Etap (wojsko)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Etap – dawniej część obszaru własnego państwa, przeznaczona do bezpośredniego prowadzenia wojny, oraz całe nieprzyjacielskie terytorium, zajęte przez własne wojska nazywana była obszarem wojennym. Obszar wojenny podporządkowany był władzy naczelnego wodza w zakresie przewidzianym w odpowiednim ustawodawstwie wojskowym. Obszar wojenny podzielony był przez naczelnego wodza na pasy działań armii. Dowódcy armii dzielili oddaną sobie część obszaru wojennego (pasy działań armii) na: 1) obszar operacyjny, to jest obszar bezpośrednich działań bojowych, 2) obszar etapowy armii.

Działania bojowe – uderzenie na wojska przeciwnika lub odparcie jego uderzeń. Ich rezultatem jest doprowadzenie do rozbicia (obezwładnienia) wojsk przeciwnika oraz opanowanie określonego rejonu lub utrzymanie własnego.Legislacja (fr. législation z łac. legis latio, legis lationis wniosek do prawa od łac. lex, legis prawo + latio przyniesienie) – proces tworzenia przez organy państwowe i samorządowe aktów prawnych powszechnie obowiązujących na danym terenie. Legislacja utożsamiana jest z kompetencjami parlamentu związanymi z uchwalaniem ustaw.

W wypadku zbyt dużej głębokości obszaru etapowego armii względnie w wypadku zajęcia dużych obszarów terytorium państwa nieprzyjacielskiego, mógł naczelny wódz, tyłowe części obszarów etapowych armii wydzielić z pasa działania armii i utworzyć z nich oddzielne obszary etapowe, podporządkowane bezpośrednio sobie, jako obszary etapowe naczelnego wodza.

Wojna (ang. war, fr. guerre, niem. Krieg, hiszp. guerra, łac. bellum) – zorganizowany konflikt zbrojny między państwami, narodami lub grupami etnicznymi i społecznymi.Armia – związek operacyjny o różnej strukturze organizacyjnej, składający się z dowództwa, kilku korpusów lub dywizji zasadniczego dla danego związku rodzajów wojsk oraz związków taktycznych i oddziałów zapewniających dowodzenie, a także zabezpieczenie operacyjne, materiałowe i techniczne działań całości jego sił. Zależnie od przeznaczenia, składu organizacyjnego i wyposażenia rozróżnia się:

Organizację obszaru etapowego, stosownie do potrzeb prowadzenia wojny, przeprowadzała służba etapowa.

Najważniejszymi zadaniami służby etapowej było:

  • zapewnienie bezpieczeństwa na obszarze etapowym,
  • zabezpieczenie i utrzymanie dróg komunikacyjnych, łączących armie z krajem,
  • eksploatacja środków i zasobów obszaru etapowego dla potrzeb wojska,
  • regulowanie ruchu na drogach etapowych,
  • administrowanie obszarem etapowym, z tym, że:
  • administracja obszarem etapowym w granicach własnego państwa należy do władz administracji cywilnej, władze wojskowe etapowe współdziałają jedynie z nimi w myśl zasad, określonych odrębnymi ustawami i zarządzeniami władz centralnych,
  • administracja obszarów etapowych, leżących na terytorium państwa nieprzyjacielskiego, należy wyłącznie do wojskowych władz etapowych, w myśl zasad określonych w konwencji haskiej.
  • W latach 20. XX wieku, w Wojsku Polskim, zakładano, że każda armia miała mieć własny okręg etapowy, w skład którego wchodziły:

    Państwo – organizacja posiadająca monopol na stanowienie i wykonywanie prawa na określonym terytorium. Posiada zdolność do nawiązywania i utrzymywania stosunków dyplomatycznych z innymi państwami. Państwo jest często mylone z narodem i krajem.Ustawa – akt prawny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej). W porządkach prawnych różnych państw występują ustawy: zasadnicze (konstytucje), organiczne i zwykłe.
  • organa kierownicze,
  • wojska,
  • organy służb.
  • Organami kierowniczymi okręgu etapowego były:

  • kwatera główna OE,
  • komendy rejonów etapowych (ilość zmienna),
  • stacje etapowe (ilość zmienna),
  • oficerowie etapowi,
  • komendy miast (ilość zmienna),
  • oficerowie placu.
  • Wojska:

  • bataliony etapowe (po jednym na dywizję piechoty lub dywizję kawalerii, kilka w okręgu etapowym oraz kilka w odwodzie armii),
  • bataliony wartownicze (ilość zmienna),
  • kompanie robocze (ilość zmienna),
  • kompanie robocze jenieckie (ilość zmienna),
  • kadry kompanii roboczych (ilość zmienna),
  • etapowa kompania telegraficzna,
  • kompanie lokalno-wartownicze,
  • kompanie ochrony linii kolejowych.
  • Organy służb:

    Terytorium państwowe – część powierzchni Ziemi należąca do określonego państwa ograniczona granicą państwową. Terytorium obejmuje zarówno ląd (z wodami wewnętrznymi), jak i przybrzeżne wody terytorialne wraz z przestrzenią położoną pod powierzchnią i nad powierzchnią lądu i wody. W skład terytorium państwa mogą wchodzić także wyspy i tzw. enklawy lądowe. Nie stanowi natomiast terytorium państwowego teren ambasady, pokład statku morskiego czy samolotu. Jednak zdarzenia, które mają tam miejsce, od strony prawnej traktuje się tak, jakby zaszły na terytorium danego państwa (tzn. podlegają one jego jurysdykcji).Naczelny dowódca sił zbrojnych (zwany także naczelnym wodzem) − najwyższa funkcja wojskowa w siłach zbrojnych większości państw świata.
  • rejonowe składnice materiałów intendentury (w ilości zależnej od ilości rejonów),
  • szpitale etapowe (ilość zmienna),
  • polowe domy ozdrowieńców (ilość zmienna),
  • odkażalnie etapowe (zwykle dwie),
  • kolumny dezynfekcyjno-kąpielowe w ilości zmiennej (co najmniej dwie)
  • składnice saperskie rejów etapowych.
  • Ponadto na obszarze okręgu etapowego mogły być przez dowódcę armii rozmieszczane i oddawane komendantowi okręgu etapowego do administrowania następujące formacje:

    Kwatera – naczelne dowództwo lub dowództwo wielkiej jednostki w czasie wojny. W języku rosyjskim Kwatera Główna Naczelnego Dowództwa określana jest mianem Stawka.Siły zbrojne - siły i środki wydzielane przez państwo do zabezpieczenia jego interesów i prowadzenia walki zbrojnej, obrony, ujęte w całość organizacyjną, składającą się z różnych rodzajów wojsk i służb.
  • punkt zborny jeńców
  • warsztaty i zakłady służb armii,
  • szpitale koni armii.
  • Organem kierującym całością służby etapowej na obszarze etapowym armii był komendant okręgu etapowego.

    Do kwatery głównej OE na stałe przydzielone były plutony żandarmerii (ilość zmienna), sąd polowy i poczta polowa.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Okręgi etapowe
  • Służba jeniecka Wojska Polskiego II RP
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Encyklopedia wojskowa. Otton Laskowski (red.). T. VI: Obrączki Kościuszkowskie - Przemysł II. Warszawa: Towarzystwo Wiedzy Wojskowej i Wojskowy Instytut Naukowo-Oświatowy, 1937, s. 555.
  • Podręcznik dla operacyjnej służby sztabów. Cz. III: Organizacja. Warszawa: Koło Oficerów Sztabu Generalnego, 1928.
  • Eugeniusz Rujna: Z działań wojennych lat 1918-1920. Zarys problematyki militarnej z materiałami do bibliografii. Toruń: Wydawnictwo Naukowe WSO im gen. Józefa Bema, 1997. ISBN 83-85650-16-4.
  • Arteria komunikacyjna - (gr. arteria, tętnica), ważny szlak komunikacyjny, lądowy lub wodny, łączący miasta, lub dzielnice miasta. Jest to najczęściej główna droga przystosowana do ruchu o dużym natężeniu, zwykle z bezkolizyjnymi skrzyżowaniami, nie obsługująca ruchu lokalnego. Przykłądem arterii komunikacyjnej jest autostrada.Poczta polowa to poczta, najczęściej wojskowa, zapewniająca w czasie wojny jednostkom wojskowym i żołnierzom wymianę korespondencji z przełożonym, ludnością cywilną i między żołnierzami. W warunkach konspiracji to poczta działająca poza oficjalnym obiegiem pocztowym. Poczta polowa jest także organizowana na zlotach i obozach harcerskich.




    Warto wiedzieć że... beta

    Centralny organ administracji w Polsce – organ administracji, którego zakres działania obejmuje obszar całego państwa. Centralne organy administracji podporządkowane są naczelnym organom administracji. Organy centralne działają w formie indywidualnych decyzji, mogą wydawać zarządzenia o charakterze wewnętrznym. Mają charakter apolityczny.
    Konwencje haskie – zbiorcza nazwa umów międzynarodowych zawieranych w Hadze. Konwencje te dotyczą prawa konfliktów zbrojnych, ochrony dóbr kultury, legalizacji dokumentów, itp.
    Eksploatacja jest to zjawisko techniczno-ekonomiczne podejmowane wraz z wyprodukowaniem, sprzedażą obiektu lub systemu i kończy się wraz z jego wycofaniem. Słowo najczęściej dotyczy obiektów i systemów technicznych jednak zjawisko jest powszechne i każdy proces eksploatacji jest częścią eksploatacji środowiska. W szczególności do eksploatacji są przyjmowane obiekty naturalne (rzeki, złoża itp.), która kończy się wraz z zaniechaniem tego.

    Reklama