• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Etyka nikomachejska

    Przeczytaj także...
    Daniela Gromska (ur. 17 maja 1889 we Lwowie, zm. 20 grudnia 1973 w Krakowie) – polska historyczka filozofii i filolożka klasyczna.Język grecki klasyczny, greka klasyczna – stadium rozwojowe języka greckiego, używanego w okresie klasycznym (500 r. p.n.e. - 350 r. p.n.e.) starożytnej Grecji. Był to jeden z ważniejszych języków starożytności, rozpowszechniony na znacznych obszarach Półwyspu Bałkańskiego i Azji Mniejszej oraz na Cyprze. Dzisiaj ten język można studiować na filologii klasycznej. Był to język bogatej literatury, w okresie klasycznym działali Tukidydes, Arystofanes, Platon, mówcy ateńscy.
    Dusza (hebr. נֶפֶש /nefesz/, łac. anima, gr. ψυχή /psyche/) – w filozofii pierwiastek życia, decydujący o tym, że osoba ludzka, zwierzę i roślina są bytami żywymi. W antropologii filozoficznej najczęściej przyjmuje się, że dusza rozumna jest, obok materialnego ciała, jednym z dwóch konstytutywnych elementów struktury bytu człowieka (dualizm ontologiczny).

    Etyka nikomachejska (gr. Ἠθικὰ Νικομάχεια, ethiká Nikomácheia) – dzieło Arystotelesa, najpełniejsza wykładnia poglądów etycznych, stworzonego przez niego systemu filozoficznego.

    W sposób systematyczny przedstawiono w niej to, co stanowi spełnienie istoty ludzkiej, co czyni człowieka szczęśliwym. Wychodząc z podstaw filozoficznych, wykazano prostą zależność między życiem cnotliwym a szczęśliwym. Arystoteles nakreślił w Etyce nikomachejskiej ścieżkę, którą powinni podążać wszyscy ludzie, jeśli chcą być szczęśliwi.

    Etyka (z stgr. ἦθος ethos – "zwyczaj") – dział filozofii, zajmujący się badaniem moralności i tworzeniem systemów myślowych, z których można wyprowadzać zasady moralne. Etyka bywa też nazywana filozofią moralną.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    W Corpus Aristotelicum obejmuje strony od 1094a do 1181a.

    Datacja utworu[]

    Nieznana jest data powstania Etyki nikomachejskiej. François Nuyens śledząc proces rozwojowy myśli Arystotelesa datuje jej powstanie na drugi okres twórczości Arystotelesa, tj. pomiędzy latami 347-330 p.n.e., jako że prezentuje poglądy pośrednie w nauce na temat duszy między proplatońską Etyką eudemejską a antyplatońskim traktatem O duszy.

    Tadeusz Sinko (ur. 14 września 1877 w Małej, powiat ropczycki, zm. 22 lipca 1966 w Krakowie) – polski filolog klasyczny, profesor Uniwersytetu Lwowskiego i Jagiellońskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk. Stał się inspiracją dla Gombrowiczowego "Profesora Pimko" z powieści Ferdydurke.Sebastian Petrycy z Pilzna inna forma nazwiska: Sebastianus Petricius Pilsnanus, (ur. 1554 w Pilźnie, zm. 22 kwietnia lub 7 grudnia 1626 w Krakowie) – polski lekarz, pisarz medyczny, filozof i tłumacz.

    Tytuł i struktura dzieła[]

    Etyka nikomachejska nie została wydana za życia Arystotelesa. Nie miała też wówczas postaci jednolitego traktatu, stanowiąc zbiór wykładów.
    Tytuł Etyki nikomachejskiej pochodzi od Nikomacha, jedynego syna Arystotelesa, który około 300 p.n.e. dokonał jej podziału na X ksiąg i wydał ją.

    Giovanni Reale (ur. 15 kwietnia 1931 w Candia Lomellina, zm. 15 października 2014 w Luino) – włoski historyk filozofiiWydawnictwo Naukowe PWN SA – wydawnictwo z siedzibą w Warszawie, założone w 1951, w obecnej formie prawnej działające od 1997. Wydawnictwo Naukowe PWN SA stanowi jednostkę dominującą Grupy kapitałowej PWN, w skład której wchodzi kilkanaście przedsiębiorstw, głównie wydawnictw.

    W niektórych przekładach Etyki na współczesne języki powielany jest tytuł łacińskiego przekładu Ad Nicomachum, co jest błędne z uwagi na kompilację i wydanie dzieła po śmierci autora, jak i fakt że w IV wieku p.n.e. nie istniał zwyczaj dedykowania utworów.

    Struktura nadana dziełu przez Nikomacha czyni je niespójnym. Poszczególne księgi nie są podzielone według zagadnień, natomiast omawiają dwa odrębne tematy (jak księga VII mówiąca o opanowaniu i o przyjemności), bądź przeciwnie - jedno zagadnienie rozbite jest pomiędzy dwie księgi (jak traktat o cnotach podzielony pomiędzy księgi VIII i IX).

    Arystoteles (gr. Ἀριστοτέλης, Aristotelēs, ur. 384 p.n.e., zm. 7 marca 322 p.n.e.) – filozof, jeden z trzech, obok Sokratesa i Platona najsławniejszych filozofów starożytnej Grecji. Nazywany też Stagirytą (od miejsca urodzenia), lub po prostu Filozofem (w tekstach średniowiecznych i nowożytnych).Dedykacja (łac. dedicatio – poświęcenie, od dedicare – ofiarować, poświęcić) - tekst, zazwyczaj krótki, skierowany do ofiarowanego przez ofiarodawcę, a także informacja na temat osoby, której autor poświęca swoje dzieło. Mogą być to słowa własnoręcznie napisane i podpisane przez autora utworu lub właściciela przedmiotu, jak również tekst poprzedzający dzieło.

    Umieszczenie w Etyce nikomachejskiej podobnych, a jednak rozbieżnych między sobą tekstów, jak dwie niezależne od siebie rozprawy o przyjemności (ks. VII, 11-14 i ks. X, 1-5) wskazuje, że kompilator posługiwał się pismami Arystotelesa z różnych okresów jego twórczości.

    Treść[]

    Wśród najważniejszych przesłań etyki znajdują się zdania:

    Mikołaj z Oresme, także Nicole Oresme lub Nicolas d’Oresmus (ur. około 1320, zm. 11 lipca 1382) – francuski średniowieczny filozof. Prowadził badania między innymi w zakresie matematyki, ekonomii, fizyki i astronomii. Był również katolickim biskupem Lisieux i doradcą króla Karola V Mądrego. Ponadto był uznanym tłumaczem i komentatorem dzieł Arystotelesa (m.in. jako pierwszy przetłumaczył na łacinę Etykę nikomachejską).Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.
  • "Szczęście jest nagrodą cnoty.”
  • "Cnota moralna powstaje jako wynik nawyku".
  • "Od tego czy od wczesnej młodości kształtujemy nawyki tego, czy innego rodzaju, zależy niemało, zależy bardzo wiele, zależy wręcz wszystko".
  • Tłumaczenia[]

    Etyka nikomachejska doczekała się ogromnej ilości tłumaczeń i komentarzy w wielu językach.

    Pierwsze całościowe, anonimowe tłumaczenia Etyki nikomachejskiej na łacinę ukazały się w połowie XII wieku. Pierwszym tłumaczeniem na język nowożytny był francuski przekład Mikołaja z Oresme z 1371.

    Pierwszym fragmentarycznym przekładem na język polski był przekład Sebastiana Petrycego z 1618. Pierwszym - i jak dotąd jedynym - całościowym polskim tłumaczeniem Etyki nikomachejskiej jest przekład Danieli Gromskiej z 1955.


    Uwagi

    1. Zapis tytułu według przekładu Danieli Gromskiej z 1956 roku, umieszczonego w opublikowanych przez PWN w 1996 roku Dziełach wszystkich Arystotelesa. W wielu polskich publikacjach można jednak znaleźć również zapis wielką literą - Etyka Nikomachejska. Taką ortografię stosował m. in. Tadeusz Sinko w Historii literatury greckiej (Warszawa 1959), a także wydawcy polskiego przekładu Historii filozofii starożytnej Giovanniego Realego (Lublin 1993).

    Przypisy

    1. Alberto Ribera, IESE Business School. Marzec 2010
    2. Autorstwo tego utworu bywa jednak kwestionowane

    Bibliografia[]

  • Arystoteles, Etyka nikomachejska, tłum. Daniela Gromska, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007, ISBN 978-83-01-15172-0



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.018 sek.