontroli nad ilością spożywanego alkoholu.Schizofrenia (stgr. σχίζειν, schizein, "rozszczepić" i stgr. φρήν, φρεν-, phrēn, phren-, "umysł", rzadziej stosowana nazwa – choroba Bleulera, łac. Morbus Bleuleri, w skrócie MB, synonimy: zaburzenia schizofreniczne, psychoza schizofreniczna) – zaburzenie psychiczne (lub raczej grupa zaburzeń) zaliczane do grupy psychoz endogennych.

    Największe skutki nauki E. Haeckela, D. Gasman (amerykański specjalista z zakresu historii europejskiej tego okresu) widzi w dalekosiężnych oddziaływaniach na czołowych rasistowskich antropologów i eugeników. Monizm Haeckela wraz z innymi teoretykami społecznymi wpłynął na ukształtowanie nazistowskiej ideologii. „Według Haeckela, skuteczna polityka nie była w rzeczywistości niczym więcej niż biologią stosowaną; lubił on przywoływać pamięć starożytnych Spartan, którzy, jak twierdził, byli silni tylko dlatego, że praktykowali selekcję biologiczną”.

    Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników (niem. Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, NSDAP) – niemiecka partia polityczna, zwana potocznie nazistowską, sprawująca totalitarną władzę w III Rzeszy w latach 1933–1945 z Adolfem Hitlerem jako kanclerzem Rzeszy (od 30 stycznia 1933), a od sierpnia 1934 Führerem i kanclerzem Rzeszy. Podczas norymberskich procesów korpusu kierownictwa politycznego została uznana za organizację zbrodniczą odpowiedzialną za szereg zbrodni przeciwko ludzkości.Padaczka (inaczej epilepsja, historycznie kaduk), w klasycznym języku greckim: ἐπιληψία (epilēpsía) – choroba o złożonej, różnej etiologii, cechująca się pojawianiem napadów padaczkowych. Napad padaczkowy zaś jest wyrazem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych. Biochemicznymi przyczynami pojawiania się tych wyładowań mogą być:

    Ernst Haeckel przyczynił się do pogłębiania rasizmu; był jednym z najbardziej krzykliwych przeciwników Żydów, a jego antysemityzm zmierzał do ujęcia kwestii żydowskiej w biologicznym wymiarze. Uważany jest również za inicjatora myśli eugenicznej na terenie Niemiec, ponieważ jego poglądy znalazły wielu zwolenników i naśladowców.

    Adolf Otto Eichmann (ur. 19 marca 1906 w Solingen, zm. 31 maja 1962 w Ramli) – niemiecki funkcjonariusz nazistowski, ludobójca, zbrodniarz wojenny. Główny koordynator i wykonawca planu Ostatecznego Rozwiązania Kwestii Żydowskiej. Członek organizacji uznanych po wojnie za przestępcze: SS (Drużyna Ochronna), SD (Służba Bezpieczeństwa), Gestapo (Tajna Policja Państwowa).Zagłada Żydów na ziemiach polskich podczas okupacji niemieckiej był częścią niemieckiego planu eksterminacji Żydów. Ofiarami byli Żydzi polscy, a także inni, ginący w niemieckich obozach śmierci zbudowanych na okupowanych terenach polskich.

    Wilhelm Schallmayer – kontynuator myśli eugenicznej[ | edytuj kod]

    Wilhelm Schallmayer, uczony, lekarz, kontynuator myśli eugenicznej

    Jednym z czołowych kontynuatorów Haeckela był jego uczeń, lekarz i uczony Wilhelm Schallmayer (1857–1919). Za początek zaangażowania Schallmayera w eugenikę można przyjąć jego pierwszą publikację z 1891 r. Był to krótki traktat O zagrażającym zwyrodnieniu fizycznym narodów cywilizowanych i upaństwowieniu stanu lekarskiego, w którym autor wyrażał lęk o kondycję zwłaszcza cywilizacji zachodniej, a w szczególności narodu niemieckiego. Inny jego traktat – Dziedziczność i selekcja w historii życia narodów, z 1903 r., stał się „podręcznikiem” dla pierwszej generacji eugeników, docierając do ogromnej liczby czytelników, a znaczne jego partie zostały przyjęte przez Niemieckie Towarzystwo Higieny Ras (NTHR).

    Eugenika (gr. eugenes = dobrze urodzony) – pojęcie wprowadzone w 1883 r. przez Francisa Galtona, kuzyna Karola Darwina, które dotyczyło selektywnego rozmnażania zwierząt (w tym ludzi), aby ulepszać gatunki z pokolenia na pokolenie, szczególnie jeśli chodzi o cechy dziedziczone. W ciągu następnych lat Galton poprawił swoją definicję, aby uwzględnić specyfikę eugeniki pozytywnej, zachęcającej do częstszego reprodukowania się najlepszych osobników oraz eugeniki negatywnej, zniechęcającej do reprodukcji osobników mniej wartościowych.Karol Robert Darwin (ang. Charles Robert Darwin; ur. 12 lutego 1809 w Shrewsbury, zm. 19 kwietnia 1882 w Downe) – angielski przyrodnik, twórca teorii ewolucji, zgodnie z którą wszystkie gatunki pochodzą od wcześniejszych form, autor publikacji, w których przedstawił argumenty na poparcie swej tezy. Darwin uważał, że rozgałęziony schemat ewolucji wynika z procesu, który nazwał doborem naturalnym. Prawdziwość teorii ewolucji została zaakceptowana przez wielu naukowców przyrodników i dużą część społeczeństwa już za życia Darwina; jednak dopiero po pojawieniu się współczesnej syntezy ewolucji (którą opracowano w okresie od początku lat 30. do końca lat 50. XX wieku) naukowcy powszechnie zgodzili się, że dobór naturalny jest podstawowym mechanizmem ewolucji, a sam proces ciągłych zmian, z których wyłaniają się nowe jakości, niezaprzeczalnym faktem. W swojej zmodyfikowanej formie odkrycia naukowe Darwina są teorią unifikującą nauki o życiu i wyjaśniającą różnorodność biologiczną.

    W pierwszej rozprawie (O zagrażającym zwyrodnieniu…) Schallmayer uzasadniał powszechne wprowadzenie świadectw zdrowia dla celów eugenicznych. Zalecał kontrolowanie zawierania małżeństw, aby nie dopuścić do prokreacji ludzi uznanych za dysgenicznych, w celu zatrzymania procesu zwyrodnienia rasy. W. Schallmayer sukcesywnie rozwijał myśl eugeniczną (opierając się na publikacjach Galtona), jednakże początkowo bez sukcesów. Prawdziwy rozgłos uzyskał (on i jego poglądy) dopiero w 1900 r., kiedy to zdobył pierwszą nagrodę w konkursie Alfreda Kruppa (przy naukowym wsparciu Ernsta Haeckela), dotyczącym społecznych i politycznych konsekwencji teorii Darwina.

    August Friedrich Leopold Weismann (ur. 17 stycznia 1834 we Frankfurcie nad Menem, zm. 5 listopada 1914 we Fryburgu Bryzgowijskim) – niemiecki biolog i genetyk, który jako pierwszy wyróżnił substancję dziedziczną (plazmę) i ciało (somę) oraz przewidział, że chromosomy są odpowiedzialne za dziedziczenie. Był głównym przedstawicielem neodarwinizmu.Konzentrationslager Natzweiler-Struthof, KL Natzweiler, Einweisungslager Natzweiler – niemiecki obóz koncentracyjny, założony we wcielonej do Rzeszy Alzacji, w Wogezach, w miejscu zwanym Struthof, koło wioski Natzwiller (zniemczonej na Natzweiler) nieopodal miasteczka Schirmeck. Istniał w latach 1941-1944.

    W pracy Dziedziczność i selekcja w życiu narodów przekonywał, że najpilniejszą potrzebą jest rozprawienie się z niedołężnymi, kalekami, ludźmi chorymi umysłowo i psychicznie, których rzesze zagrażają interesom państwa. Państwo nie powinno rozwijać opieki społecznej, budować zakładów dla kalek – ludzi nieszczęśliwych, ale wspierać prokreację ludzi zdrowych i szczęśliwych. Schallmayer „patrzył na cały ustrój prawny, postępy techniki, na moralność i nawet na pojęcie dobra i zła pod kątem walki o życie. Wszystko – całe życie i moralność – musi być do tego dostosowane. I wszystko, co przyczynia się do obrony słabszych, przyspiesza degenerację białej rasy, ściągającą ją do poziomu australijskich tubylców. Dotyczy to zarówno fizycznej, jak i umysłowej degeneracji, bo obie te skłonności są rasowo zdeterminowane”. Zadaniem państwa jest zachęcanie i wspomaganie zdrowych, silnych jednostek do prokreacji oraz jednocześnie uniemożliwienie rozrodu elementom mało wartościowym, tym bardziej że osoby chore psychicznie – o czym Schallmayer był przekonany – są bardziej pobudzone seksualnie i pozostawiają więcej potomstwa, i to potomstwa obciążonego dziedzicznie, tj. również chorego. Dlatego, jak uzasadniał, opieka lekarska, sanatoria i przytułki przynoszą rasie i państwu szkodę. Gdyby takie wątłe i chorowite lub upośledzone osoby żyły w społeczeństwach pozbawionych opieki lekarskiej bądź pomocy społecznej – musiałyby zginąć, a narody cywilizowane przez źle pojęty humanitaryzm i solidaryzm, podtrzymują te chore osoby przy życiu i pozwalają im się rozmnażać, co prowadzić musi nieuchronnie – jego zdaniem – do zwyrodnienia rasy (narodu).

    Ustawy norymberskie (niem. Nürnberger Gesetze, też Nürnberger Rassengesetze – pol. Norymberskie ustawy rasowe) – ustawy rasowe uchwalone przez niemiecki Reichstag 15 września 1935 i w tym samym dniu ogłoszone na zjeździe NSDAP (Reichsparteitagu) w Norymberdze. Do zestawu ustaw wchodziły:I wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.

    Także ustawodawstwo, uznające prawo jednostki do rozmnażania się za nienaruszalne, uczony medyk uważał za wadliwe. Nie zgadzał się z taką sytuacją, gdy: „Mogą się dowolnie mnożyć wszelkiego rodzaju upośledzone istoty i uważa się ich osobisty interes za wyższy od interesu całości, tj. narodu w przyszłości […]. Sądy uwalniają ich zwykle od winy i kary, ale nie myśli się już o tym, żeby zbrodniarzowi z urodzenia odjąć możność płodzenia dzieci, które także będą dziedzicznie obciążone w kierunku zbrodniczym”.

    Czarna rasa człowieka (rasa negroidalna) – według dawnych koncepcji jedna z trzech głównych, opartych na fenotypie ras człowieka (obok białej i żółtej).Lebensborn (niem. Źródło życia) – instytucja niemiecka oficjalnie funkcjonująca jako opiekuńczo-charytatywne stowarzyszenie „Lebensborn e.V.” (niem. Lebensborn eingetragener Verein, pol. stowarzyszenie zarejestrowane „Źródło życia”), która funkcjonowała w strukturach organizacyjnych SS. Została powołana na mocy rozkazu Reichsführera-SS Heinricha Himmlera w 1936 roku. Statut został przyjęty oficjalnie 12 grudnia 1935. Prezesem stowarzyszenia został Heinrich Himmler.

    W. Schallmayer, wyjaśniając różnicę między dwoma nurtami higienicznymi, eugeniką – higieną ras (ruchem eugenicznym), a higieną społeczną (ruchem higienicznym) pisze, że ten pierwszy wyraża genotyp, natomiast drugi – higienę społeczną, którą należy łączyć z fenotypem. Poza tym te dwa nurty (dwie „higieny”), jeśli chodzi o cele i środki, prezentowały różne składniki: higiena ras służyła przyszłym pokoleniom o wiele bardziej niż obecnemu, natomiast higiena społeczna wspomagała tylko obecną generację i najwyżej jej potomków. Ta odmienność łączyła się, zdaniem Schallmayera, z konfliktem pomiędzy interesem społecznym a interesem rasowym, rasowym dziedzictwem. Nie ukrywał, że dla narodowych przywódców może to być trudna decyzja. Chociaż „rasowy interes powinien mieć pierwszeństwo przed interesem socjalnym, to w praktyce musi być najpierw zaspokojony interes społeczny”. Rozwiązanie widział w doskonaleniu i rozwijaniu edukacji społecznej i społeczno-biologicznej. „Miał nadzieję, że przywódcy i urzędnicy państwowi wkrótce uzyskają odpowiednią wiedzę, niezbędną do podejmowania tak trudnych decyzji”.

    Marksizm – światopogląd polityczno-społeczno-gospodarczy wywodzący się z myśli Karola Marksa, a także, w mniejszym stopniu, Fryderyka Engelsa.SS-Mann był to podstawowy stopień w SS (później Allgemeine SS). Jego posiadacz posiadał pełne uprawnienia wynikające z przynależności do organizacji. Oznaczenia mundurowe: czarne patki i czarne pagony. Odpowiednikiem w SA był SA-Mann.

    Schallmayer proponował różne inne nazwy zamiast „higiena ras”: „higiena dziedziczności” (Wererbungshygiene), „biologia narodowa” (Nationalbiologie), a następnie Rassehygiene (w l. pojedynczej, zamiast mnogiej), ale żadne się nie przyjęło. „Aby zminimalizować nieporozumienia dotyczące celów eugeniki, Schallmayer używał słowa Rassehygiene zamiast Rassenhygiene i nieustannie starał się przekonać do tego innych eugeników”. Jednakże termin Rassenhygiene już zdążył się przyjąć, za sprawą publikacji Alfreda Ploetza (twórcy niemieckiej higieny ras) i poczytności zeszytów „Archiv…” oraz niechęci, jaką Niemcy żywili do używania angielskiego terminu.

    Spartiaci – pełnoprawni obywatele Sparty, najwyższa z trzech grup społecznych, na które dzielili się Spartanie. Spartiatą można było zostać po ukończeniu trzydziestego roku życia i od tego czasu wolno było brać udział w Zgromadzeniu Ludowym, jak również się ożenić. Niezawarcie związku małżeńskiego groziło utratą praw obywatelskich. Prawo zabraniało spartiatom pracy zarobkowej, a podstawą utrzymania była ziemia, podzielona na równe działki (kleros) przyznawane każdemu obywatelowi wraz z przypisanymi do niej helotami, którzy ją uprawiali. Ziemię mogły dziedziczyć również kobiety, które wnosiły swoje działki ziemi jako posag małżeński.Ahnenerbe – nazistowska organizacja badawcza, założona w 1935 jako Studiengesellschaft für Geistesurgeschichte‚ Deutsches Ahnenerbe e.V. (pol. Towarzystwo Badawcze nad Pradziejami Spuścizny Duchowej, Niemieckie Dziedzictwo Przodków) przez Heinricha Himmlera (Reichsführera-SS), Richarda Waltera Darré (Reichsbauerführera) i holenderskiego pseudonaukowca Hermanna Wirtha. W 1937 towarzystwo zmieniło nazwę na Forschungs- und Lehrgemeinschaft das Ahnenerbe e.V. (pol. Stowarzyszenie Badawczo-Dydaktyczne Dziedzictwo Przodków). Z początkiem 1939 organizacja została włączona do SS. Podczas II wojny światowej Ahnenerbe wspierała eksperymenty medyczne przeprowadzane na więźniach obozów koncentracyjnych i prowadziła planowe grabieże dorobku naukowego i kulturowego w państwach okupowanych przez III Rzeszę. Po wojnie uznana przez Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze za organizację zbrodniczą.

    Ludwig Woltmann – uczeń Haeckela[ | edytuj kod]

    Mimo krytycznego podejścia do swego nauczyciela E. Haeckela, Ludwig Woltmann (1871–1909) – niemiecki antropolog i zoolog (studiował też medycynę i filozofię), podtrzymywał także zarzut pod adresem opieki medycznej oraz wszelkich form pomocy społecznej; twierdził, że utrudnia to naturalny proces selekcji i pogłębia procesy degeneracji. W rozprawie Teoria Darwina i demokracja społeczna pisze: „Tutaj zatem bez wątpienia nasze humanitarne dążności, ochrona słabych, stają w sprzeczności z opartym na wiedzy przyrodniczej zadaniem oczyszczenia rasy, usuwania z niej wszelkich tworów niedoskonałych. Znieść tę sprzeczność, ten antagonizm obowiązków, w którym stara i nowa moralność idą ze sobą w zapasy, wyrównać i do pojednania doprowadzić będzie etycznym zagadnieniem przyszłego pokolenia”.

    Ernst Haeckel (ur. 16 lutego 1834 w Poczdamie, zm. 9 sierpnia 1919 w Jenie) – niemiecki biolog, filozof i podróżnik; zwolennik darwinizmu. Studiował medycynę na uniwersytetach w Berlinie, Würzburgu i Wiedniu. Interesował się badaniami niższych zwierząt morskich. W latach 1865–1909 był profesorem zwyczajnym anatomii porównawczej na Uniwersytecie w Jenie. Utworzył tam Instytut Zoologiczny.Ideologia jest to powstała na bazie danej kultury wspólnota światopoglądów, u podstaw której tkwi świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego lub grupowego albo narodowego.

    L. Woltmann, socjaldemokrata i marksista, we wcześniejszym okresie swej działalności społecznej był, w porównaniu z innymi eugenikami, nieco łagodniejszy. Działając w szeregach społecznej demokracji oraz podzielając ideały marksistowskie, Woltmann początkowo widział możliwość przemian społecznych w duchu marksizmu, zatem propagował równość społeczną przez dźwiganie klasy robotniczej i rzesz ludzi biedniejszych przez stworzenie im lepszych warunków pracy, płacy, opieki medycznej itp. Jednakże z czasem, gdy ruch socjalistyczny na terenie państw zachodnich został zneutralizowany i przekształcony na modłę demokracji burżuazyjnej, młodzieńcze ideały Woltmanna także się przekształciły, wpisując się w ideologiczny klimat polityki społecznej Niemiec.

    Mein Kampf (pol. Moja walka) – książka napisana przez Adolfa Hitlera podczas jego pobytu w więzieniu w Landsbergu na początku lat dwudziestych XX wieku i opublikowana w 1925 (I część) i 1927 (II część). W 1948 prawa autorskie do Mein Kampf alianci przekazali Krajowi Związkowemu Bawaria na podstawie wyroku sądu w Monachium o konfiskacie mienia należącego do Adolfa Hitlera. 1 stycznia 2016 roku, 70 lat po śmierci autora, prawa autorskie do Mein Kampf wygasną, a utwór stanie się częścią domeny publicznej.Republika Weimarska – potoczna nazwa państwa niemieckiego istniejącego w latach 1919-1933 (nazwa urzędowa: Rzesza Niemiecka). Powstała w wyniku rewolucji listopadowej 1918. Było to państwo federalne, demokratyczne, z mieszaną prezydencko-parlamentarną formą rządów. Parlamentem był Reichstag, stolicą – Berlin. Nazwa republiki pochodzi od miasta Weimar, w którym obradowało zgromadzenie narodowe, uchwalające konstytucję. Na powstanie republiki bezpośredni wpływ miały skutki I wojny światowej. Upadek republiki spowodowało powstanie i umocnienie się nazizmu.

    Wyrazem tych poglądów było przekonanie, że darwinowskie prawa natury dają się zastosować do społeczeństwa, a nierówności rasowe wynikające z tej teorii skłoniły Woltmanna do uplasowania Niemców na pierwszym miejscu w gatunku ludzkim. Kładąc nacisk na zewnętrzne cechy fizyczne, rysy twarzy, dopatrywał się absolutnych wartości estetycznych w typie nordyka, które uległyby degradacji w wypadku mieszania rasowego. Szukał też uzewnętrznionego celu przymiotów duchowych i siły, które tkwiły w typie nordyckim, a powinna to być dominacja – przynależna rasie panów – wśród innych krajów, która jest niezbędna do dalszego rozwoju rasy germańskiej; „rasa germańska została wybrana, aby panować na ziemi. […] Pangermanizm był nieuchronnym logicznym rozwinięciem jego rasowych nakazów”.

    Max Sollmann (ur. 6 czerwca 1904 w Bayreuth, zm. ?) – SS-Führer, od 1940 był szefem niemieckiego stowarzyszenia Lebensborn. Sądzony przez Amerykański Trybunał Wojskowy w tzw. Procesie RuSHA zwolniony z obowiązku odbywania kary (w więzieniu przebywał od 6 lipca 1945 do 10 marca 1948).Komora gazowa – urządzenie do uśmiercania ludzi (m.in. w związku z wykonywaniem wyroku śmierci) trującym gazem. Ma postać hermetycznej komory lub pomieszczenia, wyposażonego w instalację umożliwiającą przeprowadzenie reakcji chemicznej, w wyniku której powstaje śmiercionośny gaz – zwykle cyjanowodór – oraz usunięcie i neutralizację tego gazu. Zwykle istnieją w niej okna, aby świadkowie mogli obserwować przebieg egzekucji. Ostatnią egzekucję w komorze gazowej wykonano w 1999 roku w stanie Arizona w USA.

    Eugeniczne struktury organizacyjne[ | edytuj kod]

    Alfred Ploetz – twórca Rassenhygiene[ | edytuj kod]

    Alfred Ploetz, ekonomista i lekarz, twórca niemieckiej higieny ras

    Za rzeczywistego twórcę eugeniki niemieckiej uważa się Alfreda Ploetza (1860– 1940), który już w latach młodzieńczych interesował się problemem degeneracji rasy. Założył (Karolem i Gerhartem Hauptmannami) w 1879 r. we Wrocławiu organizację młodzieżową, której celem było założenie socjalistycznej utopijnej kolonii wewnętrznej. W tej przyszłej „organizacji” przydzielili sobie już nawet stanowiska. Planowali także utworzenie i propagowanie ruchu, nazwanego przez Ploetza higieną rasową, a wokół idei ruchu próbowali skupić młodzież szkolną. Zadaniem higieny rasowej (nauki – jak ją nazywał Ploetz) było łączenie socjalizmu i nacjonalizmu w koherentną ideologię biologiczno-społecznej reformy oraz formowanie oręża w walce o regenerację rasy. Paul Weindling (bryt. prof. historii medycyny) podaje listę nazwisk pierwszej generacji wykwalifikowanych higienistów rasowych, są tam m.in.: A. Grotjahn, M. Gruber, E. Fischer, F. Lenz, E. Rüdin, W. Schallmayer, L. Woltmann i oczywiście A. Ploetz. Organizacja ta podjęła się (poprzez powołanie Towarzystwa „Pacyfik”) zbierania środków na sfinansowanie socjalistycznej kolonii wewnętrznej. Jej działacze fascynowali się darwinizmem oraz idealizmem niemieckiej kultury, zgłębiali prace Haeckela oraz rozwijali filozofię totalności „Życia” – opierając się na utopijnej filozofii m.in. Platona i More’a – jako antidotum na dominację technicznej i ekonomicznej kultury Rzeszy.

    Erich Tschermak (ur. 15 listopada 1871 w Wiedniu, zm. 11 października 1962 w Wiedniu) – austriacki botanik, genetyk i agronom. Jego ojciec Gustav Tschermak, był austriackim mineralogiem, a brat Armin Tschermak (1870-1952) fizjologiem. W 1906, po nadaniu ojcu szlachectwa, przyjął nazwisko Erich Tschermak von Seysenegg (właśc. Erich Tschermak, Edler von Seysenegg).Żydzi (dosł. "chwalcy /Jahwe/" lub "czciciele /Jahwe/" z hebr. Jehudim, יהודים, jid. Jidn, ייִדן, ladino ג׳ודיוס Djudios) – naród semicki zamieszkujący w starożytności Palestynę (określany wtedy jako Hebrajczycy albo Izraelici), posługujący się wtedy językiem hebrajskim, a w średniowieczu i czasach nowożytnych mieszkający w diasporze na całym świecie i posługujący się wieloma różnymi językami. Żydzi nie stanowią jednolitej grupy religijnej i etnicznej. Dla żydów ortodoksyjnych Żydem jest tylko osoba, która ma ortodoksyjną matkę lub przeszła konwersję na judaizm. Za Żydów uważa się jednak wiele osób, które nie są żydami ortodoksyjnymi. Kto jest Żydem (hebr.? מיהו יהודי) jest pytaniem, na które nie da się jednoznacznie odpowiedzieć, gdyż może to być identyfikacja kulturowa, etniczna lub religijna. Wiele osób, które uważają się z jakichś powodów za Żydów, nie są uznawane przez inne grupy lub instytucje. Dotyczy to na przykład żydów reformowanych, którzy nawet pomimo etnicznego pochodzenia żydowskiego czasem nie są uznawani przez żydów ortodoksyjnych. Według prawa izraelskiego Żydem jest osoba, która ma ortodoksyjną żydowską matkę, chociaż prawo do obywatelstwa bez oficjalnego uznania takiej osoby za Żyda ma każda osoba, która ma przynajmniej jednego dziadka, który był ortodoksyjnym Żydem. Stąd wielu Żydów mieszkających w Izraelu czy USA nie ma według prawa tego kraju oficjalnego statusu Żyda.

    Ploetz zaczął studiować ekonomię we Wrocławiu, wierząc w możliwość rozwiązania problemów społecznych za pomocą instrumentów ekonomicznych. Jednakże jego wyjazd do USA i obserwacja istniejących tam kolonii utopijnych („Ikarus” w stanie Iowa) zmieniły całkowicie jego poglądy, bowiem stan i rezultaty ich działania uważał za wielce niedoskonałe. Nie zadowalał go poziom moralny społeczeństwa, a więc za najpilniejszą potrzebę uznał reformę społeczną. Po powrocie z USA porzucił studia ekonomiczne i podjął studia medyczne w Szwajcarii. Postanowił zgłębiać medycynę, ponieważ reformowanie społeczeństwa powinno przebiegać na drodze medycznej i biologicznej przebudowy.

    Niepełnosprawność intelektualna (obniżenie poziomu rozwoju intelektualnego) – zaburzenie rozwojowe polegające na znacznym obniżeniu ogólnego poziomu funkcjonowania intelektualnego, któremu towarzyszy deficyt w zakresie zachowań adaptacyjnych (w szczególności niezależności i odpowiedzialności).Eva Anna Paula Hitler (nazwisko panieńskie Braun, ur. 6 lutego 1912 w Monachium, zm. 30 kwietnia 1945 w Berlinie) przez długi czas była partnerką Adolfa Hitlera, a przez ostatnie 40 godzin życia, jego żoną. Braun spotkała Hitlera w Monachium, kiedy miała 17 lat, pracując jako asystentka i modelka osobistego fotografa Hitlera. Dwa lata później zaczęła z nim coraz częściej spotykać. Na początku ich znajomości próbowała dwukrotnie popełnić samobójstwo. Od 1936 mieszkała w rezydencji Hitlera w Berghofie niedaleko Berchtesgaden gdzie ukrywała się podczas II wojny światowej. Braun z zawodu była fotografem i wiele kolorowych fotografii i filmów Hitlera, które przetrwały do dziś, są jej autorstwa. Ewa Braun była bardzo ważną postacią w najbliższym otoczeniu Hitlera, z którym jednak nie pokazywała się publicznie aż do połowy 1944 roku, kiedy jej siostra Gretl poślubiła oficera łącznikowego Waffen-SS przy Głównej Kwaterze Adolfa Hitlera, Hermanna Fegeleina.

    Sheila Weiss (profesor historii, USA) nazywa Ploetza drugim współzałożycielem (za pierwszego uważa Schallmayera) niemieckiej eugeniki. Napisał on rozprawę traktującą stricte o higienie ras już w 1895 r. (Die Tüchtigkeit unserer Rasse und der Schutz der Schwachen. Ein Versuch über Rassenhygiene und ihr Verhältniss zu den humanen Idealen, besonders zum Socialismus). Ploetz zdawał sobie sprawę z trudności w zdefiniowaniu terminu „rasa”, który miał odnosić się do całej ludzkości, ale wskutek dostrzegalnych podziałów gatunku, potrzebne będą – jak pisał – nowe określenia, ale nie odbiła się ona szerokim echem, została doceniona dopiero po konkursie Kruppa (1900 r.). O higienie ras zrobiło się głośno, kiedy dyskusje wokół eugeniki stały się debatą ogólnokrajową, na początku wyłącznie w gronie uczonych, lekarzy i publicystów, niekoniecznie związanych z ruchem higieny ras. Tematykę tę popularyzowało czasopismo utworzone w 1904 r. przez Ploetza – „Archiv für Rassen und Gesellschaftsbiologie” (ARGB). Naukowe artykuły publikowali w nim poważni naukowcy, genetycy, m.in. August Weismann, Hugo de Vries, Carl Correns czy Erich von Tschermak, ale pojawiały się też teksty rasistowskie oraz krytyczne wobec działań instytucji opiekuńczych, m.in. Eugena Fischera i Fritza Lenza. Pierwszy numer „Archiv…” poświęcony był E. Haeckelowi i A. Weismannowi.

    Na mapach: 48°16′13″N 11°28′05″E/48,270278 11,468056 KL Dachau, Konzentrationslager Dachau – pierwszy niemiecki obóz koncentracyjny, założony wiosną 1933 roku w opuszczonej fabryce amunicji na obrzeżach miasta Dachau, na północ od Monachium, w południowych Niemczech. Funkcjonował do 29 kwietnia 1945, oswobodzony przez wojska amerykańskie.Tybet (tyb.: བོད, Wylie: Bod [pʰø̀ʔ], ZWPY: Poi; chin.: 西藏, pinyin: Xīzàng) – kraina historyczna w Azji obejmująca Wyżynę Tybetańską i jej przyległości, obecnie w większości w granicach Chin.

    Rok później (1905 r.), także z inicjatywy Ploetza, w Berlinie powstało Towarzystwo Higieny Ras (Gesellschaft für Rassenhygiene). Zarówno Towarzystwo (THR), jak i czasopismo (ARGB) były pierwszymi na świecie instytucjonalnymi ośrodkami eugeniki. Znamienne są zasady przynależności do THR oraz profesje członków założycieli: byli to Ploetz – z medycznym wykształceniem oraz dwaj psychiatrzy Anastasius Nordenholz i Ernst Rüdin (profesor psychiatrii w Monachium), co wskazuje na kierunek przyszłych działań. Do Towarzystwa nie mógł należeć ten, kto złożył akces, lecz członkowie byli starannie dobierani, i to wyłącznie spośród grupy intelektualistów, naukowców oraz twórców, a następnie poddawani badaniom antropologicznym. Wyniki tych badań były przechowywane do porównań z wynikami przebadanej „gorszej” części społeczeństwa.

    Romowie lub Cyganie (nazwa własna w języku romskim Roma lub Rroma, Rromani w zależności od dialektu) – nieterytorialny naród lub grupa etniczna pochodzenia indyjskiego, której członkowie tworzą diasporę zamieszkującą większość państw świata.Inuit (nazwa własna i ang.: Inuit, spolszczenia: Inuici, Inuitowie, według hasła w encyklopedii PWN Innuici) – grupa rdzennych ludów obszarów arktycznych i subarktycznych Grenlandii, Kanady, Alaski i Syberii. Ludy eskimo-aleuckie należą do rodziny ludów pochodzenia azjatyckiego oraz dzielą się na dwie główne grupy: Jugytów (używających języków Yupik) oraz Inuitów.

    Początkowo A. Ploetza trapił dylemat, jak pogodzić konflikt między ideałami, wypływającymi z naszej natury, takimi jak humanitaryzm i humanizm, a interesami rasy, które są przez te ideały ograniczane. Pomoc socjalna i medyczna słabym zdrowotnie i ekonomicznie (chodzi tu także o choroby, wypadki i zabezpieczenia emerytalne) osłabia kondycję całego społeczeństwa i, być może, odbywa się kosztem tych najsilniejszych obywateli. Ale był jednocześnie niezmiennie przekonany, że

    Carl Erich Correns (ur. 19 września 1864 w Monachium, zm. 14 lutego 1933 w Berlinie) – niemiecki genetyk i botanik. Był profesorem Uniwersytetu w Lipsku oraz dyrektorem Kaiser-Wilhelm-Institut für Biologie w Berlinie. Jednocześnie z Erichem Tschermakiem i Hugo de Vriesem powtórnie odkrył prawa Mendla.Platon, gr. Πλάτων, Plátōn (ur. 427 p.n.e. prawdopodobnie w Atenach (według niektórych świadectw na wyspie Eginie), zm. 347 p.n.e. w Atenach) (inne źródła podają, że żył 428-348 p.n.e.) – grecki filozof. Był twórcą systemu filozoficznego zwanego obecnie idealizmem platońskim.

    Aryjczycy reprezentowali szczyt rozwoju rasowego. Sugerował, że w czasie wojny powinno się bez ceremonii wysyłać ludzi niższych ras na pierwszą linię frontu jako mięso armatnie. Poza tym, jako dodatkowy środek zapewniający sprawność fizyczną narodu, doradzał, aby konsylium lekarskie badało każde nowo narodzone dziecko, orzekając, czy je pozostawić przy życiu, czy nie.

    Alfred Krupp (ur. 26 kwietnia 1812 w Essen, zm. 14 lipca 1887) – niemiecki przemysłowiec, syn Friedricha Kruppa – założyciela koncernu Friedrich Krupp AG. Z powodu nagłej śmierci ojca w 1826 zmuszony był w wieku 14 lat opuścić szkołę i przejąć zarządzanie rodzinnym przedsiębiorstwem. W 1841 kierowana przez niego firma wyprodukowała pierwsze działo ze stali odlewanej.Eutanazja (lub euthanazja, od gre. εὐθανασία, euthanasia – "dobra śmierć") – przyspieszenie lub niezapobieganie śmierci w celu skrócenia cierpień chorego człowieka. Czasami eutanazję określa się jako rodzaj zabójstwa. Można też ją zdefiniować jako działanie występujące zawsze za zgodą umierającej osoby. Od połowy XX w. eutanazja jest omawiana w kontekście nauki (zwłaszcza biotechnologii), moralności (bioetyka), prawa, polityki i religii.

    Przez lata Ploetz pisał artykuły dotyczące relacji między naukami społecznymi i higieną rasy.

    NTHR: historia, cele i program[ | edytuj kod]

    Początkowo Towarzystwo było otwarte dla osób o różnych poglądach politycznych i różnych konfesji, z jednym ograniczeniem: wyłącznie dla rasy białej. Możliwa była zatem współpraca z towarzystwami innych ras. Pierwotnie – jak sądzono – idee eugeniczne miały służyć całemu gatunkowi ludzkiemu: Towarzystwo bowiem widziało możliwość tworzenia odrębnych programów eugenicznych dla poszczególnych ras (narodów), byleby tylko unikać mieszania ras o różnym poziomie rozwoju. Ponieważ celem THR było upowszechnianie wiedzy z zakresu biologii rasy i biologii społecznej, a także wyników badań, konieczna była współpraca międzynarodowa. Towarzystwo Higieny Ras przekształciło się zatem w 1907 r. w Międzynarodowe Towarzystwo Higieny Ras (MTHR) z siedzibą w Monachium, powstawały też liczne organizacje lokalne. Alfred Ploetz żywił nadzieję na podporządkowanie sobie organizacji z innych krajów, szczególnie liczył na Wielką Brytanię, co się nie udało, sam Francis Galton natomiast, przyjął stanowisko honorowego wiceprezesa MTHR. Podczas I wojny światowej działalność Międzynarodowego Towarzystwa Higieny Ras się załamała, pozostała jedynie współpraca eugeników niemieckich i skandynawskich.

    Wilhelm Friedrich Ostwald (łot. Vilhelms Ostvalds; ur. 2 września 1853 w Rydze, zm. 4 kwietnia 1932 w Großbothen koło Lipska) - niemiecki chemik i filozof, profesor chemii politechniki w Rydze (1882-1887) i chemii fizycznej uniwersytetu w Lipsku (1887-1906); ojciec Wolfganga Ostwalda.Socjalizm (łac. societas – wspólnota) – wieloznaczne pojęcie, odnoszące się do prób zmniejszenia nierówności społecznych i upowszechnienia świadczeń socjalnych lub poddania gospodarki kontroli społecznej (poprzez instytucje państwowe, samorządowe, korporacyjne lub spółdzielcze). Częścią wspólną wszystkich odmian socjalizmu jest (częściowe lub całkowite) odrzucenie idei kapitalistycznego wolnego rynku, ograniczenie własności prywatnej oraz promowanie idei sprawiedliwości społecznej. W latach 1917-1991 wielokrotnie nadużywano terminu, stosując go w określeniu do państw rządzonych przez partie komunistyczne. W państwach rządzonych przez partie komunistyczne (tzw. państwa socjalistyczne) socjalizm był systemem, w którym środki produkcji były uspołecznione, a gospodarka według ideologii marksistowskiej miała być nastawiona na sprawiedliwy podział dóbr, a nie na zysk właścicieli kapitału. Socjalizm w tym systemie miał być drogą do komunizmu, który w praktyce nigdy nie został zrealizowany jako społeczeństwo bezklasowe.

    Naczelnym zadaniem programu Rassenhygiene była ochrona rasy aryjskiej, ale zakładano walkę o byt z innymi rasami niezależnie od tego czy zakwalifikowane zostały do ras aryjskich, czy nie-aryjskich, zatem nie było to konsekwentne. Takich niekonsekwencji było sporo, np. program higieny selekcyjnej. Zakładała ona eliminację nawet jednostek szlachetnych, jeśli te należały do narodu w całości uznanego za dysgeniczny.

    Rudolf Ludwig Karl Virchow (ur. 13 października 1821 w Schivelbein, obecnie Świdwin, zm. 5 września 1902 w Berlinie) – niemiecki patolog, antropolog i higienista, w latach 1849-1902 profesor uniwersytetów w Würzburgu i Berlinie.Adolf Hitler (ur. 20 kwietnia 1889 w Braunau am Inn, zm. 30 kwietnia 1945 w Berlinie) – niemiecki polityk, kanclerz Rzeszy od 30 stycznia 1933, Wódz i kanclerz Rzeszy (niem. Führer und Reichskanzler) od 1 sierpnia 1934 (łącząc stanowiska prezydenta i kanclerza Rzeszy), przywódca Narodowo-Socjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP), Człowiek Roku 1938 według tygodnika „Time”, ideolog niemieckiej odmiany faszyzmu zwanej od jego nazwiska hitleryzmem, narodowym socjalizmem lub nazizmem – od niemieckiej nazwy partii (niem. Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei), twórca i dyktator III Rzeszy niemieckiej, zbrodniarz wojenny, odpowiedzialny za zbrodnie przeciw ludzkości.

    Kolejnym brakiem konsekwencji jest mówienie o ochronie swych aryjskich obywateli w perspektywie planów wojennych; zgromadzenie delegatów towarzystwa higienicznego w Jenie odbyło się w dniach 6–7 czerwca 1914 r., a wybuch I wojny światowej nastąpił 28 lipca tegoż roku. Powszechnie i publicznie mówiono o rewizji granic ustalonych także w wyniku dziewiętnastowiecznych działań wojennych, o nowym podziale kolonialnym, o rynkach zbytu i przede wszystkim o odzyskaniu (czy uzyskaniu) wpływów w Europie.

    Powojenne programy eugeniczne nacechowane były jeszcze większą histerią, biorąc pod uwagę ubytek ludności, głównie mężczyzn, i to młodych, zdrowych i silnych, czyli wartościowych eugenicznie (występowanie kontraselekcji). Wzrosło wówczas zainteresowanie ideą eugeniki, która uzyskała większe poparcie polityczne i ogólnospołeczne. Zniszczenia w wyniku wojny, zubożenie oraz szerzenie się chorób przyczyniły się do powstania w Berlinie (jeszcze w czasie trwania wojny) Niemieckiego Towarzystwa Polityki Ludnościowej (założycielem był ekonomista profesor Julius Wolf, również zainteresowany problemami demograficznymi), które miało być nastawione na bardziej intensywną propagandę niż THR i osiąganie lepszych wyników.

    Neomaltuzjanizm (propagujący ograniczenie liczby potomstwa, aby zadbać o jego lepsze wychowanie) spotkał się z ostrą krytyką nowego Towarzystwa, które zresztą nie ukrywało w swej odezwie, że „tocząca się wojna nie będzie ostatnią. Za kilka dziesiątków lat trzeba będzie stawić czoło wojnie odwetowej, nawet jeśli chcielibyśmy wspaniałomyślnie oszczędzić naszych wrogów i musimy być wówczas uzbrojeni liczbą zdatnych do walki mężczyzn. Wojny tej można w dającym się przewidzieć czasie tylko wtedy uniknąć, gdy siła narodu będzie tak wielką, że nikt nie poważy się na atak. Skuteczna higiena ras jest najlepszą poręką Pokoju”. Jest to treść z dokumentu odezwy Towarzystwa.

    Podczas I wojny światowej, NTHR (Niemieckie Towarzystwo Higieny Ras) nie wykazywało aktywności, dopiero w roku 1921 powołano Komisję Higieny Ras przy Pruskiej Krajowej Radzie Zdrowia (która powstała rok wcześniej), co należy uważać za wznowienie działalności tego ruchu. Komisji zlecono przygotowanie ustaw o legalności aborcji, sterylizacji, pomocy rodzinom wielodzietnym oraz opracowanie programu nauczania eugeniki w szkołach wyższych. W 1922 r., na pierwszym posiedzeniu, zmieniono zarząd NTHR i przeniesiono go do Berlina. Od tego też czasu organizacji przyznano dofinansowanie ze strony państwa. W 1926 r. została utworzona Liga Odrodzenia Narodowego i Wiedzy o Dziedziczności, której zadaniem miało być popularyzowanie programu eugenicznego w społeczeństwie. Jej członkowie powiązani byli z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Ministerstwem Opieki Społecznej, zatem mogli wpływać na decyzje władz dotyczące postulatów eugenicznych. Obok Ligi i NTHR działało wiele lokalnych organizacji, z nieco odrębnymi programami, jednakże na początku lat trzydziestych doszło do większego ujednolicenia programów i centralizacji.

    Nadal jeszcze ruch eugeniczny był propozycją dla zwolenników różnych opcji politycznych, a nawet różnych odcieni ideologicznych oraz zapatrywań naukowych. Zakrojono szeroką i wielowarstwową akcję społeczną budzenia świadomości narodowej, popularyzacji zagadnień eugenicznych oraz mobilizacji w zwalczaniu chorób społecznych, a także podjęto powszechną edukację poprzez organizowanie wystaw propagujących zdrowy tryb życia. Promocja rodzin wielodzietnych doprowadziła do powstania w 1919 r. Związku Rodzin Wielodzietnych (ZRW), który wkrótce zdobył dużą popularność, zrzeszając (pod koniec lat dwudziestych) 80 tys. rodzin. Propaganda ruchu higieny ras w zakresie płodności spotykała się ze zrozumieniem ZRW, który ponadto wysuwał postulaty konkretnej pomocy (np. przydziału darmowych działek gruntu, ulg budowlanych, korzystnych pożyczek finansowych). Jednakże pomoc kierowana miała być tylko do rodzin dziedzicznie nieobciążonych.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Reklama

    Czas generowania strony: 0.09 sek.