• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Eugen Naumann - prawnik

    Przeczytaj także...
    Wielkie Księstwo Poznańskie 1815-1848 (dawniej Wielkie Xięstwo Poznańskie, niem. Großherzogtum Posen, fr. Grand Duché de Posnanie) – autonomiczne księstwo, wchodzące w skład Prus (pozostające - z wyjątkiem lat 1848-1851 - obok Prus Zachodnich i Wschodnich, poza Związkiem Niemieckim), powstałe na mocy kongresu wiedeńskiego, mające w zamierzeniu mocarstw zaspokoić narodowe dążenia wielkopolskich Polaków w związku z odłączeniem decyzją kongresu terytorium Wielkopolski od reszty terytorium Księstwa Warszawskiego, które otrzymało status Królestwa Polskiego, państwa konstytucyjnego, związanego jedynie unią personalną z Imperium Rosyjskim. Po powstaniu listopadowym w Królestwie Polskim, popartym przez Poznaniaków, autonomia Księstwa została ograniczona w 1831, a po powstaniach wielkopolskich z 1846 i 1848 - całkowicie zniesiona. Administracja pruska bez żadnego aktu prawnego zmieniła nazwę na Prowincja Poznańska (Provinz Posen), ale w użyciu społecznym nadal pozostawała nazwa Wielkie Księstwo Poznańskie (choć polskie elity polityczne również używały nowej nazwy). Nazwa ta pozostała w pełnej tytulaturze królów Prus, a następnie cesarzy niemieckich aż do abdykacji Wilhelma II.Wiosna Ludów 1848 r. na ziemiach polskich. Ferment rewolucyjny „Wiosny Ludów”, jaki ogarnął w 1848 r. Królestwo Prus, Cesarstwo Austrii, Związek Niemiecki, Włochy i Francję zainspirował, ponowne po 1846 r., wystąpienia niepodległościowe na ziemiach polskich.
    Karol Marcinkowski (ur. 23 czerwca 1800 w Poznaniu, zm. 6 listopada 1846 w Dąbrówce Ludomskiej) – wielkopolski lekarz, społecznik, filantrop, inicjator budowy Bazaru w Poznaniu.
    Niemieccy nadburmistrzowie Poznania (od lewej zgodnie z ruchem wskazówek zegara): Eugen Naumann, Hermann Kohleis, Waldemar Müller, Richard Witting

    Eugen Samuel Philipp Naumann (ur. 1803 w Nowym Porcie, wówczas niem. Neufahrwasser, zm. 1880) – niemiecki prawnik, burmistrz Poznania.

    Uniwersytet Humboldta w Berlinie (niem. Humboldt-Universität zu Berlin, HU Berlin) – najstarszy, założony przez Wilhelma von Humboldta w 1809, uniwersytet w Berlinie, w latach 1828-1946 funkcjonował pod nazwą Friedrich-Wilhelms-Universität, od 1949 pod imieniem braci von Humboldt: Wilhelma i Aleksandra.Mury miejskie Poznania - zespół budowli obronnych wzniesionych w celu ochrony średniowiecznego miasta lokacyjnego przed ingerencją zewnętrzną.

    Urodził się jako syn urzędnika Johanna Friedricha, królewskiego inspektora prowincjonalnego urzędu solnego, i Sophie z domu Rose.

    Nauki gimnazjalne rozpoczął we Wrocławiu, a kontynuował je w latach 1817-1824 w poznańskim Gimnazjum św. Marii Magdaleny, gdzie uzyskał maturę. W 1824 r. podjął studia prawnicze na Uniwersytecie w Bonn, a następnie w Berlinie. Po krótkiej pracy w stolicy Prus powrócił po śmierci ojca w 1827 r. do Poznania, gdzie został aplikantem sądowym. W październiku 1830 r. obrany został radnym miejskim; jednocześnie objął funkcję miejskiego syndyka. W dniu 5 kwietnia 1835 r., po niespodziewanej śmierci Karla Behma, pierwszego nadburmistrza Poznania, objął ten urząd i sprawował go przez 36 lat, aż do 25 kwietnia 1871 r. Brał żywy udział w życiu politycznym. Od 1837 r. był reprezentantem mieszczaństwa w sejmach prowincjonalnych Wielkiego Księstwa Poznańskiego, a w latach 1847, 1849 i 1859-1861 posłem do parlamentu pruskiego.

    Aplikacja – praktyka absolwenta studiów prawniczych, mająca na celu przygotować go do wykonywania poszczególnych zawodów prawniczych. Praktyka ta odbywa się w miejscach i w czasie określonym szczegółowymi przepisami i kończy się zdaniem stosownego egzaminu państwowego.Ulica Strzelecka w Poznaniu – ulica Poznania, na terenie Rybaków i Piasków, zlokalizowana w obrębie osiedla samorządowego Stare Miasto. Rozciąga się pomiędzy placem Wiosny Ludów i ul. Półwiejską na północnym-zachodzie, a ul. Garbary na południowym-wschodzie.

    Naumann głosił liberalne przekonania. Był m.in. zwolennikiem równouprawnienia wszystkich trzech nacji - polskiej, niemieckiej i żydowskiej - zamieszkujących Poznań. Dobrze posługiwał się językiem polskim. Dla dobra miasta i jego mieszkańców współpracował w różnych sprawach z czołowymi przedstawicielami społeczności polskiej, m.in. z Karolem Marcinkowskim (opieka nad ubogimi), Edwardem Raczyńskim (założenie wodociągów) i Hipolitem Cegielskim (szkolnictwo). W burzliwych czasach Wiosny Ludów "...stanął śmiało w szeregu osobistości zdążających do zgody z Polakami..." W marcu 1848 r. wszedł w skład złożonej z ośmiu Polaków i dwóch Niemców komisji opracowującej projekt reorganizacji Wielkiego Księstwa Poznańskiego. Reprezentował w niej stanowisko neutralne, poszukując kompromisu między interesami ludności polskiej i niemieckiej, przy równoczesnym zachowaniu administracyjnej jedności prowincji, wobec której pojawił się projekt podziału na dwie części. W 1853 r. popierał równouprawnienie młodzieży obu narodowości w nowo założonej szkole realnej przy ul. Wrocławskiej, wkrótce - dzięki hojności znanego poznańskiego kupca Gotthilfa Bergera, który ofiarował na ten cel ogromną kwotę 65 tysięcy talarów - przeniesionej do nowego gmachu przy ul. Strzeleckiej. Dzięki przychylnemu stanowisku Naumanna, w 1848 r. dyrekcja niemieckiego teatru zwolniła od opłat za wynajem sali polski teatr amatorski.

    Urzędnik – w potocznym znaczeniu osoba pracująca lub pełniąca funkcję w administracji publicznej. Stanowisko urzędnicze może przybrać formę pracownika służby cywilnej, urzędnika służby cywilnej, pracownika samorządowego lub inną.Syndyk to pod zarządami starych regulacji prawnych – osoba zarządzająca majątkiem przedsiębiorcy postawionego w stan upadłości oraz dokonująca podziału funduszy między wierzycieli zgodnie z zasadami prawa upadłościowego i naprawczego. Była to funkcja likwidatora majątku w postępowaniu upadłościowym z opcją likwidacyjną. Syndyk licencjonowany - jest specjalistą zarządzania kryzysowego, menadżerem rewitalizacji podmiotu w kłopotach finansowych.

    Bardzo sprawny administrator, dbał o rozwój komunikacji, urządzeń komunalnych i szkolnictwa w mieście. Zabiegał o poprawę przeżywających długotrwały kryzys finansów miasta. Za jego kadencji Poznań otrzymał w sierpniu 1848 r. pierwsze połączenie kolejowe ze Szczecinem, a następnie w 1856 r. z Wrocławiem i w 1870 r. z Berlinem, co wybitnie ułatwiło ruch osobowy i towarowy między tymi miastami. Należy wspomnieć, że już w 1841 r. Naumann współdziałał z Marcinkowskim w inicjatywie kolejowego połączenia Poznania z Frankfurtem nad Odrą i Toruniem. W 1854 r. w zaadaptowanym skrzydle dawnego klasztoru Teresek przy ul. Koziej założono szpital miejski, rozbudowany w latach późniejszych wzdłuż ul. Szkolnej. W 1856 r. uruchomiono gazownię, a w latach 1864-1866 gruntownie zmodernizowano sieć wodociągową. W 1857 r. rozpoczęła działalność giełda zbożowa. W mieście przybyło szkół: nie powiodły się natomiast wspierane przez Naumanna zabiegi o założenie uniwersytetu w Poznaniu. W czasie jego rządów liczba ludności miasta zwiększyła się znacznie, z 35,5 tys. w 1834 r. do 56,4 tys. w 1871 r. Wypada również nadmienić, iż dokonano wówczas rozbiórki niektórych niszczejących zabytkowych budowli, m.in. dawnych murów obronnych.

    Burmistrz (śrwniem. burc-meister lub burger-meister „zwierzchnik gminy miejskiej lub wiejskiej”) – w wielu krajach najwyższy rangą urzędnik władz lokalnych np. miasta lub gminy. Burmistrz miasta Poznania (po 1825 r.) – urząd istniejący w Poznaniu od 1825 r. do 1919 r. (okres zaborów i pierwsze miesiące po powstaniu wielkopolskim) oraz w latach 1940–1945 (podczas okupacji hitlerowskiej).

    Za swoje zasługi Naumann został uhonorowany tytułem tajnego radcy i odznaczony orderem Czerwonego Orła III klasy ze wstęgą.

    Przez długie lata mieszkał przy ul. Zamkowej (Schlosstrasse) 3.

    W 1871 r., po 36 latach sprawowania urzędu nadburmistrza, Naumann ustąpił ze stanowiska, a ster rządów w mieście przejął Hermann Kohleis i sprawował je w 1883 r. "Z ustąpieniem Naumanna skończyła się stara era polityki polskiej rządu pruskiego". Zapisał się dobrze w pamięci mieszkańców Poznania wszystkich narodowości. Znający go Marceli Motty tak przedstawił nadburmistrza w "Przechadzkach po mieście": "Wysoki i przystojny, przy tym z usposobienia spokojny i rozważny, ugrzeczniony i przyjacielski względem każdego, mówił dobrze po polsku, a chociaż Niemiec gorliwy i przekonany o wyższości swego szczepu, nie miał jednak do nas ani osobistej nienawiści, ani też tego gniewu, że w ogóle jeszcze jesteśmy na świecie. Wyznając zasady liberalne, stosował się wprawdzie do rozporządzeń i zamiaru rządu, ale gdzie było można, tak w sprawach gminnych, jako i szkolnych, coś ludzkiego i słusznego nam wyświadczyć, czynił to chętnie".

    Gotthilf Berger (ur. 21 maja 1794 w Poznaniu, zm. 9 lutego 1874 tamże) – kupiec, polityk, działacz oświatowy i społeczny, poznański radny. Jest patronem niewielkiej ulicy na Wildzie; w przeszłości zaś jego imieniem nazwany był dzisiejszy plac M. Skłodowskiej-Curie.Order Orła Czerwonego (niem. Rote Adler-Orden) – cywilne i wojskowe odznaczenie niemieckie, ustanowione przez margrabiego Jerzego Wilhelma von Bayreuth w 1705. W 1792 przejęte przez Królestwo Prus, był drugim najwyższym wśród pruskich orderów.

    Eugen Naumann zmarł w Poznaniu (z powodu niewydolności krążenia) w dniu 4 lutego 1880 r., w wieku 77 lat. Pochowany został obok zmarłej w 1865 r. żony na cmentarzu ewangelickim przy ul. Półwiejskiej (obecnie nieistniejącym, jego część zajmuje park Generała Jana Henryka Dąbrowskiego przy ul. Ogrodowej). Odszedł "...człowiek światły i sprawiedliwy..." Jego życiorys i zasługi przypomniano w "Posener Zeitung"; w prasie polskiej zgon ten nie znalazł szerszego oddźwięku. Prawdopodobnie stało się tak dlatego, iż jego zastępca Kohleis był konsekwentnym realizatorem polityki kanclerza Ottona von Bismarcka, który występował stanowczo przeciwko narodowym i politycznym aspiracjom Polaków w Rzeszy. Pamięć Naumanna uczczono nadaniem jego imienia ulicy (dziś Działyńskich) i zbudowanej przy niej w latach 1884-1885 szkole średniej dla chłopców.

    Frankfurt nad Odrą (niem. Frankfurt (Oder), dawniej Frankfurt an der Oder) – miasto na prawach powiatu, leżące na zachodnim brzegu Odry, we wschodniej części Niemiec w kraju związkowym Brandenburgia. Leży na wysokości od 19 do 135 m n.p.m. i wraz z polskimi Słubicami (które do 1945 stanowiły jego wschodnią dzielnicę) tworzy aglomerację transgraniczną liczącą ok. 85 tys. mieszkańców. Miasto jest siedzibą Europejskiego Uniwersytetu Viadrina.Gazownia miejska w Poznaniu na warcianej wyspie Grobla. Pierwsze prace budowlane rozpoczęto w 1853 roku. Jej projektantem, na zlecenie nadburmistrza Eugena Naumanna był brytyjski architekt John Moore. Rozruch aparatury do produkcji gazu z węgla kamiennego nastąpił 14 listopada 1856, a pierwsze dostawy gazu zaopatrywały 414 miejskich latarni podłączonych do instalacji. Już po roku działalności gazownia zaopatrywała około 1500 odbiorców.

    Żoną Naumanna była od 1830 r. Ulricke Kaskel. Ze związku tego narodziło się dwóch synów, Richard i Heinrich, oraz pięć córek: Elise, Marie, Berta, Helene i Clara. Ulricke Kaskel pochodziła najprawdopodobniej z rozgałęzionej - reprezentowanej także w Poznaniu - rodziny bankierskiej o korzeniach żydowskich, lecz częściowo zasymilowanej; rodzina ta była w jakiś sposób skoligacona z Naumannami: Henriette Kaskel była żoną Moritza Ernsta Adolfa Naumanna (1798-1871), profesora wydziału lekarskiego Uniwersytetu w Bonn.

    Liberalizm (łac. liberalis – wolnościowy, od łac. liber – wolny) – ideologia i kierunek polityczny, według którego wolność jest nadrzędną wartością, ma charakter indywidualistyczny i przeciwstawia się kolektywizmowi. Innymi wartościami cenionymi przez liberałów są wartości demokratyczne, wolności i prawa obywatelskie czy własność prywatna i wolny rynek.Ulica Zamkowa – ulica na Starym Mieście w Poznaniu, zlokalizowana pomiędzy Starym Rynkiem, a ul. Rynkową i Wzgórzem Przemysła (to właśnie od Zamku Królewskiego na Wzgórzu wzięła się nazwa ulicy).

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Wiesław Sieciński, Samorząd terytorialny na obszarze wielkiego księstwa poznańskiego w latach 1815–1848, „Studia Administracyjne”, 7, 2015, s. 51–65, DOI10.18276/sa.2015.7-03, ISSN 2080-5209 [dostęp 2019-01-25].
    2. Jerzy. Topolski, Dzieje Poznania, wyd. Wyd. 1, Warszawa: Państwowe Wydawn. Nauk, 1988, ISBN 83-01-08194-5, OCLC 19709413 [dostęp 2019-01-25].
    3. Wyborcza.pl, poznan.wyborcza.pl [dostęp 2019-01-25].

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Nowa Encyklopedia Powszechna PWN, tom 4 (M-P), strona 413.
  • Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Radny (staropol. radźca, póź. rajca) – członek rady. Radnym może zostać każdy obywatel (jeżeli ukończył 18 lat i ma zaświadczenie o niekaralności). W Polsce najczęściej mianem radnych określa się członków wybieralnych organów samorządowych, np. rady gminy czy rady powiatu.




    Warto wiedzieć że... beta

    Poznań (niem. Posen, łac. Posnania, jidysz פּױזן Pojzn) – miasto na prawach powiatu w zachodniej Polsce, położone na Pojezierzu Wielkopolskim, nad Wartą, u ujścia Cybiny. Historyczna stolica Wielkopolski, od 1999 r. siedziba władz województwa wielkopolskiego i powiatu poznańskiego. Miasto jest istotnym węzłem drogowym i kolejowym, funkcjonuje tu również międzynarodowy port lotniczy.
    Uniwersytet Reński Fryderyka Wilhelma w Bonn (Rheinische Friedrich-Wilhelms-Universität Bonn) – uczelnia w Bonn w Niemczech.
    Marceli Motty (ur. 1818 w Poznaniu, zm. 1898 tamże) – nauczyciel, działacz społeczny, pisarz. Ojciec rysownika Władysława Motty.
    Ulica Ogrodowa w Poznaniu – ulica w południowej części centrum Poznania, pomiędzy ul. Franciszka Ratajczaka, a ul. Piekary. Przedłużeniem ulicy na zachód jest ul. Powstańców Wielkopolskich, a na wschód - ul. Długa.
    Richard Witting (Ryszard Witkowski) (19 października 1856 w Berlinie, 22 grudnia 1923 w Berlinie) – niemiecki prawnik, dyrektor banku, poseł, nadburmistrz Poznania (1891-1902), radny Gdańska (1889-1891).
    Niemcy – naród zamieszkujący przede wszystkim Republikę Federalną Niemiec, posługujący się językiem niemieckim z grupy języków germańskich. Pod względem wyznaniowym Niemcy podzieleni są na katolików (płd. i zach. Niemcy) i protestantów (płn. i wsch. Niemcy).
    Prawnik – osoba pełniąca funkcję lub zawód albo posiadająca wykształcenie prawnicze. Rozumienie tego pojęcia jest niejednolite i zależy od takich czynników jak kultura prawna, czas czy przyjęte teorie socjologiczne. Teorią pojęcia „prawnik” zajmuje się komparatystyka prawnicza.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.346 sek.