• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Erozja denna

    Przeczytaj także...
    Koryto rzeki – najniższa część doliny rzeki, która znajduje się w obrębie jej dna i przez którą okresowo lub ciągle płynie woda dokonując zmian w kształcie powierzchni. Jeśli rzeka ma silny nurt, następuje erozja denna, jeżeli słaby – akumulacja niesionego materiału, a jeśli meandruje, dochodzi do erozji bocznej. Koryto stanowi fragment łożyska rzeki.Abrazja (łac. abrasio - zeskrobywanie) – jeden z procesów erozyjnych. Polega na ścieraniu podłoża skalnego przez luźny materiał skalny przemieszczany przez prądy rzeczne i morskie, falowanie wód, przypływy i odpływy morskie, lodowce i wiatry, także na wzajemnym ścieraniu materiału skalnego, wskutek czego ulega on rozdrobnieniu i obtoczeniu. Zachodzi na stromych, skalnych brzegach dużych zbiorników wodnych, takich jak oceany, morza i duże jeziora. Pewne znaczenie ma również rozpuszczanie skał przez wodę. Efektem działania abrazji jest powstawanie klifu i platformy abrazyjnej, osiągającej zazwyczaj szerokość od kilku do kilkunastu metrów (rzadziej – gdy poziom morza powoli się podnosi lub ląd się obniża – nawet do kilkudziesięciu km (np. wybrzeża Norwegii).
    Głaz – obtoczony, wskutek transportu i erozji, fragment skały o średnicy większej niż 20 cm (największa frakcja ziarnowa skał okruchowych). Nagromadzenia głazów tworzą głazowisko, które po lityfikacji przechodzi w zlepieniec.
    Wodospady są przykładem działania erozji wgłębnej

    Erozja denna inaczej erozja wgłębnaerozja prowadząca do pogłębienia koryta rzecznego i doliny rzecznej. Działa przede wszystkim w górnym biegu rzeki, gdzie spadek jest duży i wody mogą wymywać i transportować duże ilości materiału skalnego. Erozja denna odbywa się przede wszystkim na drodze abrazji rzecznej przez tarcie o dno koryta głazami wleczonymi po nim. Efektem erozji dennej jest tworzenie się głębokich, coraz węższych dolin w kształcie litery V o stromych brzegach, stopniowo się osypujących i ulegających złagodzeniu.

    Elektrownia Wodna we Włocławku – elektrownia wodna, zlokalizowana we Włocławku na rzece Wiśle. W wyniku wybudowania elektrowni powstało na Wiśle jezioro zaporowe – Jezioro Włocławskie. Początkowo miała być elementem kaskady dolnej Wisły, ale pozostałych zapór nigdy nie wybudowano.Zapora wodna – rodzaj budowli hydrotechnicznej, bariera przegradzająca dolinę rzeki w celu spiętrzenia wody, zwykle betonowa, żelbetowa lub ziemna.

    Erozja denna o dużym nasileniu występuje także poniżej zapór wodnych, gdy są to ostatnie (licząc w kierunku ujścia) zapory na rzece. Woda spadająca z zapory na płytszy odcinek rzeki pogłębia jej dno, niszczy koryto i powoduje, że poziom wody obniża się aż do uniemożliwienia żeglugi przez śluzę. Woda taka nie niesie przy tym materiału skalnego i mineralnego, który wypełniałby ubytki w dnie, bo zatrzymuje go zapora. Jedynym sposobem zapobiegania takiej erozji jest podwyższenie poziomu rzeki poniżej zapory poprzez budowę następnej, położonej niżej. Ciąg zapór ostatecznie musi dojść aż do odcinka rzeki, na którym naturalna głębokość jest stała i na tyle duża, by spadająca woda nie niszczyła dna. W Polsce przykładem stopni wodnych, poniżej których wystąpiła znaczna erozja denna, są stopnie wodne w Brzegu Dolnym na Odrze oraz Przewóz w Krakowie i Włocławek na Wiśle.

    Rzeka – naturalny, powierzchniowy ciek płynący w wyżłobionym przez erozję rzeczną korycie, okresowo zalewający dolinę rzeczną. W Polsce przyjmuje się, że rzekę stanowi ciek o powierzchni dorzecza powyżej 100 km².Erozja – proces niszczenia powierzchni terenu przez wodę, wiatr, słońce, siłę grawitacji i działalność organizmów.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Jan Flis, Szkolny słownik geograficzny, WSiP, Warszawa 1977
  • Halina Radlicz-Rühlowa,Maria Wiśniewska-Żelichowska, Podstawy geologii, WSiP, Warszawa 1977
  • Stopień wodny Przewóz – stopień wodny na Wiśle w Krakowie, usytuowany na granicy dzielnic Nowa Huta i Podgórze, zbudowany w latach 1949-54.Dolina, dolina rzeczna – wklęsła forma terenu o wydłużonym kształcie i wyraźnie wykształconym dnie, otoczona ze wszystkich stron wzniesieniami, najczęściej powstała w wyniku działalności rzek (erozji i akumulacji rzecznej) lub lodowców.




    Warto wiedzieć że... beta

    Stopień wodny Brzeg Dolny leży około 5 km w górę rzeki Odry od samej miejscowość Brzeg Dolny. Dokładnie stopień umiejscowiony jest niedaleko wsi Wały. W górę rzeki stopień wodny poprzedza stopień w Rędzinie, natomiast w dół Odry budowany jest obecnie stopień wodny w Malczycach.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.008 sek.