• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Etyka dziennikarska

    Przeczytaj także...
    Tolerancja (łac. tolerantia – „cierpliwa wytrwałość”; od łac. czasownika tolerare – „wytrzymywać”, „znosić”, „przecierpieć”) – termin stosowany w socjologii, badaniach nad kulturą i religią. W sensie najbardziej ogólnym oznacza on postawę wykluczającą dyskryminację ludzi, których sposób postępowania oraz przynależność do danej grupy społecznej może podlegać dezaprobacie przez innych pozostających w większości społeczeństwa. W okresie reformacji pojęcie to było stosowane w odniesieniu do mniejszości religijnych. Obecnie termin ten obejmuje również tolerancję różnych orientacji seksualnych oraz odmiennych światopoglądów.Dziennikarz, dziennikarka – osoba zajmująca się przygotowaniem i prezentowaniem materiałów w środkach masowego przekazu.
    Hiena Roku – tytuł przyznawany przez Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich corocznie od 1999 roku dziennikarzom, którzy zdaniem tej organizacji, wyróżnili się szczególną nierzetelnością i lekceważeniem zasad etyki dziennikarskiej.

    Etyka dziennikarska – rodzaj etyki stosowanej; utożsamiana z etyką profesjonalną, koncentruje się na praktycznych problemach związanych z zawodem dziennikarza.

    Zawiera się w niej ogół norm i zasad określający zachowania i działania uważane za właściwe w pracy dziennikarza. Jej podstawowe założenia to: dążenie do prawdy, bezstronność i uczciwość, szacunek dla prywatności innych; niezależność od grup interesów, poszanowanie prawa oraz respektowanie dobrych obyczajów. Etyki profesjonalne według Encyclopediaa of Applied Ethics koncentrują się na dwóch obszarach refleksji etycznej: kodeksach etycznych oraz etyce dylematu.

    Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich (SDP) – stowarzyszenie zrzeszające polskich dziennikarzy, od 1989 członek Międzynarodowej Federacji Dziennikarzy.Na medioznawstwo (nauki o mediach) składa się szereg przedmiotów akademickich traktujących o treści, historii, znaczeniu i skutkach różnych mediów. Uczeni z dziedziny nauk o mediach skupiają swoją uwagę na różnych tematach: politycznej, społecznej, ekonomicznej czy kulturalnej roli jaką pełnią media lub na wpływie jaki wywierają.

    Kodeksy etyczne[ | edytuj kod]

    Wyznaczają standardy, normy, wartości oraz rodzaje odpowiedzialności dziennikarskiej.Na świecie powstało wiele kodeksów etyki dziennikarskiej. Ich autorami były zwykle stowarzyszenia zawodowe dziennikarzy i wydawców. Do najważniejszych dokumentów zalicza się:

    Sankcja (funktor normotwórczy) – społeczna reakcja na określone działanie jednostki w postaci kary lub nagrody w danej zbiorowości w zależności od tego, czy jednostka ta działa zgodnie lub niezgodnie z ustalonymi w tej zbiorowości regułami. Karane są działania, które są niezgodne z imperatywami, a nagradzane te, które są zgodne z preferencjami.Etyka (z stgr. ἦθος ethos – "zwyczaj") – dział filozofii, zajmujący się badaniem moralności i tworzeniem systemów myślowych, z których można wyprowadzać zasady moralne. Etyka bywa też nazywana filozofią moralną.
  • Deklarację Paryską zawierającą Międzynarodowe Zasady Etyki Zawodowej w Dziennikarstwie (1983)
  • Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy zawierające Europejski Kodeks Deontologii Dziennikarskiej (1993).
  • Polskie kodeksy etyki dziennikarskiej[ | edytuj kod]

    W 1937 roku w oparciu o umowę Związku dziennikarzy RP ze Związkiem Wydawców Dzienników i Czasopism powołano Prasową Komisję Orzekającą. Po II wojnie światowej (w roku 1945) na I Zjeździe Zawodowym Dziennikarzy uchwalono Dziennikarski Kodeks Obyczajowy, który po zmianach (ostatnie w 1991 roku) jest obowiązującym w Stowarzyszenie Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej.

    Karta Etyczna Mediów – opracowana z inicjatywy Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich i podpisana 29 marca 1995 roku przez prezesów największych polskich mediów i organizacji dziennikarskich.Środki masowego przekazu (mass media, publikatory) – środki społecznego komunikowania o szerokim zasięgu, czyli prasa, radio, telewizja, Internet, a w szerszym znaczeniu także książka, film, plakat, kino. Środki masowego przekazu to element kultury masowej.

    Innym dokumentem deontologii medialnej w Polsce jest Karta etyczna mediów przyjęta w roku 1995 przez wszystkie stowarzyszenia dziennikarskie oraz przez większość organizacji nadawców. Propagatorem Karty było rzymskokatolickie Duszpasterstwo Środowisk Twórczych. Karta ta zawiera 7 zasad dotyczących m.in. prawdy, obiektywizmu, uczciwości, szacunku i tolerancji.

    Głównym zarzutem kierowanym pod adresem kodeksów etycznych jest ich mocno idealistyczny charakter, który bazuje na sumieniu i moralności ludzkiej. W praktyce kodeksy etyczne obowiązują tylko wtedy gdy zostaną uznane przez profesjonalistów. Są pozbawione innych sankcji zapewniających ich przestrzeganie, mają tym samym znaczenie honorowe.

    Etyka dylematów[ | edytuj kod]

    Niejednoznaczne przypadki (Quandry Ethics) to sytuacje, które ze względu na swą wyjątkowość nie są objęte dyrektywami kodeksów. Wbrew pozorom ich występowanie jest bardzo częste, dlatego też sposób rozwiązania problemu opiera się zwykle na opiniach doświadczonych dziennikarzy, medioznawców i analogicznych przykładach z innych krajów. W związku z tym, że Quandry Ethics nie wpisuje się w żadne ogólne normy postępowania, a zaistniałe przypadki wymagają szybkiej reakcji, dla dziennikarzy bardzo pomocne stają się czasopisma branżowe takie jak miesięcznik Press, który zajmuje się Quandry Ethics.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Organizacje dziennikarskie w Polsce
  • Środki masowego przekazu
  • Hiena Roku
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Skrzypczak J. (red), Popularna encyklopedia mass mediów, wyd. Kurpisz, Poznań 1999 r.
    2. Pleszczyński J. Etyka dziennikarska, wyd. Difin, Warszawa 2007, s. 19.
    3. Golka B.,Michalski B., Etyka dziennikarska a kwestie informacji masowej, Warszawa 1989; i Golka B., Etyka dziennikarska – utopia czy rynek? [w:] „Zeszyty Prasoznawcze” 1995, s. 14–22.
    4. O odpowiedzialności etycznej dziennikarzy. zb.eco.pl. [dostęp 2017-12-15].
    5. Pleszczyński J. Etyka dziennikarska, wyd. Difin, Warszawa 2007, s. 19–20.

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Dziennikarski kodeks obyczajowy Stowarzyszenia Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej
  • Treść Kodeksu Etyki Dziennikarskiej
  • Zasady etyki dziennikarskiej w TVP




  • Reklama

    Czas generowania strony: 0.976 sek.