• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Erozja wiatrowa

    Przeczytaj także...
    Grzyb skalny – forma skalna składająca się z bloku wspartego na cienkiej kolumnie, przypominająca grzyb. Najczęściej zbudowana z piaskowców, rzadziej zlepieńców, skał piroklastycznych, granitów i in.W geomorfologii bruk (eoliczny) deflacyjny to pokrywa zbudowana z okruchów skalnych, leżących na osadach piaszczystych. Powstaje na terenach zbudowanych ze skał różnoziarnistych na skutek wywiewania materiału drobniejszego. Bruk deflacyjny pokrywa pustynie kamieniste.
    Korazja (rodzaj abrazji eolicznej) – proces polegający na szlifowaniu, żłobieniu, zdzieraniu i wygładzaniu powierzchni skał (podłoża skalnego) wskutek uderzeń ziaren piasku niesionego przez wiatr.

    Erozja eoliczna (wiatrowa) – jedna z zewnętrznych sił rzeźbotwórczych. Podstawowe procesy erozji eolicznej to niszczenie, transportowanie i budowanie (akumulacja).

    Na działalność niszczącą erozji eolicznej składają się deflacja, czyli wywiewanie zwietrzałego materiału skalnego (w wyniku tego procesu powstają m.in. rynny deflacyjne, wanny deflacyjne, misy deflacyjne, wydmuszyska, ostańce deflacyjne, bruki deflacyjne), oraz korazja, czyli szlifowanie, ścieranie i żłobienie powierzchni skalnych przez piasek niesiony wiatrem (w wyniku tego procesu powstają m.in. wygłady eoliczne, bruzdy korazyjne, jardangi, graniaki wiatrowe, grzyby skalne, okapy skalne).

    Deflacja – wywiewanie przez wiatr drobnego materiału skalnego (piasku bądź pyłu). Występuje głównie na pustyniach, wybrzeżach mórz i przedpolach lodowców. Powoduje stopniowe obniżanie się obszaru. Tworzy charakterystyczne formy, takie jak misy deflacyjne, ostańce deflacyjne czy bruk deflacyjny.Mieczysław Marian Klimaszewski (ur. 26 lipca 1908 w Stanisławowie, zm. 27 listopada 1995 w Krakowie) – polski geograf i geomorfolog, działacz państwowy, przewodniczący Krakowskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu.

    Działalność akumulacyjna erozji eolicznej objawia się w mikroformach (m.in. zmarszczki eoliczne, języki piaszczyste), mezoformach (wydmy piaszczyste) oraz makroformach (długie i szerokie wały piaszczyste – draa).

    Procesem erozji eolicznej mającym główny wpływ na działalność niszczącą i akumulacyjną jest działalność transportowa wiatru. Drobne cząstki skalne (piasek) mogą być przez wiatr poruszane, przesuwane, toczone, podrzucane i unoszone. W wyniku tego poruszania zaokrągleniu ulegają ziarna piasku, wywiewany wiatrem piasek może szlifować i ścierać powierzchnie skalne, by w końcu zostać zakumulowanym.

    Wydma – piaszczyste wzniesienie usypane przez wiatr. Warunki środowiska wpływają na różny kształt i rozmiar wydm. Powstawanie wydmy jest ściśle związane z transportem materiału piaszczystego: piasek pędzony wiatrem blisko powierzchni lub wleczony po niej zatrzymuje się za takimi przeszkodami jak głazy, zarośla czy nierówności gruntu – gromadząc się wówczas tworzy wydmę.Jardang – forma ukształtowania powierzchni Ziemi; ostry grzbiet oddzielający bruzdy korazyjne. Jardangi mają od kilku centymetrów do kilku metrów wysokości oraz od kilku do kilkuset, czasem nawet ponad 1000 m długości.

    Bibliografia[]

  • M. Klimaszewski Geomorfologia. 1995, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Draasy (liczba pojedyncza: draa) – bardzo dużej wielkości wały zbudowane z piasku, występujące na niektórych pustyniach. Długość dochodzi do 600 km, szerokość ok. 3 km i wysokość do 450 m. Draa powstaje setki tysięcy lat i cechuje się bardzo powolnym przemieszczaniem. Według niektórych źródeł (Jaroszewski et al., 1985) jest to rodzaj wydmy, według innych (Gradziński et al., 1986) jest to oddzielna forma akumulacji piasku, większa od wydmy. Do powstania draasów wymagana jest gruba pokrywa piasku, dlatego draasy tworzą się tylko na niektórych pustyniach (Sahara, pustynie Półwyspu Arabskiego), a brak ich na innych, np. pustyniach Australii. Nazwa pochodzi z języka arabskiego.
    Akumulacja (agradacja, depozycja, namywanie, nanoszenie) – geologiczny proces gromadzenia się osadów (okruchów mineralnych, skał, szczątek roślin i zwierząt) na dnie zagłębień terenu w wyniku działania:
    Ostaniec deflacyjny – izolowany pagórek o stromych stokach i płaskim szczycie, często porośniętych roślinnością lub pokrytych odporniejszym materiałem. Jest efektem nierównomiernego wywiewania materiału skalnego.

    Reklama