• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Etnografia



    Podstrony: [1] 2 [3]
    Przeczytaj także...
    Jacek Olędzki (ur. 1933, zm. 11 sierpnia 2004 w Warszawie) – polski etnograf, antropolog i etnolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego.Ludoznawstwo – amatorskie prace badawcze nad folklorem i kulturą ludową. Termin ten powstał w Niemczech pod koniec XVIII wieku i oznaczał "naukowe badanie ludu niemieckiego". W polskiej nauce termin ten pojawił się w XIX wieku, a rozumiano go jako badanie kultury niższych warstw w społeczeństwach zróżnicowanych klasowo. Badania te, polegające na gromadzeniu, porządkowaniu i systematyzacji materiałów źródłowych, nie opierały się na świadomie przyjętych założeniach teoretycznych i metodologicznych, co odróżnia je od badań stricte etnograficznych (etnologicznych). Mimo to niekiedy termin "ludoznawstwo" stosowany był zamiennie z terminem "etnografia".
    Metody pozyskiwania danych[]

    Celem etnografii jako metody badawczej jest pozyskanie danych, które mówią o znaczeniu społecznym i potocznym rozumieniu, ludzi - informatorów, w ich naturalnym środowisku życia, czyli terenie badawczym etnografa (antropologa, etnologa). Pewnym ideałem były badania prowadzone w sposób, który ogranicza wpływ badacza na obserwowane środowisko, a także umożliwiające stworzenie pogłębionej charakterystyki, a także bardziej pogłębionego portretu informatorów oraz ich środowiska kulturowego, które stanowi przedmiot zainteresowania etnografów. Metody badawcze, które prowadzą do takich wyników to m.in. obserwacja uczestnicząca, notatki terenowe, wywiad, badania terenowe. Wywiady są zazwyczaj nagrywane, a następnie spisywane, co pozwala na zachowanie całości wywiadu w formie bez zniekształceń, a także umożliwia dostęp do danych potrzebnych w dalszej analizie. Powtórne badania oraz analiza zgromadzonej dokumentacji umożliwia również późniejszy wgląd w zagadnienie. W przeszłości m.in. w badaniach nad pokrewieństwami (wykresy pokrewieństw) była powszechnie używana do odkrywania logicznych wzorców oraz struktur społecznych w niezachodnich społeczeństwach. Jakkolwiek dzisiejsza antropologia skupia się częściej na badaniu społeczności miejskich, a do wykresów nad pokrewieństwami wraca dość rzadko.

    Izydor Kopernicki (ur. 17 kwietnia 1825 w Czyżówce w powiecie zwinogródzkim, zm. 24 września 1891 w Krakowie) – antropolog, brat filologa Waleriana Kopernickiego.Etnologia – jedna z dyscyplin, obok etnografii, antropologii kulturowej i antropologii społecznej, wchodzących w zakres antropologii - nauki o człowieku i jego kulturze. Powyższe terminy często traktowane są jako synonimy tej samej dziedziny badań. Etnologia jest terminem używanym przez przedstawicieli europejskiej i kontynentalnej nauki o człowieku i odpowiada niemieckiemu terminowi Völkerkunde (badania ludów pierwotnych). Etnologia klasyfikuje ludy na podstawie cech środowiskowych i kulturowych oraz opisuje poszczególne kultury.

    Od badacza, którego celem jest pozyskanie neutralnej obserwacji wymagana jest duża refleksywność. Refleksywność w etnografii stara się odpowiedzieć na pytanie w jaki sposób etnograf wpływa na przedmiot swojego badania, a także na jego opis. Mimo podjętych prób refleksywności tak naprawdę nie jest możliwa całkowita bezstronność badacza, co czasem stanowiło przedmiot krytyki etnografii.

    Antropologia (gr. άνθρωπος anthropos – człowiek, λόγος logos – nauka) – interdyscyplinarna dziedzina nauki na pograniczu nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych. Zajmuje się badaniem człowieka jako jednostki w społeczeństwie w kontekstach historycznej zmienności, różnorodności, etniczności, struktur władzy czy płci kulturowej (gender). Ma dwa podstawowe nurty:Kultura ludowa – kultura niższych warstw społeczeństw narodowych istniejąca od średniowiecza aż do połowy XX wieku, kiedy zakończył się proces jej stopniowego zaniku. W węższym znaczeniu pojęcie to oznacza sumę wytworów wiejskich społeczności lokalnych.

    Tradycyjnie etnografowie poszukiwali wiedzy na temat badanej społeczności przez pozyskiwanie informatorów posiadających dużą wiedzę na temat danej wspólnoty, a także takich, którzy byli wstanie dostarczyć etnografowi kolejnych informatorów, jak również przez długotrwałe pobyty badawcze w miejscu będącym przedmiotem zainteresowania badacza. Jest to nadal stosowane w etnografii technika badawcza. Proces ten pozwala na odkrywanie wspólnych kulturowych podobieństw związanych z tematem badania. Etnografia jest bardzo mocno związana także z osobistym doświadczeniem badacza. Kluczem do tego procesu jest raczej partycypacja i uczestnictwo niż sama obserwacja. Należy także stwierdzić, że etnografia jest bardzo skuteczną metodą badań społecznych, która pozwala oprzeć zdobytą wiedzę na danych jakościowych, a nie tylko ilościowych, charakterystycznych bardziej dla socjologii, czy demoskopii, nie tracąc przy tym wartości empirycznej pozyskanych danych. Znajduje zastosowanie w badaniach opinii publicznej oraz badaniach marketingowych.

    Badania terenowe (ang. field work) to termin odnoszący się do wszelkiego rodzaju badań z zakresu nauk społecznych, w których badacz "rusza zza biurka" i przeprowadza swój projekt w analizowanej społeczności.Grupa etniczna (inaczej: etnos), w znaczeniach antropologicznym i społecznym – zbiorowość, która postrzega siebie samą lub postrzegana jest przez otaczające ją zbiorowości jako odrębną i specyficzną ze względu na jedną lub więcej cech takich jak:

    Za Joanną Tokarską-Bakir można spróbować dokonać rozróżnienia na etnografię nowoczesną oraz etnografię ponowoczesną. Pewnym hasłem etnografii ponowoczesnej są słowa Paula Rabinova mówiące o nieistnieniu etnografii przezroczystych. Nie istnieje zatem możliwość osiągnięcia przez badacza obiektywizmu, ani abstrahowania od jego kontekstu społecznego, kulturowego, a także politycznego. Zdaniem Herzfelda każde badanie etnograficzne posiada w sobie polityczną naturę.

    Jednym z prominentnych przedstawicieli współczesnej polskiej etnografii był Jacek Olędzki, a jego projekt tzw. badacza osobnego można uznać za ciekawy wkład w namysł nad metodologią etnograficzną.

    Przypisy

    1. Józef Burszta, Etnografia, [w:] "Słownik etnologiczny", wyd. PWN, Warszawa-Poznań 1987.


    Podstrony: [1] 2 [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama