• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Esperanto



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    X – dwudziesta czwarta litera alfabetu łacińskiego. Litera x jest obecna w wielu alfabetach narodowych wywodzących się z alfabetu łacińskiego.Msza – w części wyznań chrześcijańskich porządek celebracji liturgicznej będącej odniesieniem do Ostatniej Wieczerzy Jezusa.
    .mw-parser-output table.jezyk.infobox>tbody>tr>.naglowek{text-align:center;font-weight:bold;padding:2px;background-color:#CFCFCF;color:black;border:1px solid #aaa}.mw-parser-output .maf-info{font-size:90%;text-align:left;background-color:#EAECF0;border:1px solid #aaa}.mw-parser-output .wwikipedii tr{background:white}.mw-parser-output .wwikipedii th{vertical-align:middle;width:30px;border-top:1px solid #aaa;text-align:center}.mw-parser-output .wwikipedii td{vertical-align:middle;border-top:1px solid #aaa;text-align:center}
    Flaga esperancka
    Ludwik Zamenhof
    Lingva Komitato (Komitet Językowy), poprzednik Akademio de Esperanto, 1907 r.

    Esperanto (esperanto: osoba mająca nadzieję, pierwotnie Lingvo Internacia, w tłum. język międzynarodowy) – najbardziej rozpowszechniony na świecie międzynarodowy język pomocniczy. Jego nazwa pochodzi od pseudonimu „Dr. Esperanto” (doktor mający nadzieję), pod którym Ludwik Zamenhof opublikował w 1887 podstawy języka w książce Język międzynarodowy. Przedmowa i podręcznik kompletny. Jego celem było stworzenie neutralnego i łatwego do nauki języka, przydatnego do międzynarodowej komunikacji, nie zastępującego jednak innych języków narodowych.

    Język urzędowy – język, który otrzymał wyjątkowy status prawny na terenie państwa lub regionu administracyjnego. Zazwyczaj jest to język używany w krajowych strukturach legislacyjnych, np. parlamencie, choć prawo niektórych krajów wymaga, by dokumenty urzędowe były przedstawiane również w innych językach.Narodowy socjalizm (niem. Nationalsozialismus), nazizm (skrót od Nationalsozialismus), czasem określany również jako hitleryzm (od nazwiska Adolfa Hitlera) – rasistowska, antykomunistyczna i antysemicka ideologia Niemieckiej Narodowosocjalistycznej Partii Robotników (NSDAP). Niemiecka skrajna odmiana faszyzmu, opierająca się na biologicznym rasizmie, w szczególności na antysemityzmie, czerpiąca z haseł zarówno nacjonalistycznych, jak i socjalnych, trudna do jednoznacznego uplasowania na klasycznej osi prawica-lewica. Ideologia państwowa w czasie sprawowania władzy w totalitarnych Niemczech przez NSDAP w latach 1933-1945.

    Pomimo że żadne państwo nie uznaje esperanto za swój język urzędowy, jest ono używane przez międzynarodową wspólnotę, której wielkość, według różnych źródeł, szacowana jest na sto tysięcy do dwóch milionów użytkowników (zależnie od poziomu opanowania języka); dla około tysiąca z nich esperanto jest pierwszym językiem.

    Czako – rodzaj wysokiej czapy wojskowej używanej od końca XVIII w.(choć korzenie sięgają dalej) do początków XX w. w oddziałach frontowych, a jako nakrycie głowy reprezentacyjne w niektórych krajach do dziś. Używają czaka także policje wielu państw. Ma płaskie denko i jest zazwyczaj z daszkiem, czasem zwęża się ku górze. Jest zrobione ze skóry i sukna. Na początku swego istnienia miało około 40 cm. wysokości, a ok. roku 1850 uległo skróceniu. Z czaka wywodzi się francuskie kepi. Nazwę czako noszą także czapki górnicze. Nazwa wywodzi się od węgierskiego csako oznaczającego wysoką czapę wojskową.Alan Ayckbourn (ur. 12 kwietnia 1939 roku w Londynie) – współczesny brytyjski komediopisarz. Napisał ponad 75 sztuk teatralnych. W latach 1972 -2009 był dyrektorem artystycznym Stephen Joseph Theatre w Scarborough, Anglii. Ponad 40 Jego sztuk wystawiono na West Endzie i 10 na Broadwayu.

    Esperanto doczekało się także międzynarodowego uznania, w postaci dwóch rezolucji UNESCO, a także wsparcia ze strony znanych osobistości życia publicznego. W setną rocznicę powstania Światowego Związku Esperantystów Sejm Rzeczypospolitej Polskiej podjął uchwałę, w której złożył wyrazy uznania dla kontynuatorów dzieła dr. Ludwika Zamenhofa. W 2014 roku z inicjatywy polskich esperantystów język Esperanto został wpisany na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Współcześnie używa się tego języka w podróży, korespondencji, podczas międzynarodowych spotkań, kongresów, dyskusji naukowych (np. w działalności Międzynarodowej Akademii Nauk San Marino), tworzenia oryginalnej literatury oraz jej tłumaczenia, w muzyce, teatrze, kinie, reportażu internetowym i mediach prasowych oraz do tworzenia audycji radiowych i telewizyjnych. Przesłanką wskazującą na popularność języka esperanto jest liczba krajowych organizacji esperantystów (np. Czeski Związek Esperantystów, Polski Związek Esperantystów), jak również duża liczba i różnorodność organizacji tematycznych grupujący esperantystów, zwolenników danego światopoglądu, ideologii, religii, zawodów, hobby itd. (np. Esperancki Związek Prawniczy, Międzynarodowa Liga Nauczycieli Esperantystów). O popularności esperanto świadczą też liczne i bardzo różnorodne ZEOj (obiekty upamiętniające esperanto i postać Ludwika Zamenhofa) na całym świecie.

    Akcent przeciągły (cyrkumfleks, łac. circumflexus, gr. περισπωμένος / perispomenos), często nazywany daszkiem, to znak diakrytyczny używany w językach: esperanto, francuskim, greckim, rumuńskim, słowackim, portugalskim i innych.Dallas jest miastem w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas, Siedziba hrabstwa Dallas. Granice administracyjne Dallas rozciągają się ponadto na terytorium hrabstw Collin, Denton, Kaufman i Rockwall. Powierzchnia miasta wynosi 999,3 km2. Jest 3. w Teksasie i 9. w całym kraju najludniejszym miastem z ludnością liczącą 1 197 816 osób (2010). Dallas stanowi również centrum regionu metropolitarnego Dallas-Forth Worth-Arlington mającego ponad 6 mln mieszkańców.

    Zdecydowana większość słownictwa w esperanto pochodzi z języków zachodnioeuropejskich, jednocześnie ukazując wpływy języków słowiańskich poprzez swoją syntaktykę i morfologię. Morfemy nie podlegają zmianom i można tworzyć z nich ogromną liczbę kombinacji, tworząc zróżnicowane znaczeniowo wyrazy; esperanto ma więc wiele wspólnego z językami analitycznymi, do których zalicza się między innymi chiński. Z drugiej jednak strony, struktura wewnętrzna esperanto w pewnym stopniu odzwierciedla języki aglutynacyjne, takie jak japoński, suahili czy turecki.

    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Europejski System Opisu Kształcenia Językowego, ESOKJ (ang. Common European Framework of Reference for Languages, CEFR) – stopień znajomości języka obcego w określonej klasyfikacji, a więc umiejętności w mówieniu, słuchaniu, czytaniu i pisaniu.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 1.1 Młodość Zamenhofa
  • 1.2 Pierwsze pomysły
  • 1.3 Wersja ostateczna
  • 1.4 Pierwsze próby reform
  • 1.5 Rozrost społeczności
  • 1.6 Po drugiej wojnie światowej
  • 2 Współczesność
  • 2.1 Użytkownicy
  • 2.2 Oficjalny status i uznanie
  • 2.3 Nauczanie
  • 2.4 Esperanto w praktyce
  • 2.4.1 Spotkania i podróże
  • 2.4.2 Biblioteki i badania naukowe
  • 2.4.3 Literatura
  • 2.4.4 Muzyka
  • 2.4.5 Teatr i kino
  • 2.4.6 Czasopisma
  • 2.4.7 Radio i telewizja
  • 2.4.8 Internet
  • 2.4.9 Religia
  • 3 Charakterystyka językoznawcza
  • 3.1 Klasyfikacja
  • 3.2 Fonetyka i fonologia
  • 3.2.1 Spółgłoski
  • 3.2.2 Samogłoski
  • 3.2.3 Procesy fonetyczne
  • 3.2.4 Prozodia
  • 3.3 Gramatyka
  • 3.4 Słownictwo
  • 3.4.1 Etymologia
  • 3.4.2 Słowotwórstwo
  • 3.4.3 Przedrostki
  • 3.4.4 Przyrostki
  • 3.4.5 Stałe końcówki
  • 3.5 Ortografia
  • 3.6 Ewolucja
  • 4 Zobacz też
  • 5 Przypisy
  • Historia[ | edytuj kod]

    Młodość Zamenhofa[ | edytuj kod]

    Pierwsza książka do nauki esperanta wydana w Warszawie w 1887 r.

    Powstanie esperanta jest dziełem Ludwika Zamenhofa, polsko-żydowskiego lekarza okulisty urodzonego w Białymstoku. Dzieciństwo spędzone w tym wielokulturowym mieście było dla niego okazją do obserwowania nieprzyjaznych stosunków pomiędzy przedstawicielami zamieszkujących je narodów: Rosjanami, Polakami, Niemcami i Żydami. Za główną przyczynę konfliktów Zamenhof uznał brak wspólnego języka, dlatego też już jako uczeń rozpoczął prace nad projektem nowego języka wspólnego dla wszystkich ludzi. W przeciwieństwie do języków narodowych miał to być w jego zamyśle język neutralny i łatwy do nauczenia, tak aby mógł być przyjęty przez wszystkich jako drugi język, nauczany równolegle do języka narodowego i używany w sytuacjach wymagających międzynarodowego porozumienia.

    Fryzja (nid. Friesland, fryz. Fryslân, płnfryz. Fresklun lub Friislon, wschfryz. Fräislound, niem. Friesland) – kraina historyczna w północno-zachodniej Europie, wzdłuż wybrzeża Morza Północnego. Obecnie w granicach Niemiec, Danii i Holandii.Aalen – miasto powiatowe w południowych Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w rejencji Stuttgart, w regionie Ostwürttemberg, siedziba powiatu Ostalb, oraz wspólnoty administracyjnej Aalen.

    Pierwsze pomysły[ | edytuj kod]

    Zamenhof początkowo brał pod uwagę wskrzeszenie łaciny, której uczył się w szkole, jednak uznał, że jest ona zbyt skomplikowana do codziennej komunikacji. Ucząc się języka angielskiego zauważył, że odmiana czasownika przez rodzaj i liczbę nie jest koniecznością, a system gramatyczny języka może być o wiele prostszy niż mu się wcześniej wydawało. Wciąż nie udało mu się za to rozwiązać problemu zbyt dużego zasobu słownictwa do nauczenia, aż pewnego razu zauważył dwa szyldy po rosyjsku: швейцарская (‘portiernia’, od швейцар, ‘portier’) i кондитерская (‘cukiernia’, od кондитер, ‘cukiernik’). Te słowa z identycznym przyrostkiem podsunęły mu pomysł, by poprzez regularny system derywacji zmniejszyć liczbę morfemów należących do języka. Aby uzyskać jak najbardziej międzynarodowe słownictwo, Zamenhof zdecydował się zapożyczyć je głównie z języków romańskich i germańskich, nauczanych wówczas powszechnie na całym świecie.

    Przyrostek (sufiks) – w językoznawstwie jest to każdy fragment wyrazu (jego morfem), o ile jest dodany po jego rdzeniu (czyli podstawie słowotwórczej) i jednocześnie ma własności słowotwórcze (czyli nie jest końcówką fleksyjną, przy czym rozróżnienie na "sufiks" jako element słowotwórczy i "końcówkę" jako wykładnik fleksyjny typowe jest wyłącznie dla polonistyki i slawistyki, a nie jest stosowane w innych filologiach, stąd na przykład w angielskiej i niemieckiej wersji tego artykułu "sufiks" jest egzemplifikowany w pierwszym rzędzie jako wykładnik deklinacyjny). Danemu wyrazowi może towarzyszyć jeden sufiks, kilka lub żaden.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

    Wersja ostateczna[ | edytuj kod]

    Pierwszy projekt Zamenhofa nazwany Lingwe uniwersala był już niemal gotowy w 1878 r., gdy ojciec Ludwika, uznawszy pomysł syna za daremny i nierealny, zniszczył jego notatki. W latach 1879–1885 Zamenhof studiował medycynę w Moskwie i Warszawie i wtedy również rozpoczął ponowne prace nad językiem międzynarodowym. W 1879 roku nauczył swoich przyjaciół pierwszej odnowionej wersji języka. Po kilku latach tłumaczył już poezję, chcąc w ten sposób ulepszyć projekt. W 1895 r. wspominał: „Przez sześć lat pracowałem nad ulepszaniem i testowaniem języka, choć w roku 1878 wydało mi się, że był już całkowicie gotowy”.

    Język litewski (lit. lietuvių kalba) - język z zespołu wschodniobałtyckiego języków bałtyckich, wchodzących w skład języków bałtosłowiańskich, którym posługuje się ok. 5 mln osób. Oprócz Litwy językiem tym posługują się Litwini zamieszkujący na zachodzie Białorusi i północno-wschodniej Polsce (Suwalszczyzna), a także w Rosji, Łotwie oraz emigranci w USA, Kanadzie, Australii, Niemczech. Jest językiem urzędowym Litwy.Tofu (jap. 豆腐, tōfu) – twarożek sojowy otrzymywany w procesie koagulacji mleka sojowego, wynaleziony w Chinach w 164 r. n.e. przez Liu Ana.

    Gdy publikacja projektu była już przygotowana, została wstrzymana przez carską cenzurę. Zamenhof, rozczarowany tym faktem, wykorzystał wolny czas na tłumaczenie m.in. Starego Testamentu i kilku sztuk Szekspira. Wreszcie w 1887 udało mu się wydać pierwszy podręcznik zatytułowany Международный языкъ (Język międzynarodowy), który będzie znany później wśród esperantystów jako Unua Libro (Pierwsza Książka). Zaprezentowany w nim język jest tym samym, którego używa się do dziś. Pseudonim Zamenhofa Doktoro Esperanto, pod którym książka została wydana, wkrótce stał się określeniem języka – początkowo jako Język doktora Esperanto, a następnie w skrócie jako Esperanto.

    Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna, ISO (ang. International Organization for Standardization, fr. Organisation internationale de normalisation) – organizacja pozarządowa zrzeszająca krajowe organizacje normalizacyjne.Allatyw (Allativus) – przypadek w językach aglutynacyjnych i fleksyjnych oznaczający przemieszczanie się desygnatu w kierunku na zewnątrz pewnego określonego obiektu. Występuje w językach ugrofińskich (zwłaszcza węgierskim, fińskim i języku estońskim). Reliktowo formy allativu znane są także językom bałtyckim, litewskiemu i łotewskiemu, jednak nie są charakterystyczne dla współczesnych języków. Zachowane w języku litewskim formy allativu (np. vakarop "pod wieczór", velniop "do diabła") zwykle interpretowane są w opracowaniach leksykograficznych jako przysłówki.

    Pierwsze próby reform[ | edytuj kod]

    La Esperantisto, pierwsze esperanckie czasopismo wydawane od 1889 r. w Norymberdze

    Zamenhof otrzymał wiele pełnych entuzjazmu listów, często zawierających propozycje różnych zmian w języku. Wszystkie sugestie zapisywał, a następnie zaczął publikować w gazecie La Esperantisto wydawanej wówczas w Norymberdze. Wśród czytelników gazety dwukrotnie przeprowadzono głosowanie na temat reform, jednak większość była im przeciwna. Po tych głosowaniach na pewien czas ucichły głosy postulujące zmiany, a język zaczął się rozpowszechniać. Najwięcej abonentów La Esperantisto miała w Rosji, toteż wielkim ciosem był zakaz rozpowszechniania czasopisma wydany w 1895 r. przez carską cenzurę z powodu tłumaczenia tekstu Lwa Tołstoja. Gazeta niebawem została zamknięta, lecz niedługo potem zastąpiła ją nowa pod tytułem Lingvo Internacia. Była ona początkowo wydawana w Uppsali, następnie na Węgrzech i wreszcie w Paryżu, gdzie publikację przerwała dopiero I wojna światowa.

    Kościół Starokatolicki Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej – kościół chrześcijański nurtu katolickiego prawnie działający na terenie Polski i Francji. Obecnie liczy około 30 tysięcy wyznawców, głównie na Mazowszu. Siedzibą władz Kościoła jest miasto Płock, gdzie rezyduje biskup naczelny ojciec Michał Maria Ludwik Jabłoński. Organem prasowym wspólnoty jest kwartalnik Mariawita.Joik – rodzaj ludowego śpiewu Lapończyków. Joik jest ważnym elementem kultury oralnej Lapończyków sięgającej czasów przedchrześcijańskich i współcześnie stanowi ważny element saamskiej tożsamości kulturowej.

    Rozrost społeczności[ | edytuj kod]

    Ogólnopolski Kongres Esperantystów w Krakowie, 1928 r.

    Nowego języka międzynarodowego zaczęto również używać do organizowania współpracy zawodowej i hobbystycznej na poziomie międzynarodowym. W pierwszych dziesięcioleciach komunikacja w esperanto odbywała się niemal wyłącznie na piśmie, lecz po niespodziewanie popularnym Światowym Kongresie w 1905 r. w Boulogne-sur-Mer, który udowodnił możliwość używania języka także w mowie, szybko zaczęły się rozwijać również kontakty osobiste i spotkania między esperantystami. W Boulogne-sur-Mer uchwalono także oficjalny i nienaruszalny zbiór zasad języka pod nazwą Fundamento de Esperanto.

    Tsunami (jap. 津波, tsunami, pol. fala portowa (tsu – port, przystań; nami – fala) – fala oceaniczna, wywołana podwodnym trzęsieniem ziemi, wybuchem wulkanu bądź osuwiskiem ziemi (lub cieleniem się lodowców), rzadko w wyniku upadku meteorytu.Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.

    Już podczas Światowego Kongresu w Barcelonie w 1909 r. miało miejsce kilka spotkań wśród biorących udział katolików, którzy w końcu postanowili zorganizować w następnym roku, 1910, osobny kongres katolickich esperantystów. Podczas niego założono Międzynarodowy Katolicki Związek Esperantystów (Internacia Katolika Unuiĝo Esperantista), którego główny organ, gazeta Espero Katolika, był wydawany już w 1903 r. i jest najstarszym do dziś ukazującym się esperanckim czasopismem.

    Michael Joseph Jackson (ur. 29 sierpnia 1958 w Gary w stanie Indiana, zm. 25 czerwca 2009 w Los Angeles) – amerykański muzyk, artysta estradowy, tancerz, kompozytor, autor tekstów i filantrop, którego kariera i życie osobiste stały się ważną częścią kultury masowej ostatnich czterech dekad. Znany jako jeden z najlepszych wykonawców muzyki pop i jeden z najpopularniejszych muzyków w historii, nazywany „Królem Popu”.Unicode – komputerowy zestaw znaków mający w zamierzeniu obejmować wszystkie pisma używane na świecie. Definiują go dwa standardy – Unicode oraz ISO 10646. Znaki obu standardów są identyczne. Standardy te różnią się w drobnych kwestiach, m.in. Unicode określa sposób składu.

    W roku 1912, w czasie uroczystej przysięgi podczas ósmego Światowego Kongresu w Krakowie, Zamenhof zrzekł się swojej oficjalnej roli w ruchu esperanckim. Na dziesiąty Światowy Kongres mający odbyć się w Paryżu w 1914 zapisało się ponad 4000 osób, jednak przez I wojnę światową nie doszedł on do skutku, a Zamenhof był zmuszony wracać do domu przez Skandynawię.

    Togo, Republika Togijska – państwo w zachodniej Afryce nad Zatoką Gwinejską. Graniczy z Ghaną, Beninem i Burkina Faso.Nauka – autonomiczna część kultury służąca wyjaśnieniu funkcjonowania świata, w którym żyje człowiek. Nauka jest budowana i rozwijana wyłącznie za pomocą tzw. metody naukowej lub metod naukowych nazywanych też paradygmatami nauki poprzez działalność badawczą prowadzącą do publikowania wyników naukowych dociekań. Proces publikowania i wielokrotne powtarzanie badań w celu weryfikacji ich wyników prowadzi do powstania wiedzy naukowej. Zarówno ta wiedza jak i sposoby jej gromadzenia określane są razem jako nauka.

    Dążenie do pokoju i harmonii po I wojnie światowej obudziło nowe nadzieje, dzięki czemu esperanto szybko się rozpowszechniało. Pierwszy Światowy Kongres po wojnie miał miejsce w 1920 r. w Hadze, kolejny w 1921 r. w Pradze. W 1927 w Wiedniu, w pałacu Hofburg założono muzeum esperanta, Internacia Esperanto-Muzeo, które w 1929 związało się z Austriacką Biblioteką Narodową i dziś mieści się w osobnym budynku.

    Radio – dziedzina techniki zajmująca się przekazywaniem informacji na odległość za pomocą fal elektromagnetycznych.Nirwana (dosłownie zgaśnięcie) – wygaśnięcie cierpienia, termin używany w religiach dharmicznych na określenie bardzo zaawansowanego poziomu urzeczywistnienia. Zdarzało się, że niektórzy widzieli w tym stanie całkowitą anihilację świadomości, jest to jednak pogląd z gruntu błędny.

    W okresie międzywojennym i podczas II wojny światowej miały miejsce prześladowania esperantystów, między innymi w nazistowskich Niemczech i stalinowskim Związku Radzieckim.

    Po drugiej wojnie światowej[ | edytuj kod]

    Rotterdam, 2008: 93. Światowy Kongres Esperanto z 1845 uczestnikami

    Starania o uznanie esperanta za język światowy spotykały się z pozytywnymi reakcjami: petycje na jego rzecz skierowane do ONZ podpisało ponad 80 mln osób, w Czechosłowacji na przykład m.in. noblista prof. Jaroslav Heyrovský.

    Budda; skr. बुद्ध buddha – przebudzony, oświecony; chiń. fo (佛), fotuo (佛陀); kor. bul, pult’a; jap. butsu (仏), hotoke (仏), budda (仏陀); wiet. phật, phật-đà, Bột đà; tyb. sangdzie (སངས་རྒྱས།, Wylie: sangs.rgyas). Prasa (łac. presso tłoczyć) – określenie dzienników, czasopism i "środków masowego przekazywania powstałych w wyniku postępu technicznego" o charakterze informacyjnym, wydawanych periodycznie, nie rzadziej niż raz do roku, wyróżniających się stałym tytułem i kolejnym numerem. Określenie "prasa" pochodzi od nazwy maszyny drukarskiej i sposobu powstawania "prasy", który polega na odciskaniu znaków na papierze. Informacja jest podawana za pomocą pisma i obrazu stałego lub, w przypadku mediów elektronicznych, za pomocą dźwięku, wizji lub innej metody przekazywania informacji. Prasa zalicza się do mediów jednokierunkowych, co oznacza pewną pasywność i powoduje brak bezpośredniej reakcji odbiorcy w stronę nadawcy.

    Zgromadzenie Ogólne UNESCO przyjęło rezolucje odnośnie do esperanta w Montevideo 10 grudnia 1954 r. i w Sofii 8 listopada 1985 r. Wyraziło w nich uznanie dla osiągnięć esperanta na polu międzynarodowej wymiany intelektualnej i na rzecz zbliżania do siebie narodów świata, wezwało państwa członkowskie do zachęcania do włączenia w programy nauczania szkół i uczelni zagadnienia problemów językowych i esperanta oraz zarekomendowało międzynarodowym organizacjom pozarządowym włączyć się do świętowania 100-lecia esperanta i przeanalizować możliwość używania języka do przekazywania wszelkiego rodzaju informacji między swoimi członkami, także tych dotyczących działalności UNESCO.

    Centrum im. Ludwika Zamenhofa – miejska instytucja kultury utworzona w Białymstoku przy ul. Warszawskiej 19 na wniosek Prezydenta Miasta Białegostoku z okazji organizacji w mieście w dniach od 25 lipca do 1 sierpnia 2009 roku 94. Światowego Kongresu Esperanto. W dniu 21 lipca 2009 miało miejsce oficjalne otwarcie Centrum dla obywateli Białegostoku. Początkowo Centrum Zamenhofa było oddziałem Białostockiego Ośrodka Kultury, od stycznia 2011 roku jest samodzielna placówką kultury.Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.

    Poparcie dla esperanta wyrażały również władze Polskiej Akademii Nauk. Jubileuszowy, 72. Światowy Kongres w 1987 r. w Warszawie (stulecie publikacji języka) skupił prawie sześć tysięcy osób 60 narodowości.

    Również Międzynarodowy Katolicki Związek Esperantystów osiągnął ważny postęp, gdy w roku 1990 wydany został dokument Norme per la celebrazione della Messa in esperanto, w którym Stolica Apostolska zezwala na odprawianie mszy w esperanto bez specjalnych zezwoleń. Tym sposobem esperanto stało się jedynym uznanym sztucznym językiem liturgicznym Kościoła katolickiego.

    Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1917. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją. Od zachodu ma ponadto dostęp do Morza Bałtyckiego.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Początkiem obchodów 150. rocznicy urodzin Ludwika Zamenhofa było sympozjum w siedzibie UNESCO w grudniu 2008 r., ich kulminacją był Światowy Kongres Esperanto w lipcu 2009 r., w rodzinnym mieście Zamenhofa, Białymstoku, a zakończeniem – sympozjum z udziałem dyplomatów ONZ w Nowym Jorku.

    Fakt, że wiele celów ruchu esperanckiego nie zostało osiągniętych, jest przypisywany między innymi technologicznej i kulturowej hegemonii Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych, zwłaszcza w okresie po drugiej wojnie światowej, co poskutkowało dzisiejszą rolą języka angielskiego jako narzędzia komunikacji w większości międzynarodowych działań.

    Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (UAM) – powstały w 1919 państwowy uniwersytet z siedzibą w Poznaniu. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities ze stycznia 2013, opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 3. miejsce w Polsce wśród uniwersytetów, a na świecie 393. pośród wszystkich typów uczelni.UNESCO (ang. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization;pol. Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury; łac. unesco – łączę się w jedno) – organizacja wyspecjalizowana ONZ, której podstawowym celem jest wspieranie współpracy międzynarodowej w dziedzinie kultury, sztuki i nauki, a także wzbudzanie szacunku dla praw człowieka, bez względu na kolor skóry, status społeczny i religię.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    SVO (Subject Verb Object) – skrót oznaczający typ zdania, w którym podmiot występuje przed orzeczeniem, a dopełnienie występuje na końcu oraz typ języka, w którym takie zdania są dominujące. Jest to jeden z dwóch najpopularniejszych typów obok SOV.
    Uniwersytet im. Loránda Eötvösa, Eötvös Loránd Tudományegyetem, ELTE – węgierska szkoła wyższa z siedzibą w Budapeszcie, która rozpoczęła działalność w 1635 roku.
    Hofburg – wiedeński pałac władców Austrii, poczynając od Rudolfa I aż do Karola I, czyli od XIII w. do 1918 r.; przez cały ten czas pałac był rozbudowywany i przebudowywany przez kolejnych władców.
    Eugène Ionesco (rum. Eugen Ionescu; ur. 26 listopada 1909 w Slatinie, zm. 28 marca 1994 w Paryżu) – awangardowy francuski dramaturg pochodzenia rumuńskiego, współtwórca teatru absurdu.
    Rosjanie (ros. русские / russkije) – naród wschodniosłowiański, zamieszkujący głównie Rosję oraz inne kraje byłego Związku Radzieckiego, przede wszystkim: Ukrainę, Białoruś, Kazachstan, Uzbekistan, Łotwę, Kirgistan, Estonię, Litwę, Mołdawię i Naddniestrze oraz Turkmenistan. Znaczące diaspory znajdują się w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Brazylii i Niemczech.
    Zsuzsa Polgár, po zmianie obywatelstwa Susan Polgar (ur. 19 kwietnia 1969 w Budapeszcie) – węgierska szachistka i trener szachowy (FIDE Senior Trainer od 2004), reprezentantka Stanów Zjednoczonych od 2002, mistrzyni świata w szachach w latach 1996–1999.
    Skandynawia – region północnej Europy, obejmujący kraje: Szwecję, Norwegię oraz Danię. Obejmuje część z krajów nordyckich.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.624 sek.